II SA/Kr 414/17

WyrokWSA w Krakowie2017-05-30

Skład orzekający: Mirosław Bator, Magda Froncisz, Beata Łomnicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona pod przebudowę ulicy może zostać zwrócona poprzedniemu właścicielowi, jeśli cel wywłaszczenia został zrealizowany, nawet jeśli obejmował on również elementy infrastruktury towarzyszącej, takie jak ciągi piesze i zieleń?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że nieruchomość wywłaszczona pod przebudowę ulicy została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia. Nawet jeśli pierwotna decyzja wywłaszczeniowa odwoływała się do planu realizacyjnego, który nie zawierał szczegółów dotyczących infrastruktury towarzyszącej, późniejsze dokumenty i faktyczne zagospodarowanie terenu (w tym budowa ciągów pieszych, przejścia podziemnego i rozbudowa ulicy) potwierdzają realizację celu wywłaszczenia. Zrealizowanie celu wywłaszczenia, nawet jeśli obejmuje on elementy szersze niż pierwotnie precyzyjnie określone, wyklucza możliwość zwrotu nieruchomości.
Stan faktyczny
Spółka "L." S.A. wniosła o zwrot nieruchomości wywłaszczonej decyzją z 1976 r. pod przebudowę ulicy "....". Organ pierwszej instancji (Starosta K.) i organ odwoławczy (Wojewoda) odmówiły zwrotu, uznając, że nieruchomość została wykorzystana na cel wywłaszczenia. Skarżąca kwestionowała tę ocenę, twierdząc, że cel wywłaszczenia został sprecyzowany zbyt wąsko i że zrealizowano na nieruchomości inne inwestycje, niezwiązane z przebudową ulicy, takie jak budowa skwerku z alejkami i wysepkami zieleni oraz pawilonów handlowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę na decyzję Wojewody.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Beata Łomnicka (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2017 r. sprawy ze skargi "L." S.A. w K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 26 stycznia 2017 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala. Wojewoda [....] decyzją z dnia 26 stycznia 2017 r., znak: [....], na podstawie: - art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 2147); - art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze. zm.); po rozpatrzeniu odwołania strony skarżącej - Spółki "[....] " S.A. od decyzji Starosty K. z dnia 30 września 2015 r. nr [....] , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty K. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia 30 września 2015 r. nr [....] Starosta K. orzekł o odmowie zwrotu działek: nr [....] , nr [....] i nr [....] oraz części działek: nr [....] i nr [....] , poł. w obr. [....] , jedn. ewid. [....] , m. K. , w granicach działki nr [....] 9, poł. w obr. [....] (mały), b. gm. kat. [....] , na rzecz strony skarżącej (spółka w likwidacji). Wojewoda [....] wskazał, że orzekając w w/w sposób organ I instancji oparł się na poczynionych przez siebie ustaleniach, z których w jego ocenie wynika, iż wnioskowana do zwrotu wywłaszczona nieruchomość, oznaczona jako działki: nr [....] , nr [....] i nr [....] oraz części działek: nr [....] i nr [....] , poł. w obr. [....] , jedn. ewid. [....] , m. K. , w granicach działki nr [....] , poł w obr. [....] (mały), b. gm. kat. [....] została wykorzystana na cel wywłaszczenia, w związku z czym nie zachodzą w stosunku do niej przesłanki zbędności, określone w art. 137 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, uzasadniające jej zwrot na rzecz wnioskodawcy. Organ wskazał, iż odwołanie od ww. decyzji złożył skarżący, nie zgadzając się z podjętym w niej rozstrzygnięciem, przedstawiając w tym zakresie szczegółowe uzasadnienie. W pierwszej kolejności organ odwoławczy wskazał, iż decyzją z dnia 12 sierpnia 2013 r. Starosta K. orzekł o odmowie zwrotu działek: nr [....] , nr [....] i nr [....] oraz części działek: nr [....] i nr [....] , poł. w obr. [....] , jedn. ewid. [....] , m. K. . W/w decyzja została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [....] z dnia 28 lutego 2014 r. nr [....] K. Wyrokiem z dnia 27 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 695/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił w/w decyzje organów administracji publicznej. Następnie organ podniósł, iż nieruchomość objęta wnioskiem o zwrot, oznaczona aktualnie jako działki: nr [....] , nr [....] i nr [....] oraz części działek: nr [....] i nr [....] , poł. w obr. [....] , jedn. ewid. [....] m. K. , w granicach działki nr [....] , poł. w obr. [....] (mały), b. gm. kat. [....] , stanowiąca w dacie wywłaszczenia własność [....] w P. , została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa decyzją Naczelnika Urzędu Dzielnicowego [....] Wydział Gospodarki Komunalnej z 25 maja 1976 r. znak [....] , bowiem była niezbędna pod przebudowę ulicy [....] odcinek I, zgodnie z decyzją Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej miasta K. z 28 grudnia 1971 r. znak [....] . Przedmiotowa nieruchomość stanowi więc nieruchomość wywłaszczoną w rozumieniu art. 136 ust. 3 u.g.n., o zwrot której pismem z 4 października 2005 r. wystąpiła strona skarżąca w związku z czym należy stwierdzić, iż dwie pierwsze przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości zostały w przedmiotowej sprawie spełnione. Wojewoda podniósł dalej, iż legalną definicję stanu zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu ustawodawca sformułował w art. 137 ust. 1 powołanej ustawy. Organ wskazał, że przepis ten zawiera dwie odrębne normy prawne, zgodnie z którymi "nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: - pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo - pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany". Organ wskazał także na wydany w dniu 13 marca 2014 r. wyrok sygn. akt P 38/11 Trybunału Konstytucyjnego, w którym orzekł, iż art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed dniem 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed dniem 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu - jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wojewoda podniósł następnie, iż w świetle powyższego wskazania wymaga, iż pomimo podjętych poszukiwań nie udało się organowi I instancji odnaleźć planu realizacyjnego zatwierdzonego decyzją Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej Miasta K. z 28 grudnia 1971 r. znak [....] , do której odwołano się w decyzji wywłaszczeniowej Naczelnika Urzędu Dzielnicowego [....] Wydział Gospodarki Komunalnej z 25 maja 1976 r. znak [....] , co potwierdzają znajdujące się w aktach organu I instancji pisma z właściwych jednostek archiwalnych - Archiwum, Państwowego z 23 listopada 2010 r., Archiwum Zakładowego [....] Urzędu Wojewódzkiego w K. z 12 października 2010 r., Archiwum Urzędu Marszałkowskiego Województwa [....] z 14 października 2010 r. i Archiwum Urzędu Miasta K. z 18 października 2010 r., jak również pisma Wydziału Skarbu Miasta Urzędu Miasta K. z 27 lipca 2011 r., Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. z 26 sierpnia 2011 r. oraz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad z 2 listopada 2011 r. Wojewoda [....] wskazał, iż w ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji realizując zalecenia wskazane w wydanym w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 695/14, pismami z dnia 2 kwietnia 2015 r. zwrócił się do podmiotów szczegółowo wymienionych w zaskarżonej decyzji celem poszukiwania dokumentacji projektowej dotyczącej przebudowy ulicy [....] , pochodzącej z okresu po dacie wywłaszczenia, tj. po 1976 r. Organ wyjaśnił, że w wyniku dodatkowego postępowania w tym zakresie organ I instancji nie odnalazł żadnej dodatkowej dokumentacji mogącej mieć znaczenie w prowadzonym postępowaniu. Organ podniósł, iż w oparciu o uwierzytelnioną kopię projektu technicznego - planu szczegółowego dla obiektu ul. [....] w K. z 1972 r., na którym przedstawiono m.in. "zakres robót w ode. I-II" planowanej przebudowy ulicy [....] , organ I instancji ustalił, iż na obszarze nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot planowano budowę asfaltowych alejek w układzie promienistym, które stanowiły połączenie komunikacyjne dla ruchu pieszego pomiędzy sąsiadującymi z tym obszarem przejściem podziemnego pod ulicą [....] oraz pętlą tramwajową i zajezdnią autobusową w B. Organ wskazał, że przestrzenie pomiędzy alejkami miały wypełnić zielone wysepki. Ponadto w granicach części działki nr [....] , poł. w obr. [....] (mały) miał powstać łącznik drogowy pomiędzy ul. [....] a pawilonem "[....] ", pas izolacyjny oddzielający wspomniany dojazd do pawilonu handlowego "[....] " od projektowanej pętli autobusowej w sąsiedztwie ul. [....] oraz w niewielkim zakresie część ww. działki miała wejść w pas drogowy ul. [....] . Organ podkreślił, iż jak stanowił przepis art. 2 ust. 1 obowiązującej w dacie wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości ustawy z 24 października 1974 r. prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 ze zm.): "Przez "obiekty budowlane" rozumie się stałe i tymczasowe budynki lub inne stałe i tymczasowe budowle, jak mosty, budowle ziemne, tunele, drogi, linie kolejowe, sieci energetyczne i telekomunikacyjne, budowle hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, ściany oporowe, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, stanowiące całość techniczno- użytkową, wyposażoną w instalacje i urządzenia niezbędne do spełniania przeznaczonych im funkcji." Z kolei przez "budowę" w myśl obowiązujących wówczas przepisów należało rozumieć: "wykonywanie obiektu budowlanego, a także jego przebudowę i rozbudowę" (art. 2 ust. 2). Organ wskazał, że przepisy powołanej ustawy nie zawierały natomiast legalnej definicji pojęcia "przebudowa", jednakże zgodnie z jej art. 3 obiekty budowlane mogły być budowane (w tym przebudowywane) wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym. Wojewoda [....] wskazał, iż zgodnie z pozyskaną przez organ I instancji informacją z Biura Planowania Przestrzennego Urzędu Miasta K. , przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w granicach obowiązującego Planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Miasta K. , zatwierdzonego Uchwałą nr 117/VII/67 Rady Narodowej Miasta K. z 31 marca 1967 r., w terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem: "M 116 KN II T" – "Arteria ruchu normalnego KN II T równa w liniach regulacyjnych 50,0 m z wydzielonym 10,0 m torowiskiem tramwajowym" oraz symbolem "M 102 KS" - "Teren łąk i nieużytków, przeznaczony do 1970 r. pod zaplecze komunikacyjne." Organ podniósł, iż stosownie do treści art. 18 ust. 1 obowiązującej w dacie wywłaszczenia ustawy z 29 marca 1962 r. o drogach publicznych. (Dz. U. z 1962 r. Nr 20, poz. 90 ze zm.): "Pasem drogowym jest pas gruntu zajęty pod drogę publiczną wraz z jej częściami składowymi i przy należnościami, jak jezdnia drogi, mosty, wiadukty i przepusty znajdujące się w ciągu drogi, pobocza, skarpy i urządzenia odwadniające, zadrzewienia, drogi letnie, chodniki, ścieżki dla pieszych i rowerzystów, znaki drogowe i urządzenia ostrzegawczo-zabezpieczające oraz sygnalizacyjne; w pasie drogowym mogą znajdować się budynki i urządzenia związane z utrzymaniem dróg oraz z obsługą ruchu drogowego." Organ ponadto wskazał, iż zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z 27 listopada 1961 r. o bezpieczeństwie i porządku ruchu na drogach publicznych (Dz. U. z 1961 r. Nr 53, poz. 295 ze zm.), przez drogę należało wówczas rozumieć drogę publiczną, tj. jezdnię drogi, ulicy, placu, wydzielonego miejsca postoju pojazdów, mostu, wiaduktu, tunelu, przepustu, łącznie z poboczem, chodnikiem lub ścieżką, zaś chodnik lub ścieżka mogły stanowić samodzielną drogę. Organ wyjaśnił, iż zgodnie z obowiązującym w omawianym okresie zarządzeniem Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z 28 października 1969 r. w sprawie planów realizacyjnych (M.P. nr 48 poz. 373), plan realizacyjny nie był pojęciem równoznacznym z zatwierdzanymi w oparciu o aktualnie obowiązujące przepisy projektami budowlanymi. Organ wskazał, że wprost z treści art. 20 ust. 2 powołanej wcześniej ustawy z 24 października 1974 r. prawo budowlane wynikało bowiem, iż w ramach prac związanych z przygotowaniem inwestycji opracowywano zarówno plan realizacyjny, określający urbanistyczne i architektoniczne zagospodarowanie terenu inwestycji, jak i koniecznym było sporządzenie projektu obiektu budowlanego lub jego części. Organ wskazał, że podstawą do ustalenia rozwiązań urbanistycznych i architektoniczno-budowlanych w planie realizacyjnym były miejscowe plany zagospodarowania terenu, a zatwierdzenie planu realizacyjnego traciło ważność, jeżeli inwestor nie uzyskał prawa do terenu lub je utracił, albo w ciągu roku od zatwierdzenia tego planu nie wystąpił o pozwolenie na budowę (art. 21 ust. 1 i 4 prawa budowlanego). Organ wskazał, iż podobnie założenia inwestycji, opracowywane w oparciu o prawo budowlane z 31 stycznia 1961 r. również nie miały charakteru prawnego takiego, jak współczesne projekty budowlane zatwierdzane w decyzjach o pozwoleniu na budowę. Stanowiły one, w ocenie organu, wyłącznie podstawy do przygotowania projektu wstępnego, stanowiącego część projektu inwestycji, w oparciu o który wykonywano następnie projekt podstawowy, przy czym istniała możliwość wykonania w projekcie podstawowym istotnych odstępstw od projektu wstępnego. W nawiązaniu do powyższego organ wskazał, iż w powołanej w orzeczeniu wywłaszczeniowym z 25 maja 1976 r. znak [....] decyzji z 28 grudnia 1971 r. znak [....] zatwierdzającej plan realizacyjny przebudowy ulicy [....] odcinek I i II, wyraźnie wskazano, iż konieczne jest odrębne opracowanie projektu zieleni dla tej inwestycji. Jednocześnie organ wyjaśnił, iż zastrzeżenie to było jednym z kilku uwag "do następnej fazy projektu tj. do projektu technicznego". Organ podniósł, iż nie ulega więc wątpliwości, iż znajdujący się w aktach sprawy plan z 1972 r. zatytułowany jako: "[....] " był kontynuacją i konsekwencją wydanej 28 grudnia 1971 r. decyzji znak [....] oraz powołanych w niej Założeń Techniczno-Ekonomicznych przebudowy ulicy [....] w K. , opracowanych przez W.K. , zwłaszcza, że ww. "Projekt Techniczny, Plan Szczegółowy" z 1972 r. również został opracowany przez tę samą osobę, zaś na samym planie widoczny jest wyraźnie zakres robót odcinka I i II przedmiotowej inwestycji. Tym samym, w opinii Wojewody [....] brak podstaw do kwestionowania znaczenia omawianego dokumentu dla potrzeb ustalenia celu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości, tym bardziej że w okresie PRL niezwykle częstą praktyką było wielokrotne modyfikowanie bądź uzupełnianie pierwotnych planów realizacyjnych poszczególnych inwestycji, na cele których wywłaszczano nieruchomości. Organ wskazał, że zwykle decyzja wywłaszczeniowa wydawana była dopiero kilka lat po zatwierdzeniu takiego planu. Oran wyjaśnił, iż pomimo tego, jak również mających w międzyczasie modyfikacji i uzupełnień tegoż planu, w samej decyzji wywłaszczeniowej zwykle powoływano tylko pierwotny dokument stanowiący podstawę wywłaszczenia (podobnie jest w niniejszej sprawie, gdyż decyzja o wywłaszczeniu została wydana w 1976 r. na podstawie decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego z roku 1971). Zdaniem organu odwoławczego ustalanie celu wywłaszczenia tylko i wyłącznie w oparciu o brzmienie takiej pierwotnej decyzji, pomimo istnienia późniejszych, ale wydanych przed wywłaszczeniem, dokumentów, zmieniających bądź uzupełniających pierwotne zamierzenia inwestycyjne, byłoby więc sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Podsumowując organ podniósł, iż omawiany projekt został opracowany w dacie poprzedzającej wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości oraz jest niewątpliwie związany z inwestycją stanowiącą podstawę wywłaszczenia tej nieruchomości, wobec czego należało pozytywnie ocenić przydatność dowodową tego opracowania dla potrzeb koniecznego doprecyzowania celu wywłaszczenia w przedmiotowej sprawie. W świetle powyższego, w ocenie organu odwoławczego zgodzić się zatem należało z organem I instancji wskazującym, iż decyzja o zatwierdzeniu planu realizacyjnego z dnia 28 grudnia 1971 r. nr [....] w części dotyczącej uwag do projektu technicznego wskazuje m. in. na konieczność wykonania [....] w wariancie III oraz na opracowanie projektu zieleni. Nie jest zatem wykluczone, zdaniem organu, że w ramach wykonania [....] zaprojektowano także powstanie ciągów pieszych rozdzielonych zielonymi wysepkami, łączących teren [....] w B. z przejściem podziemnym pod ulicą [....] oraz z terenem [....] przy ul. [....] . Wojewoda podniósł, iż jak wskazał organ I instancji znajdowałoby to potwierdzenie w pozyskanym przez organ projekcie technicznym z 1972 r. Centralną część planu realizacyjnego zatytułowanego "[....] " - projekt techniczny, plan szczegółowy" stanowi właśnie teren [....] w B. z asfaltowymi ciągami pieszymi. Zgodzić się zatem należy, w ocenie Wojewody [....] , z organem I instancji wskazującym na małe prawdopodobieństwo, aby projekt techniczny wykonany rok później niż ten pierwotny, którego w trakcie postępowania nie udało się odnaleźć, zawierał zupełnie inną koncepcję zagospodarowania terenu w ramach przebudowy ulicy [....] . Zgodzić się należało również, według Wojewody, z organem I instancji, iż w oparciu o wspomniany załącznik graficzny nie sposób co prawda ustalić dokładnych granic inwestycji (wskazany jest zakres robót w ode I-II oraz ode. III. Km 2+97450) jednakże nie sposób przyjąć, aby centralna część planszy projektowej nie znajdowała się w granicach inwestycji. Organ wskazał, na pozyskany na potrzeby omawianego postępowania o zwrot, z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W., dowód w postaci zdjęcia lotniczego przedmiotowego terenu, przedstawiającego teren nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot według stanu na 4 maja 1982 r., z którego wynika, że w tym okresie na przedmiotowej nieruchomości funkcjonował układ zaprojektowanych alejek asfaltowych połączonych z przejściem podziemnym pod ul. [....] . Organ podniósł, iż alejki asfaltowe oraz zielone wysepki pomiędzy nimi zostały zrealizowane m.in. na objętych omawianym postępowaniem działkach nr [....] , nr [....] i nr [....] oraz na częściach działek nr [....] i nr [....] , natomiast pozostała część działki nr [....] weszła w skład drogi łączącej pawilon handlowy z ul. [....] oraz w teren [....] . Organ podniósł, że projektowane w rejonie przejścia podziemnego dla ul. [....] : promienisty układ asfaltowych alejek z zielonymi wysepkami, łącznik drogowy pomiędzy ul. [....] i pawilonem handlowym "[....] ", a także [....] istniały już w 6 roku od daty wywłaszczenia, a przedmiotowe alejki wraz z pojedynczymi budynkami usługowymi mogły stanowić element zaplecza komunikacyjnego dla znajdujących się w sąsiedztwie [....] oraz [....] . Ponadto, jak ustalono, na części nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot (działka nr [....] oraz część działki nr [....] ) powstała infrastruktura techniczna w postaci przyłącza wodociągowego (data odbioru - 1983 r.), na potrzeby 3 pawilonów przy ul. [....] . W konsekwencji, zdaniem Wojewody [....] należało zgodzić się również z zaprezentowanym przez organ I instancji stanowiskiem, iż działka nr [....] została wywłaszczona z przeznaczeniem pod przebudowę ul. [....] i objęta została w projekcie technicznym ul. [....] , w jego centralnej W tym miejscu, odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, organ wskazał, uwzględniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, iż nie sposób przyjąć, jak to wskazuje odwołujący, iż już od chwili wywłaszczenia wnioskowany do zwrotu teren wykorzystywany był wyłącznie do obsługi [....] (jako [....] ), bowiem objęty został projektem uporządkowania terenu wokół pawilonu [....] w B. z 1979 r., a działka nr [....] objęta została projektem przebudowy ul. [....] z 1971 r., a następnie projektem technicznym z 1972 r. i wywłaszczona w 1976 r. a więc nie można uznać, iż od chwili wywłaszczenia wykorzystywana była wyłącznie w ramach funkcjonowania pawilonów handlowych, które jak powyżej wskazano stanowiły dalszy etap zagospodarowania terenu, już po zrealizowaniu pierwotnej inwestycji jako jej uzupełnienie. Organ podniósł, iż obszar objęty wnioskiem o zwrot nieruchomości związany jest ściśle z funkcjonowaniem ul. [....] . [....] obsługuje do dnia dzisiejszego linie tramwajowe poruszające się torowiskiem wzdłuż ul. [....] , a mieszkańcy K. korzystali i korzystają aktualnie z ciągów pieszych, wysiadając z tramwajów i przemieszczając się czy to w kierunku przejścia podziemnego pod ulicą [....] , czy też w kierunku przystanków autobusowych zlokalizowanych w rejonie tej ulicy. Zdaniem organu, nie bez znaczenia jest również fakt, iż w ramach realizacji zaleceń zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie organ I instancji ustalił, iż działka nr [....] w części (oznaczonej na załączniku graficznym) zajęta jest pod pas drogowy dróg publicznych -ul. [....] i ul. [....] . Organ wskazał, że pozostałe działki znajdują się poza pasem drogowym wskazanych ulic. Organ I instancji w ponownie prowadzonym postępowaniu ustalił zatem, iż przeważająca część obszaru objętego wnioskiem o zwrot znajduje się w pasie drogowym ulic: [....] i [....] . Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu zawartego w odwołaniu, iż "rzekomo przeważająca część obszaru objętego wnioskiem o zwrot znajduje się w pasie drogowym ulic [....] i [....] . Ustalenie takie nie znajduje żadnych podstaw, a wprost przeciwnie organ sam wskazuje, że tylko działka [....] w części zajęta jest pod pas drogowy dróg publicznych, a pozostałe działki znajdują się poza pasem drogowym wskazanych ulic", organ wskazał, iż w tym zakresie znaczenie ma łączna powierzchnia terenu wnioskowana do zwrotu w niniejszym postępowaniu, która znajduje się w pasie drogowym dróg publicznych (co wynika z załącznika graficznego dołączonego do pisma Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. z dnia 28.04.2015 r. [....] ), a nie liczba poszczególnych działek. Organ wskazał na przepis art. 2 a ustawy o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 460). Następnie organ zauważył, iż wobec wątpliwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie organ I instancji wyjaśnił również kwestię zwrotu działki nr [....] , która była przedmiotem decyzji Starosty K. z dnia 14 maja 2007 r. nr [....] . Organ I instancji w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazał, iż na karcie nr 213 ciemny kolor karty to kopia strony tytułowej do założeń Techniczno-Ekonomicznych przebudowy ul. [....] w K. , a więc nie jest to nieczytelna mapa przewidzianego do wywłaszczenia terenu. Zdaniem organu odwoławczego mając na uwadze powyższe oraz całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego należało zgodzić się z organem I instancji, iż w stosunku do działek: nr nr [....] [....] oraz części działek: nr [....] i nr [....] , poł. w obr. [....], jedn. ewid. [....] , m. K. , w granicach działki nr [....] , poł w obr. [....] (mały), b. gm. kat. [....] nie zaistniały przesłanki do orzeczenia o jej zwrocie na rzecz wnioskodawcy. Organ wyjaśnił, iż wobec zawartej w stosunku do działki nr [....] w dniu 28 kwietnia 2016 r. umowy dzierżawy nr [....] należało w postępowaniu odwoławczym uwzględnić T.T. jako stronę postępowania. Do wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga strony skarżącej "[....] " S.A. Strona skarżąca zarzuciła: 1) naruszenie art. 7, 77 § 1 art. 80 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż cel wywłaszczenia nieruchomości objętych decyzją Naczelnika [....] z dnia 25 maja 1976 r. znak sprawy: [....] nie był wskazany w sposób precyzyjny, podczas gdy w decyzji tej cel wywłaszczenia został jednoznacznie i precyzyjnie określony i była nim "przebudowa ulicy [....] ", 2) błędne i dokonane z naruszeniem wynikającej z art. 136 ust.3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami zasady ścisłej interpretacji celu wywłaszczenia i uznanie, iż w ramach celu wywłaszczenia w postaci "przebudowy ulicy [....] " mieścić się mogły inwestycje nie polegające na przebudowie ulicy, takie jak budowa [....] , podczas gdy cel wywłaszczenia należy rozumieć ściśle, a przebudowa ulicy to pojęcie, które należy wiązać z konkretnymi robotami i nakładami inwestycyjnymi, wskazującymi na przebudowę ulicy (a nie innych obiektów), 3) błędne i dokonane z naruszeniem art. 7, 77 § 1 art. 80 k.p.a. uznanie, iż budowa skwerku z alejkami i wysepkami zieleni położonego w innym miejscu niż ulica [....] , objęta była inwestycją w postaci przebudowy ulicy [....] , podczas gdy z żadnego dowodu, w tym dowodu z dokumentu nie wynika, że budowa takiego skwerku objęta była tą inwestycją, a sam Wojewoda [....] nie stwierdził jednoznacznie, że aby budowa ta była objęta wskazaną inwestycją a jedynie wskazał, że była w jakiś sposób z nią związana oraz, że nie można wykluczyć, że w związku z nią została zaprojektowana w ramach wykonania [....] a zatem ustalił, że dotyczyła inwestycji w jakiś sposób związanej z inwestycją w postaci przebudowy ulicy [....] a nie samej przebudowy ulicy [....] , 4) błędne i dokonane z naruszeniem art. 7, 77 § 1 art. 80 k.p.a. uznanie, iż projekt zieleni stanowił element prac zatwierdzonych do realizacji na cele wywłaszczenia, podczas gdy decyzja zatwierdzająca plan realizacyjny tj. decyzja Wydziału Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej miasta K. z 28 grudnia 1971 r. nr [....] do której odwołuje się decyzja wywłaszczeniowa nie zatwierdzała projektu zieleni (skwerku z alejkami i wysepkami zieleni), który zdaniem organów miał być rzekomo objęty celem wywłaszczenia, brak jest decyzji zatwierdzającej taki projekt a decyzja wywłaszczeniowa z 1976 r. nie odwołuje się do żadnej takiej decyzji; skoro zaś decyzja wywłaszczeniowa z 1976 r. stanowi, że celem wywłaszczenia jest przebudowa ulicy zgodnie z decyzją zatwierdzającą plan realizacyjny, a decyzja taka nie obejmuje projektu zieleni to nie można uznać, aby realizacja skwerku z alejkami i wysepkami zieleni była celem wywłaszczenia wskazanym w decyzji z 1976 r. 5) błędne i dokonane z naruszeniem art. 7, 77 § 1 art. 80 k.p.a. rozstrzygnięcie kwestii celu wywłaszczenia poprzez powołanie się na plany budowy na nieruchomości alejek asfaltowych, podczas gdy istnienie ewentualnych planów budowy alejek asfaltowych na nieruchomościach, objętych następnie decyzją wywłaszczeniową nie oznacza, iż "przebudowa ulicy [....] " obejmowała również budowę alejek asfaltowych stosownie do takich planów, 6) błędne ustalanie celu wywłaszczenia w oparciu o decyzję Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej miasta K. z 28 grudnia 1971 r. nr [....] i wskazanie z powołaniem się na tę decyzję, że cel wywłaszczenia w postaci przebudowy ulicy [....] rzekomo obejmował również inną inwestycję w postaci budowy skwerku z alejkami i wysepkami zieleni podczas gdy rozumowanie takie jest nieuprawnione, albowiem - co jednoznacznie potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 27 listopada 2013 r. wydanym do sygnatury akt II SA/Kr 1090/13 z 10 stycznia 2014 r. wydanym do sygnatury akt II SA/Kr 1427/13 odnoszącym się do tej właśnie decyzji wywłaszczeniowej - gdyby celem wywłaszczenia rzeczywiście objęta miała być budowa takiego skwerku z alejkami asfaltowymi i wysepkami zieleni w sąsiedztwie ulicy [....] , brak byłoby przeszkód aby cel taki ująć w decyzji wywłaszczeniowej z odwołaniem się do decyzji lokalizacyjnej; brak ujęcia takiego celu w decyzji wywłaszczeniowej dowodzi, że celem wywłaszczenia wskazanym w decyzji nie była inna inwestycja niż przebudowa ulicy; 7) błędne ustalanie celu wywłaszczenia poprzez odwoływanie się przez Wojewodę [....] do przeznaczenia nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i zapisu o " terenie arterii ruchu normalnego KN II T z wydzielonym torowiskiem tramwajowym" oraz przeznaczeniu "do 1970 r. pod zaplecze komunikacyjne." albowiem powołane zapisy nie mają znaczenia w niniejszej sprawie, w oparciu o takie zapisy nie można bowiem weryfikować tego czy zgodnie z decyzją wywłaszczeniową w tym i decyzją realizacyjną na terenie wywłaszczonej nieruchomości można było zrealizować skwerek z alejkami i z wysepkami zieleni (jak definiuje rzekomy cel decyzji Wojewoda .....) czy też plac handlowy (jak to miało miejsce w rzeczywistości). 8) błędne odwoływanie się przez Wojewodę [....] do przepisów art. 2, 3, 20 ust. 2 i art. 21 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, art. 18 ust. 1 ustawy z 29 marca 1962 r. o drogach publicznych, art. 3 ust. 1 ustawy z 27 listopada 1961 r. o bezpieczeństwie i porządku ruchu na drogach publicznych i przepisów Zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 28 października 1969 r. w sprawie planów realizacyjnych, z przypisów tych bowiem w żaden sposób nie wynika, że celem wywłaszczenia objęty był skwerek z alejkami i wysepkami zieleni (rzekomo zdaniem Wojewody [....] stanowiący cel wywłaszczenia i rzekomo zrealizowany); 9) błędne rozstrzygnięcie wątpliwości organu w zakresie celu wywłaszczenia na korzyść maksymalnie szerokiej interpretacji pojęcia "przebudowa ulicy [....] " podczas, gdy zgodnie z zasadą ścisłego rozumienia celu wywłaszczenia wszelkie wątpliwości organ winien rozstrzygnąć w kierunku wąskiego rozumienia celu wywłaszczenia, a w szczególności organ posiłkując się dokumentami innymi niż decyzja wywłaszczeniowa może doprecyzować cel wywłaszczenia (np. ustalić jaki przebieg miała mieć ulica [....] stosownie do planów i jakie nieruchomości miała zajmować) nie może natomiast ustalić odwołując się do związku (poprzez sąsiedztwo) z inwestycją w postaci przebudowy ulicy, że celem wywłaszczenia jest inwestycja, która nie polega na przebudowie ulicy (nie może w powyższy sposób ustalać, iż cel wywłaszczenia jest inny niż wskazany w decyzji wywłaszczeniowej); 10) błędne i dokonane z naruszeniem art. 7, 77 § 1 art. 80 k.p.a. ustalenie, iż ze zdjęcia lotniczego wykonanego w 1982 r., na które powołuje się Wojewoda [....] wynika rzekomo, iż na wywłaszczonych nieruchomościach funkcjonował układ zaprojektowanych alejek asfaltowych połączonych z przejściem podziemnym pod ulicą [....] , podczas gdy na zdjęciu tym widoczne są pawilony [....] ; ustalenie takie zatem nie zmierza do wyjaśnienia rzeczywistych okoliczności sprawy, ale dokonane jest pod z góry założoną tezę, iż nieruchomość została wywłaszczona na cele budowy alejek asfaltowych i wysepek zieleni i tak rzekomo została wykorzystana, podczas, gdy sam Wojewoda [....] "między wierszami" w uzasadnieniu (na str.8) przyznaje, że znajdowały się tam budynki usługowe i pawilony handlowo-usługowe tyle, że stwierdza, iż rzekomo teren ten nie stanowił placu z pawilonami [....] , bowiem nie był wykorzystywany wyłącznie do obsługi tychże pawilonów; tylko zatem z tej przyczyny, że w ocenie Wojewody [....] alejki mogły służyć również innym celom niż dojście do pawilonów [....] Wojewoda [....] dokonał takich ustaleń, jakby pawilonów tych nie było, a na nieruchomości został zrealizowany wyłącznie założony przez Wojewodę [....] rzekomy cel wywłaszczenia w postaci alejek asfaltowych z wysepkami zieleni, 11) błędne uznanie przez Wojewodę [....] , iż realizacja jednocześnie z rzekomym celem wywłaszczenia deklarowanym przez Wojewodę [....] w postaci skwerku z alejkami i wysepkami zieleni innych obiektów a mianowicie pawilonów [....] nie stanowi rzekomo o zbędności wywłaszczenia, podczas gdy stanowisko takie jest rażąco sprzeczne z podstawową zasadą prawa wywłaszczeniowego a mianowicie zasadą wykorzystania wywłaszczonej nieruchomości wyłącznie na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, gwarantującą, że instytucja wywłaszczenia nie będzie wykorzystywana w sposób sprzeczny z jej ratio legis i zapobiegającą nadużywaniu instytucji wywłaszczenia i ściśle z związaną z obowiązkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, która nie została wykorzystana na cel wskazany w decyzji wywłaszczeniowej; 12) błędne i dokonane z naruszeniem zasady zakazu użycia (przeznaczenia) wywłaszczonej nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu uznanie, iż nieruchomość wywłaszczona decyzją Naczelnika Dzielnicy K. z dnia 25 maja 1976 r. znak sprawy: [....] wykorzystana została na cel wywłaszczenia w postaci "przebudowy ulicy [....] " podczas gdy nieruchomość ta wykorzystana została na cele budowy pawilonów [....] , którego to celu w żaden sposób nie można utożsamiać z "przebudową ulicy [....] ", w tym nawet tak szeroko rozumianą jak zdaje się to przyjmować Wojewoda [....] , a zatem polegającą na budowie na tych nieruchomościach alejek asfaltowych; wbrew zatem stanowisku Wojewody [....] nieruchomość ta nie tylko obecnie (aktualnie) wykorzystywana jest na potrzeby budynków handlowych, lecz i wówczas zaraz po wywłaszczeniu była tak wykorzystywana, co nie miało nic wspólnego z przebudową ulicy [....] i co oznacza, że nieruchomość ta nie została użyta na cel wskazany w decyzji wywłaszczeniowej, lecz zrealizowano na niej inny cel, 13) błędne i dokonane z naruszeniem art. 2 a ustawy o drogach publicznych uznanie, że przeszkodą dla zwrotu nieruchomości jest okoliczność, że rzekomo przeważająca część obszaru objętego wnioskiem o zwrot znajduje się w pasie drogowym ulic [....] i [....] , podczas, tylko jedna z działek zawnioskowanych do zwrotu tj. działka [....] zajęta jest pod pas drogowy dróg publicznych, pozostałe zaś działki zawnioskowane do zwrotu znajdują się poza pasem drogowym wskazanych ulic, nadto zaś brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia stanowiska, iż w przypadku, gdy większa obszarowo część nieruchomości wnioskowanych do zwrotu znajduje się pod drogi publicznej, to pozostałe nieruchomości nie znajdujące się pod drogą publiczną nie mogą rzekomo zostać zwrócone, 14) naruszenie art. 136 ust. 3 i 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne uznanie, iż nieruchomość będąca przedmiotem decyzji Naczelnika Dzielnicy K. z dnia 25 maja 1976 r. znak sprawy: [....] wykorzystana została na cel wywłaszczenia w postaci przebudowy ulicy [....] i błędne odmówienie zwrotu tej nieruchomości. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej powoływana jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty – w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonych granicach stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [....] z dnia 26 stycznia 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty K. z dnia z 30 września 2015 r. o odmowie zwrotu działek: nr [....] , nr [....] i nr [....] oraz części działek: nr [....] i nr [....] , poł. w obr. [....] jedn. ewid. [....] , m. K. , w granicach działki nr [....] , poł. w obr. [....] (mały), b. gm. kat. B. , na rzecz strony skarżącej [....] S.A. w K. (w likwidacji). Okolicznością bezsporną między stronami jest fakt wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa decyzją Naczelnika Urzędu Dzielnicowego [....] Wydział Gospodarki Komunalnej z dnia 25 maja 1976 r. nr [....] . Z akt sprawy wynika, że wywłaszczone działki były niezbędne pod przebudowę ulicy [....] odcinek I, zgodnie z decyzją Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej miasta K. z dnia 28 grudnia 1971 r. [....] . Stosownie do art. 136 ust. 3 u.g.n. ustawy poprzedni właściciel nieruchomości lub jego spadkobiercy mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli w rozumieniu art. 137 tej ustawy, nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zgodnie zaś z art. 137 ust. 1 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu (pkt 1) albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna cel ten nie został zrealizowany (pkt 2). Podstawową kwestią wymagającą zatem ustalenia w przedmiotowej sprawie jest ocena zasadności roszczenia o zwrot nieruchomości z uwagi na stan zbędności nieruchomości na cel, na jaki została ona wywłaszczona. Istota sporu sprowadza się bowiem ustalenia do ustalenia, czy działka nr [....] w części objętej tą sprawą została wykorzystana na cel wywłaszczenia, jakim była budowa lub przebudowa ulicy [....] odcinek I. Na wstępie rozważań podkreślić należy, iż zasadnicze znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy posiada okoliczność, iż przedmiotowa sprawa była wcześniej przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który wyrokiem z dnia 27 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 695/14 uchylił decyzję Wojewody [....] z dnia 28 lutego 2014 r., utrzymującą w mocy decyzje Starosty K. z dnia 12 sierpnia 2013 r. o odmowie zwrotu przedmiotowych działek uznając, że rozstrzygnięcia organów w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy jest przedwczesne. Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji powinien w szczególności dokładnie określić przebieg obszaru objętego planem szczegółowym na karcie 203 akt administracyjnych w taki sposób, aby ustalić, czy plan ten obejmował działkę nr [....]. Samo naniesienie na plan z 1972 r. granic działki 109 nie stanowi jeszcze określenia obszaru objętego przebudową. Dopiero ustalenie tej kwestii powinno być podstawą do kolejnych ustaleń, a mianowicie zbadania czy obszar działki [....] (w całości lub w części) został zajęty pod inwestycję polegająca na przebudowie ul. [....] lub ul. [....] . W tym celu należy zwrócić się do zarządu drogi o udzielenie informacji co do ewentualnie kolejnych robót budowlanych polegających na przebudowie tego odcinak ulicy wraz z załącznikami graficznymi takich robót. Jeżeli takie roboty miałyby miejsce, to prawdopodobnie był to okres lat 80-tych lub 90-tych XX wieku, a więc istnieje duże prawdopodobieństwo, że takie dokumenty jeszcze się znajdują. Pozwoli to na ustalenie, czy nawet w razie objęcia całej lub części działki nr [....] inwestycją wynikającą z decyzji z 29 grudnia 1971 r., rzeczywiście na tej działce powstała infrastruktura drogowa lub bezpośrednio związana z drogą. Dopiero po takich ustaleniach będzie można określić, czy cała lub część działki nr [....] została wykorzystana na cel polegający na przebudowie/budowie ul. [....]. Powyższe skutkuje konicznością zastosowania art. 153 oraz art. 170 p.p.s.a. Zgodnie z art. 153 p. p. s. a. ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu komentowanego przepisu oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej.(vide wyr. WSA z dnia 13.03.2014 r., VIII SA/Wa 1013/13). Dokonując pod takim kątem oceny prowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego Sąd stwierdził, że nie jest ono obarczone wadą wynikającą z nieuwzględnienia oceny prawnej zawartej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27czerwca 2014 r. 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 695/14, choć rezultaty wszczętego poszukiwania dodatkowej dokumentacji projektowej (technicznej) związanej z przebudową ul. [....] oraz zagospodarowania pętli tramwajowej w B. pochodzącej z lat 70-tych, 80-tych lub 90-tych, która pomogłaby doprecyzować zakres inwestycji i jej poszczególne elementy nie przyniósł spodziewanych skutków. Odnotowania wymaga również to, że po wydaniu ww. orzeczenia nie ziściła się żadna z przesłanek wpływających na utratę mocy wiążącej tego rozstrzygnięcia. Punktem wyjścia dalszych rozważań, w kontekście prezentowanego w zarzutach skargi stanowiska, że cel wywłaszczenia w decyzji wywłaszczeniowej został "precyzyjnie" określony i w związku z tym niedopuszczalne było jego doprecyzowanie jak uczyniły to organy administracyjne w niniejszym postępowaniu, jest stwierdzenie Sądu, że pogląd ten jest chybiony. Otóż należy w tym względzie przywołać stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone także w wyroku, na który powoływała się strona skarżąca na rozprawie w dniu 23 maja 2017 r., a to z dnia 20 kwietnia 2017 r. w sprawie do sygn. akt I OSK 1765/15, w którym Sąd wskazał, że w sytuacji określenia celu decyzji wywłaszczeniowej poprzez odwołanie się do decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny przebudowy ul. [....] , którego nie udało się odnaleźć, jest dopuszczalne dokonywanie ustaleń w zakresie celu wywłaszczenia oraz jego realizacji na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, także na podstawie późniejszych dokumentów pozostających w związku z decyzja wywłaszczeniową i o zatwierdzeniu planu realizacyjnego. Wskazał również, że realizacja sieci ciągów pieszych znajdujących się na terenie objętym wnioskiem zwrotowym, nie może być utożsamiana jedynie z projektem zieleni, o którym mowa w decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego z dnia 28 grudnia 1971 r, czy też zagospodarowaniem otoczenia pawilonu [....] . Tym samym organy dla oceny czy na przedmiotowych nieruchomościach doszło do zrealizowania celu wywłaszczenia uprawnione były do doprecyzowania tego celu. Tym bardziej, że przeprowadzone zostało dodatkowo postępowanie wyjaśniające dla ustalenia czy w okresie późniejszym w latach 70- tych do 90-tych ubiegłego wieku były realizowane w tym rejonie inne inwestycje, które pozwoliłyby na dokładne określenie granic w jakich ta przebudowa czy rozbudowa ul. [....] miała się odbywać. Ponieważ nie udało się zgromadzić żadnej innej dokumentacji poza tą, którą już organ dysponował, logiczne jest więc i z tego powodu w pełni uprawnione, że skoro w okresie późniejszym nie były już wykonywane inne roboty budowlane polegające na przebudowie tego odcinka ulicy, to z uwagi na położenie działki [....] w centralnej części planszy projektowej, nie sposób przyjąć, że nie znajdowała się ona w granicach tej inwestycji. Tę okoliczność potwierdza w sposób jednoznaczny fakt, że działka [....] w części (co zostało oznaczone na załączniku graficznym K: 299 akt adm.) zajęta jest rzeczywiście pod pas drogowy dróg publicznych – ul. [....] i ul. [....] . Tych ustaleń faktycznych skarżący w żaden sposób nie zakwestionował w obszernej skardze. Nie można przy tym nie zauważyć i pominąć, że także pozostałe działki choć położone poza oznaczonym pasem drogowym znajdują się w jego bezpośrednim sąsiedztwie. Podkreślić w związku z tym należy, że nie ma znaczenia czy wywłaszczona działka nr [....] była przeznaczona na budowę ul. [....] czy też ul. [....] . Nazwa ulicy jest tu nieistotna, natomiast istotne jest to, że wywłaszczona nieruchomość została objęta terenem przebudowy na potrzeby drogi publicznej i plan realizacyjny obejmował tę działkę jako teren przeznaczony pod przebudowę drogi publicznej lub też infrastrukturę niezbędną do korzystania z drogi publicznej m. in także jako ciągi piesze. Nie bez znaczenia jest, na co wskazuje organ w odpowiedzi na skargę, że inwestycja związana z ul. [....] miała szeroki zakres i stanowiła przedsięwzięcie związane z budową drogi szybkiego ruchu do [....] . Taki też charakter miała ta budowa albowiem istniejąca ówcześnie ul. [....] został w jej wyniku istotnie zmieniona i rozbudowana z drogi o jednym pasie ruchu w kierunki [....] , na drogę o dwóch pasach ruchu wraz z dobudowaniem torowiska , pasa tramwajowego oraz budową przejścia podziemnego. Skala tego przedsięwzięcia była bardzo znaczna, nawet na obecne warunki, i wiązała się z koniecznością całkiem nowego jej skomunikowania z otoczeniem oraz całkowicie nowym układem komunikacyjnym tym przedsięwzięciem spowodowanym, również w zakresie ciągów pieszych. Nie sposób zatem zgodzić się z twierdzeniami skargi, że cel wywłaszczenia precyzyjnie określony jako "przebudowa" w istocie miał dotyczyć li tylko drogi lokalnej, tymczasem została, w wyniku przeprowadzonych prac w tym terenie, wybudowana droga szybkiego ruchu z wykorzystaniem już istniejącej drogi. Akcentowane stanowisko strony skarżącej , że ciągi piesze i tereny zielone znajdujące się na działkach objętych wnioskiem zwrotowym, stanowiły w istocie otoczenie pawilonu "[....] ", tudzież, że nieruchomość wykorzystana została na budowę pawilonu "[....] " , co nie zawierało się w celu wywłaszczenia, stoi w sprzeczności z celem wywłaszczenia i nie znajduje potwierdzenia w także w uzupełnionym materiale dowodowym. Słuszność stanowiska zawartego w zaskarżonych decyzjach potwierdza pogląd, podzielany także prze skład orzekający, wyrażony w wyroku z dnia 21 października 2015 r. sygn.. akt I OSK 2638/14, w którym Sąd wskazał, że pierwszym i podstawowym warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest obiektywnie stwierdzona zbędność dla realizacji celu wywłaszczenia. Jeśli cel wywłaszczenia został zrealizowany, to zwrot nie jest możliwy, bez względu na to kiedy ten cel został zrealizowany. Z taką sytuacją nie mamy bez wątpienia do czynienia w niniejszej sprawie. W świetle powyższego wskazać należy, że zarzut naruszenia przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, którego następstwem miały być podniesione w skardze błędy w ustaleniach faktycznych organów nie jest uzasadniony. Natomiast powołanie się przez organy przy ustaleniach faktycznych na przeznaczenie nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego tudzież na prawo budowlane z 1974 r. i ustawę o drogach publicznych z 1962 r. oraz przepisów Zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z 1969 r. jest bez znaczenia dla prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia. Mając zatem na uwadze powyższe Sąd biorąc za podstawę rozstrzygnięcia art. 151 p.p.s.a skargę oddalił jako bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło