II SA/Kr 546/11

WyrokWSA w Krakowie2011-05-31

Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Kazimierz Bandarzewski, Wojciech Jakimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, prowadząc ponownie postępowanie w sprawie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego wydanym w tej samej sprawie?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej oraz sąd administracyjny rozpoznający sprawę ponownie są związani oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego wydanym w tej samej sprawie, zgodnie z art. 153 P.p.s.a. Związanie to trwa, dopóki orzeczenie sądu nie zostanie wyeliminowane z obrotu prawnego, nie nastąpi zmiana stanu prawnego lub istotna zmiana stanu faktycznego. W przypadku braku uwzględnienia tych wiążących wskazań, zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki pawilonu handlowego wybudowanego w latach 1990-1991 na podstawie pozwolenia na budowę, które zostało później unieważnione. Po wieloletnim postępowaniu administracyjnym i sądowym, w tym prawomocnym wyroku WSA z 2007 r. uchylającym wcześniejsze decyzje nakazujące rozbiórkę z powodu braku prawidłowego ustalenia zgodności z planem miejscowym, organy administracji ponownie wydały decyzję nakazującą rozbiórkę. Skarżący kwestionował tę decyzję, podnosząc m.in. brak związania organów wcześniejszym wyrokiem sądu oraz błędne ustalenia faktyczne i prawne.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego K.P. kwotę 757 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie : WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2011 r. sprawy ze skargi K.P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 14 stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego K.P. kwotę 757 zł ( siedemset pięćdziesiąt siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. K. P. otrzymał w dniu 1 czerwca 1990 r. pozwolenie na budowę pawilonu handlowego na części działki nr "1", obecnie oznaczonej jako działka nr "2". W listopadzie 1990 r. inwestor zrealizował ww. inwestycję. Pozwolenie to zostało unieważnione decyzją Wojewody [...] z dnia 3 kwietnia 1991 r. Kierownik Urzędu Rejonowego decyzją z dnia 6 stycznia 1992 r. nakazał rozbiórkę ww. inwestycji. Ta decyzja została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia 17 lutego 1992 r. i te obie decyzje zostały uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie z dnia 16 czerwca 1992 r. Prowadząc ponownie postępowanie Kierownik Urzędu Rejonowego decyzją z dnia 10 marca 1993 r. nakazał rozbiórkę ww. obiektu handlowego w terminie 90 dni od daty uprawomocnienia się tej decyzji jako wybudowanego niezgodne z obowiązującym planem miejscowym. Decyzję tą utrzymał w mocy Wojewoda [...] swoją decyzją z dnia 19 kwietnia 1993 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawomocnym wyrokiem z dnia 9 lutego 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 795/06 uchylił decyzję Wojewody [...] z 19 kwietnia 1993 r. i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego z 10 marca 1993 r. W wyroku tym wskazano, że w sprawie wydania nakazu rozbiórki należy stosować, zgodnie z art. 103 Prawa budowlanego z 1994 r. – przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. w tym na podstawie art. 37 tej ustawy. Wskazał Sąd, że niezbędnym do należytego załatwienia sprawy jest zbadanie i ustalenie treści obowiązującego planu miejscowego na działce nr "1" w okresie realizacji obiektu, a samo oparcie się organów w tej sprawie na oznaczeniu na załączniku graficznym (ZP) bez części tekstowej planu jest błędne. Podstawy do wydania nakazu rozbiórki nie mogą stanowić materiały do planu miejscowego, ani opinia biegłego specjalisty. Tym samym przyjęcie, że na tym terenie przedmioty obiekt nie mógł być wybudowany było wadliwe (akta administracyjne sprawy, karty nr 184-179). Po ww. wyroku Sądu administracyjnego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 12 marca 2008 r. nałożył na inwestora, działając na podstawie przepisów ustawy z 1974 r. Prawo budowlane, nakaz rozbiórki obiektu handlowo-usługowego z działki nr "2". Wydając tą decyzję organ I instancji stwierdził, że na skutek stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę nawet po wybudowaniu obiektu, takiego inwestora należy traktować tak jakby wybudował on obiekt bez pozwolenia na budowę. Organ stwierdził, że wprawdzie w dacie budowania obiektu nie było części tekstowej planu miejscowego dla tego obszaru, to jednak uchwalony 7 września 1993 r. plan miejscowy uzupełnił przeznaczenie planu miejscowego w tym obszarze jako teren zieleni - adaptacja rozpoczętej realizacji tymczasowego obiektu z dopuszczeniem do użytkowania na okres 5 lat od daty wydania decyzji na kontynuację robót budowlanych. Kolejne plany miejscowe dopuszczały adaptacje istniejącego budynku tylko na cele związane z obsługą przystanku i parkingu. Ponieważ przedmiotowy obiekt budowlany nie spełniał warunków dopuszczenia go do dalszego użytkowania, tym samym zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. należało nakazać jego rozbiórkę. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 16 października 2009 r. znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia 12 marca 2008 r. znak: [...] (wydaną w trybie art. 37 ust.1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.) nakazującą inwestorowi K. P. dokonanie rozbiórki obiektu handlowo - usługowego położnego na terenie działki nr "2" w obręb [...] przy al. [...] w N. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Z uzasadnienia wskazanej decyzji organu II instancji wynika, że stosownie do poglądów orzecznictwa obiekt budowlany wykonany na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę, które później z jakichkolwiek przyczyn okazało się wadliwe, nie może być uznany za samowolę budowlaną. Wskazano, że w ponownym postępowaniu konieczne będzie przeprowadzenie w całości postępowania wyjaśniającego wskazując, że w ustalonym stanie faktycznym należy prowadzić postępowanie naprawcze na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego z 1994 r., a nie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. W odniesieniu do obiektów budowlanych czy robót budowlanych wykonanych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie utraciła moc, kwestia ewentualnej rozbiórki już wykonanych robót powinna być rozpatrywania właśnie na podstawie art. 51 ust.1 Prawa budowlanego z 1994 r. Organ II instancji stwierdził ponadto, że sprawa winna być rozpatrywana w odniesieniu do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w chwili aktualnie prowadzenia postępowania administracyjnego, a nie w okresie poprzednim - w dacie wybudowania przedmiotowego obiektu. W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] decyzją z dnia 1 marca 2010 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał inwestorowi K. P. rozbiórkę obiektu handlowo-usługowego położonego na działce nr "2" w obręb. [...] przy al. [...] w N.. W ponownie prowadzonym postępowaniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził ustalenia w sprawie zgodności zrealizowanego obiektu handlowo - usługowego z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Urząd Miasta [...] w odpowiedzi na zapytanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 listopada 2009 r. - poinformował w piśmie z dnia 25 listopada 2009 r. znak: [...] na podstawie prawomocnej zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta [...] "Nowy Sącz 29 –Śródmieście" zwanej dalej planem, zatwierdzonym uchwałą Nr XLVIII/527/2009 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 15 czerwca 2009 roku (Dz. Urz. Województwa Małopolskiego Nr 423, poz. 3074), że działka nr "2" w obr. [...] przy al. [...] w N. znajduje się w terenach o symbolu [...] obejmującym teren usług (biura, administracja, edukacja, handel, gastronomia) z zachowaniem wyznaczonej na rysunku planu nieprzekraczalnej linii zabudowy. Do czasu zagospodarowania terenu zgodnie z przeznaczeniem utrzymuje się istniejące funkcje i obiekty dworca PKS. Zakaz realizacji nowych obiektów z wyjątkami nie dotyczącymi przedmiotowego obiektu. Stwierdzono, że zgodnie z ustaleniami planu zrealizowany budynek handlowo - usługowy ([...]) na działce "2" w obr. [...] jest inwestycją niezgodną z obowiązującymi ustaleniami planu "Nowy Sącz 29 – Śródmieście". Odwołanie od powyższej decyzji wniósł K. P. działający przez pełnomocnika - adwokata W. O. oraz pełnomocnika K. J. - Biuro Architektoniczne - Budowlane "[...]" w K.. Odwołania wpłynęły w terminie. W odwołaniach zakwestionowano dopuszczalność uznania w tej sprawie zrealizowanej inwestycji jako samowoli budowlanej. Wskazano, że należy badać zgodność inwestycji z obowiązującym planem miejscowym oraz braku uwzględnienia wytycznych Sądu administracyjnego zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 lutego 2007 r. Obowiązujący plan miejscowy dopuszcza takie przeznaczenie terenu, jakie wynika z istniejącej funkcji budynku a linia nieprzekraczalna zabudowy dotyczyć może tylko nowo projektowanych obiektów. Wojewódzki [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 14 stycznia 2011 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 K.p.a. oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przedmiotem postępowania jest sprawa doprowadzenia do stanu zgodności z prawem budowy obiektu handlowo - usługowego na działce nr "2" przy al. [...] w N. przez inwestora K. P.. Podano, że w prowadzonym postępowaniu uwzględnione zostały rozstrzygnięcia merytoryczne jakie zapadły w odniesieniu do obiektu będącego przedmiotem postępowania i skutki, jakie wywołały, w tym fakt, że decyzja Nr [...] Kierownika Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miasta [...] z dnia 1 czerwca 1990 r. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego i udzieleniu pozwolenia na budowę, (stanowiąca podstawę do rozpoczęcia budowy pawilonu handlowego na działce nr "1" w obr. [...] w N. przez inwestora K. P.) została wyeliminowana z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności decyzją Wojewody [...] z dnia 3 kwietnia 1991 r. znak: [...]. Organ odwoławczy stwierdził, że podstawa prawna rozważań została przez organ I instancji przyjęta prawidłowo, skoro bowiem roboty budowlane zostały zakończone, właściwym było powołanie przez organ I instancji jako podstawy prawnej przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego z 1994 r., zgodnie z którym właściwy organ w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Wobec realizacji budowy na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę (stan opisany w protokołach oględzin z dnia 11 października, 24 października i 10 listopada 1990 r.) przedmiotowa inwestycja nie stanowi samowoli budowlanej, w konsekwencji, sprawę należy rozpatrzeć w oparciu o art. 50-51 Prawa budowlanego z 1994 r. Doprowadzenie obiektu do zgodności z prawem wymaga odniesienia się do zapisów w aktualnym planie zagospodarowania przestrzennego. Jak wynika z informacji przekazanej przez Urząd Miasta [...] w piśmie z dnia 25 listopada 2009 r. znak: [...], zgodnie z ustaleniami planu zrealizowany obiekt handlowo -usługowy ([...]) na działce "2" jest inwestycją niezgodną z obowiązującymi ustaleniami planu "Nowy Sącz 29 – Śródmieście". Znajduje się poza nieprzekraczalną linią zabudowy. Nadto organ podniósł, że inwestor w niniejszym postępowaniu nie wykazał swego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jak wynika z załączonego przy piśmie PKS S.A. z dnia 31 marca 2009 r. wyroku, Sąd Apelacyjny w Krakowie Wydział I Cywilny z dnia [...] września 2008 r., sygn. akt [...], zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Nowym Sączu z dnia [...] kwietnia 2008 r. sygn. akt [...] w ten sposób, że nakazał pozwanemu K. P. rozbiórkę pawilonu handlowego wybudowanego na części nieruchomości oznaczonej jako działka nr "3" położonej w N., objętej księgą wieczystą nr [...], upoważniając powoda PKS S.A. do wykonania rozbiórki pawilonu na koszt pozwanego. Powyższe wskazuje na fakt utraty prawa do zajmowania terenu, na którym inwestor wybudował budynek tymczasowy, co stanowi dodatkową podstawę do orzeczenia nakazu rozbiórki. Odnosząc się do zarzutu odwołania, że usankcjonowanie lokalizacji inwestycji stanowiła "uchwała z dnia 24 maja 1994 r. w sprawie zatwierdzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta [...], którą postanowiono, że utrzymuje też istniejący dworzec PKS - do czasu realizacji nowego oraz dopuszcza się adaptację istniejącego obiektu usługowego - na cele związane z obsługą przystanku i parkingu" - zauważono, że przedmiotowy plan miejscowy wygasł z dniem 31 grudnia 2002 r. Ponadto decyzją Wojewody [...] z dnia 9 kwietnia 2001 r. znak: [...] została stwierdzona nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia 25 sierpnia 1994 r. znak: [...] udzielającej K. P. pozwolenia na użytkowanie pawilonu handlowego zlokalizowanego na działce nr "1" w obr. [...] przy al. [...] w N.. Z powyższą decyzją organu odwoławczego nie zgodził się K. P., reprezentowany przez adwokata W. O., wnosząc do sądu administracyjnego skargę. Zakwestionowanej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędne przyjęcie interpretacji przepisów, że do uzyskania możliwości legalizacji budowli wg. Prawa budowlanego konieczne jest ustalenie prawa do władania nieruchomością oraz błąd w ustaleniach faktycznych dotyczących istniejących warunków formalnych, obowiązujących decyzji, planów zagospodarowania przestrzennego z których wynikają okoliczności mające uzasadniać wydanie decyzji o rozbiórce. W oparciu o powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zsądzenie kosztów postępowania na jego rzecz. W uzasadnieniu skargi wskazano, że nie można zgodzić się z poglądem, że skarżący powinien wykazać prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Niniejsza sprawa dotyczy budowli, która była zrealizowana w latach 1990-1991, a to w okresie, gdy skarżący dysponował upoważnieniem do zabudowania przedmiotowej działki oraz decyzją zezwalającą na budowę. W chwili obecnej brak jest przesłanek ustawowych aby uznać, że brak wykazania praw do dysponowania gruntem stanowi dostateczny powód do wydania decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego. Dalej podniesiono, że orzecznictwo i doktryna nie kwestionują już poglądu, że wobec faktu posiadania przez skarżącego w chwili budowy decyzji o pozwoleniu na budowę - przedmiotowa inwestycja nie stanowi samowoli budowlanej. Zatem wydaje się logiczne, że jeśli dopuszczono pogląd prawny, że budowa przedmiotowego obiektu nie była samowolą budowlaną, to konsekwencją takiego rozumowania jest następne ustalenie, że decyzja o pozwoleniu na budowę jest nadal honorowana w obrocie prawnym, a jeśli tak, to następne decyzje związane z wybudowaniem obiektu winny być tak samo honorowane. Pomimo braku samowoli budowlanej skarżący musiałby legalizować zabudowę, wpłacić niebagatelną kwotę za legalizację, a także poddać pod osąd organów administracji zgodność zabudowy z obecnym planem zagospodarowania. Zdaniem skarżącego założenie, że budowa nie była samowolą budowlaną winno skutkować dokonaniem oceny, czy w chwili budowy była ona sprzeczna z planem zagospodarowania obowiązującym dla tego terenu. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Skarga jest zasadna, a zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego naruszyły prawo w stopniu uzasadniającym uchylenie tych aktów administracyjnych. Przede wszystkim należy wskazać, że w tej sprawie został w dniu 9 lutego 2007 r. wydany - przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie - prawomocny wyrok do sprawy o sygn. akt II SA/Kr 795/06. W wyroku tym sąd uchylił zaskarżoną w tamtej sprawie sądowej decyzję Wojewody [...] z 19 kwietnia 1993 r. i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego z 10 marca 1993 r. Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 9 lutego 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 795/06 zawarł tak ocenę prawną jak i wskazania co do dalszego postępowania prowadzonego przez organy administracji. Sąd w uzasadnieniu do ww. wyroku wskazał, że stosownie do treści art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, art. 48 tej ustawy nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie tejże ustawy. Do tych obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, to jest przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Dalej Sąd wskazał, że w postępowaniu administracyjnym o wydanie nakazu przymusowej rozbiórki obiektów budowlanych, których budowa była prowadzona bez wymaganego pozwolenia i została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 roku, należy według art. 103 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane stosować przepis art. 37 ust. l pkt l lub 2 i art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.). Następnie Sąd wyraźnie stwierdził, że w tej sprawie skarżący wzniósł obiekt objęty nakazem rozbiórki w 1990 r. i w tej sprawie należało stosować art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem, aby wydać nakaz rozbiórki, koniecznym było ustalenie przez organ w toku postępowania administracyjnego wybudowania danego obiektu niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy oraz przeprowadzenie oceny, czy tak wybudowany obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Sąd uznał, że trafnie organy przyjęły, że skoro po wybudowaniu budynku została wydana decyzja stwierdzająca nieważność pozwolenia na budowę, a decyzja nieważnościowa rodzi skutki wstecz (ex tunc), to zasadnym było prowadzenie postępowania na podstawie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. Jednakże - jak wskazał na to Sąd I instancji - dla skutecznego orzeczenia nakazu rozbiórki koniecznym było ponadto ustalenie zaistnienia wymaganej art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z 1974 r. Prawo budowlane dalszej przesłanki, tj. wzniesienia budynku lub jego części na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę. Dla prawidłowego ustalenia tej okoliczności niezbędnym było ustalenie treści obowiązujących wówczas na terenie, na którym został posadowiony sporny obiekt, przepisów o planowaniu przestrzennym (podkreślenie składu Sądu). Sąd ustalił jednak, że nie można wydawać nakazu rozbiórki bez ustalenia treści obowiązującego w 1990 r. na terenie zrealizowanej inwestycji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nie można bowiem zamiast planu miejscowego wydawać było decyzji nakazującej rozbiórkę na podstawie materiałów planistycznych przygotowywanych do uchwalenia planu miejscowego, opinii biegłego bądź jedynie rysunku miejscowego planu ogólnego zagospodarowania . Uchylenie obu decyzji nastąpiło na skutek braku wyjaśnienia sprawy, a w szczególności błędnego przyjęcia przez orany administracji bez dostatecznych podstaw, że sporny obiekt wzniesiony został na terenie, na którym obiekt taki nie powinien zostać wybudowany, gdyż byłoby to sprzeczne z przepisami o planowaniu przestrzennym. Do takiego ustalenia wskazane w zaskarżonej decyzji dowody, nie były – w ocenie Sądu wydającego wyrok w dniu 9 lutego 2007 r. - dostateczne. Jeszcze raz należy podkreślić, że ponownie rozpoznając tą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie jest związany, tak jak i organy administracji, oceną prawną i wskazówkami co dalszego postępowania zawartymi w przytoczonym uzasadnieniu wyroku tego Sądu z dnia 9 lutego 2007 r. Wielokrotnie w orzecznictwie sądowym wypowiadano pogląd, że związanie oceną prawną organów administracji ponownie rozpoznających sprawę dotyczy wyrażonego w wyroku (orzeczenia) a w szczególności w uzasadnieniu wyroku (orzeczenia) wykładni konkretnego przepisu, sposobu zastosowania go w danej sprawie oraz sposobu interpretacji stanu faktycznego w zakresie możliwości bądź konieczności zastosowania danego przepisu (czyli subsumcji, tj. przyporządkowania ustalonego stanu faktycznego sprawy do sformułowanej w wyniku wykładni normy prawnej). Związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku wydanym w danej konkretnej sprawie oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, ale zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lipca 2010 r., sygn. akt I GSK 940/09, publ. w LEX nr 594756). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 czerwca 2010 r., sygn. akt II FSK 245/09, publ. w LEX nr 596337, stwierdził, że "ocena prawna w rozumieniu przepisu art. 153 p.p.s.a. nie odnosi się do danej sentencji orzeczenia (uchylenia zaskarżonej decyzji w całości lub w części bądź oddalenia skargi), ale powinna być rozumiana jako wyjaśnienie w uzasadnieniu orzeczenia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie". Analogiczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 195/09, publ. w LEX nr 596112; Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 kwietnia 2010 r., sygn. akt I FSK 614/09, publ. w LEX nr 594096 oraz oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I FSK 714/09, publ. w LEX nr 594179. Identyczno stanowisko zajmowało orzecznictwo sądowe już wcześniej. Nietrafnie organy administracji w tej sprawie przyjęły brak związania taką oceną prawną i wskazówkami Sądu. Brak związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania ma miejsce tylko wówczas, gdy orzeczenie sądu administracyjnego zawierające te wytyczne zostałoby wyeliminowane z obrotu prawnego, jak również wówczas, gdyby nastąpiła zmiana stanu prawnego dotyczącego danej sprawy bądź istotna zmiana stanu faktycznego tej konkretnej sprawy (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FSK 2134/08, pub. w LEX nr 596264). W tej sprawie nie nastąpiła zmiana stanu prawnego po wydaniu wyroku przez Sąd administracyjny w dniu 9 lutego 2007 r. mająca znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. Nie nastąpiła również zmiana stanu faktycznego dotycząca okoliczności, na które zwrócił uwagę Sąd I instancji w poprzednio wydanym w sprawie wyroku. Nie nastąpiła również rozbiórka przedmiotowego budynku. Tym samym organy obu instancji nie mogły pominąć wydanego w sprawie wyroku i były zobowiązane uwzględnić tak ocenę prawna dotyczącą stosowania przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. jak i ocenę stanu faktycznego, a także zobowiązane były do wyjaśnienia tych okoliczności, na które uwagę zwrócił sąd w poprzednio wydanym wyroku. Ponieważ tego organy w tej sprawie w ogóle nie uwzględniły, tym samym Sąd uchylając obie decyzje nadal wskazuje na obowiązek dostosowania się organów do oceny prawnej i wskazówek wynikających z uzasadnienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 lutego 2007 r., sygn. akt 795/06. Ten właśnie obowiązujący wyrok wiąże w tej sprawie tak organy, jak i – co należy jeszcze raz podkreślić - Sąd administracyjny rozpoznający tą sprawę. Jak wykazano powyżej zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa, zatem Sąd orzekł o jego uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Naruszenie to polega na braku uwzględnienia wcześniej wydanego wyroku sądu administracyjnego i braku zastosowania art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. ponownie prowadząc postępowanie należy zastosować się do oceny prawnej i wskazówek zawartych w prawomocnym wyroku tego Sądu z dnia 9 lutego 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 795/06. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. w ten sposób, że zasądzono na rzecz skarżącego zwrot uiszczonego przez niego wpisu sądowego, zwrot kwoty uiszczonej tytułem opłaty za udzielenie pełnomocnictwa oraz zwrot wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika reprezentującego skarżącego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło