II SA/Kr 574/14

WyrokWSA w Krakowie2014-09-24

Skład orzekający: Mirosław Bator, Waldemar Michaldo, Agnieszka Nawara-Dubiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na niewykonanie wyroku sądu administracyjnego, skierowana przeciwko Staroście, który nie jest organem właściwym do wykonania tego wyroku, powinna zostać oddalona?
Ratio decidendi
Skarga na niewykonanie wyroku sądu administracyjnego, wniesiona przeciwko organowi, który nie jest właściwy do jego wykonania, podlega oddaleniu. Właściwym organem do wykonania wyroku uchylającego decyzję o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów jest wójt gminy, a nie starosta. Skierowanie skargi do niewłaściwego organu czyni ją niedopuszczalną, niezależnie od tego, czy organ ten został prawidłowo wezwany do wykonania wyroku.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli skargę na bezczynność Starosty w zakresie niewykonania prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 sierpnia 2011 r. sygn. II SA/Kr 842/09, który uchylił decyzję o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów. Skarżący domagali się przywrócenia poprzedniego operatu ewidencji gruntów oraz złożenia ostrzeżeń do Ksiąg Wieczystych, a alternatywnie wymierzenia Staroście grzywny. Starosta wniósł o odrzucenie lub oddalenie skargi, argumentując m.in. przedwczesność skargi z uwagi na niewyczerpanie drogi zażalenia oraz bezzasadność skargi, wskazując na brak możliwości przywrócenia stanu prawnego przed scaleniem i niewłaściwość organu do wykonania wyroku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: Sędzia WSA Waldemar Michaldo Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2014 r. sprawy ze skargi M. O., K. M. i J. J. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 sierpnia 2011 r. sygnatura akt II SA/Kr 842/09 przez Starostę [...] skargę oddala. Sygn. II SA/Kr 574/14 UZASADNIENIE W dniu 17 marca 2014 M. O., K. M. oraz J. J. złożyli skargę na bezczynność Starosty [...] w zakresie niewykonania przez niego prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 sierpnia 2011r. sygn. II SA/Kr 842/09, domagając się zobowiązania Starosty [...] do bezzwłocznego wykonania wskazanego orzeczenia sądowego w zakresie przywrócenia operatu ewidencji gruntów jaki obowiązywał przed datą wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów w L. oraz do złożenia ostrzeżeń do Ksiąg Wieczystych. Alternatywnie wnieśli o uznanie skargi złożonej na podstawie art. 154 § 1 i 6 p.p.s.a. w zakresie niewykonania prawomocnego wyroku sądowego i w tym zakresie o wymierzenie staroście nowotarskiemu grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za 2013r. ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Na uzasadnienie skarżący wskazali, że przed złożeniem skargi składali bezskuteczne wezwania i pisma do Starosty [...] o wykonanie wyroku i przywrócenie starego operatu gruntów obowiązującego do czasu zatwierdzenia scalenia gruntów. W odpowiedzi Starosta skierował do skarżących pismo z dnia 10 grudnia 2013r. w którym negatywnie odniósł się do żądań skarżących. Wobec takiej sytuacji złożono kolejne skargi na działanie Starosty [...] do Wojewody [...], które również okazały się nieskuteczne. Wyjaśnili dalej, że Starosta [...] wprowadził nową ewidencję gruntów na podstawie decyzji scaleniowej która została następnie uchylona wyrokiem sądowym. Niedopuszczalnym pozostaje, że pomimo ostatecznego uchylenia przez Sąd decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów w dalszym ciągu Starosta utrzymuje w obiegu prawnym zapisy geodezyjne i operat po scaleniowy. Również nie rozpatruje wniosków osób indywidualnych o przywrócenie poprzedniego operatu ewidencyjnego. Sam nieuzasadniony opór organu I instancji przed wykonaniem prawomocnego wyroku w zakres przywrócenia poprzednio obowiązującej ewidencji gruntów nie ma żadnych podstaw, natomiast powoduje dalsze szkody dla mieszkańców i nieodwracalne skutki prawne. Przytoczono treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 grudnia 2013r. sygn. akt lI SA/Kr 1175/13, w sprawie zaskarżonej decyzji Wojewody utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę w L., gdzie Sąd w sposób jednoznaczny uznał, że już w dacie wydania wyra z dnia 24.08.2011. sygn. akt II SA/Kr 842/09 organom administracji publicznej nie wolno było wydawać żadnych rozstrzygnięć w oparciu o uchyloną decyzję scaleniową zaś stan prawny nieruchomości w L., które były objęte decyzją scaleniową oceniać należy tak, jakby scalenia nie było. Starosta odmawiając przywrócenia stanu prawnego na gruncie w istocie świadomie neguje prawomocny wyrok sądowy co jest sytuacją niedopuszczalną. Wskazano, że nie są zasadne sformułowania zawarte w piśmie Starosty z dnia 10.12.2013r. jakoby niemożliwe było przywrócenie operatu ewidencji gruntów i budynków z uwagi na objęcie nowo wydzielonych nieruchomości przez uczestników scalenia oraz obrót prawny nieruchomościami, który miał miejsce po 2010r. albowiem znacząca część gruntów według stanu po scaleniowego nie została faktycznie objęta we władanie przez uczestników scalenia, gdyż dotychczasowi właściciele nie zmienili zakresu i podmiotu swojego użytkowania rolnego gruntów. Dopiero po wydaniu wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie z dnia 24.08.2011r. część mieszkańców L. zachęcanych przez pracowników Starostwa z obawy o utratę uprzednio wydzielonych im nieruchomości, wbrew prawu wchodziła na nowe grunty oraz dokonywała obrotu ziemią. Należy zaznaczyć, że te czynności po wydaniu wyroku sądowego II SA/Kr 842/09 były prawnie nieskuteczne, zatem Starosta nie może się na nie powoływać. Również po tym czasie Starosta masowo wydawał pozwolenia na budowę stosując metodę faktów dokonanych, wykluczał dotychczasowych właścicieli z postępowania, aby uniemożliwić im złożenie odwołania. Starosta podważył także stanowisko Sądu Rejonowego w N. Wydział V Ksiąg Wieczystych gdzie organ ten uznał prawną możliwość dokonania stosownych wpisów w sytuacji, gdy nastąpiło ostateczne uchylenie decyzji o scaleniu gruntów. Tymczasem Starosta jako uprzedni wnioskodawca założenia nowych Ksiąg Wieczystych celowo nie występuje do Sądu wnioskiem o wpis ostrzeżenia. Wobec prawomocnego wyroku odpadła podstawa utrzymywania nieaktualnego operatu ewidencyjnego po scaleniowego, a działanie Starosty jest oczywistym sabotowaniem prawa i orzeczeń sądowych. W odpowiedzi na skargę Starosta [...] wniósł o jej odrzucenie ewentualnie o jej oddalenie i wskazał na uzasadnienie co następuje. Po pierwsze zdaniem Starosty skarga jako przedwczesna winna zostać odrzucona, gdyż po myśli art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącym w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żadne środek zaskarżenia (art. 52 § 2 p.p.s.a.). W przypadku skargi na bezczynność organu środkiem jest zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (art. 37 § 1 k.p.a.). W niniejszej sprawie skarżącym przysługiwał taki środek zaskarżenia, przewidziany w ustawie tj. zażalenie, o jakim mowa w art. 37 § 1 k.p.a. Wpierw zatem należało skierować zażalenie na bezczynność organu do organu wyższego stopnia czyli Wojewody a dopiero wówczas ewentualną skargę do Sądu. Skarżący ze środka tego nie skorzystali. Pismo podpisane przez cztery osoby: K.M., M. O., D. J. oraz M. M. z dnia 6 listopada 2013 skierowane do Starosty [...], przedkładane przez skarżących, zdaniem Starosty, nie powinno być uznane przez Sąd za dowód wyczerpania trybu zaskarżenia w niniejszej sprawie, gdyż istnieje organ do którego należało wnieść zażalenie. Po wtóre- skarżący J. J. w ogóle nie składał żadnego środka zaskarżenia w przedmiotowej sprawie do żadnego organu. W szczególności, skarżący J. J. nie występuje jako osoba wnosząca pismo z dnia 6 listopada 2013 roku do Starosty. Skoro wniesienie środka zaskarżenia jest formalnym wymogiem wniesienia skargi, to skarga powinna być przez Sąd odrzucona jako przedwczesna. W przypadku nieuwzględnienia przez Sąd wniosku organu o odrzucenie skargi Starosta wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Starosta [...] w sprawie wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24.08.2011 r, sygn. akt: II SA/Kr 842/09, orzekającego o uchyleniu decyzji scaleniowej w L. nie pozostawał w bezczynności, a twierdzenia Skarżących o nierespektowaniu orzeczeń sądowych, "nieuzasadnionym oporze" i "oczywistym sabotowaniu prawa" przez organ są nieuzasadnione. Wyjaśniono, że w myśl art. 29 ust. 1 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów stanowiła tytuł do ujawnienia nowego stanu prawnego w księgach wieczystych i podstawę do wprowadzenia uczestników scalenia posiadanie wydzielonych im gruntów. Po uzyskaniu przymiotu ostateczności przez decyzję wydaną przez Wójta Gminy w dniu 14.09.2006 o zatwierdzeniu projektu scalania gruntów wsi L., skierowano do Urzędu Wojewódzkiego w K. zapytanie, czy w sytuacji, która może zaistnieć (ewentualne wstrzymanie wykonalności decyzji), wskazane jest podjęcie przez Starostę [...] działań związanych z przygotowaniem operatu ewidencyjnego oraz wniosków do założenia ksiąg wieczystych. W dniu 29.09.2008r. do Starostwa wpłynęła odpowiedź MUW w K. zawierająca w swej treści stwierdzenie, iż "brak operatu ewidencji i budynków pozbawia możliwości korzystania z nowego podziału po scaleniu" . W dniu 5 lutego 2009r. do Starostwa wpłynęło również stanowisko Głównego Geodety Kraju z dnia 28.01.2009r., zgodnie z którym ostateczna decyzja zatwierdzająca projekt scalenia gruntów, jeżeli nie została wstrzymana wykonalność, stanowi podstawę do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków oraz ujawnienia nowego stanu prawnego w księgach wieczystych. Otrzymano też stanowisko Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. (WINGiK) z dnia 09.02.2009r., zgodnie z którym ostateczna decyzja administracyjna zatwierdzająca projekt scaleni gruntów stanowi podstawę wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków w trybie aktualizacji. Operat ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], zaktualizowany w oparciu o operat scalenia i wymiany gruntów wsi L., został przyjęty do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w N. w dniu 15 marca 2011 numerem: [...]. W oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 lutego 1960r. o utracie mocy prawnej niektórych ksiąg wieczystych (Dz.U. Nr 11, poz. 67), z urzędu prowadzone były czynności mające na celu założenie ksiąg wieczystych dla nieruchomości położonych w obrębie [...], które objęte były postępowaniem scaleniowym. Do czasu powzięcia informacji o wydaniu wyroku przez WSA w Krakowie , założono księgi wieczyste dla ponad 95 % nieruchomości powstałych w wyniku scalenia gruntów. Natomiast warunki (terminy i zasady) objęcia w posiadanie gruntów wydzielonych w wyniku scalenia gruntów wsi L. zostały określone w załączniku nr 4 do decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 14.09.2006r., znak: [...], zgodnie z którym za datę objęcia w posiadanie nowo wydzielonych gruntów przez uczestników scaleniowego uważa się 01 października 2006r., tj. dzień zebrania ogólnego postępowania scaleniowego. Prawomocny wyrok WSA w Krakowie skutkował wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji zatwierdzającej scalanie gruntów. To oznacza, że odpadła podstawa prawna wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków jak również podstawa prawna ujawnienia zmian w księgach wieczystych. W tej sytuacji stan prawny nieruchomości objętych scaleniem, który ujawniony został wieczystych, jest niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym. Nie ma możliwości przywrócenia stanu prawnego przed scaleniem, ponieważ księgi wieczyste dla nieruchomości wg oznaczenia przed scaleniem, zostały zamknięte. Równocześnie, zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece, istnieje domniemanie zgodności stanu prawnego ujawnionego w księgach wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości. Sąd wieczystoksięgowy nie ma możliwości wpisania z urzędu ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości, które to ostrzeżenie, w myśl art. 8 ustawy, wyłączałoby rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych. Uchylenie decyzji scaleniowej winno skutkować przywróceniem operatu ewidencji gruntów i budynków do stanu przed scaleniem, jednakże nie jest to możliwe z uwagi na objęcie nowo wydzielonych nieruchomości przez uczestników scalenia jak również obrót nieruchomościami, który miał miejsce po 2010 roku. W ramach sporządzania przez Krakowskie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych dokumentacji niezbędnej do ujawnienia decyzji scaleniowej w księgach wieczystych, powstały wykazy zmian dla poszczególnych jednostek rejestrowych. Przedmiotowe wykazy zawierają w swej treści oznaczenia działek ewidencyjnych oraz ich powierzchnie w stanie przed i po scaleniu, i jako taki dokument nie stanowią synchronizacji w zakresie położenia działek w terenie w stanie przed i po scaleniu. Mając na uwadze powyższe uwarunkowania jak również fakt, że decyzja scaleniowa uchylona została w całości, nie jest możliwym wprowadzanie zmian indywidualnie dla poszczególnych podmiotów ewidencyjnych, które w tut. Starostwie złożyły wnioski o przywrócenie oznaczeń działek ewidencyjnych sprzed scalenia w zakresie ich własności. Ewidencja gruntów stanowi synchronizowaną całość i nie jest możliwym przywrócenie oznaczeń dla kilku działek w sposób nienaruszający całości. Jednocześnie Starosta [...], jako organ prowadzący operat ewidencyjny, na dzień dzisiejszy nie dysponuje dokumentacją geodezyjno - kartograficzną umożliwiającą wprowadzenie zmiany w danych ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] wynikającej z uchylenia decyzji scaleniowej. Stosownie do art. 21 ww. ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, sąd właściwy do prowadzenia ksiąg wieczystych, na wniosek starosty, uczyni w księdze wieczystej wzmiankę o wszczęciu postępowania scaleniowego lub wymiennego, a jeżeli nieruchomość nie ma urządzonej księgi wieczystej, wniosek składa się do istniejącego zbioru dokumentów. Wzmianka w księdze wieczystej lub złożenie wniosku do zbioru dokumentów ma ten skutek, że wszystkie późniejsze zmiany stanu własności jak i obciążeń pozostają bez wpływu na przebieg postępowania scaleniowego lub wymiennego, chyba że dokonane zostały za zgodą starosty. Jednakże w omawianej sytuacji, na chwilę obecną brak jest jednoznacznego stanowiska, który organ jest właściwy w sprawie dalszego prowadzenia postępowania scaleniowego gruntów wsi L.. Starosta [...] do dnia dzisiejszego nie otrzymał akt postępowania scaleniowego, które zostały zwrócone przez WSA w Krakowie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Z uzasadnienia wyroku WSA w Krakowie z dnia 24.08.2011r sygn. akt II SA/Kr 842/09 wynika, że postępowanie scaleniowe powinno być prowadzone przez dotychczasowy organ tj. Wójta Gminy [...]. Zgodnie ze stanowiskiem Wydziału Rolnictwa Urzędu Wojewódzkiego w K. zawartym w piśmie z dnia 4 marca 2014r., postępowanie scaleniowe gruntów wsi L. winno toczyć się od samego początku. Uchylenie decyzji scaleniowej (a nie stwierdzenie jej nieważności), nie powoduje nieważności ewidencji założonej po zatwierdzeniu projektu scalenia. Jest ona wiążąca, lecz nie posiada przymiotu aktualności. W związku z powyższym oraz stanowiskiem Głównego Geodety Kraju Starosta podjął decyzję o wstrzymaniu wydawania wypisów z rejestru gruntów oraz wyrysów z mapy ewidencyjnej zawierających klauzulę "Dokument niniejszy przeznaczony jest do dokonywania wpisu w księdze wieczystej". Odnosząc się do wniosku skarżących o wymierzenie Staroście grzywny, wskazano że jest on także bezzasadny i zasługuje na oddalenie. Skarżący w skardze nie podają podstawy prawnej tego wniosku, można się domyślać, że chodzi o art 149 § 2 p.p.s.a. Zdaniem organu w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia prawa przez organ, co wyklucza jednoznacznie możliwość wymierzenia organowi grzywny przez Sąd. W piśmie z dnia 16 września 2014r. pełnomocnik z urzędu K. M. podtrzymała wszystkie twierdzenia i wnioski zawarte w skardze. Wskazała w szczególności na podstawę prawną skargi tj. na art. 154 § 1 p.p.s.a. oraz na to, że skarżący wyczerpali przysługująca im drogę przedsądową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 154 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270), w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sprawa niniejsza dotyczy skargi na niewykonanie wyroku WSA w Krakowie z dnia 24 sierpnia 2011r. sygn. II SA/Kr 842/09. Wyrokiem tym WSA w Krakowie uchylił decyzje organu I i II Instancji tj. decyzję z dnia 21 maja 2008 r. znak: [...], Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 14 września 2006 r. Wójta Gminy [...] o zatwierdzeniu projekt scalenia gruntów wsi L. gmina [...]. Skargi kasacyjne od wyroku WSA w Krakowie zostały oddalone przez NSA w Warszawie wyrokiem z dnia 18 października 2013r. sygn. II OSK 698/13. Tym samym wyrok WSA w Krakowie jest prawomocny. Wskazać też należy, że w wyroku tym przesądzona została kwestia organu właściwego do prowadzenia postępowania. Zgodnie z tym wyrokiem, postępowanie scaleniowe wszczęte przed wejściem w życie ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego, pomimo licznych zmian przepisów a także zmian w zakresie właściwości organów, winien dalej prowadzić wójt, burmistrz, prezydent w I instancji, a samorządowe kolegium odwoławcze w II instancji. Sąd stwierdził: "Powyższe przesądza, że postępowanie scaleniowe wszczęte w 1987 r. przez Naczelnika Gminy [...] winno być dalej prowadzone przez Wójta Gminy [...], a organem odwoławczym w tej sprawie jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]." Dalej wskazać należy, że istotą skargi wszczynającej postępowanie w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny za bezczynność po wyroku sądu, jest żądanie zastosowania przez sąd określonych środków mających na celu ukaranie organu oraz jego dyscyplinowanie. Zastosowanie grzywny może mieć zatem miejsce, gdy po wyroku uchylającym decyzje, organ administracji pozostaje w bezczynności z przyczyn zależnych od tego organu. Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć zaniechanie podjęcia lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2001 r., sygn. akt II SA 2015/00, LEX nr 57180). Innymi słowy sąd administracyjny uwzględnia skargę wniesioną na niewykonanie swojego wyroku, jeżeli w dniu jej wniesienia organ administracji publicznej pozostawał w bezczynności tj. nie wykonał prawomocnego wyroku sądu administracyjnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Go 726/10, LEX 753137; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 25 stycznia 2011 r. sygn. akt II SA/Op 466/10, dostępny na stronach internetowych NSA -Baza orzeczeń). W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ogranicza wniesienia skargi na niewykonanie wyroku żadnym terminem. Należy zatem przyjąć, że może to nastąpić w każdym czasie, jednakże nie później niż do dnia wykonania wyroku. Zdaniem doktryny oraz judykatury, za taką wykładnią przemawia a contrario treść art. 154 § 3 powołanej powyżej ustawy, zgodnie z którym wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Z przepisu tego wynika, iż w przypadku spełnienia warunków określonych w art. 154 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd zobowiązany jest wymierzyć organowi grzywnę chyba, że wniesienie skargi nastąpiło po wykonaniu wyroku lub załatwieniu sprawy (por. B. Dauter, Komentarz do art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III.). Dalej wskazać należy, że z art. 154 § 1 p.p.s.a. wynika również i to, że wniesienie skargi musi zostać poprzedzone "uprzednim pisemnym wezwaniem właściwego organu do wykonania wyroku". Jest to jedyny warunek dopuszczalności wniesienia skargi na niewykonanie wyroku sądu administracyjnego przez właściwy w sprawie organ. Wezwanie to stanowi przesłankę dopuszczalności zaskarżenia, której niedochowanie przez skarżącego powoduje odrzucenie skargi bez możliwości jej konwalidacji. Oznacza to, że skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jeżeli strona nie wezwie organu do wykonania orzeczenia sądu lub załatwienia sprawy (postanowienie NSA z: 21 czerwca 2011 r., I OSK 1037/11; 7 kwietnia 2010 r., I OSK 1679/09; 14 października 2009 r., I OSK 467/09, cbosa; 23 lutego 2006 r., II OSK 52/06. Jednakże wezwanie do wykonania wyroku jak również skarga do sądu administracyjnego na niewykonanie wyroku, muszą zostać skierowane do organu właściwego – organu, który nie wykonał wyroku w tym znaczeniu, że zaniechał podjęcia lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną. Takim organem jest jednak w niniejszej sprawie nie Starosta [...], ale Wójt Gminy [...]. Skutkiem bowiem uchylenia decyzji administracyjnych organów obu instancji jest bowiem sytuacja, w której postepowanie zostało wszczęte, jest "w toku", ale nie jest zakończone żadną decyzją administracyjną. Jak wyżej wskazano, przesądzone zostało, że organem właściwym do ponownego prowadzenia postępowania jest wójt gminy [...] i tylko jego działania lub zaniechania po wydanym prawomocnym wyroku WSA w Krakowie w tym bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania mogą być oceniane w trybie art. 154 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż tylko ten organ może "wykonać" wyrok WSA w Krakowie z dnia 24 sierpnia 2011r. sygn. II SA/Kr 842/09. Z treści skargi i innych pism zgormadzonych w aktach sprawy wynika natomiast, że skarżący utożsamiają "wykonanie" tego wyroku z usunięciem jego konsekwencji. Zaistniała sytuacja jest niewątpliwie dla mieszkańców L. co najmniej uciążliwa, powodując liczne negatywne skutki związane z szeroko rozumianym wykonywaniem prawa własności nieruchomości przez poszczególnych właścicieli. Niemniej jednak, jeżeli ktokolwiek ze skarżących w swojej indywidulanej sprawie, związanej ze złożonym wnioskiem dotyczącym postępowania administracyjnego, do prowadzenia którego właściwy jest Starosta [...], chce zaskarżyć bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postepowania przez ten organ, to musi to uczynić w trybie art. 149 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy (...) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. (§ 1) Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Taka skarga na bezczynność musi być poprzedzona zażaleniem złożonym w trybie art. 37 Kpa. W niniejszej sprawie z treści skargi wynika wprost i bez wątpliwości podstawa prawna żądania wymierzenia staroście nowotarskiemu grzywny – jest to skarga na niewykonanie wyroku wniesiona w trybie art. 154 p.p.s.a. Podstawę tę potwierdził także fachowy pełnomocnik K. M. w piśmie z dnia 16 września 2014r. (k. 116 akt sądowych). Wobec powyższego należało uznać, że skarga na niewykonanie wyroku została skierowana wobec niewłaściwego organu – Starosty [...]. Kwestia zatem badania czy organ ten został prawidłowo wezwany do wykonania wyroku przez wszystkich skarżących, nie ma już w sprawie żadnego znaczenia. Wezwanie do wykonania wyroku ma na celu umożliwienie organowi właściwemu wykonanie wyroku. Jednak w niniejszej sprawie byłoby to – jak wyżej wskazano - niemożliwe. Z wszystkich wyżej wymienionych względów orzeczono o oddaleniu skargi na zasadzie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło