II SA/Kr 58/16
WyrokWSA w Krakowie2016-02-15
Skład orzekający: WSA Paweł Darmoń, WSA Krystyna Daniel, WSA Mirosław Bator
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut pominięcia strony w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) może być skutecznie podniesiony przez inny podmiot niż strona pominięta?Ratio decidendi
Zarzut pominięcia strony w postępowaniu administracyjnym, stanowiący podstawę wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., może być skutecznie podniesiony wyłącznie przez stronę, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Inne podmioty, w tym sąd z urzędu, nie mogą powoływać się na tę okoliczność, aby uchylić decyzję. Skarga wniesiona przez podmiot inny niż pominięta strona, oparta na tym zarzucie, podlega oddaleniu.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. T. w K. zaskarżyła decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania odwoławczego, które dotyczyło pozwolenia na przebudowę i rozbudowę kamienicy. Skarżąca podniosła zarzut pominięcia w postępowaniu administracyjnym J. H., właścicielki lokalu, której ściany graniczyły z przebudowywanym budynkiem i która doznała uszkodzeń w wyniku inwestycji. Wspólnota argumentowała, że J. H. nie została uwzględniona jako strona postępowania przez organ I instancji i nie brała udziału w postępowaniu odwoławczym ani w postępowaniu o wydanie zaskarżonej decyzji. Sąd rozpoznał skargę Wspólnoty, która wniosła również skargę na tę samą decyzję.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Wspólnoty Mieszkaniowej Budynku przy ul. T. w K. na decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń (spr.) Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Mirosław Bator Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2016 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] przy ul. T. w K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 11 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego skargę oddala.
Decyzją z dnia 11 maja 2015 r., znak [...] Wojewoda [...] orzekł o umorzeniu odwoławczego z wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej Budynku przy ul. T.. Jako podstawę prawną decyzji organ odwoławczy wskazał art. 81 ust. 1 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zmianami) i art. 105 w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 i art. 137 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz.267 ze zmianami).
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] podał, że zaskarżoną decyzją z 11 lutego 2015r. nr [...] znak: [...] Prezydent Miasta zatwierdził projekt budowlany i udzielił "S" Sp.z o.o. pozwolenia na przebudowę i rozbudowę kamienicy głównej i oficyny związaną ze zmianą sposobu użytkowania oraz budowę windy zewnętrznej - na działce nr [...] obr. [...] przy ul. T. w K..
Od tej decyzji w ustawowym terminie wpłynęło odwołanie J. N. będącego współwłaścicielem nieruchomości przy ul. T. nr [...] i członkiem Zarządu Wspólnoty mieszkaniowej tegoż budynku. Organ odwoławczy ustalił, że odwołanie zostało wniesione przez Wspólnotę Mieszkaniową budynku przy ul. T..
Następnie odwołanie zostało wycofane.
Wojewoda powołując się na treść art. 137 k.p.a. zaznaczył, że w celu zbadania skuteczności wycofania odwołania zbadano, czy decyzja nie narusza prawa ani interesu społecznego. Postępowanie kontrolne, przeprowadzone z zachowaniem dyspozycji art. 35 ust. 1 Pr.Bud., nie wykazało takich naruszeń. W szczególności ustalono, że zatwierdzony projekt jest zgody z decyzją o ustaleniu warunków zabudowy. Wojewoda uznał, że spełnione zostały przesłanki art.137 k.p.a. i dopuścił skuteczne wycofanie odwołania.
Wspólnota Mieszkaniowa Budynku przy ul. T. w K. zaskarżyła decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy Wojewodzie [...] do ponownego rozpatrzenia. Skarżąca podniosła, że w postępowaniu o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę pominięto J. H., będącą właścicielem usytuowanego na ostatniej kondygnacji lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. T. w K., którego to ściany graniczą ze ścianami budynku frontowego przy ul. T..
Skarżąca wskazała, że w wyniku rozpoczęcia, bez wymaganego pozwolenia na budowę, przebudowy frontowej części budynku przy ul. T. nr [...], istotnej przebudowie i rozbudowie uległa ostatnia kondygnacja i strych frontu budynku przy ul. T. nr [...], na poziomie lokalu nr [...] przy ul. T.. W efekcie tych działań lokal nr [...] uległ istotnym uszkodzeniom – spękaniu uległy ściany graniczące z kamienicą nr [...] na nadbudowanym poziomie, co wg skarżącej dowodzi bezpośredniego związku i oddziaływania inwestycji przy ul. T. nr [...] na strukturę ww. lokalu nr [...]. Skarżąca wspólnota podniosła, że J. H. nie brała udziału w toczącym się postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę w zakresie inwestycji przy ul. T. nr [...] ani nie uczestniczyła w postępowaniu o wydanie zaskarżonej decyzji dot. umorzenia postępowania odwoławczego. J. H. nie wniosła odwołania od decyzji organu I instancji, gdyż nie została uwzględniona, jako strona postępowania. Jak natomiast wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych dopuszczalne jest uznanie za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę nie tylko wspólnoty mieszkaniowej, lecz również poszczególnych jej członków tj. właścicieli konkretnych lokali, o ile wykażą, że planowana inwestycja będzie oddziaływać na ich nieruchomości.
Skarżąca dalej podniosła, że z uzasadnienia decyzji Wojewody [...] wynika, iż badał, czy decyzja organu I instancji nie narusza prawa lub interesu społecznego. Jednakże z uzasadnienia tego nie wynika, czy wziął pod uwagę okoliczności związane z pominięciem J. H. przez organ I instancji oraz z negatywnymi skutkami, jakie realizacja inwestycji wyrządziła mieszkaniu J. H..
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.".
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie musiała podlegać oddaleniu.
Skargę w niniejszej sprawie wniosła strona postępowania administracyjnego - Wspólnota Mieszkaniowa Budynku przy ul. T. w K.. Jedyny zarzut, jaki w skardze został podniesiony, to zarzut pominięcia w postępowaniu administracyjnym innego podmiotu tj. członka skarżącej Wspólnoty J. H..
Zarzut ten odpowiada podstawie wznowienia postępowania administracyjnego wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. ("strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu").
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 marca 2013 r., sygn. II OSK 2276/11 "(...) przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji tylko wówczas, gdy powołuje się na nią podmiot uprawniony do skorzystania z tej przesłanki, to jest ten, który bez własnej winy nie został dopuszczony do udziału w postępowaniu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać. Dotyczy to również Sądu rozstrzygającego sprawę ze skargi podmiotów biorących udział w postępowaniu, który z urzędu nie ma podstaw do podnoszenia, że podmiot nie wnoszący skargi został pominięty w postępowaniu administracyjnym i z tej przyczyny stosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Zauważyć należy, że przesłanka wznowieniowa polegająca na niezapewnieniu stronie udziału w postępowaniu administracyjnym bez jej winy (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) wiąże się ściśle z art. 147 k.p.a., stosownie do którego wznowienie postępowania z tej przyczyny następuje tylko na żądanie strony. Takie rozwiązanie ustawowe powoduje, że tylko od woli strony, która została pominięta w postępowaniu zależy, czy skorzysta z prawa do żądania wznowienia, ewentualnie podniesienia zarzutu zaistnienia przesłanki wznowieniowej w skardze wniesionej do sądu administracyjnego. Inne podmioty nie mają prawa do zastępowania uprawnionej strony i korzystania z zarzutu wystąpienia podstaw do wznowienia, powołując się na to, że nie wszystkie podmioty, które powinny brać udział w postępowaniu, zostały do udziału w nim dopuszczone. Powyższe stanowisko ugruntowało się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 czerwca 2006 r., sygn. I OSK 911/05; z dnia 17 czerwca 2008 r., sygn. II OSK 665/07; z dnia 22 grudnia 2008r. sygn. akt II OSK 1109/07; z dnia 26 stycznia 2009 r., sygn. II OSK 51/08; z dnia 26 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 832/08, z dnia 26 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 51/08, z dnia 18 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 796/09, z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1886/10) i skład orzekający w niniejszej sprawie je podziela".
Rozpoznając skargę Sąd, co do zasady nie jest związany podniesionymi przez stronę zarzutami, lecz z urzędu bada zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa, to wyjątek stanowi zarzut wynikający z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., który może być skutecznie podniesiony wyłącznie przez osobę pominiętą. W niniejszym przypadku osobą tą jest J. H., która również wniosła skargę na tę samą decyzję (sygn. akt II SA/Kr 810/15). Jej skarga została wprawdzie odrzucona, jednakże postanowienie o odrzuceniu zostało zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zasadność zarzutu pominięcia J. H. przy wydawaniu zaskarżonej decyzji jest analizowana w tamtym postępowaniu.
Jednocześnie należy podkreślić, że zgodnie ze wskazaniami wynikającymi z art. 134 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny z urzędu dokonał kontroli zaskarżonej decyzji w pozostałym zakresie i nie stwierdził naruszenia prawa.
Zgodnie z art. 137 k.p.a. strona może cofnąć odwołanie przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. Organ odwoławczy nie uwzględni jednak cofnięcia odwołania, jeżeli prowadziłoby to do utrzymania w mocy decyzji naruszającej prawo lub interes społeczny.
Wspólnota Mieszkaniowa Budynku przy ul. T. w K. cofnęła wniesione odwołanie. W takiej sytuacji organ II instancji nie przeprowadza ponownie postępowania administracyjnego, jak dzieje się to w sytuacji rozpoznania odwołania, lecz jedynie bada dopuszczalność cofnięcia odwołania analizując, czy decyzja I instancji narusza prawo lub interes społeczny. W niniejszej sprawie Wojewoda takie badanie przeprowadził, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skutkiem tego badania była ocena, że cofnięcie odwołania jest dopuszczalne i Sąd tę ocenę uznaje za prawidłową.
Biorąc powyższe pod uwagę należało skargę wniesioną w niniejszej sprawie oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło