II SA/Kr 646/12

WyrokWSA w Krakowie2012-06-20

Skład orzekający: Krystyna Daniel, Kazimierz Bandarzewski, Renata Czeluśniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy do wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego wymagane jest przedłożenie dokumentu potwierdzającego oddanie budynku do użytkowania?
Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organów administracji, że do wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego konieczne jest potwierdzenie, że budynek, w którym lokal się znajduje, został oddany do użytkowania. Samodzielność lokalu mieszkalnego, w rozumieniu ustawy o własności lokali, może być stwierdzona jedynie wówczas, gdy budynek nadaje się do zasiedlenia i służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, co jest możliwe po zakończeniu prac budowlanych i dopuszczeniu budynku do użytkowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego przez Starostę K., a następnie utrzymania tej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. Organom zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w szczególności błędną wykładnię art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali, poprzez przyjęcie, że warunkiem wydania zaświadczenia jest oddanie budynku do użytkowania. Strona skarżąca kwestionowała tę przesłankę, wskazując, że ustawa nie wymaga jej wprost.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Renata Czeluśniak (spr.) Protokolant: Anna Pałasz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi J. K. Inwestycje Spółki Komandytowej w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 8 lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu skargę oddala Postanowieniem z dnia 26 października 2011r. [....] Starosta K. na podstawie art. 219 oraz art. 123 kpa po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez [....] Spółkę Komandytową w K. w sprawie wydania zaświadczenia, że lokal: "nr [....] położony w budynku przy ulicy [....] na działce [....] w miejscowości Z. , gmina Z. " stanowi samodzielny lokal mieszkalny odmówił wydania zaświadczenia w ww. sprawie. W uzasadnieniu organ podniósł, że po wpłynięciu wniosku o wydanie ww. zaświadczenia wezwał wnioskodawcę do usunięcia braków w złożonym wniosku w związku z prowadzonym postępowaniem wyjaśniającym na podstawie art. 218 § 2 kpa, w szczególności nałożył obowiązek dostarczenia dokumentu potwierdzającego oddanie budynku do użytkowania, w którym wnioskowane jest wyodrębnienie samodzielnego lokalu tj. zawiadomienia lub decyzji o przyjęciu do użytkowania wydanej przez właściwy organ nadzoru budowlanego. Uzupełnień braków dokonano w dniu 19.10.2011r. z adnotacją, że "budynek nie jest oddany do użytkowania ". Ponieważ wnioskodawca nie wykazał się dokumentem potwierdzającym przyjęcie do użytkowania przedmiotowego budynku organ postanowił o odmowie wydania wnioskowanego zaświadczenia, podzielając stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Najwyższego: sygn. akt II S.A./Lu 393/00 z dnia 03.07.2001 r., w myśl którego "Wydanie zaświadczenia o spełnieniu wymagań samodzielności lokalu mieszkalnego (art. 2 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz. U. Nr 85, poz. 388 ze zm.) może nastąpić po dopuszczeniu do użytkowania budynku, w którym lokal ten jest usytuowany" oraz wyroku w sprawie o sygn. akt III S.A./Łd 86/00 z dnia 14.07.2005 r., w którym Sąd stwierdził "Przedmiotowy lokal usytuowany jest w budynku nie dopuszczonym do użytkowania ze względu na niezakończenie procesu budowlanego. Tym samym nie może służyć zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych". Organ podniósł też, że zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24.06.1994 r. o własności lokali "samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczony na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspakajaniu potrzeb mieszkaniowych." W uzasadnieniu przywołanego powyżej wyroku sądu o sygn. akt II S.A./Lu 393/00 z dnia 03.07.2001 r. wskazano iż pojęcie " zaspokajania potrzeb mieszkaniowych" w znaczeniu tego przepisu może być spełnione w odniesieniu do lokalu mieszkalnego wówczas gdy udzielone zostało zezwolenie na użytkowanie budynku, w którym lokal ten jest usytuowany. Ponadto zgodnie z definicją zawartą w rozporządzeniu z dnia 12.04.2002 r. "w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie" § 3 pkt 9 poprzez pojęcie mieszkanie należy rozumieć zespół pomieszczeń mieszkalnych i pomocniczych mający odrębne wejście wydzielony stałymi przegrodami budowlanymi, umożliwiający stały pobyt ludzi i prowadzenie samodzielnego gospodarstwa domowego. Zdaniem organu, będący w trakcie budowy budynek nieposiadający pozwolenia na użytkowanie lub zaświadczenia o przyjęciu do użytkowania nie spełnia wymagań powołanego przepisu w zakresie umożliwiającym stały pobyt ludzi, a tym samym lokali mieszkalnych, które się w nim znajdują. Na powyższe postanowienie zażalenie w ustawowym terminie złożył [....] Sp. k. w K. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W zażaleniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez brak prawidłowego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz naruszenie przepisu art. 2 ust 2. ustawy z dnia 24.06.1994 r. o własności lokali , z którego nie wynika, by warunkiem uznania lokalu mieszkalnego za samodzielny było oddanie budynku do użytkowania, powołując się przy tym na odmienne orzecznictwo sądowoadministracyjne. Postanowieniem z dnia 8 lutego 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpatrzeniu zażalenia na ww. postanowienie Starosty K. z dnia 26 października 2011 r., działając na podstawie art. 2 ust. 1- 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j.: Dz. U. 2000 r. Nr 80, poz. 903) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 oraz art. 217 § 2 pkt 1 i art. 219 k.p.a. utrzymało to postanowienie w mocy. Na wstępie Kolegium wskazało, że zaświadczenie nie jest decyzją administracyjną. Tak, więc nie tworzy ono nowych stosunków prawnych, nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach. Nie jest to więc postępowanie w sprawie, do którego mają w pełni zastosowanie przepisy k.p.a. (np. odnośnie zawieszenia postępowania ), brak bowiem w przepisie art. 217 k.p.a. i następnym regulacji pozwalającej na odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. Organy administracji publicznej wydają zaświadczenie, gdy należy potwierdzić określony stan faktyczny lub prawny ustalony na podstawie wcześniejszych czynności procesowych. Zaświadczenie jest więc swego rodzaju potwierdzeniem pewnego stanu prawnego lub faktycznego wedle danych posiadanych przez organ administracji na dzień wydania zaświadczenia, stąd w doktrynie zaświadczenie nazywa się też "aktem potwierdzającym" (por. L. Klatka - Wertelecka, Zaświadczenie w prawie administracyjnym, Warszawa 2001 s. 96). Charakter zaświadczenia powoduje, iż strona może żądać wydania zaświadczenia wielokrotnie, wtedy gdy wystąpią przesłanki z art. 217 § 2 kpa, tj. gdy urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub jest to uzasadnione jej interesem prawnym (za M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2000, s. 1006). Dotyczy to także sytuacji, gdy w sprawie o wydanie zaświadczenia wydano ostateczne i prawomocne postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia. Wówczas w sytuacji, gdy zmienił się stan faktyczny lub prawny, albo pojawiły się nowe okoliczności strona może wystąpić o jego wydanie. W sytuacji, gdy urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa ( art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a.), to przepis danej ustawy, w której zamieszczono przepis prawa nakładający na organ administracji publicznej obowiązek urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego normują kwestie dotyczące postępowania poprzedzającego wydanie zaświadczenia, w tym rodzaje dokumentów, na podstawie których wydaje się zaświadczenie. Na gruncie niniejszej sprawy takim przepisem, w rozumieniu art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a., jest przepis art. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 80 poz. 903 ze zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 80 poz. 903 ze zm.) samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, mogą stanowić odrębne nieruchomości. Pojęcie samodzielności lokali mieszkalnych zdefiniowane zostało w art. 2 ust. 2 tej ustawy. Samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Stwierdzono, że w doktrynie oraz orzecznictwie podkreśla się, iż lokal samodzielny to lokal spełniający odpowiednie wymagania budowlano-techniczne oraz taki lokal, który funkcjonalnie nie stanowi części składowej innego lokalu i z którego można korzystać bez konieczności korzystania z innego samodzielnego lokalu (por. Watrakiewicz M. Nieruchomość wspólna wg ustawy o własności lokali KPP 2002/3/635 -1.1, oraz wyrok NSA z dnia 6 lipca 2005 r., sygn. akt OSK 1653/04). Kolegium podniosło, że istotnie, jak podniesiono w zażaleniu, organ I instancji uzasadniając odmowę wydania żądanego zaświadczenia oparł się na braku posiadania przez wnioskodawcę potwierdzenia o dopuszczeniu do użytkowania budynku, w którym znajduje się przedmiotowy lokal bez odniesienia się do jakichkolwiek innych dokumentów. Jednakże, co jest także bezsporne, wnioskodawca nie posiada dokumentu potwierdzającego dopuszczenie do użytkowania budynku przy ulicy [....] na działce [....] w miejscowości Z. , gmina Z. Brak zaś takiego dokumentu uniemożliwia wydanie zaświadczenia o żądanej przez wnioskodawcę treści. W ocenie Kolegium zaświadczenie o samodzielności lokalu może być wydane odnośnie lokali w budynku, który w świetle prawa już istnieje. Lokalami legalnie istniejącymi w świetle prawa są lokale w budynkach, co do których organ nadzoru budowlanego, zgodnie z art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), przyjął zawiadomienie inwestora o zakończeniu budowy z dołączoną dokumentacją budowlaną określoną w art. 57 ust. 1- 4 Prawa budowlanego i organ nadzoru budowlanego nie zgłosił sprzeciwu w drodze decyzji, albo jeżeli w przypadkach określonych w art. 55 Prawa budowlanego organ ten na wniosek inwestora wydał pozwolenie na użytkowanie budynku. Wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu nr [....] przy ul. [....] w [....] przez Starostę K. jako organu administracji architektoniczno-budowlanej lub przez upoważnionych pracowników nie może nastąpić na podstawie przedłożonej inwentaryzacji budowlanej budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej na działce nr [....] w Z. Zaświadczenie o samodzielności lokalu w wybudowanym budynku musi być oparte na posiadanej przez Starostę K. dokumentacji budowlanej budynku, którego budowa została legalnie zakończona. tj. na dokumentacji związanej bądź ze zgłoszeniem inwestora o zakończeniu budowy, przyjętym bez sprzeciwu przez organ nadzoru budowlanego albo na dokumentacji związanej z wydanym pozwoleniem organu nadzoru budowlanego na użytkowanie budynku. Zaświadczenie w ogólności nie jest rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej na podstawie przeprowadzonego postępowania administracyjnego. Zaświadczenia nie wydaje się na podstawie postępowania dowodowego na ogólnych zasadach Działu II k.p.a., lecz na podstawie przepisów Działu VII k.p.a.. Zaświadczenie jest tylko aktem wiedzy organu wynikającej z posiadanych dokumentów. Zaświadczenie o samodzielności lokalu jest dokumentem urzędowym potwierdzającym te dane, jakie wynikają z dokumentacji dotyczącej legalnie zakończonej budowy. Zaś wydanie zaświadczeń o samodzielności lokali przed legalnym zakończeniem budowy budynku może prowadzić do komplikacji prawnych i procesów sądowych w sprawach o unieważnienie aktów notarialnych, jakie sporządzono by na podstawie przedwcześnie wydanych zaświadczeń i do innych procesów oraz do odpowiedzialności prawnej z tytułu wydania zaświadczeń przed legalnym zakończeniem budowy budynku. Z przepisu art. 2 ust.2 w ustawy o własności lokali wynika, że zarówno samodzielny lokal mieszkalny jak i usługowy musi być położony w obrębie budynku nadającego się do zasiedlenia. Lokal zatem jest samodzielny gdy służy zaspokajaniu określonych potrzeb, a tym samym musi nadawać się do użytkowania Z tych też względów wydanie zaświadczenia o spełnieniu wymagań samodzielności lokalu będzie możliwe dopiero po zakończeniu prac budowlanych a następnie po dopuszczeniu do jego użytkowania. Jak podkreślono w wyroku NSA z 19 stycznia 2010r., I OSK 1196/09 którego wskazania podziela Kolegium " Z przepisu tego wynika (art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali -przypis Kolegium), iż samodzielnym lokalem może być wyłącznie lokal służący zaspokajaniu określonych potrzeb. Nie chodzi przy tym o potrzeby hipotetyczne, przyszłe, ale o potrzeby, które są zaspokajane wówczas kiedy zaświadczenie, o którym mowa w art. 2 ust. 3 ustawy jest wydawane. Zaświadczenie nie może przecież potwierdzać czegoś, co nie istnieje. Lokal może służyć zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych bądź innych wówczas kiedy inwestor uczyni zadość wymogom przewidzianym przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U Nr 156 z 2006 r, poz. 1118 ze zm.), a w szczególności jej art. 54 i 55. W przypadku ich niespełnienia zaspokajanie w nim jakichkolwiek potrzeb będzie miało charakter nielegalny, co oznacza, iż lokal nie będzie mógł być uznany za spełniający wszystkie wymagania, o których mowa w art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali. Podniesiono, że stanowisko to znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądowo administracyjnym m.in. wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 20.10.2011 r. sygn. akt II SA/Wr 464/11 , w którym także odniesiono się do kwestii definicji lokalu mieszkalnego zawartej w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W wyroku tym wskazano, iż definicję zawartą w art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali uzupełnia i jest z nią koherentna definicja mieszkania zamieszczona w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). W myśl art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali, aby dany lokal mógł być samodzielnym lokalem mieszkalnym, powinien on nadawać się do stałego pobytu ludzi. O tym zaś, kiedy nowo wybudowany lokal spełnia ten wymóg, decydują przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), przede wszystkim zawarte w Rozdziale 5 Prawa budowlanego. W wyroku wskazano także iż "istotną przy tym okolicznością jest, że z zawartej w art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali legalnej definicji "samodzielnego lokalu mieszkalnego" wynika, że samodzielnym lokalem mieszkalnym jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych. Pojęcie "służenia zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych" w znaczeniu tego przepisu może być spełnione w odniesieniu do lokalu mieszkalnego tylko wówczas, gdy udzielone zostało zezwolenie na użytkowanie budynku, w którym lokal ten jest usytuowany. Stąd wydanie zaświadczenia o spełnieniu wymagań samodzielności lokalu mieszkalnego (art. 2 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali) może nastąpić po dopuszczeniu do użytkowania budynku, w którym lokal ten jest usytuowany (tak też: wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 21 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Wr 608/06 http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/BADD872B77; WSA w Warszawie z dnia 13 stycznia 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1991/09, publ. LEX nr 554257; wyrok NSA z dnia 3 lipca 2001 r., sygn. akt II SA/Lu 393/00, publ. ONSA 2003/3/102; wyrok NSA z dnia 3 lipca 2001 r., sygn. akt II SA/Lu 393/00, publ. ONSA 2003/3/102)". Kolegium uznając powyższą argumentację i utrzymując rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy wskazało, iż w postępowaniu o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu organy nie rozstrzygają o możliwości użytkowania tego lokalu czy też o legalności budowy, jednak żeby wydać takie zaświadczenie organ musi wykazać, że lokal służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, a do tego konieczne jest stwierdzenie, że budynek, w którym lokal ten się znajduje, został oddany do użytkowania. Odnosząc się do zarzutów zażalenia SKO wskazało, iż powołane w zażaleniu wyroki prezentują stanowisko pozostające w sprzeczności z powyżej prezentowanym stanowiskiem Kolegium i stanowiskiem sądowoadministracyjnym, które w niniejszej sprawie Kolegium przejęło uzasadniając to wyżej poczynionymi wywodami. Uznało, iż zarzut braku prawidłowego uzasadnienia postanowienia jest chybiony, zawiera ono bowiem odwołanie się do stanu faktycznego, jak i prawnego sprawy, W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie [....] Spółka Komandytowa w K. zarzuciła ww. postanowieniu SKO naruszenie przepisów prawa administracyjnego procesowego i materialnego: -art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali przez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że według tego przepisu za samodzielny może być uznany wyłącznie lokal znajdujący się w budynku oddanym do użytkowania, -art. 7 i 77 kpa poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, -art. 107 § 3 kpa poprzez brak przekonującego uzasadnienia W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia, 2) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że z art.2 ust.2 cyt. ustawy absolutnie nie wynika obowiązek przedłożenia pozwolenia na użytkowanie budynku, powołując orzeczenie WSA w Poznaniu z 9 listopada 2006 r. sygn. akt III SA/Po 250/06. Zdaniem strony skarżącej wydanie przez starostę ww. zaświadczenia nie stanowi potwierdzenia możliwości mieszkania w danym lokalu, ale jedynie potwierdzenie, że lokal ten może stanowić odrębny przedmiot własności i odrębny od budynku przedmiot własności. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, w którym wskazało, iż postępowaniu o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu organy nie rozstrzygają o możliwości użytkowania tego lokalu czy też o legalności budowy, jednak żeby wydać takie zaświadczenie organ musi wykazać, że lokal służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, a do tego konieczne jest stwierdzenie, że budynek, w którym lokal ten się znajduje, został oddany do użytkowania. Z przepisu art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali wynika, że zarówno samodzielny lokal mieszkalny, jak i usługowy musi być położony w obrębie budynku nadającego się do zasiedlenia. Lokal zatem jest samodzielny gdy służy zaspokajaniu określonych potrzeb, a tym samym musi nadawać się do użytkowania Z tych też względów wydanie zaświadczenia o spełnieniu wymagań samodzielności lokalu będzie możliwe dopiero po zakończeniu prac budowlanych, a następnie po dopuszczeniu do jego użytkowania. Na potwierdzenie takiego stanowiska zacytowano szereg orzeczeń sądowych potwierdzających prezentowany pogląd, nie kwestionując, iż w orzecznictwie jest także prezentowane inne stanowisko wyrażone w orzeczeniach, powołanych przez stronę skarżącą. Natomiast co do zarzutu naruszenia powołanych w skardze przepisów kodeksu postępowania administracyjnego wskazano, iż są one chybione bowiem zarówno postanowienie organu I instancji, jak postanowienie organu odwoławczego zawiera szerokie odwołanie się do stanu faktycznego, jak i prawnego sprawy. W przedmiotowej sprawie nadto, stan faktyczny nie jest kwestionowany lecz, jak wyżej podnoszono, interpretacja przepisu art. 2 ust 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa", sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie – w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Skarga nie jest uzasadniona. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę w całości podziela stanowisko organów administracji publicznej wyrażone w uzasadnieniach wydanych w sprawie postanowień, obszernie wyżej przytoczonych. Zaskarżonym postanowieniem organ I instancji orzekł o odmowie wydania zaświadczenia, że lokal nr [....] położony w budynku przy ulicy [....] na działce [....] w miejscowości Z. , gmina Z. jest samodzielnym lokalem mieszkalnym ze względu na bezsporny fakt polegający na nieposiadaniu przez wnioskodawcę dokumentu potwierdzającego oddanie budynku przy ulicy [....] na ww. działce do użytkowania. Sąd w całości podziela pogląd organów, że ta okoliczność jest wystarczającą przesłanką do odmowy wydania wnioskowanego zaświadczenia. Aby wydać takie zaświadczenie organ najpierw musi wiedzieć, że lokal służy zaspokajaniu określonych potrzeb, w tym przypadku - mieszkaniowych, a dopiero w następnej kolejności zbadać, czy jest to lokal "samodzielny". O samodzielności lokalu będzie można mówić jedynie wówczas gdy stwierdzone zostanie, że budynek, w którym lokal ten się znajduje, został oddany do użytkowania. Z przepisu art. 2 ust.2 ustawy o własności lokali wynika, że zarówno samodzielny lokal mieszkalny, jak i usługowy musi być położony w obrębie budynku nadającego się do zasiedlenia. Dopiero gdy lokal służy zaspokajaniu określonych potrzeb, a tym samym nadaje się do użytkowania można stwierdzić, czy jest on samodzielny, czy też nie. Z tych też względów wydanie zaświadczenia o spełnieniu wymagań samodzielności lokalu będzie możliwe dopiero po zakończeniu prac budowlanych, a następnie po dopuszczeniu do jego użytkowania. Dlatego słusznie Kolegium uznało, że zaświadczenie o samodzielności lokalu może być wydane odnośnie lokali w budynku, który w świetle prawa już istnieje, a lokalami legalnie istniejącymi w świetle prawa są lokale w budynkach, co do których organ nadzoru budowlanego, zgodnie z art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), przyjął zawiadomienie inwestora o zakończeniu budowy z dołączoną dokumentacją budowlaną określoną w art. 57 ust. 1- 4 Prawa budowlanego i organ nadzoru budowlanego nie zgłosił sprzeciwu w drodze decyzji, albo jeżeli w przypadkach określonych w art. 55 Prawa budowlanego organ ten na wniosek inwestora wydał pozwolenie na użytkowanie budynku. Z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o właściwości lokali /Dz.U. nr 85 poz. 388 ze zm./ - wynika, że samodzielnym lokalem mieszkalnym jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami służą zaspakajaniu potrzeb mieszkaniowych. Pojęcie służenia zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych, w myśl powyższego przepisu, może być spełnione w odniesieniu do lokalu mieszkalnego wówczas gdy udzielone zostało zezwolenie na użytkowanie budynku, w którym lokal ten jest usytuowany. Dlatego wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego w myśl art. 2 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali /Dz.U. nr 85 poz. 388 ze zm./ może nastąpić po dopuszczeniu do użytkowania budynku w którym lokal ten jest usytuowany. Taka wykładnia powyższego przepisu wynika zarówno z treści art.2 ust. 1 cyt. ustawy, zgodnie z którym odrębną nieruchomością może stanowić m.in. samodzielny lokal mieszkalny, jak również z treści art. 9 ust. 1, który stanowi, że odrębną własność lokali można ustanowić m.in. "po zakończeniu budowy". Odnośnie argumentu strony skarżącej, że ustawa o własności lokali nie wymaga wprost, aby budynek, w którym znajdują się lokale został oddany do użytkowania, podnieść należy, że ustawa o własności lokali z oczywistych względów nie normuje kwestii związanych z procesem budowlanym, co jednak nie oznacza, że przepisów tej ustawy nie należy wykładać w powiązaniu z innymi obowiązującymi ustawami, w tym ustawą Prawo budowlane. Przepis art.2 ust.2 ustawy o własności lokali nie wymaga wprost przedłożenia np. pozwolenia na użytkowanie, ale też i nie zwalnia od tego obowiązku – wykładnia tego przepisu, a ściślej zawartego w nim pojęcia lokalu "służącemu zaspakajaniu potrzeb mieszkaniowych" nie może być oderwana od przepisów ustawy Prawo budowlane. Przepis ten nie mówi o wydaniu zaświadczenia o samodzielności lokalu (jakiegokolwiek lokalu), ale o lokalu o konkretnym charakterze, o którym z kolei decyduje nie tylko wydane pozwolenie na budowę, ale i dokument stanowiący dowód formalnego (prawnego) zakończenia budowy. Zauważyć należy, że wydanie zaświadczenia powierzone zostało organowi administracji publicznej – staroście. Osoby zatem otrzymujące takie zaświadczenie mają prawo mieć do niego pełne zaufanie i nie ponosić ujemnych konsekwencji w wyniku odmiennej od dokonanej wyżej interpretacji przepisów prawa. Gdyby chodziło o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu (jakiegokolwiek) to organ mógłby poprzestać na zbadaniu jedynie spełnienia przesłanki samodzielności. Także gdyby w art.2 ust.2 ww. ustawy mowa była o wydaniu zaświadczenia o samodzielności lokalu w budowie, to organ mógłby skupić się jedynie na badaniu ww. przesłanki. W sytuacji jednak gdy ustawodawca używa pojęcia "samodzielności" w odniesieniu do lokalu mieszkalnego i powierza wydanie tego zaświadczenia staroście, to istotne jest nie tylko potwierdzenie, że w obrębie budynku istnieje wydzielona trwałymi ścianami izba lub zespół izb, ale również stwierdzenie, że ta izba (zespół izb) jest przeznaczona na stały pobyt ludzi, która (które) wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służy zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Aby natomiast stwierdzić, że lokal służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych organ potrzebuje dowodów w postaci dokumentów wymaganych przez przepisy prawa budowlanego. Wobec stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawnych z zakresu prawa materialnego, ani żadnych przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy orzeczono jak w sentencji na podstawie art.151 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło