II SA/Kr 751/25
WyrokWSA w Krakowie2025-09-04
Skład orzekający: Sędzia WSA Paweł Darmoń, Sędzia WSA Magda Froncisz, Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło stwierdzenia nieważności swojej własnej decyzji z 2002 r., utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy K. z 2000 r. o ustaleniu warunków zabudowy, pomimo zarzutów skarżącego o rażącym naruszeniu prawa, niezgodności z planem miejscowym, sfałszowaniu klasy gruntu oraz pominięciu stron postępowania?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło stwierdzenia nieważności swojej decyzji z 2002 r. W ocenie sądu, zarzuty skarżącego dotyczące wad pierwotnej decyzji Wójta Gminy K. nie mogły być ponownie badane w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium, gdyż sprawa ta była już merytorycznie rozpoznana w poprzednich postępowaniach. Ponadto, sąd uznał, że sama decyzja Kolegium z 2002 r. nie była obarczona wadami kwalifikowanymi z art. 156 § 1 k.p.a., w szczególności rażącym naruszeniem prawa, niewykonalnością czy naruszeniem przepisów o stronach postępowania, a podniesione przez skarżącego kwestie nie stanowiły podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
Skarżący J. S. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującą w mocy decyzję SKO odmawiającą stwierdzenia nieważności wcześniejszej decyzji SKO, która z kolei utrzymywała w mocy decyzję Wójta Gminy K. z 2000 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie motelu. Skarżący zarzucał m.in. niezgodność inwestycji z planem miejscowym, sfałszowanie klasy gruntu, pominięcie go jako strony postępowania oraz niewykonalność decyzji. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając zarzuty za nieuzasadnione i wskazując na upływ czasu oraz brak wad kwalifikowanych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Anna Frasik – Mazurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2025 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 23 czerwca 2021 r. znak: SKO.ZP/415/505/2020 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę.
Przedmiotem skargi J. S. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 23 czerwca 2021 roku znak SKO.ZP/415/505/2020 utrzymująca w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 9 października 2020 roku, znak: SKO.ZP/415/143/2020 o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 14.11.2002 r. (na decyzji omyłkowa data roczna 2020 – k. 287 Tom X z X a.a.), znak: SKO.ZP.3539/02/A/3591/D utrzymującej z mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 11 września 2002 r., znak: Kol. Odw. 2149/02/A/2970/D odmawiającą stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Wójta Gminy K. z dnia 11 września 2000 r. nr 7331-31/2000 o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji pn.: "Budowa motelu wraz z restauracją wraz z infrastrukturą techniczną i parkingami wewnętrznymi na działkach nr [...] w G. oraz zjazdu z drogi powiatowej nr [...]".
Przedmiotowa decyzja została wydana w następujących okolicznościach.
Decyzją z dnia 11.09.2000 r. nr 7331-31/2000 Wójt Gminy K. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowaniu terenu dla inwestycji pn.: "Budowa motelu wraz z restauracją wraz z infrastrukturą techniczną i parkingami wewnętrznymi na działkach nr [...] w G. oraz zjazdu z drogi powiatowej nr [...]".
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 11.09.2002 r., znak: Kol. Odw. 2149/02/A/2970/D, po rozpoznaniu wniosku J. S. odmówiło stwierdzenia nieważności ww. ostatecznej decyzji Wójta. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 14.11.2002 r., znak: SKO.ZP.3539/02/A/3591/D.
Następnie decyzją z dnia 09.10.2020 r., znak: SKO.ZP/415/143/2020 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie na podstawie art. 39 ust. 1, art. 40 ust. 1 i 3, art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 15 poz. 139) oraz art. 156 § 1 w związku art. 158 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) pod rozpoznaniu wniosku J. S. orzekło o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 14.11.2020 r., znak: Kol. Odw. 3539/02/A/3591/D.
W uzasadnieniu do tej decyzji organ wskazał, że daniem wnioskodawcy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 14.11.2002 r. obarczona jest wadą kwalifikowaną z art. 156 § 1 pkt 2,4,5,6,7 k.p.a.
W odniesieniu do kwalifikacji zarzutów z art. 156 § 1 pkt 4 i 7 Kolegium wskazało na treść art. 156 § 2 k.p.a. oraz przywołało wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12.05.2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 702).
W odniesieniu do przesłanki o której stanowi art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. organ stwierdził, że brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, że decyzja Kolegium objęta postępowaniem była niewykonalna w dacie jej wydania, skoro ani z treści decyzji ani z okoliczności faktycznych decyzji nie wynika jej niewykonalność.
Z kolei w odniesieniu do przesłanki rażącego naruszenia prawa jako wady kwalifikowanej, o której mowa w art. 156 k.p.a. organ zwrócił uwagę na wypracowane w doktrynie i orzecznictwie rozumienie pojęcia "rażącego naruszenia prawa". Podał, że wnioskodawca domagając się stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium z dnia 14.11.2002 r. znak Kol.Odw. 3539/02/A/3591/D wskazywał, iż decyzja jest wadliwa bowiem inwestycja była niezgodna z zapisem w planie zagospodarowania przestrzennego z 1993 r. dla danej inwestycji i wykraczała poza obręb dróżki polnej, która nie ma 3 metrów szerokości; że sfałszowano klasę gruntu z II na Illb, że błędnie ustalono strony postępowania, pominięto J. S. oraz skierowano decyzję do R. W. - osoby zmarłej.
Kolegium uznało, że decyzja z dnia 14.11.2020 r. jest poprawna zarówno pod względem materialnym jak i proceduralnym. W treści badanej decyzji organ szczegółowo odniósł się do zarzutów J. S. pod adresem decyzji Wójta Gminy K. z dnia 11.09.2000 r., wyjaśniając, iż nawet w sytuacji gdyby przyjąć, że w toku postępowania popełnione zostały uchybienia, jakimi dotknięta jest decyzja to jednak nie były to wady kwalifikowane, które nakazywałyby wyeliminować z obrotu prawnego decyzję wydaną przez Wójta Gminy K..
Kolegium zwróciło też uwagę, że decyzja Wójta Gminy K. była przedmiotem wielu toczących się postępowań w trybach sądowych i nadzwyczajnych, m.in. w trybie wznowienia i nie została wyeliminowana z obrotu prawnego ani też nie zmieniono jej wyrzeczenia.
Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożył J. S.. Wnioskodawca wskazał, że wydając decyzję z 11.09.2000 r. organ celowo pozbawił go prawa strony, a uznał za stronę osobę zmarłą R. W.. Wnioskodawca ponownie wskazał na niezgodność inwestycji z planem miejscowym z 1993 r., podniósł, że członkowie orzekający w składzie Kolegium nie byli bezstronni. Kolegium nie odniosło się do pominiętych budynków gospodarczych, pochyłości terenu, odrolnienia gruntu, sfałszowania klasy gruntu na IIIb. Urząd Gminy w K. celowo sprawę przeciągał, żeby 5 lat minęło. Wnioskodawca przywołał wyrok WSA w Krakowie z 05.03.2007 r., sygn. akt: II SA Kr 373/05, zarzucił Kolegium nieprawidłowości z pozyskiwaniu materiału dowodowego. Zaznaczył, że Kolegium prowadziło postępowanie przy udziale geodety z Gminy K. oraz osoby, która sfałszowała klasę gruntu oraz PINB w W., który zanegował podniesienie gruntu. Wnioskodawca zreferował uciążliwości zrealizowanej inwestycji, opisał zmianę planu z 2004 r., rozbudowę inwestycji pomimo uchylenia przez sąd pozwolenia na budowę. Zdaniem wnioskodawcy przedawnienie nie obejmuje przesłanek z art. 156 § 1 pkt 2, 5 i 6. Wskazał również na zapadłe odnośnie inwestycji wyroki sądów administracyjnych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 23.06.2021 r., znak: SKO.ZP/415/505/2020, na podstawie art. 39 ust. 1, art. 40 ust. 1 i 3 i art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. nr 15 poz. 139) w związku z art. 156 § 1, art. 158 § 1 i § 2 oraz art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w całości w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 09.10.2020 r., znak: SKO.ZP/415/143/2020.
W uzasadnieniu Kolegium przypomniało, że we wniosku, sprecyzowanym pismem z dnia 26.05.2020 r. J. S. zarzucił ww. decyzji Kolegium wadę nieważności z art. 156 § 1 pkt 2, 4, 5, 6, 7 k.p.a. Wnioskodawca podniósł, że inwestycja jest niezgodna z planem miejscowym z 1993 r. Wskazał, że odrolniono działkę nr [...] w 2001 r., sfałszowano klasę gruntu z II na Illb, a także nie uznano J. S. za stronę, przyznając ten przymiot R. W., której spadkobierców szukał wnioskodawca w sprawie o pozwolenie na budowę. Zdaniem wnioskodawcy decyzja była trwale niewykonalna, celowo pominięto budynki gospodarcze, zbiornik na gnojowicę, stajnię, stodołę oraz przybudówki. Podniesiono teren działki o 1m, skutkiem czego budynki gospodarcze wnioskodawcy są zacienione. Zdaniem wnioskodawcy Kolegium powinno ustalić parametry budynków z wzizt, ponieważ WSA na rozprawie wypowiedział się, że działka nie była przeznaczona pod taką inwestycje w 2005 r. Kolegium w decyzji z 11.09.2002 r. uznało naruszenie interesów osób trzecich w małym stopniu, podczas gdy wnioskodawca ma 4 hektary pola, z którego żyje, inwestycja została przyklejona do budynku mieszkalnego i budynków gospodarczych, zmieniono ukształtowanie terenu podnosząc dróżkę ziemną. Dodał, że w 2004 r. zmieniono plan na UC, a pomimo uchylenia pozwolenia na budowę wydano pozwolenie na rozbudowę inwestycji. Nie ściągnięto do orzekania oryginału planu zagospodarowania przestrzennego oraz ustaleń terenów funkcjonalnych.
Organ zaznaczył na wstępie, że przedmiotem kontroli jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 14.11.2002 r. Tym samym podniesione zarzuty należy odnieść do tej decyzji. Podstawą wydania ostatecznej decyzji Kolegium o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy K. był art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 43 i art., 42 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. W decyzji Kolegium stwierdziło, że Wójt Gminy K. w decyzji zawarł wszystkie określenia wymagane art. 42 ww. ustawy planistycznej, a to; określił linię zabudowy, wysokość i gabaryty planowanych budynków, system odprowadzania ścieków, zjazd do drogi i usytuowanie budynków względem drogi. Inwestycji nie zaliczono do przedsięwzięć oddziałujących na środowisko, nie wymagała dodatkowych uzgodnień i opinii, a ochrona interesów osób trzecich została w dostateczny sposób zagwarantowana. Organ ocenił, że inwestycja jest zgodna z prawem, w tym z planem miejscowym, w którym teren inwestycji znajduje się w obszarze M - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, zagrodowej i usług, gdzie jednym z podstawowych przeznaczeń tego terenu jest gastronomii i turystyka.
Zdaniem Kolegium, zarzuty dotyczące zmiany ustaleń planu miejscowego w 2004 r. i późniejszych latach oraz wydane pozwolenia na budowę nie mogą być uwzględnione, albowiem organ bada decyzję Kolegium w przedmiocie stwierdzenia nieważności według stanu obowiązującego na datę wydania tej decyzji.
Kolegium uznało, że badana obecnie decyzja nie jest obarczona żadną kwalifikowaną wadą z art. 156 §1 k.p.a.
Poddając ocenie decyzję w aspekcie istnienia wady określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. rażącego naruszenia prawa, organ wyjaśnił, że o rażącym naruszeniu prawa przesądzają występujące zasadniczo kumulatywnie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Kolegium orzekając o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy K. oceniło tę decyzję pod kątem zarzuconej wady z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 43 i art., 42 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Kolegium nie dopatrzyło się naruszenia prawa o charakterze rażącym stwierdzając, że decyzja Wójta Gminy K. w decyzji odpowiadała przepisom prawa. W szczególności prawidłowo przyjęto, że organ określił w decyzji wymagania ujęte w art. 42 ww. ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Inwestycja została też uznana za zgodną z ustaleniami planu miejscowego, przyjętego uchwałą Nr XXX/193/93 Rady Gminy K. z dnia 10.11.1993 r. - w jej brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji. Podkreślono, że teren inwestycji znajduje się w obszarze M - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, zagrodowej i usług, którego jednym z podstawowych przeznaczeń jest gastronomii i turystyka. Zatem zachodzi zgodność przedmiotowej inwestycji z zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podważyć tej oceny nie może pismo Wydziału Rozwoju Regionalnego MUW z 14.10.2004 r. Odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium nie naruszyło więc ani art. 43 i art. 42 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, ani art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a decyzja Kolegium ma walor ostateczności.
Zdaniem Kolegium nie sposób zarzucić ww. rozstrzygnięciu jakiejkolwiek wadliwości, a tym bardziej wadliwości o takim natężeniu i walorze, że skutkowałoby to stwierdzeniem jej nieważności. W decyzji prawidłowo Kolegium zastosowało przepisy prawa materialnego i procesowego, oceniło wniosek o stwierdzenie nieważności i zasadność zarzutów J. S. odmawiając im słuszności. Weryfikacji tych zarzutów i treści decyzji Wójta Gminy dokonano zestawiając ustalenia decyzji z miarodajnymi przepisami prawa. Ocena ta była słuszna.
W odniesieniu do uwag o uznaniu za stronę osoby zmarłej Kolegium wyjaśniło, że wada ta nie dotyczy decyzji Kolegium objętej wnioskiem o wszczęcie postępowania nadzwyczajnego w sprawie stwierdzenia nieważności. Kolegium uznało bowiem za stronę E. R. i J. K. jako spadkobierców zmarłej strony R. W. i do tych osób skierowało swoją decyzję. Co zaś się tyczy decyzji Wójta Gminy K. przyjęto, że skierowanie decyzji na nazwisko i adres ww. zmarłej było czynnością zbędną, nie wpływającą na ważność decyzji wobec udziału w postępowaniu jej spadkobierców.
W kwestii pozostałych przesłanek z art. 156 § 1 pkt 4, 5, 6, 7 k.p.a. Kolegium wskazało, że wnioskodawca nie wyjaśnił, w czym konkretnie upatruje wad w odniesieniu do decyzji Kolegium. Decyzja została bowiem wydana przez organ właściwy, nie narusza powagi rzeczy osądzonej, nie została też skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, nie jest niewykonalna, a w razie wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą i nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa. Nie budzi też wątpliwości, że decyzja nie została wydana bez podstawy prawnej, którą stanowią ww. przepisy o właściwości organu, przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz ww. przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Przesłanek tych nie wykazał też wnioskodawca.
Na koniec Kolegium zaakcentowało, że zgodnie z art. 156 § 2 k.p.a. nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7 tego przepisu, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 10 lat. W przedmiotowej sprawie od daty wydania decyzji przez Kolegium objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności upłynęło już ponad 18 lat, zatem upływ znacznego terminu jest niewątpliwy. Słusznie też poprzednio orzekający skład Kolegium zwrócił uwagę na wyrok TK z 12.05.2015 r., sygn. P 46/13. Tym niemniej decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji jest rozstrzygnięciem o charakterze deklaratywnym, w sferze skonkretyzowanych uprawnień i obowiązków niczego nie zmienia.
Kolegium nadmieniło również, że decyzja Wójta Gminy K. była przedmiotem licznych postępowaniach, prowadzonych również w trybach nadzwyczajnych, które nie doprowadziły do jej wyeliminowania z obrotu prawnego bądź zmiany.
Wobec zakresu postępowania nieważnościowego, którego przedmiotem jest ww. decyzja Kolegium zarzuty J. S. podniesione w toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Zresztą, zestawienie ustaleń decyzji z zapisami planu miejscowego nie potwierdziło zarzuconej niezgodności inwestycji z planem miejscowym z 1993 r. Trafności zarzutu dotyczącego odrolnienia działki nr [...] w 2001 r. i sfałszowania klasy gruntu z II na Illb przeczy decyzja z dnia 07.06.2001 r. o wyłączeniu ww. gruntu z produkcji rolnej. Z kolei nieuznanie J. S. za stronę stanowi podstawę postępowania wznowieniowego z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i było weryfikowane w tym trybie.
Pozostałe zarzuty wnioskodawcy, to jest: celowe pominięcie przy wydawaniu decyzji budynków gospodarczych, zbiornika na gnojowicę, stajni, stodoły oraz przybudówki oraz podniesieni3 terenu działki o 1m i zacienienie budynków gospodarczych wnioskodawcy mogłyby stanowić podstawę ewentualnego uchylenia decyzji w postępowaniu zwykłym - o ile by znalazły potwierdzenie w materiale dowodowym, nie mogą jednak być badane w postępowaniu nieważnościowym i stanowić o wadzie kwalifikowanej decyzji. Zresztą - jak podniósł J. S. - kwestia zgodności z prawem podniesienia działka nr [...] była badana w odrębnym postępowaniu przez PINB w W., który nie dopatrzył się w tym zakresie naruszeń. Podobnie oceniono zarzut błędnego uznania przez Kolegium w decyzji z dnia 11.09.2002 r. naruszenia interesów osób trzecich w małym stopniu. Zarzut ten nie potwierdził się w postępowaniu, a nadto ocenie Kolegium nie przeczy fakt, że wnioskodawca ma 4 hektary pola, z którego się utrzymuje. Wynika to bowiem z istoty decyzji wzizt. Zresztą zarzut ten nie może dowodzić kwalifikowanej wady decyzji.
Kolegium zaznaczyło, że samo niezadowolenie wnioskodawcy z treści rozstrzygnięć podejmowanych przez Kolegium nie może dowodzić - jak chciałby J. S. - istnienia powodów wyłączenia Kolegium od orzekania w tej sprawie, zwłaszcza, że nie zostały one w żaden sposób skonkretyzowane i wykazane.
Pozostałe kwestie, to jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy K. postępowania o wznowienie, czy zgodności realizacji inwestycji z projektem budowlanym i wydanymi decyzjami pozostają poza zakresem sprawy. Zagadnienie realizacji inwestycji w zgodzie z decyzjami należy do kompetencji organów nadzoru budowlanego.
J. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie. W skardze skarżący opisał decyzje organów administracji publicznej i wyroki sądów administracyjnych wydane w związku z inwestycją dotyczącą motelu usytuowanego na działkach nr [...] w miejscowości K.. Skarżący powielił swoje stanowisko przedstawione we wniosku inicjującym postępowania nieważnościowe oraz wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Zaakcentował kwestie związane z brakiem bezstronności członków Kolegium w rozpoznawaniu spraw dotyczących ww. inwestycji. Wskazał, że Kolegium nie napisało w decyzji, że zwracał się o przeprowadzenie wizji lokalnej, że poprzednia prezes Kolegium została wyrzucona z zajmowanego stanowiska z zarzutami oraz że musi zostać uchylona decyzja oparta na oszustwach Kolegium o podnoszeniu terenu działki nr [...]. Skarżący ponownie przytoczył zarzuty wysuwane pod adresem decyzji Wójta Gminy K. z 11.09.2000 r. (tj.: niezgodność inwestycji do danego terenu w planie miejscowym z 1993 r., brak odrolnienia działki nr [...] przy sporządzaniu planu z 1993 r., zafałszowanie klasy gruntu z II na Illb, naruszenie przepisów "art. 43.1 ust. 4 roz. 2 par. 5 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z zakresu opracowań geodezyjno-kartograficznych z dnia 7 lipca 1994r.", podniesienie działki nr [...] ponad 1 m, przez co zmieniono ukształtowanie terenu, uciążliwości związane z bliskim usytuowaniem obiektu). Skarżący wysunął również zastrzeżenia pod adresem działań organu nadzoru powiatowego oraz organów administracji architektoniczno-budowlanej w związku z wydanymi w sprawie pozwoleniami na budowę.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o oddalenie skargi z racji jej bezzasadności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z przepisem art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 roku, poz. 935 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).
Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji lub postanowienia bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (wyrok NSA z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07).
Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 23 czerwca 2021 roku znak SKO.ZP/415/505/2020 utrzymująca w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 9 października 2020 roku, znak: SKO.ZP/415/143/2020 o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 14.11.2002 r. (na decyzji omyłkowa data roczna 2020 – k. 287 Tom X z X a.a.), znak: SKO.ZP.3539/02/A/3591/D utrzymującej z mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 11 września 2002 r., znak: Kol. Odw. 2149/02/A/2970/D odmawiającą stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Wójta Gminy K. z dnia 11 września 2000 r. nr 7331-31/2000 o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji pn.: "Budowa motelu wraz z restauracją wraz z infrastrukturą techniczną i parkingami wewnętrznymi na działkach nr [...] w G. oraz zjazdu z drogi powiatowej nr [...]".
W pierwszej kolejności należy wskazać, że wskazaną decyzję Wójta Gminy K. z dnia 11 września 2000 r. zbadano pod kątem rażącego naruszenia prawa już wcześniej decyzjami SKO z dnia 11.09.2002 r., znak: Kol. Odw. 2149/02/A/2970/D, oraz z dnia 14.11.2002 r., znak: SKO.ZP.3539/02/A/3591/D, odmawiając stwierdzenia nieważności tej decyzji.
Obecnie Skarżący podnosi zarzut dotyczący nieważności dotyczy decyzji SKO z 14.11.2002 r. Jednakże w skardze na decyzję SKO z 23.06.2021r., która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji SKO z 2002 r., podnosi się argumenty dotyczące decyzji Wójta Gminy K. z dnia 11.09.2000 r. nr 7331-31/2000. Skarżący bowiem wskazał na niezgodność inwestycji do danego terenu w planie miejscowym z 1993 r., brak odrolnienia działki nr [...] przy sporządzaniu planu z 1993 r., zafałszowanie klasy gruntu z II na Ill b, naruszenie przepisów "art. 43.1 ust. 4 roz. 2 par. 5 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z zakresu opracowań geodezyjno-kartograficznych z dnia 7 lipca 1994r.", podniesienie działki nr [...] ponad 1 m, przez co zmieniono ukształtowanie terenu, uciążliwości związane z bliskim usytuowaniem obiektu, fakt, że R. W. nie żyła od 20 lat.
W tym zakresie zauważyć trzeba, że SKO w skarżonej decyzji także po raz kolejny ustosunkowało się do tych zarzutów. W pierwszym rzędzie podkreślić należy, że w wyroku z 16.07.2020 r., sygn. II OSK 782/20, NSA wskazał, że cyt: "Zakończenie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej decyzją o odmowie stwierdzenia nieważności oznacza, że sprawa jej eliminacji z obrotu prawnego została merytorycznie rozpoznana oraz, że nie stwierdzono podstaw stwierdzenia nieważności decyzji, wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Dotyczy to także sytuacji, w której wniosek o stwierdzenie nieważności oparty był tylko na jednej przesłance z art. 156 § 1 k.p.a. Obowiązkiem organu wszczynającego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest bowiem zbadanie nie tylko, czy wystąpiła ta przesłanka, która legła u podstaw wszczęcia postępowania, ale także, czy nie miały miejsca inne naruszenia prawa objęte normami art. 156 §1 k.p.a. W konsekwencji, nie można jeszcze raz domagać się wszczęcia postępowania w tej samej sprawie z powołaniem się na inne przyczyny nieważności".
Ponadto, co najistotniejsze w sprawie, "niedopuszczalne jest, na zasadzie "piętrowej nieważności postępowań" we wszczętym postępowaniu nadzorczym ponowne merytoryczne weryfikowanie przez organ legalności decyzji, w stosunku do której już uprzednio ostateczną decyzją orzeczono o braku przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji dotyczy wyłącznie wad kwalifikowanych, które tkwią w decyzji wydanej w postępowaniu nadzwyczajnym" (por. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 15 czerwca 2020r., sygn. II OSK 1490/19). W efekcie brak podstaw do rozpatrywania jakichkolwiek zarzutów co do ostatecznej decyzji Wójta Gminy K. z dnia 11.09.2000 r. nr 7331-31/2000, gdyż sprawa ta była już przedmiotem decyzji ostatecznej odmawiającej stwierdzenia nieważności.
Co się tyczy kwestii nieważności decyzji SKO z 2002r, to tutaj wskazano jedynie i ogólnie gołosłowne zarzuty co do nieprawidłowości odnośnie osoby Przewodniczącego SKO, jednakże nie dotyczyło to członków składu orzekającego. Niemniej jednak należy przytoczyć pogląd WSA w Warszawie z dnia 15 lutego 2021r. I SA/Wa 1067/20: "W polskim systemie prawa istnieje domniemanie legalności działań organów, a dowodzenie odmiennych okoliczności spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi skutki prawne. A zatem brak dowodów pozwalających na jednoznaczne stwierdzenie istnienia wspomnianych ciężkich wad prawnych decyzji ostatecznej, co do zasady wyklucza możliwość jej eliminacji z obrotu prawnego. Stąd też w orzecznictwie przyjmuje się, że tylko stwierdzone, a nie domniemane rażące naruszenie prawa może stanowić podstawę stwierdzenia nieważności decyzji stosownie do art.156 § 1 pkt 2 k.p.a.". Należy jeszcze wskazać, że w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności organ ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 k.p.a., to znaczy nie może rozpatrywać sprawy co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może dotyczyć tylko ustalenia, czy decyzje – których wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy – obarczone są wadami, enumeratywnie wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a., nie może zaś służyć zwykłemu ponowieniu rozpoznania sprawy ( tak NSA w wyroku z 29 stycznia 2021r. III OSK 135/21).
Skoro zatem nie można zajmować się obecnie zarzucanymi wadami decyzji Wójta Gminy K., a jedynie ewentualnymi wadami decyzji SKO z 2002r., to stwierdzić trzeba, że Sąd za skarżoną decyzją nie dostrzega zaistnienia rażącego naruszenia prawa w decyzji SKO z 2002r. Stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji ostatecznych, a zatem pojęcie to musi być interpretowane wąsko, co oznacza, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić wówczas, gdy podjęte rozstrzygnięcie jest w sposób oczywisty sprzeczne z treścią nie budzącej wątpliwości i mającej zastosowanie w danej sprawie normy prawnej, a poza tym, gdy w wyniku owego naruszenia prawa m.in. powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności (por. wyrok NSA z 23 lutego 2021r., sygn. I OSK 2301/20). Taka sytuacja w ocenie Sądu w odniesieniu do kontrolowanej decyzji z 2002r. nie zachodzi.
Zgodzić się należy z Kolegium, że objęta postępowaniem decyzja z dnia 14.11.2020 r. nie jest decyzją wydaną z rażącym naruszeniem prawa, co istotne jest ona zarówno poprawna zarówno pod względem materialnym jak i proceduralnym. W treści badanej decyzji Kolegium szczegółowo odniosło się do zarzutów jakie J. S. formułował względem decyzji Wójta Gminy K. z dnia 11.09.2000 r. nr 7331-31/200
W odniesieniu do zarzutów z art. 156 § 1 pkt 4 i 7 k.p.a. trzeba za Kolegium wskazać, iż zgodnie z brzmieniem art. 156 § 2 k.p.a. nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. W odniesieniu do badanej decyzji od daty jej doręczenia upłynęło powyżej 10 lat. Nadto wskazać należy, iż art. 156 § 2 częściowo został uznany za niezgodny z art. 2 Konstytucji RP, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r. (Dz.U.2015.702) z dniem 21 maja 2015 r. Zgodnie z tym wyrokiem wymieniony wyżej przepis traci moc w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy.
W odniesieniu do wskazanej jako podstawa stwierdzenia nieważności przesłanki niewykonalności decyzji , czyli przesłanki o której stanowi art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. w orzecznictwie wyjaśnia się, że przez niewykonalność decyzji można rozumieć zarówno niewykonalność faktyczną, jak i prawną. Niewykonalność decyzji ma charakter faktyczny, kiedy już w momencie wydania decyzji istnieje przeszkoda o charakterze faktycznym, obiektywnie wykluczająca określone działanie (m.in. ze względu na poziom wiedzy technicznej, rozwój technologii). Niewykonalność prawna oznacza niemożność zastosowania się do dyspozycji rozstrzygnięcia z uwagi na istniejący w obowiązującym prawie zakaz lub nakaz określonego zachowania pozostającego w sprzeczności z wydaną decyzją. Nadto w literaturze przedmiotu podkreśla się, że niewykonalność ta musi istnieć nie tylko w dniu wydania, ale powinna mieć charakter trwały. Powstała później może być podstawą innych działań, np. uchylenia czy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. Decyzja trwale niewykonalna to przy tym taka decyzja, której adresat jest trwale pozbawiony możliwości czynienia użytku z ustanowionych w niej praw lub trwale pozbawiony możliwości wykonania obowiązków (vide: M. Jaśkowska, Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego, 2016 r.).SKO prawidłowo wskazało, że w rozpoznawanej sprawie w stosunku do tak przyjętej konstrukcji prawnej decyzji brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, że decyzja Kolegium objęta postępowaniem była niewykonalna w dacie jej wydania, skoro ani z treści decyzji ani z okoliczności faktycznych decyzji nie wynika jej niewykonalność.
Podsumowując, kontrolowana decyzja nie jest obarczona wadami kwalifikowanymi, stąd też brak podstaw do jej zakwestionowania. Prawidłowo zatem SKO odmówiło stwierdzenia jej nieważności.
Z wymienionych przyczyn, skoro skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, na zas. art. 151 p.p.s.a. orzeczono o jej oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło