II SA/Kr 772/09
WyrokWSA w Krakowie2009-09-17
Skład orzekający: Izabela Dobosz, Andrzej Niecikowski, Wojciech Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, powołując się na naruszenie przez organ pierwszej instancji art. 153 PPSA i niewykonanie wskazań sądu zawartych w poprzednim wyroku?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ organ pierwszej instancji nie zastosował się do wiążącej oceny prawnej i wskazań sądu zawartych w poprzednim wyroku, co stanowi naruszenie art. 153 PPSA. W szczególności organ pierwszej instancji nie dokonał samodzielnej oceny wpływu obiektu na warunki użytkowe otoczenia ani nie wyjaśnił jednoznacznie kwestii obowiązywania planu zagospodarowania przestrzennego w kluczowych okresach.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 16 marca 2009 r., która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżący domagał się nakazu rozbiórki budynku inwentarskiego. W poprzednich postępowaniach sądy administracyjne kilkukrotnie uchylały decyzje organów nadzoru budowlanego. Skarżący wniósł również o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd administracyjny oddalił skargę, umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 16 marca 2009 r. Umorzono postępowanie sądowe w przedmiocie wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabela Dobosz Sędziowie: NSA Andrzej Niecikowski WSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2009 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 16 marca 2009 r. nr [....] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki postanawia: umorzyć postępowanie sądowe w przedmiocie wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sygn. akt II SA/Kr 772/09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 września 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabela Dobosz Sędziowie: NSA Andrzej Niecikowski WSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2009 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 16 marca 2009 r. nr [....] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki skargę oddala.
Przewidziana w art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270) możliwość wstrzymania przez organ lub sąd wykonania aktu lub czynności stanowi w stosunku do decyzji administracyjnych dopuszczony przez ustawodawcę wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych. Sąd administracyjny pierwszej instancji ma kompetencje do orzekania w przedmiocie wpadkowej kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji od momentu przekazania sądowi skargi (art. 61 § 3 cytowanej ustawy), aż do momentu zakończenia postępowania w sprawie. Po wydaniu orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji, rozstrzyganie w incydentalnej kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji przez sąd pierwszej instancji jest zatem bezprzedmiotowe. Wynika to również z istoty ochrony tymczasowej, której wyrazem jest instytucja wstrzymania wykonania aktu lub czynności, tj. ochrony do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd pierwszej instancji. Jak bowiem stanowi art. 61 § 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Nie pozbawia to oczywiście skarżącego możliwości domagania się wytrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na dalszym etapie postępowania sądowego. Kwestia oceny wniosku w tej kwestii – zgodnie z kształtującym się w tej mierze orzecznictwem - należy już jednak do Naczelnego Sądu Administracyjnego, o ile zostanie wszczęte postępowanie przed tym sądem i złożony stosowny wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W niniejszej sprawie skarga J. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 16 marca 2009 r., znak: [...] wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu w Krakowie w dniu 3 czerwca 2009 r., a o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 17 września 2009 r. pełnomocnik skarżącego został zawiadomiony w dniu 8 lipca 2007 r. Złożenie przez stronę skarżącą wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji dopiero w dniu 11 września 2009 r. uniemożliwiło Sądowi jego rozpoznanie przed wydaniem orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji, z zachowaniem proceduralnych wymogów doręczenia odpisów wniosku pozostałym stronom postępowania i zagwarantowania im możliwości ustosunkowania się do treści tego wniosku. Wniosek ten nie mógł również stanowić przeszkody w rozstrzygnięciu sprawy głównej, gdyż pozostawałoby to w ewidentnej sprzeczności z istotą instytucji ochrony tymczasowej mającej zastosowanie w okresie oczekiwania na merytoryczne rozpoznanie skargi przez Sąd.
W sytuacji, gdy skarga J. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 16 marca 2009 r., znak: [...] została oddalona przez WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 17 września 2008 r. postępowanie wpadkowe o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji stało się bezprzedmiotowe i jako takie podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 64 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270)
sygn. akt II SA/Kr 772/09
UZASADNIENIE
Postępowanie, w którym zapadła zaskarżona decyzja zostało wszczęte na skutek interwencji grupy mieszkańców Gminy C. (akta I instancji tom I k. 7-8 i 16-17) z dnia 3 i 17 września 2001 r. żądających rozbiórki budynku inwentarskiego – [...] zlokalizowanego na dz. 1 w C.
W sprawie zgodności z prawem przedmiotowego obiekt zapadło kilkanaście orzeczeń organów administracji, stanowisko wyrażał również sąd administracyjny.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiat [...] decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. odmówił "wydania Panu J. S. zam. C., ul. [...] decyzji nakazującej dokonanie rozbiórki budynku – [...] zlokalizowanego na działce nr 1 w C.." (tom I k. 61). Decyzja ta została uchylona decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] października 2002 r., znak: [...], a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji (tom I k. 80-81). W ocenie WINB w K. sprawa legalności spornego obiektu została rozstrzygnięta decyzją [...] Miejskiej Strefy Usług Publicznych w N. z dnia 25 lutego 1999 r., znak: [...] i utrzymana w mocy ostateczną decyzją SKO w [...] z dnia [...] lutego 1999 r., znak: [...]. Jednocześnie postępowanie odwoławcze w tej samej sprawie administracyjnej zostało umorzone decyzjami [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 1 października 2002 r., znak: [...], [...] (tom I k. 78, 79) ze względu na fakt, iż w ocenie organu odwołania od decyzji organu pierwszej instancji nie zostały złożone przez osoby mające status stron postępowania.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiat [...] decyzją z dnia [...] listopada 2002 r., znak: [...] ponownie odmówił nakazania rozbiórki spornego obiektu w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (tom. I – k. 93). Decyzja ta została uchylona decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] maja dnia 2003 r., znak: [...], a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiat [...] decyzją z dnia [...] października 2003 r., znak: [...] ponownie odmówił rozbiórki przedmiotowego budynku inwentarskiego – [...] w trybie art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. (tom I k. 158). Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] stycznia 2004 r., znak: [...] (tom II k. 181).
Wyrokami z dnia 26 czerwca 2006 r., sygn.: II SA/Kr 2993/02 i II SA/Kr 2995/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzje [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] października 2002 r., znak: [...] i [...] umarzające postępowanie odwoławcze od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiat [...] z dnia [...] lutego 2002 r., znak: [...]. Następnie wyrokiem z dnia 26 czerwca 2006 r., sygn.: II SA/Kr 2994/02 WSA w Krakowie uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] października 2002 r., znak: [...] i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Z kolei wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 6 listopada 2006 r., sygn.: II SA/Kr 1555/03 uchylona został decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] maja 2003 r., znak: [...] oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji (tom II k. 184-195, 201-205). Wreszcie wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2007 r., sygn.: II SA/Kr 263/04 uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] stycznia 2004 r. znak: [...], jak i utrzymaną w mocy decyzję organu I instancji (tom II k.207-211). W uzasadnieniu wyroku z dnia 24 kwietnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie przychylił się do poglądu, by brak planu zagospodarowania przestrzennego wyłączał możliwość nakazania przez organ przymusowej rozbiórki obiektu podnosząc, że "wykładnia celowościowa musi prowadzić do wniosku, że terenem, którym zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, jest nie tylko teren przeznaczony w istniejącym planie na inne cele lub przez innego rodzaju zabudowę, ale także teren nie przeznaczony pod zabudowę ze względu na brak takich planów." Sąd zwrócił także uwagę, że art. 144 k.c., nakazujący właścicielowi przy wykonywaniu swego prawa powstrzymać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę "koresponduje wprost z zapisem art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa Budowlanego z 1974 r.(...)".
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiat [...] decyzją z dnia 7 maja 2008 r., znak: [...] odmówił wydania decyzji nakładającej na właściciela obiektu J. S. obowiązek rozbiórki budynku inwentarskiego – [...] zlokalizowanego na dz. 1 w C. odbudowanego po pożarze w 19... r. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
Organ ustalił, iż obiekt w obecnym kształcie został zrealizowany samowolnie (tzn. bez wymaganego prawem pozwolenia) przed 1 stycznia 1995 r. a zatem zastosowanie w sprawie znajdują przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. zgodnie z art. 103 ust. 2 obowiązującego obecnie Prawa budowlanego (ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 156 poz. 1118 z późn. zm.).
Organ ustalił także, iż dla terenu obejmującego sporny obiekt (działki 1 w C.) obowiązywał w latach 1973-1993 ogólny plan zagospodarowania przestrzennego z dnia 7 lutego 1973 r., który nie zabraniał budowy obiektów takich, jak przedmiotowy [...]. Dopiero uchwałą Rady Gminy C. Nr [...] z dnia 3 czerwca 1993 r. dz. 1 w C. przeznaczona została pod budownictwo mieszkaniowe (tereny A1M/U). Gmina C. jako kompetentna i właściwa do ustalenia zgodności bądź niezgodności budowy z przepisami miejscowego planu oraz wyjaśnień w tym zakresie nie potwierdziła, aby brak było we wskazanym okresie planu miejscowego lub by obiekt naruszał ustalenia tego planu.
Organ pierwszej instancji stwierdził, iż nie wykazano, aby sporny obiekt powodował niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Ze zgromadzonego materiału, w tym pism zawierających opinię WIOŚ w K. Delegatura w N. (tom I, karta 56 i 58), Powiatowego Inspektora Sanitarnego w N. (tom I, karta 54), Inspekcji Weterynaryjnej (tom I, karta 53), oceny oddziaływania na środowisko autorstwa "I" s.c. N. (tom II, karta 213-242) wynika, iż działalność fermy [...] nie powoduje zagrożenia zdrowia ludzi, jak i pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia. Na podstawie protokołu z okresowej kontroli technicznej sprawności obiektu z kwietnia 1998 r. (autorstwa M. U. - i mgr inż. J. Z.) i z dnia 4 marca 2008 r. sporządzonego przez posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane mgr inż. S. S. wynika także, że stan techniczny obiektu i urządzeń jest dobry, niewymagający jakichkolwiek zmian i przeróbek - nie wypełniono zatem przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r.
[...] Wojewódzki inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją dnia 16 marca 2009 r., znak: [...] – po rozpoznaniu odwołań M. S., G. S., A. S., B. S., M. S., Z. S., W. H. reprezentowanych przez adwokata J. D. - uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiat [...] z dnia 7 maja 2008 r., znak: [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż z mocy art. 153 ustawy Postępowanie przed sądami administracyjnymi ocena prawna oraz wskazania sądu w danej sprawie są dla organu administracji publicznej wiążące. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Organ wskazał, że ocena prawna oraz wskazania sądu nie wiążą jedynie organu, którego działanie było bezpośrednio przedmiotem orzeczenia sądu, ale także każdy organ orzekający w danej sprawie do czasu jej ostatecznego zakończenia, chyba że nastąpi zmiana stanu prawnego czyniąca pogląd nieaktualnym (wyr. NSA z dnia 22 września 1999 r., I SA 2019/98, ONSA 2000, nr 3, poz. 129). Z powyższego wynika, że wyrokiem sądu w przedmiotowej sprawie, związany jest zarówno organ odwoławczy, jak i organ I instancji.
W opinii [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiat [...] nie zastosował się do wskazań Sądu, a tym samym uchybił art. 153 Postępowania przed sądami administracyjnymi. W wyroku z dnia 24 kwietnia 2007 II SA/Kr 263/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nakazał organowi dokonać samodzielnej oceny dotyczącej wpływu przedmiotowego obiektu na pogorszenie warunków użytkowych otoczenia. Powiatowy Inspektor w uzasadnieniu swej decyzji z dnia 7 maja 2008 r., znak: [...] stwierdzając brak negatywnego wpływu przedmiotowej nieruchomości na warunki użytkowe dla otoczenia wskazał opinie organów - Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. Delegatura w [...], Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...], Inspekcji Weterynaryjnej oraz oceny oddziaływania na środowisko autorstwa "I" s.c. w N.. Dokonanie samodzielnej oceny przez organ I instancji było obowiązkiem wynikającym z uzasadnienia wyroku z dnia 24 kwietnia 2007 r. Organ I instancji nie zbadał wpływu fermy [...] na pogorszenie warunków zdrowotnych dla otoczenia w obecnie występującej zabudowie domów jednorodzinnych.
Nadto organ odwoławczy zauważył, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiat [...] nie ustalił jednoznacznie kwestii obowiązywania planu zagospodarowania przestrzennego dla działki nr 1 w okresie odbudowy przedmiotowej fermy [...], tj. w 1992 r. Ze zgromadzonych akt, znak: PINB.[...] wynikają dwie sprzeczne ze sobą informacje. Z pisma Urzędu Gminy z dnia 10 września 2003 r. (tom I, k. 144) wynika, że dla wsi C., w latach 1989-1993 r., nie obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego. Z pisma Urzędu Gminy C. z dnia 7 lutego 2008 r. wynika natomiast, że plan ogólny zagospodarowania przestrzennego z dnia 7 lutego 1993 r. dla działki nr 1 w C. obowiązywał do dnia 3 czerwca 1993 r. (tom II, k. 270). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiat [...] nie dokonał zbadania powoływanej uchwały Nr [...] Gminnej Rady Narodowej w C., z której wynikałoby, czy rzeczywiście plan zagospodarowania przestrzennego w roku 1992 obowiązywał, a jeżeli tak, to który. W skarżonej decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiat [...] dał wiarę wyjaśnieniom złożonym przez UG w C. w piśmie z dnia 8 lutego 2008 r., nie odnosząc się natomiast do treści pisma z dnia 10 września 2003 r. Tym samym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiat [...] uchybił przepisom art. 7, 77 oraz 107 § 3 k.p.a.
Organ odwoławczy stwierdził na koniec, że organ I instancji powinien ustalić kwestie związane z obowiązywaniem planu zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowej działki nr 1 w C. w okresie 1989 - 1993 r. wyjaśniając sprzeczne informacje pochodzące z Urzędu Gminy C. dotyczące planu zagospodarowania przestrzennego i zbadać uchwałę Nr [...], na którą powoływał się Urząd w piśmie z dnia 10 września 2003. Organ I instancji winien także zastosować się do dyspozycji art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a tym samym, zgodnie ze wskazaniami sądu, powinien samodzielnie ustalić, czy wybudowanie fermy [...] wśród domów jednorodzinnych nie wpływa na pogorszenie warunków użytkowych otoczenia, a ustalenia te winny odnosić się do obecnego oddziaływania fermy na mieszkańców. Organ pierwszej instancji nie może – jak to uczynił – ograniczyć się jedynie do zbadania stanu technicznego obiektu, jak to miało miejsce podczas kontroli w dniu 29 lutego 2008 r. (tom III, k. 275-277).
Skargę na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 16 marca 2009 r., znak: [...] złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. S. wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego w kwocie 1.237 zł.
Decyzji powyższej skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, a to art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. poprzez uznanie, iż organ I instancji wadliwie ustalił, że przesłanki zawarte w ust. 1 pkt 2 powyższego przepisu winny być ustalane w odniesieniu do obecnego oddziaływania fermy na mieszkańców, pomimo iż ocena wszystkich przesłanek uzasadniających nakaz rozbiórki obiektu budowlanego przewidzianych w art. 37 ust. 1 i ust. 2 z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane winna być dokonywana wg stanu prawnego obowiązującego w okresie budowy lub odbudowy tego obiektu, chyba że stan prawny w zakresie przesłanek wskazanych w punkcie 1 i 2 ustępu 1 oraz w ustępie 2 art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. obowiązujący w dacie orzekania przez organy dla inwestora, który dopuścił się samowoli budowlanej, jest korzystniejszy.
Skarżący podniósł, iż organ odwoławczy wadliwie ustalił, że organ I instancji nie wyraził samodzielnej, własnej opinii w kwestii braku przesłanki z ust. 1 pkt 2 art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. Zdaniem skarżącego Powiatowy Inspektor podejmując decyzję oparł się o stanowiska i materiały przedkładane przez organ odpowiedzialny za kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej (zgodnie z art. 3 ust.1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), z których wynika, iż na terenie działki nr 1 w latach 1973-1993 miejscowy plan nie zabraniał budowy obiektów takich jak [...]. W piśmie Urzędu Gminy wskazującym na uchwałę nr [...] Gminnej rady Narodowej w C. z dnia 28 września 1989 r. zaznaczono, iż ogólny plan zagospodarowania przestrzennego wprowadzony powyższą uchwałą nie dotyczy wsi C., a w odniesieniu do wsi C. moc traci uproszczony plan zagospodarowania przestrzennego (zatem cały czas miał moc ogólny plan z dnia 7 lutego 1973 r.).
Skarżący wskazał, iż organy nadzoru budowlanego nie mają uprawnień do weryfikacji wpływu danego obiektu na środowisko lub gospodarkę opadami - skoro uprawnione do tego są wyspecjalizowane organy administracji. Nie znaczy to jednak, że organ nadzoru budowlanego - po zasięgnięciu wiążących opinii organów odrębnych - nie może oprzeć się na poglądach tam zawartych przyjmując te opinie za własne.
Dalej skarżący podniósł, iż dla wykładni art. 37 ust 1 pkt 1 istotne znaczenie ma data 1991 r. gdyż wtedy nastąpiła odbudowa [...], a nie jak przyjął organ odwoławczy 1992 r. Zdaniem skarżącego trafnym jest pogląd zawarty w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, iż dla postępowania prowadzonego w trybie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 obecnie obowiązującego Prawa budowlanego istotnym jest jaki plan obowiązywał w dacie budowy, a nie to, jaki plan będzie obowiązywał w przyszłości (wyrok NSA w Warszawie z dnia 19 maja 1999, IV SA 196/1996). Także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w niniejszej sprawie - w postępowaniu do sygn. II SA/Kr 263/04 zalecił ustalenie przepisów planu obowiązującego w latach 1982-1988 oraz w 1991 r. Skarżący podniósł, iż dla terenu obejmującego sporny obiekt na działce nr 1 w C. obowiązywał w latach 1973-1993 ogólny plan z dnia 7 lutego 1973 r. Zgodnie ze stanowiskiem Urzędu Gminy C. plan ten obowiązywał aż do dnia 3 czerwca 1993 r. Nie zabraniał on budowy takich obiektów jak przedmiotowy [...]. Dopiero uchwałą Rady Gminy C. Nr [...] z dnia 3 czerwca 1993 r. dz. nr 1 została przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe.
Zdaniem skarżącego nie jest zasadne stanowisko, że dla przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt Prawa budowlanego z 1974 r. takie samo znaczenie ma brak planu zagospodarowania przestrzennego, jak i niezgodność z tym planem. Ponadto przepis ten należy rozumieć literalnie.
Skarżący zarzucił decyzji także naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 35 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, a w świetle ilości zgromadzonego materiału dowodowego merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy stało się możliwe,
- art. 138 § 2 k.p.a. skoro w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania, natomiast uzasadnienie decyzji zawiera jedynie ogólne sformułowanie, że "sprawa nie została należycie wyjaśniona", a ponadto organ odwoławczy może powołać się na przepis art. 138 § 2 zdanie 1 k.p.a., gdy wykaże, że przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 136 k.p.a. nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Zarzucono organowi odwoławczemu brak wskazania wytycznych, jakie miałby zrealizować organ pierwszej instancji, skoro w dotychczasowym postępowaniu wszystkie zalecenia Sądu i organów zostały już wykonane.
Skarżący wniósł też o dołączenie do akt postępowania akt postępowania toczącego się przed NSA wskutek skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Krakowie o sygn. akt: II SA/Kr 392/06.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zakwestionowanej decyzji, jak i argumentację zawartą w jej uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, iż sądy administracyjne dokonują wyłącznie kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Ze względu na wyżej wskazane kryteria kontroli oraz treść art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, konieczne jest podkreślenie, że przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie była decyzja z dnia 16 marca 2009 r. znak: [...] Wojewódzkiego inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie była zatem kwestia zasadności podjęcia przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej, tj. decyzji o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Podkreślić należy, że w świetle art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).
Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Regulacja ta stanowiąca wyjątek od zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.), zgodnie z którą każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji, nie może być interpretowana rozszerzająco. Art. 138 § 2 k.p.a. upoważnia organ odwoławczy do wydania decyzji kasacyjnej tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, przy czym wykazanie tych przesłanek należy do organu odwoławczego. W sytuacji, gdy nie ma przeszkód do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej i zakończenia jej merytoryczną decyzją drugoinstancyjną, niedopuszczalne – jako niezgodne z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego - jest podejmowanie decyzji kasacyjnej, tj. decyzji uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zaskarżone decyzja nie jest wadliwa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego, a organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazał przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.
Na gruncie niniejszej sprawy podstawową kwestią jest ocena przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego z punktu widzenia wiążącej oceny prawnej wyrażonej przez sąd administracyjny na gruncie przedmiotowej sprawy. Zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Podkreślić należy, że art. 153 cytowanej ustawy ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci na przykład braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Wreszcie cytowana regulacja wykracza poza prawo procesowe, zawierając wskazania interpretacyjne także dla prawa materialnego, na podstawie którego następuje załatwienie sprawy (por. wyroki: WSA w Olsztynie z dnia 16 czerwca 2009 r., II SA/Ol 443/09, LEX nr 501813, WSA w Gdańsku, I SA/Gd 909/08, LEX nr 507195, NSA z dnia 24 września 2008 r., I OSK 1341/07, LEX nr 509709).
Na obecnym etapie postępowania, przy uwzględnieniu również okoliczności podnoszonych w skardze, rozstrzygające znaczenie przedstawia ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w wyroku z dnia 24 kwietnia 2007 r., II SA/Kr 263/04, gdzie WSA w Krakowie podniósł, że:
- dla oceny charakteru wykonanych robót budowlanych w zakresie przedmiotowego [...] podstawowe jest porównanie pozwolenia na budowę zawartego w decyzji Wójta Gminy C. z dnia 31 lipca 1975 r., znak: [...] z istniejącym obiektem,
- nie jest zasadny pogląd, że brak obowiązującego w czasie budowy planu zagospodarowania przestrzennego wyłącza możliwość nakazania przez organ przymusowej rozbiórki obiektu na podstawie tego przepisu, nawet gdy obiekt był wznoszony bez pozwolenia na budowę. Sąd stanął na stanowisku – w oparciu o wykładnię celowościową, że przy braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego odpowiednie ustalenia mogą być dokonane na podstawie posiadanych materiałów do planu i uzupełniających danych, a terenem, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, jest nie tylko teren przeznaczony w istniejącym planie na inne cele lub pod innego rodzaju zabudowę, ale także teren nie przeznaczony pod zabudowę ze względu na brak takich planów (wykładnia art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.),
- przyczyną uchylenia decyzji obydwu instancji, jest także to, że organy nie poczyniły jednoznacznych ustaleń, czy w latach 1982-1988 i w 1992 r. obowiązywał plan, wg którego teren wykonywanych robót przy [...] przeznaczony był pod budownictwo jednorodzinne, co oznacza, że organy zostały zobowiązane przez Sąd do jednoznacznego ustalenia czy w latach 1982-1988, kiedy to inwestor dopuścił się samowoli budowlanej, obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego obejmujący działkę nr ew. 1 przy ul. [...] w C. oraz do ustalenia tej samej okoliczności w dacie 1992 r. kiedy to doszło do odbudowy spalonego [...],
- nie mogą organy uchylić się od oceny, czy wybudowanie fermy [...] wśród domów jednorodzinnych nie wpływa na pogorszenie warunków użytkowych otoczenia, takiej oceny organ musi dokonać samodzielnie a nie odwołać się do opinii innych organów. Art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., w którym mowa jest o niedopuszczalnym pogorszeniu warunków użytkowych dla otoczenia koresponduje wprost z art. 144 kodeksu cywilnego, nakazującym właścicielowi, przy wykonywaniu swego prawa, powstrzymać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętna miarę.
W kontekście powyższego stanowiska zawartego w wyroku WSA w Krakowie z dnia 24 kwietnia 2007 r., II SA/Kr 263/04, ocena organu drugiej instancji, iż organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę nie zastosował się do wskazań Sądu co do dalszego postępowania, czym naruszył art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest zasadna.
Z wyżej wskazanych wytycznych, organ pierwszej instancji zrealizował tylko jedną, tj. dokonał oceny charakteru wykonanych robót budowlanych w zakresie przedmiotowego [...] porównując pozwolenie na budowę zawarte w decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] lipca 1975 r., znak: [...] (k. 42, tom I akt adm.) z istniejącym obiektem.
W kwestii ustalenia, czy i jaki plan obowiązywał w latach 1982-88 r. oraz w 1992 r., uzasadnienie organu pierwszej instancji ogranicza się do stwierdzenia, że dla terenu obejmującego sporny obiekt (działki 1 w C.) obowiązywał w latach 1973-1993 ogólny plan z 7 lutego 1973 r., który nie zabraniał budowy obiektów takich, jak przedmiotowy [...] i dopiero uchwałą Rady Gminy C. Nr [...] z dnia 3 czerwca 1993 r. działka nr 1 w C. przeznaczona została pod budownictwo mieszkaniowe (tereny A1M/U). Wniosek taki jednak nie wynika z powołanych wyżej pism z Urzędu Gminy C.. W piśmie z dnia 7 lutego 2008 r. (k. 270 akt adm.) Wójt Gminy C. podaje, że plan ogólny z dnia 7 lutego 1973 r. dla terenu działki nr 1 w C. obowiązywał do dnia 3 czerwca 1993 r. We wcześniejszym piśmie z dnia 10 września 2003 r. (w aktach sprawy znajduje się nie potwierdzony za zgodność wyłącznie fax tego pisma) Wójt Gminy C. podaje, że plan zatwierdzony uchwałą Nr [...] z dnia 28 września 1989 r. który wszedł w życie 14 dni po jego opublikowaniu w dniu 17 listopada 1989 r. stanowił, iż traci moc w całości uproszczony plan zagospodarowania przestrzennego gminy C. wraz z materiałami do planu zagospodarowania ogólnego gminy C.. Jednocześnie uchwałą Nr [...] z dnia 28 września 1989 r. zatwierdzony został plan ogólny zagospodarowania przestrzennego Gminy C., nie obejmujący jednak m.in. wsi C. Oznacza to, że od końca 1989 r. z pewnością nie obowiązywał uproszczony plan zagospodarowania przestrzennego dla wsi C. i nie został uchwalony nowy plan ogólny dl tej wsi. Zasadność stanowiska prezentowanego przez skarżącego, że w związku z powyższym obowiązywał plan ogólny Gminy C. również dla wsi C. nie jest jednak oczywista i wymagałaby analizy uchwały Nr [...] z dnia 28 września 1989 r. Rodzą się bowiem uzasadnione wątpliwości, czy okoliczność, iż nie uchwalono w 1989 r. planu ogólnego dla wsi C. ze względu na brak decyzji lokalizacji stacji [...] oznacza, że Gmina tylko z tego względu zdecydowała się na utrzymanie w mocy dotychczasowego planu ogólnego dla niektórych wsi, a zwłaszcza nie zawarła w treści uchwały odpowiednich przepisów przejściowych (zwłaszcza, że pozbawiono mocy prawnej plan uproszczony). Wyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy nie może jednak polegać na analizie i wykładni pism Wójta Gminy C. Konieczne było ustalenie stanu prawnego w zakresie regulacji dotyczących zagospodarowania przestrzennego, czego organ pierwszej instancji – poprzestając na przytoczeniu treści tych pism nie ocenił. Nie została zatem jednoznacznie wyjaśniona kwestia, czy i jaki plan obowiązywał we wsi C. w 1992 r., co nakazał zbadać w sprawie sąd administracyjny i co ma znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Analiza uzasadnienia wyroku z dnia 24 kwietnia 2007 r., II SA/Kr 263/04, gdzie WSA w Krakowie wskazuje na niezasadność stanowiska skarżącego, iż sąd wskazał rok 1991, a nie 1992 jako datę istotną dla oceny istnienia przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Podkreślić przy tym należy, że wywody skargi wskazujące na różne możliwe i prezentowane w orzecznictwie sposoby i rezultaty wykładni art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego nie mają w niniejszej sprawie znaczenia i nie mogą stanowić podstaw do polemiki z wiążącą na gruncie tej sprawy wykładnią dokonaną przez sąd administracyjny w wyroku z dnia 24 kwietnia 2007 r., II SA/Kr 263/04. Pogląd skarżącego, iż nie jest zasadne stanowisko, że dla przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. takie samo znaczenie ma brak planu zagospodarowania przestrzennego, jak i niezgodność z tym planem, a powyższy przepis należy rozumieć literalnie, pozostaje w opozycji do stanowiska w wyroku z dnia 24 kwietnia 2007 r., II SA/Kr 263/04, które jest w niniejszej sprawie wiążące. Dodatkowo należy wskazać, iż organ pierwszej instancji oparł swoje ustalenia na fragmentach "wtórnika uzupełnionego z planu ogólnego" (k. 267-269, tom I akt adm.) nie poddając tego dokumentu ocenie z punktu widzenia jego relacji do planu miejscowego ogólnego, jak i z punktu widzenia kompleksowości tego dokumentu, a tym samym jego mocy wiążącej w zakresie ustaleń niezbędnych dla oceny przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.
Skoro sąd podkreślił, że nie mogą organy uchylić się od oceny, czy wybudowanie fermy [...] wśród domów jednorodzinnych nie wpływa na pogorszenie warunków użytkowych otoczenia wskazując jednocześnie na treść art. 144 kodeksu cywilnego, nakazującego właścicielowi, przy wykonywaniu swego prawa, powstrzymać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętna miarę, to nie ulega wątpliwości, że obowiązkiem organu było zbadanie obecnego, aktualnego wpływu wybudowania [...] wśród domów jednorodzinnych na warunki użytkowych otoczenia dla oceny wystąpienia przesłanki art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Wytycznej tej nie wykonano, a polemika skarżącego z zasadnością zaprezentowanej przez sąd wykładni art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. jest w tej sprawie bezskuteczna. Organ pierwszej instancji nie zbadał kwestii aktualnego wpływu działalności fermy na okoliczne nieruchomości. Dokonał co prawda oględzin, jednak swoją ocenę oparł na podstawie nieaktualnych danych i opinii z 1998 r. Samo zbadanie stanu technicznego [...] nie pozwala na stwierdzenie, iż nie pogarsza on warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Zwłaszcza, iż organ powinien był zbadać tę okoliczność na datę orzekania.
Stanowisko sądu nie pozostawia również wątpliwości co do wskazań w zakresie prowadzenia postępowania przez organy administracji. Wskazanie, że stosownych ocen "organ musi dokonać samodzielnie a nie odwoływać się do opinii innych organów" jest czytelne i podkreśla, że każde stanowisko wyrażone w sprawie przez inne organy lub podmioty podlega ocenie organu orzekającego i wymaga przedstawienia argumentacji przyjętego stanowiska. To organ orzekający ma ocenić, czy występują przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., przy czym nie jest wystarczające poprzestanie na przytoczeniu pism pochodzących od innych organów, wyrażających stanowisko w ramach własnych kompetencji, skoro nakazano organom orzekającym w niniejszej sprawie dokonanie kompleksowej analizy uciążliwości przedmiotowej analizy poprzez pryzmat regulacji art. 144 kodeksu cywilnego. Istotny w tej konkretnej sprawie jest zatem sposób wykonywania prawa własności przedmiotowej inwestycji dla oceny przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Jak wykazuje analiza akt sprawy i uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, również tego zalecenia sądu administracji, organ ten nie wykonał. Nie mogą w tym stanie rzeczy odnieść skutku zarzuty skarżącego, że organ nadzoru budowlanego - po zasięgnięciu wiążących opinii organów odrębnych - może oprzeć się na poglądach tam zawartych przyjmując te opinie za własne, a zwłaszcza nie ma uprawnień do weryfikacji wpływu danego obiektu na środowisko lub gospodarkę opadami - skoro uprawnione do tego są wyspecjalizowane organy administracji. Organ może podzielić opinie innych organów, jeżeli są one dla niego przekonujące, co wymaga oceny z punktu widzenia stanu prawnego i faktycznego konkretnej sprawy administracyjnej. Stanowisko prezentujące tylko wynik dokonanego wyboru jest nieweryfikowalne i jako sprzeczne z zasadami ogólnymi k.p.a. – art. 7 i art. 11 – nie do zaakceptowania. Każda opinia i stanowisko – zgodnie z ogólnymi regułami procedury administracyjnej – podlega ocenie organu, także jeżeli pochodzi od podmiotów mających specjalistyczną wiedzę.
W tym stanie rzeczy, gdy w sprawie nie wyjaśniono istotnych okoliczności pozwalających na ocenę przesłanek z mającego w sprawie zastosowania art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. decyzja organu pierwszej instancji została wydana przedwcześnie i jako taka podlegała uchyleniu przez organ odwoławczy w trybie art. 138 § 2 k.p.a. W odniesieniu do zarzutów skarżącego dotyczących niezasadności wydania przez organ drugiej instancji decyzji kasacyjnej i nieprawidłowości tej decyzji należy podkreślić, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji, co oznacza, że rozstrzygnięcie organu drugiej instancji nie tylko nie może być pierwszym merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy, lecz również nie może być wynikiem wadliwie przeprowadzonego w całości lub w znacznej części postępowania wyjaśniającego. Wydanie decyzji merytorycznej w konsekwencji ustaleń, iż postępowanie wyjaśniające w znacznej części nie zostało przeprowadzone lub zostało przeprowadzone w sposób nieprawidłowy naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W sytuacji gdy nie jest dokładnie ustalony stan faktyczny sprawy, nie można ocenić czy jest on zgodny z hipotezą normy prawa materialnego. W takim przypadku brak podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a rozstrzygnięcie dokonane mimo to przez organ administracji byłoby w konsekwencji wadliwe (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 27 czerwca 2008 r., II SA/Wr 127/08). Skoro w niniejszej sprawie sąd administracyjny wskazał organom sposób i kierunek postępowania wyjaśniającego, a organ drugiej instancji wykazał – jak wynika z analizy akt i uzasadnienia zaskarżonej decyzji – zasadnie, iż organ pierwszej instancji nie przeprowadził we wskazany sposób postępowania wyjaśniającego, to zarzuty o braku podstaw do wydania decyzji kasacyjnej i nie spełnieniu wymagań określonych w art. 138 § 2 k.p.a. są pozbawione podstaw. Dla oparcia rozstrzygnięcia o normę zawartą w tym przepisie wystarczało wykazać, iż organ pierwszej instancji nie zrealizował wytycznych sądu dotyczących przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, które to wytyczne były konsekwencją wcześniejszego stwierdzenia przez sąd uchybień organów administracji determinujących uchylenie wcześniej wydanych decyzji w niniejszej sprawie. Organ drugiej instancji okoliczności powyższe wykazał. Jest oczywiste, iż wytknięcie powyższych wad obliguje organ pierwszej instancji do ich usunięcia, a wskazówki dalszego postępowania wynikają z wyroku WSA w Krakowie z dnia 24 kwietnia 2007 r., II SA/Kr 263/04. Tym samym nie jest uzasadniony zarzut, iż organ odwoławczy nie zawarł w swojej decyzji wskazań co do dalszego postępowania.
Ze względu na fakt, iż materiał zgromadzony w aktach sprawy w sposób jednoznaczny wskazuje, iż organ pierwszej instancji naruszył obowiązki wynikające z art. 153 Prawa przed sądami administracyjnymi, a zatem decyzja kasacyjna organu odwoławczego była zasadna, nie było w niniejszej sprawie konieczne dołączenie do akt niniejszego postępowania akt postępowania toczącego się przed NSA wskutek skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Krakowie o sygn. akt: II SA/Kr 392/06. Prowadzenie dowodu z tych dokumentów przedłużałoby postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie nie mając jednocześnie wpływu na jego wynik. Zgodnie z art. 106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Wreszcie należy stwierdzić, iż zasadnie podnoszona przez skarżącego długotrwałość toczącego się postępowania wprawdzie nie może być oceniona pozytywnie, nie ma jednak wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji, a zwłaszcza nie uzasadniałaby konieczności jej uchylenia. Na bezczynność organów w trakcie postępowania administracyjnego służy odrębna skarga do sądu administracyjnego.
W tym stanie rzeczy skargę J. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 16 marca 2009 r., znak: [...] należało oddalić mając na uwadze treść art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270), zgodnie z którym w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło