II SA/Kr 808/24

WyrokWSA w Krakowie2025-02-07

Skład orzekający: WSA Paweł Darmoń, WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.), WSA Inga Gołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przewiduje poszerzenie istniejących dróg dojazdowych i ogranicza możliwość utrzymania zieleni przydomowej, narusza prawo własności i zasady proporcjonalności, a tym samym zasady sporządzania planu miejscowego?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie narusza prawa własności ani zasad proporcjonalności. Przewidziane poszerzenie dróg dojazdowych i ograniczenie zieleni zostało uznane za uzasadnione celami publicznymi, przy jednoczesnej nienadmiernej ingerencji w prawo własności. Sąd podkreślił, że nakaz zachowania siatki ulic nie oznacza konieczności zachowania ich dotychczasowych parametrów, a przepisy dotyczące odległości budynków od dróg dotyczą zewnętrznej krawędzi jezdni, a nie całej drogi.
Stan faktyczny
Skarżąca J. G. wniosła skargę na uchwałę Rady Miasta Krakowa w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Olszanica", kwestionując jej postanowienia dotyczące poszerzenia dróg dojazdowych i ograniczenia zieleni. Zarzuciła naruszenie zasad sporządzania planu, trybu, właściwości organów, a także nakazu zachowania siatki ulic i zasad ochrony środowiska. Skarżąca podniosła, że plan negatywnie wpływa na jej prawo własności, ograniczając dostęp do nieruchomości i możliwość korzystania z niej. Rada Miasta Krakowa wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że przyjęte rozwiązania są zgodne z prawem i służą celom publicznym.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Sędzia WSA Inga Gołowska Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Cyganik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2025 r. sprawy ze skargi J. G. na uchwałę nr LIII/1465/21 Rady Miasta Krakowa z dnia 18 lutego 2021 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Olszanica" skargę oddala. II SA/Kr 808/24 UZASADNIENIE J. G. wniosła o stwierdzenie nieważności uchwały Nr LIII/1465/21 Rady Miasta Krakowa z dnia 18 lutego 2021 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Olszanica" (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 2021 r. poz. 1157) w części § 13 ust. 1 pkt 2 lit. j oraz § 13 ust. 1 pkt 4 lit. l, zarzucając przy tym: 1) istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania oraz naruszenie właściwości organów; 2) naruszenie nakazu zachowania istniejącej siatki ulic (§ 7 ust. 3 pkt 1); 3) naruszenie zasad ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu (§ 8 ust. 16 pkt 1 lit. a oraz § 8 ust. ust. 16 pkt 2). W uzasadnieniu skargi podniosła, że jest właścicielką nieruchomości położonej na działce nr [...] przy ul. [...]. W 2023 r. miejska jednostka budżetowa "Klimat-Energia-Gospodarka Wodna" wezwała ją do zapłaty odszkodowania z tytułu korzystania i zajmowania w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 3 sierpnia 2023 r. części (3 mkw.) sąsiedniej działki (nr [...]) zajętej pod pasy drogowe dróg publicznych, choć sporne ogrodzenie stoi tam od kilkudziesięciu lat. Mąż skarżącej złożył wniosek o wydzierżawienie tej działki i drogi dojazdowej (bo także okazało się, że zajmują ją bezprawnie). W styczniu 2024 r. skarżąca dowiedziała się, że wydzierżawienie sąsiedniej działki (KDD.10) pod drogę dojazdową nie jest wykluczone, ale na zieleń przydomową byłoby sprzeczne z planem miejscowym. Gmina wezwała skarżącą do rozbiórki ogrodzenia i oczyszczenia terenu z zieleni (doskonale wkomponowane w otoczenie 20-letnie krzaki, w których żyją ptaki i trawnik), ale ona nie wie, jak ma to zrobić i nie wyobraża sobie widzieć przez okno tylko drogę (zamiast zieleńca). Skarżąca podkreśliła, że teren KDD.10 nachodzi na ściany jej budynku mieszkalnego. Przeznaczenie pod drogę oznacza zlikwidowanie ul. [...] i jej poszerzenie tylko na sąsiedniej działce, co stanowi absurd, bo droga dojazdowa do domu skarżącej jest przez nią dzierżawiona. Zdaniem skarżącej pozostawienie niecałego metra odstępu od drogi do jej budynku narusza art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Wbrew nakazowi ochrony i zachowania zieleni istniejącej Gmina likwiduje ul. [...] i zamienia ją w szerszą ul. [...] kosztem zieleni. Podkreśliła także, że naruszona została zasada proporcjonalnego wyważania interesu publicznego i prywatnego, na korzyść interesu publicznego co oznacza, że kwestionowane rozwiązania planistyczne doprowadziły do przekroczenia władztwa planistycznego gminy,. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta Krakowa wniosła o odrzucenie skargi ze względu na niewykazanie naruszenia interesu prawnego albo o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podniosła w szczególności, że działka sąsiednia (nr [...]) stanowi własność Skarbu Państwa. Jeśli zaś chodzi o działkę nr [...] (obszar strefy integracji ubranistycznej), to przeważająca część leży w terenie MN.10, niewielki pas terenu wzdłuż zachodniej granicy leży w terenie KDD.5, nieznaczna część terenu w rejonie północno-wschodniego narożnika leży w terenie KDD.10, zaś fragmenty usytuowane wzdłuż jej północno-wschodniej granicy znajdują się w obszarze strefy hydrogenicznej. Przyjęta szerokość publicznej drogi dojazdowej w KDD.10, która stanowi drogę gminną, to niezbędne minimum dla drogi tej klasy. Projekt planu miejscowego został uzgodniony przez Zarząd Dróg Miasta Krakowa. Wyznaczenie KDD.10 (ul. [...]) i KDD.5 (ul. [...]) gwarantuje zachowanie istniejącego układu komunikacyjnego w postaci siatki ulic, co z jednej strony zapewnia ochronę strefy integracji urbanistycznej, a z drugiej umożliwia odpowiednie rozbudowanie ulic w przyszłości. Parametry drogi w KDD.10 są właściwe w świetle przepisów ustawy o drogach publicznych oraz rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (jezdnia składająca się z dwóch pasów ruchu każdy o 2,5 m szerokości oraz obustronny chodnik wraz z elementami pasa drogowego, takimi jak m.in. rozwiązania techniczne dla rowu dopływu Potoku [...] (teren WS.8; § 32), krawężniki, obrzeża, odwodnienie, oświetlenie). Dopuszczenie poszerzenia (do 20 m) KDD.10 w rejonie skrzyżowania z drogą KDD.5 jest dopuszczalne w świetle przepisów rozporządzenia (§ 56, § 60 ust. 3 – wymagania widoczności i przejezdności). Przyjęty sposób wyznaczenia KDD.10 i KDD.5 jest uwarunkowany Potokiem [...] który znajduje się częściowo w terenie WS.8 oraz w ciągu działki nr [...]. Potok płynie się w rowie, który przy jezdniach w ciągu ulic [...] oraz [...] pełni rolę elementu odwadniającego drogę i jako taki musi zostać zachowany. Rezerwa KDD.10 została wyznaczona w ten sposób, aby nie doprowadzić do ingerencji w zarys istniejącej na niej zabudowy (linia rozgraniczająca KDD.10 i MN.10 oraz w pewnym fragmencie także nieprzekraczalna linia zabudowy zostały wyznaczone w ten sposób, że istniejąca zabudowa na działce nr [...] w całości znajduje się w MN.10, bo linia rozgraniczająca została poprowadzona albo po obrysie istniejącego budynku albo w jego bezpośrednim sąsiedztwie na korzyść MN.10). Takie rozwiązanie gwarantuje, że w razie realizacji w pełnym wymiarze inwestycji drogowej w KDD.10, zabudowa istniejąca na działce nr [...] nie będzie zagrożona rozbiórką. Rada podkreśliła, że art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych dotyczy "zewnętrznej krawędzi jezdni", a nie drogi, zaś art. 43 ust. 2 pozwala na wyrażenie zgody na odstępstwo od zachowania odległości budynku od drogi także po zrealizowaniu inwestycji budowlanej. Wyznaczony układ komunikacyjny nie narusza nakazu zachowania istniejącej siatki ulic, bo KDD.5 i KDD.10 w całości pokrywają się z istniejącymi ulicami oraz gwarantują zachowanie ich ciągów w przyszłości. Nakaz zachowania istniejącej siatki ulic nie oznacza konieczności zachowania istniejących ulic w stanie niezmienionym. W Prognozie skutków finansowych określono niezbędną powierzchnię gruntów do nabycia do realizacji inwestycji drogowej w KDD.5 i KDD.10, co stanowi dodatkową gwarancję pozyskania odszkodowania na wypadek wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego. Zarzut "zniknięcia ul. [...]" jest niezrozumiały, bo ulica ta położona jest w znacznej odległości od działki nr [...] i nie obejmuje jej nieruchomości (KDD.14). Zaprojektowany układ komunikacyjny nie narusza § 8 ust. 16 pkt 1 planu miejscowego (skoro działka nr [...] nie została objęta strefą zieleni, to nie można naruszyć na niej zasad obowiązujących dla strefy zieleni), ani § 8 ust. 16 pkt 2 planu miejscowego (większość zieleni znajduje się na działce nr [...] w obrębie terenu MN.10, więc nie będą w nią ingerować ewentualne inwestycje drogowe). Na koniec Rada podkreśliła zgodność planu miejscowego ze studium gminnym i wskazała, że nie istnieje przepis prawa, który obligowałby Prezydenta Miasta do uwzględniania przy sporządzaniu projektu planu miejscowego umów dzierżawy (zwłaszcza takich, które są inicjowane dwa lata po wejściu w życie planu miejscowego). Pismem z 25 czerwca 2024 r. skarżąca powołała się na art. 140 Kodeksu cywilnego, art. 64 ust. 3 Konstytucji RP i art. 6 ust. 2 u.p.z.p., podnosząc przy tym, że jeśli na sąsiedniej działce droga zastąpi zieleniec, to dojdzie do ograniczenia swobodnego i bezpiecznego dojścia do nieruchomości i korzystania z niej, a jej spokój zostanie zakłócony, bo odległość ściany z oknami od drogi będzie mniejsza od 1 m. Pismem z 28 sierpnia 2024 r. skarżąca wskazała na toczące się postępowanie karne w sprawie sfałszowania podpisów jej i jej męża w protokole ustalenia granic między działkami nr [...] i nr [...]. Pismem z 25 listopada 2024 r. skarżąca wskazała, że jest właścicielką nieruchomości budynkowej położonej na działce nr [...], a sytuacja prawna gruntu jest nieuregulowana (sąd wieczystoksięgowy oddala wnioski Gminy i skarżącej z uwagi na brak rozdzielenia ciał hipotecznych). Od kilkunastu lat skarżąca dzierżawi grunt od Gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Sąd uwzględniając skargę na akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5, stwierdza nieważność aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Przepisy te korespondują z art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 40, dalej "u.s.g."), który przewiduje, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Skarga złożona została w trybie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1465 z późn. zm.), dalej zwanej u.s.g. Stosownie do tego przepisu, każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Skarga złożona na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, a więc do jej wniesienia nie legitymuje interes faktyczny, ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też zagrożenie w przyszłości naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia musi mieć miejsce, musi być realne i wynikać z aktu, na który w trybie art.101 ustawy o samorządzie gminnym wnoszona jest skarga. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1437/04, Baza Orzeczeń Lex nr 151236; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2004 r., sygn. akt OSK 476/04, ONSA/2005/1/2). W orzecznictwie przyjmuje się powszechnie, iż każdy właściciel nieruchomości znajdującej się w obszarze planu ma legitymację do jego skarżenia, przy czym na uwzględnienie zasługuje jedynie taka skarga, w której skarżący wykaże, że uchwała wpływa na przysługujące mu prawo własności w aspekcie naruszenia interesu prawnego, a nie faktycznego. Skarżąca wskazała, że "jest właścicielką nieruchomości położonej na działce nr [...] przy ul. [...]", przy czym dołączyła księgę wieczystą nr [...] z której wynika, że jest współwłaścicielką działek o nr [...] oraz nr [...] obręb [...], czyli innych niż ta, na której posadowiony jest dom przy ul. [...]. Natomiast Gmina Miejska Kraków w odpowiedzi na skargę wskazała, że co prawda z treści przytoczonej księgi wieczystej nie wynika, aby skarżąca dysponowała uprawnieniami prawnorzeczowymi do nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...], obręb [...] K. jednakże zgodnie z pozyskanym w dniu 16 maja 2024 r. wypisem z gminnej ewidencji gruntów i budynków, aktualnie nieruchomość w postaci działki ewidencyjnej nr [...], obręb [...] K. stanowi przedmiot współwłasności łącznej Strony Skarżącej oraz Gminy Miejskiej Kraków. W piśmie z 25 listopada 2024 r. skarżąca wyjaśniła nadto, że jej własnością jest dom posadowiony na działce nr [...], natomiast stan prawny działki nr [...] jest nieuregulowany, bo zostały w niej połączone trzy parcele gruntowe: nr [...] (stanowiące jej własność) oraz [...] (stanowiąca własność Gminy K.). Starania o uzgodnienie treści księgi wieczystej podejmowane przed Sądem Rejonowym dla K. w K. nie dały rezultatu ze względu na to, że ciała hipoteczne połączone w działce nr [...] nie zostały rozdzielone. W tej sytuacji Sąd doszedł do przekonania, że są to wiarygodne wyjaśnienia, a danych i informacji dostarczyła także strona przeciwna; skarżąca zamieszkuje na tej nieruchomości od bardzo dawna, zatem mimo nieuregulowanego stanu prawnego działki nr [...], skarżąca wykazała legitymacje skargową i skarga może zostać rozpoznana. W myśl art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 977 z późn. zm.) – dalej jako "u.p.z.p.", nieważność uchwały rady gminy w całości lub w części powoduje naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie. Zasady sporządzania planu miejscowego dotyczą jego treści merytorycznej, a więc jego zawartości, kwestii nienaruszenia ustaleń Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz stanowiska organów uzgadniających i opiniujących, nieprzekroczenia władztwa planistycznego oraz zachowania standardów dokumentacji planistycznej. Podstawą uwzględnienia skargi na uchwałę dotyczącą planu jest wyłącznie naruszenie obiektywnego porządku prawnego oraz przekroczenie przysługującego gminie, z mocy art. 3 ust. 1 oraz art. 1 u.p.z.p. władztwa planistycznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekał już w sprawach skarg na uchwałę Nr LIII/1465/21 Rady Miasta Krakowa z dnia 18 lutego 2021 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Olszanica": 1. prawomocnym wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2022 r. (sygn. akt: II SA/Kr 210/22) Sąd stwierdził nieważność § 4 ust. 1 pkt 23 oraz § 7 ust. 15 pkt 2 zaskarżonej uchwały Nr LIII/1465/21 Rady Miasta Krakowa z dnia 18 lutego 2021 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Olszanica", 2. nieprawomocnym wyrokiem z dnia 19 grudnia 2023 r., sygn. II SA/Kr 1037/23 oddalono skargę, 3. prawomocnym wyrokiem z dnia 31 lipca 2024 r., sygn. II SA/Kr 579/24 oddalono skargę. W żadnym z tych wyroków nie stwierdzono istotnego naruszenia trybu sporządzania planu miejscowego ani naruszenia właściwości organów w tym zakresie, co miałoby uzasadniać stwierdzenie nieważności uchwały w całości. Również w tej sprawie Sąd nie dostrzegł takich uchybień. Skarżąca żąda stwierdzenia nieważności "§ 13 pkt. 1 ust. 2j, pkt. 4l" części tekstowej zaskarżonej uchwały, przy czym prawidłowe oznaczenie powinno raczej dotyczyć § 13 ust. 1 pkt. 2 lit. j oraz ust. 1 pkt. 4 lit. l. Zaskarżone postanowienia uchwały brzmią następująco: "Zasady utrzymania, przebudowy, remontu, rozbudowy i budowy układu komunikacyjnego. § 13. 1. Ustala się zasady obsługi obszaru planu przez docelowy układ komunikacyjny, w granicach wyznaczonych terenów komunikacji, określony na rysunku planu, z uwzględnieniem parametrów typowych przekrojów jezdni (ilość jezdni x ilość pasów ruchu na jednej jezdni): 2) układ drogowy uzupełniający, obejmuje drogi publiczne klasy dojazdowej, połączone z układem drogowym, opisanym w pkt 1: j) KDD.10 - ul. [...] - 1x2, 4) dla poszczególnych klas dróg ustala się następujące szerokości drogi w liniach rozgraniczających terenów przeznaczonych pod: l) drogę w terenie KDD.10 - do 8 m, z poszerzeniem do 20 m w rejonie skrzyżowania z drogą w terenie KDD.5" Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżąca kwestionuje przebieg i parametry dróg w sąsiedztwie swojej nieruchomości, w szczególności szerokość terenu w liniach rozgraniczających dróg o symbolu KDD.10 (oznaczonej na rysunku planu jako ul. [...]) oraz KDD.5 (oznaczonej na rysunku planu jako ul. [...]). Zarzuty skargi nie kwestionują zatem co do zasady przeznaczenia planistycznego działki nr [...], która w przeważająca część leży w terenie MN.10, a tylko w niewielkiej części w terenie KDD.5 oraz w terenie KDD.10 (nieznaczna część terenu w rejonie północno-wschodniego narożnika); natomiast w głównej mierze dotyczą przeznaczenia działki nr [...] (str. 3 skargi: "moje zarzuty dotyczą planu zagospodarowania przestrzennego odnośnie działki [...] obr. [...]") stanowiącej własność Skarbu Państwa (KW nr [...] – gdzie sposób korzystania w dziale I-O został oznaczony jako "grunty pod rowami"). Jak wynika z rysunku planu, działka nr [...] i posadowiony na niej dom skarżącej znajduje się na skrzyżowaniu, u zbiegu tych ulic, przez które dodatkowo przebiega teren WS.8 (teren wód powierzchniowych śródlądowych, o podstawowym przeznaczeniu pod wody powierzchniowe śródlądowe - obejmujące dopływ Potoku O. wraz z obudową biologiczną). W tym miejscu wskazać zatem należy, że zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt. 10 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 293 z późn. zm. – według stanu prawnego z daty uchwalenia planu miejscowego), w planie miejscowym określa się obowiązkowo zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej. Przepis ten oznacza, że jeśli organ planistyczny (rada gminy) przyjmuje określone rozwiązania planistyczne, to równocześnie jest obowiązany do zaprojektowania sieci dróg, w tym dróg lokalnych. System komunikacji jest obligatoryjnym elementem planu zagospodarowania przestrzennego, a lokalny prawodawca ma obowiązek tak ukształtować przeznaczenie terenów objętych planem, by w sposób racjonalny zapewnić dostępność komunikacyjną poszczególnych obszarów, jakie ten plan obejmuje, ze szczególnym uwzględnieniem terenów, które z natury takiej dostępności wymagają. (Wyrok WSA w Opolu z 8.08.2024 r., I SA/Op 538/24, LEX nr 3770395.) Władztwo planistyczne gminy obejmuje przyjmowanie rozwiązań planistycznych i komunikacyjnych na terenie objętym planem, ich komunikowania z drogą publiczną i ujęcia dróg w pewien całościowy układ komunikacyjny. Ukształtowane przez doktrynę pojęcie "władztwo planistyczne" oznacza uprawnienie gminy do władczego kształtowania sposobu zagospodarowania terenu na jej obszarze przez stanowione w tej mierze akty prawa miejscowego (plany miejscowe). Nie posiada ono jednak charakteru nieograniczonego i nie oznacza, że gmina ma pełną swobodę w określaniu przeznaczenia i zasad zagospodarowania poszczególnych obszarów położonych na jej terenie. W planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się bowiem, oprócz szeregu elementów wymienionych w art. 1 ust. 2 u.p.z.p., także prawo własności. Art. 21 ust. 2, art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP dopuszczają ingerencję w sferę prawa własności, musi ona pozostać jednak w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia. Oczywistym jest zatem, że uprawnienie gminy do ustalania przeznaczenia terenu i sposobu jego zagospodarowania nie może być nadużywane. Na organie uchwalającym akt planistyczny ciąży każdorazowo obowiązek wyważenia interesów prywatnych i interesu publicznego. W świetle art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, w każdym przypadku organ gminy musi wykazać, że ingerencja w sferę prawa własności pozostaje w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia. W zagospodarowaniu przestrzeni "interes społeczny" nie zyskał prymatu w odniesieniu do interesu jednostki, co oznacza obowiązek "rozważnego wyważania" praw indywidualnych obywateli i interesu społecznego w procesie planowania przestrzennego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 437/08). Sąd administracyjny jest uprawniony do kontroli władztwa planistycznego gminy w zakresie podstaw jego stosowania ze względu na właściwość tego sądu do kontroli legalności, a nie celowości, ustaleń planistycznych. Jeżeli tak, to władztwo planistyczne nie może być przedmiotem kontroli co do meritum. Innymi słowy, sąd administracyjny, kontrolując legalność planu miejscowego, dokona oceny nie tylko tego, czy gmina miała podstawę prawną "rozporządzenia" przestrzenią, ale czy korzystając z przysługujących jej ustawowo uprawnień w tym zakresie, uprawnień tych nie nadużyła (zob. wyrok NSA z 15 grudnia 2017 r., II OSK 335/17). Badanie ewentualnego nadużycia uprawnień gminy do decydowania o sposobie zagospodarowania terenu to ciągle kontrola legalności, a nie celowości działań gminy. To zaś oznacza, że działania te nie mogą pozostać poza kontrolą sądu administracyjnego. Gmina nie ma absolutnej władzy w określaniu przeznaczenia terenów i warunków zagospodarowania. Granice władztwa planistycznego gminy wyznaczają ograniczenia określone w ustawach, w tym w przepisach ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (zob. wyroki NSA z 4 października 2017 r., sygn. akt II OSK 217/19 oraz z 25 sierpnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2986/15). Gmina w ramach przysługującego jej władztwa planistycznego powinna zatem kierować się zasadą proporcjonalności, tj. zakazem nadmiernej w stosunku do chronionej wartości ingerencji w sferę praw i wolności jednostki. Ingerencja w sferę prawa własności musi pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia. Zachowanie owej proporcjonalności ma kluczowe znaczenie dla oceny, czy określone rozstrzygnięcie nie wykracza poza granice władztwa planistycznego – nie stanowi jego nadużycia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 30 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Bk 769/17, wyrok WSA w Opolu z 26 października 2021 r. sygn. akt II SA/Op 275/21, wyroki NSA z 11 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 528/17 i z 30 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 925/16). W kontekście tego co zostało wyżej powiedziane, a także w świetle wyjaśnień organu zawartych w odpowiedzi na skargę, kontrola rozwiązań planistycznych związanych z zaprojektowanym układem drogowym w sąsiedztwie działki nr [...], dokonana przez Sąd w niniejszym postępowaniu nie wykazała, aby zasada proporcjonalności w ramach władztwa planistycznego została naruszona. Wyjaśnienia organu planistycznego wskazują, że przyjęte rozwiązania zostały przemyślane, nie były pochopne i służą celom publicznym, przy jednoczesnej nienadmiernej ingerencji w prawo własności. Podkreślenia wymaga, że działka nr [...] stanowi własność Skarbu Państwa, więc jako teren stanowiący własność podmiotu publicznego, jak najsłuszniej została przeznaczona na cel publiczny. Dalej podkreślić należy, że zarówno droga KDD.10 jaki i droga KDD. 5 to drogi istniejące w terenie, które zachowują istniejący układ komunikacyjny w okolicy, natomiast linie rozgraniczające tereny tych dróg zostały powiększone w stosunku do stanu istniejącego w terenie, dla zabezpieczenia możliwości ich rozbudowy. Skarżąca zarzuca naruszenie wymogu zawartego w § 7 ust. 3 pkt. 1 zaskarżonej uchwały, zgodnie z którym w ramach zasad ochrony i kształtowania ładu przestrzennego i kształtowania zabudowy, ustalono zasady ochrony układu ruralistycznego i kształtowania zabudowy w strefie integracji urbanistycznej poprzez nakaz zachowania istniejącej siatki ulic w terenach KDD.15, KDD.16 i części terenów KDD.5, KDD.10, KDD.17, KDD.18. Także i w tym przypadku rację ma organ, że nakaz zachowania istniejącej siatki ulic nie oznacza konieczności zachowania dotychczasowych ich parametrów, nieprzystających do aktualnego przeznaczenia (inwestycyjnego) poszczególnych terenów w planie miejscowym. Kolejno wskazać należy, że nieprzekraczalna linia zabudowy na działce nr [...] w ramach terenu MN. 10, od strony drogi KDD.5 ([...]), została co prawda wyznaczona po obrysie budynku skarżącej, jednak w podobny sposób została wyznaczona na tym terenie również na sąsiednich działkach wzdłuż tej ulicy. Linia ta zapewnia istnienie domu mieszkalnego w obecnym kształcie, jedynie uniemożliwia jego rozbudowę w kierunku tej drogi. Przy czym również należy zauważyć, że dom mieszkalny na działce nr [...] już obecnie leży w znacznym zbliżeniu do granicy działki drogowej, zatem niezależnie od tak wyznaczonej nieprzekraczalnej linii zabudowy, nie istniałaby możliwość, aby pozostając w zgodzie z obowiązującymi przepisami, dom został w tym kierunku rozbudowany. Jeśli zaś chodzi o drogę oznaczoną symbolem KDD.10, to stanowi ona drogę dojazdową gminną, a w związku z tym teren przewidziany w zaskarżonej uchwale dla zabezpieczenia jej rozbudowy (tak aby mogła w przyszłości powstać jezdnia o dwóch pasach ruchu oraz chodniki) nie jest nieuzasadniony czy nadmiarowy. Jak wynika z rysunku planu, tereny przylegające do obu tych dróg, to w głównej mierze tereny o symbolu MN i MN.U (tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usługowej), których obsługa komunikacyjna musi zostać zabezpieczona drogami o większych parametrach niż obecnie istniejące. Natomiast poszerzenie terenu przeznaczonego pod drogę (do 20 m) w rejonie skrzyżowania drogi KDD.10 z drogą KDD.5 zostało uwarunkowane – jak wyjaśnił organ – nie tylko przepisami Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych, ale także przebiegiem Potoku O. który znajduje się częściowo w terenie WS.8 oraz w ciągu działki nr [...]. Jak wskazuje organ, potok płynie się w rowie, który przy jezdniach w ciągu ulic [...] oraz [...] pełni rolę elementu odwadniającego drogę i jako taki musi zostać zachowany. Skarżąca wskazuje też, że nie zostanie zachowana minimalna odległość budynku od drogi, zgodnie z art. 43 ustawy o drogach publicznych, gdyż nie zostanie zachowana odległość 6 metrów. Także i w tym przypadku rację ma organ wskazując, że art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych dotyczy "zewnętrznej krawędzi jezdni", a nie drogi, zaś art. 43 ust. 2 pozwala na wyrażenie zgody na odstępstwo od zachowania odległości budynku od drogi także po zrealizowaniu inwestycji budowlanej. Ponownie podkreślenia wymaga, że już obecnie domy mieszkalne w tej okolicy leżą w bezpośrednim sąsiedztwie i w zbliżeniu do dróg. Nie mogą natomiast mieć wpływu na ważność aktu prawa miejscowego jakim jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, argumenty zawarte w skardze, dotyczące możliwości (lub braku takiej możliwości) dzierżawienia przez skarżącą fragmentu działki [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa, podobnie jak bez znaczenia w niniejszej sprawie muszą pozostawać kwestie związane z ewentualnym sporem co do geodezyjnego wyznaczenia granic pomiędzy działką [...] a [...], czy też spory pomiędzy skarżącą a Gminą Miejska Kraków co do obowiązku usunięcia krzewów z działki [...] Jak się wydaje wynikać z treści skargi i jej załączników, to właśnie spór dotyczący możliwości utrzymania na fragmencie działki nr [...] zieleni: trawnika i krzewów oraz brak możliwości wydzierżawienie tego terenu na ten cel (zieleni), leży u podstaw złożenia skargi. Jednakże okoliczności te nie mają wpływu na ważność aktu prawa miejscowego. Wobec powyższego skarga jako nieuzasadniona została oddalona na zasadzie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło