II SA/Kr 835/16
WyrokWSA w Krakowie2016-11-07
Skład orzekający: Aldona Gąsecka-Duda, Małgorzata Łoboz, Anna Szkodzińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji prowadził postępowanie w niewłaściwym trybie i nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy dotyczącej stanu technicznego przewodów kominowych i nielegalnie wykonanego kominka?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ organ pierwszej instancji prowadził postępowanie w niewłaściwym trybie (art. 66 Prawa budowlanego zamiast art. 50-51 Prawa budowlanego w zakresie kominka) i nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym nie odniósł się do wszystkich stwierdzonych nieprawidłowości w przewodach kominowych. Zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. było uzasadnione naruszeniem przepisów postępowania oraz koniecznością wyjaśnienia istotnego zakresu sprawy.Stan faktyczny
Skarżąca A.S. złożyła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) w Krakowie, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w C. i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Sprawa dotyczyła nieprawidłowości w funkcjonowaniu kominka w lokalu mieszkalnym skarżącej oraz stanu technicznego przewodów kominowych w budynku. PINB w C. wielokrotnie wydawał decyzje w tej sprawie, które były następnie uchylane przez WINB. Skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie orzeczenia co do istoty sprawy i wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie : WSA Małgorzata Łoboz (spr.) NSA Anna Szkodzińska Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2016 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 23 maja 2016 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości skargę oddala
W dniu 14 kwietnia 2013 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. wpłynęło pismo A.S. – dalej skarżąca, w którym zwróciła się o przeprowadzenie kontroli prawidłowości wykonania i funkcjonowania kominka wykonanego we własnym zakresie w lokalu nr [...] w kamienicy położonej przy ul. [...] nr [...] w C. , który zagraża życiu mieszkańców lokalu nr [...]. W piśmie tym skarżącą podniosła, że w związku z wystąpieniem w dniu 22.03.2013 r. zadymienia jednego z pomieszczeń w lokalu nr [...] skarżącej została wykonana kontrola stanu kominów przez uprawnionego kominiarza H.Ł. , który stwierdził, iż komin biegnący przez ww. lokal jest pęknięty.
W związku z powyższym w dniu 23 kwietnia 2013r. organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne "w sprawie dot. nieodpowiedniego stanu technicznego przewodu kominowego w budynku wielorodzinnym nr [...] przy ul. [...] w C. " i w dniu 7 maja 2013r. wydał decyzję nr [...] znak [...] którą na mocy art.66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej ww. obiektu wykonanie określonych robót budowlanych (wynikających z protokołu kominiarskiego nr [...] sporządzonego w dniu 25 marca 2013r. przez mistrza kominiarskiego H.Ł. ), mających na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego przedmiotowego przewodu kominowego.
W związku z dalszymi zarzutami podnoszonymi przez skarżącą co do pęknięcia trzonu kominowego - ściany kominowej w przedmiotowym lokalu nr [...], które to nieprawidłowości mogą wpłynąć na bezpieczeństwo użytkowania tego lokalu, organ I instancji zobowiązał zarządcę obiektu do przedłożenia oceny technicznej stanu technicznego trzonu kominowego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym w C. przy ul. [...]. W dniu 17 lipca 2013 r. zarządca nieruchomości przedłożył ocenę techniczną. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy w sprawie w dniu 31 lipca 2013r. PINB w C. wydał decyzję nr [...] znak: [...] , którą nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr [...] zlokalizowanego przy ul. [...] w C. " usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości przewodu kominowego przebiegającego przez lokal nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym nr [...], poprzez wykonanie w terminie do dnia 30 sierpnia 2013r. określonych robót budowlanych wskazanych w przedmiotowej opinii.
Następnie skarżąca pismem z dnia 25 października 2013 r. ponownie zwróciła się do PINB w C. o natychmiastowe wstrzymanie możliwości palenia w kominku lokalu nr [...] i korzystania z przedmiotowego przewodu, ponieważ podstawowy problem związany z dostawaniem się dymu do mieszkania nie został zlikwidowany i zagrożenie życia dalej występuje. W związku z powyższym PINB w C. postanowieniem z dnia 29 listopada 2013 r. Nr [...] nałożył na zarządcę obowiązek sporządzenia i przedłożenia ekspertyzy technicznej aktualnego stanu technicznego komina z przewodami spalinowymi i wentylacyjnymi, który stanowi część wspólną wszystkich współwłaścicieli budynku mieszkalnego wielorodzinnego Nr [...], a jego lokalizacja usytuowana jest w pionie lokalu mieszkalnego Nr [...], będącego własnością A.S. oraz lokalu mieszkalnego Nr [...]; aktualnych protokołów badań i sprawdzeń przedmiotowych przewodów kominowych, które winny być wykonane przez osobę posiadającą kwalifikacje Mistrza Kominiarskiego; książki obiektu budowlanego, która winna być prowadzona przez Zarządcę obiektu budowlanego.
W związku z powyższym zarządcza obiektu "[...]" przesłał do organu I instancji dokumenty w postaci książki obiektu budowlanego, oceny technicznej stanu technicznego trzonu kominowego, oraz uwierzytelnione kserokopie protokołów przewodów dymowych spalinowych i wentylacyjnych m.in. protokół nr [...] z okresowej kontroli przewodów kominowych w ww. obiekcie budowlanym, sporządzonym w dniu 7 stycznia 2014 r. przez mistrza kominiarskiego Pan R.K. . W przedmiotowym protokole wskazano m.in. na szereg nieprawidłowości dotyczących lokalu mieszkalnego nr [...] (zbyt mały przekrój przewodu kominowego od kominka, brak nawiewu zewnętrznego, brak wentylacji grawitacyjnej w pomieszczeniu z kominkiem), które uniemożliwiają prawidłowe funkcjonowanie kominka w przedmiotowym mieszkaniu.
Mając powyższe na uwadze organ I instancji w dniu 17 stycznia 2014r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cyt. "kominka grzewczego z zamkniętym paleniskiem, który zlokalizowany jest w pomieszczeniu pokoju w lokalu mieszkalnym Nr [...] , będący własnością Pana J.M. zam. [...], ul. [...]" i w dniu 30 stycznia 2014r. wydał decyzję nr [...] znak: [...] , którą zakazał zarządcy "[...]" budynku mieszkalnego przy ul. [...] w C. użytkowania ww. kominka grzewczego – bez wskazania wykonania niezbędnych robót budowlanych w celu usunięcie tych nieprawidłowości.
W dniu 25 czerwca 2015 r. zawiadomieniem znak:[...] , MWINB poinformował o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PINB w C. nr [...] z dnia 30 stycznia 2014 r. znak: [...]. Następnie WINB w K. decyzją z dnia 21 września 2015r. Nr [...] znak: [...] , stwierdził nieważność ww. ostatecznej decyzji organu I instancji z dnia 30 stycznia 2014 r., od której odwołanie w ustawowym terminie wniosła A.S.
Natomiast w dniu 30 stycznia 2015r. na dziennik podawczy organu I instancji wpłynęło pismo Pani A.S. z dnia 29 stycznia 2015r., w którym organ I instancji został poinformowany, iż cyt. "Prokuratura Rejonowa w C. ul. [...], jest w posiadaniu kolejnej Opinii sporządzonej przez Biegłego Sądowego w zakresie kominiarstwa z dnia 15.05.2014r. zawierającej pełną informację na temat stanu przedmiotowego komina. W opinii podniesiono nieszczelność spowodowana nieprawidłowym uszczelnieniem masą przewodu kominowego, jak również wydobywający się dym przez nieszczelne drzwiczki rewizyjne w przestrzeni strychowej i wykonaną wyczystkę kominową na 2-gim piętrze oraz palenisko nie powinno być dopuszczone do użytkowania przy zmianie paleniska mieszkania nr [...] winny być poczęte uzgodnienia w celu określenia warunków podłączenia.
W dniu 16 lutego 2015r. firma "[...]" przedłożyła w PINB w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w C:
- protokół nr [...] z okresowej kontroli przewodów kominowych dymowych, spalinowych i wentylacyjnych w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w C. , sporządzony w dniu 13 lutego 2015r. przez mistrza kominiarskiego Panią mgr M.C. (k. [...] akt PINB znak: [...].)
- protokół nr [...] z wyników przeprowadzonych oględzin - ekspertyzy urządzeń ogrzewczo -kominowych w lokalu mieszkalnym nr [...] zlokalizowanym w budynku przy ul. [...] w C. , sporządzony 12 lutego 2015r. przez mistrza kominiarskiego Pana R.K .
W związku z powyższym PINB w C. poinformował strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego, które zakończyło się wydaniem w dniu 30 kwietnia 2015r. decyzji nr [...] znak: [...], którą umorzono w całości jako bezprzedmiotowe ww. postępowanie administracyjne.
WINB w K. po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego wydał decyzję Nr [...] znak: [...] , którą uchylił w całości ww. rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez PINB w C.
Rozpatrując przedmiotową sprawę ponownie PINB w C. , w obecności mistrza kominiarskiego H.Ł. oraz mgr inż. bud. B.S. , w dniu 13 października 2015r. przeprowadził oględziny w terenie cyt. "komina jak i przewodów biegnących w pionie lokali mieszkalnych nr [...] ,[...] ,[...][w budynku mieszkalnym wielorodzinnym nr [...], położony jest na działce nr [...] przy ul. [...] w C ".
W wyniku przedmiotowych oględzin do akt sprawy dołączono:
- protokół nr [...] z okresowej kontroli przewodów kominowych w w/w budynku mieszkalnym sporządzony przez mistrza kominiarskiego H.Ł. ;
- opracowanie pn. "Ocena stanu technicznego komina i przewodów kominowych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym nr [...] położonym w C. przy ul. [...]" sporządzone przez Pana mgr inż. bud. B.S. (upr. nr [...] w specjalności konstrukcyjno - budowlanej).
PINB w C. zawiadomieniem z dnia 5 listopada 2015 r. wszczął postępowanie administracyjne, określając prawidłowy krąg stron w sprawie. Następnie w dniu 9 listopada 2015r. organ I instancji dołączył do akt niniejszej sprawy kserokopię opinii biegłego sądowego w zakresie kominiarstwa mgr inż. Ł.W. , z dnia 15 maja 2014r., dotyczącą stanu technicznego przewodów kominowych obsługujących lokale mieszkalne nr [...] i [...] w budynku przy ul. [...] w C.
PINB w C. po analizie akt sprawy oraz rozpatrzeniu wniosku z dnia 29 listopada 2015 r. A.S, oraz protokolarnych ustaleń z osobami biorącymi czynny udział w niniejszej postępowaniu tj. z H.Ł. oraz B.S. , w dniu 23 grudnia 2015 r. wydał decyzję nr [...] znak: [...], w której nakazał: Zarządcy obiektu budowlanego "[...] " M.P. z siedzibą w miejscowości C. przy ul. [...] S.M. , właścicielowi lokalu mieszkalnego Nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym Nr [...] A.S. , właścicielowi lokalu mieszkalnego Nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym Nr [...], usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w budynku mieszkalnym wielorodzinnym Nr [...], który położony jest na działce oznaczonej nr [...] w miejscowości C. przy ul. [...] , poprzez wykonanie niżej wymienionych robót budowlanych, a wynikających z przedstawionego materiału dowodowego w trakcie toczącego się postępowania poprzez wykonanie następując robót budowlanych:
- W lokalu mieszkalnym Nr [...] w pomieszczeniu pokoju, zamurować otwór w przewodzie dymowym, który to otwór powstał w wyniku rozkucia ściany w trakcie wcześniej prowadzonego postępowania administracyjnego, a do którego to otworu podłączony był nieczynny piec kaflowy,
- W lokalu mieszkalnym Nr [...] zlikwidować kominek, który zlokalizowany jest w pomieszczeniu pokoju, poprzez likwidację wkładu kominkowego o mocy 11KW, a
następnie zamurować wlot do przewodu dymowego - wlot połączenia wkładu
kominkowego z przewodem dymowym,
- Przewód dymowy, o którym mowa powyżej, a do którego obecnie podłączony jest wkład kominkowy /lokal mieszkalny Nr [...] • po jego likwidacji, należy uszczelnić masą plastyczną "skd" na całej długości od piwnicy do wylotu ponad dach, w celu wyeliminowaniu nieszczelności pomiędzy przyległymi przewodami,
- Na klatce schodowej zlikwidować drzwiczki kontrolne od przewodu dymowego oraz w przewodzie dymowym zlikwidować wcześniej wykonany dekunek,
- Odgruzować - udrożnić przewód wentylacyjny, który biegnie w pionie przy lokalu mieszkalnym nr [...] przy pomieszczeniu we.
Powyższe roboty budowlane należy wykonać w terminie do dnia 19 lutego 2016r. mających na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w ww. zakresie.
Odwołania od ww. decyzji organu I instancji wnieśli: A.S. oraz S.M. działający przez pełnomocnika.
W związku z powyższym [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w dniu 28 stycznia 2016 r. wszczął postępowanie odwoławcze znak: [...], po przeprowadzeniu, którego postanowieniem z dnia 16 lutego 2016r. MWINB w K. nr [...] znak: [...] zlecił PINB w C. uzupełnienie w określonym zakresie zebranego przez organ I instancji materiału dowodowego w sprawie. Pismem z dnia 30 marca 2016 r. PINB w C. przesłał do MWINB w K. uzupełniony materiał dowodowy. Następnie postanowieniem z dnia 9 maja 2016r. znak: [...] , WINB w K. przywrócił termin przewidziany do wniesienia odwołania przez Pana S.M. od decyzji PINB w C. z dnia 23 grudnia 2015r. nr [...] znak: [...] .
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, decyzją Nr [...] z dnia 23 maja 2016 r. znak: [...] w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Organ odwoławczy po dokonaniu kontroli prawidłowości postępowania administracyjnego I instancji i wydanej przez niego decyzji dokonał powtórnego rozpatrzenia sprawy w granicach przez postępowanie pierwszoinstancyjne i stwierdził, iż organ ten nie uczynił zadość Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy Prawo budowlane.
Na wstępie WINB w K. zwrócił uwagę, iż sprawa będąca przedmiotem niniejszego postępowania (dotycząca funkcjonowania kominka grzewczego w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku przy ul. [...] w C. oraz stanu technicznego przewodów kominowych obsługujących lokale nr [...] w w/w obiekcie) zainicjowana została pismem A.S. z dnia 14 kwietnia 2013r., w którym wskazano na zagrożenie życia mieszkańców lokalu nr [...] w przedmiotowym budynku mieszkalnym
W związku z powyższym zdaniem organu odwoławczego organu treść ww. pisma obligowała organ I instancji do przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego, a następnie ewentualnego wszczęcia i poprowadzenia dwóch odrębnych postępowań administracyjnych:
- pierwszego prowadzonego w trybie art. 50-51 p.b. dotyczącego prawidłowości robót budowlanych wykonanych przy realizacji i podłączeniu do przewodu kominowego kominka grzewczego w lokalu mieszkalnym nr [...] w w/w budynku mieszkalnym oraz
- drugiego prowadzonego w trybie art.66 p.b. dotyczącego stanu technicznego przewodów kominowych znajdujących się w trzonach kominowych zlokalizowanych w obrębie lokalu mieszkalnego nr [...] w przedmiotowym obiekcie (przewody kominowe obsługujące lokale mieszkalne nr [... ] zlokalizowane odpowiednio na parterze, I i II piętrze budynku).
Natomiast z akt sprawy wynika, że PINB w C. całość zgłaszanych przez A.S. zarzutów (zarówno dotyczących w/w. robót budowlanych jak i stanu technicznego określonych przewodów kominowych) wyjaśniał w trakcie postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie art.66 p.b., zakończonego obecnie skarżoną decyzją z dnia 23 grudnia 2015r. nr [...] znak: [...] . Działanie takie organ odwoławczy uznał za nieprawidłowe. Bowiem decyzje administracyjne wydawane na mocy art.66 p.b. odnoszą się do obiektów budowlanych znajdujących się w niewłaściwym stanie technicznym i służą usunięciu stwierdzonych nieprawidłowości, wynikających z niewłaściwego użytkowania tego obiektu, braku jego konserwacji lub gdy są one następstwem jego naturalnego zużycia. Tymczasem istnienia i funkcjonowania kominka grzewczego w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku przy ul. [...] w C. w żaden sposób nie można powiązać ze zużyciem technicznym przedmiotowego obiektu czy też brakiem jego konserwacji. Przedmiotowy kominek powstał i został podłączony do jednego z przewodów kominowych budynku w wyniku robót budowlanych, które zrealizowane zostały w ww. lokalu mieszkalnym. Dlatego kwestia sprawdzenia poprawności wykonania przedmiotowych robót nie może być rozpatrywana w trakcie postępowania administracyjnego prowadzonego w przedmiocie stanu technicznego określonych przewodów kominowych zlokalizowanych w ww. budynku mieszkalnym ale w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w trybie art.50-51 Prawa budowlanego, którego przedmiotem będą ww. roboty budowlane (na marginesie organ wskazał, że za takie postępowanie można uznać postępowanie wszczęte przez PINB w dniu 17 stycznia 2014r. i nie zakończone do chwili obecnej po stwierdzeniu przez WINB w K. nieważności decyzji PINB w C. z dnia 30 stycznia 2014r. nr [...] znak: [...] .
W ocenie organu odwoławczego, PINB w C. winien w pierwszej kolejności wyjaśnić kiedy ww. roboty budowlane związane z realizacją i podłączeniem przedmiotowego kominka zostały wykonane. Następnie znając datę realizacji przedmiotowych robót PINB winien odnieść przedmiotowe roboty do przepisów prawa obowiązujących w dacie ich wykonania i ustalić, czy zrealizowane roboty były legalne. W przypadku stwierdzenia, iż przedmiotowe roboty zostały wykonane bez stosownych zezwoleń bądź też w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przedmiotowych przepisach lub też w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, PINB winien podjąć stosowne działania określone w art.51 ust. 1 pkt 2 p.b.. Natomiast w przypadku stwierdzenia braku możliwości doprowadzenia przedmiotowych robót budowlanych do stanu zgodnego z obowiązującymi obecnie przepisami, PINB winien nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, przy czym w niniejszym przypadku pojęcie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego należy rozumieć wyłącznie jako konieczność odłączenia przedmiotowego kominka od przewodu kominowego, do którego został podłączony i zamurowanie otworu w przedmiotowym przewodzie.
Organ odwoławczy stoi na stanowisku, że PINB w C. celem prawidłowego wyjaśnienia wszystkich kwestii podnoszonych przez A.S. winien ponownie przeprowadzić postępowanie administracyjne w trybie art.66 p.b., w przedmiocie stanu technicznego przewodów kominowych obsługujących lokale mieszkalne nr [...] zlokalizowane w budynku przy ul. [...] w C.
Organ odwoławczy wskazał, że po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, powziął wątpliwości, czy nakazane do wykonania w skarżonej decyzji roboty budowlane wyeliminują wszystkie nieprawidłowości stanu technicznego przedmiotowych przewodów kominowych i spowodują ich prawidłowe działanie. W opinii biegłego sądowego w zakresie kominiarstwa Pana mgr inż. Ł.W. , z dnia 15 maja 2014r., dołączonej do akt sprawy wymieniono szereg nieprawidłowości, które na dzień wydania zaskarżonej decyzji nie zostały usunięte przez właściciela budynku przy ul. [...] w C . Do istnienia ww. nieprawidłowości, pomimo postanowienia MWINB w K. z dnia 16 lutego 2016r. nr [...] znak: [...] akt WINB w żaden sposób nie odnieśli się również mistrz kominiarski H.Ł. oraz B.S. - autorzy dokumentów, w oparciu o które PINB wydał w dniu 23 grudnia 2015r. zaskarżoną decyzję. Również organ I instancji w swojej decyzji nie odniósł do przedmiotowych nieprawidłowości. Organ odwoławczy wskazał również, że przy ponownym rozpatrywaniu niniejszej sprawy PINB winien także rozważyć, czy przedmiotem niniejszego postępowania nie należałoby objąć wszystkich przewodów kominowych zlokalizowanych w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w C . Może się bowiem okazać, że nieprawidłowości stanu technicznego posiadają również przewody kominowe nie objęte niniejszym postępowaniem, a wtedy zasadnym będzie wydanie jednej decyzji administracyjnej, której nakazy przywrócą prawidłowy stan wszystkim przewodom kominowym w przedmiotowym obiekcie.
Odnosząc się do zarzutów Skarżących zawartych w odwołaniach, organ podniósł, że nieprawidłowo zostali wskazani zobowiązani do wykonania nałożonych przedmiotowym rozstrzygnięciem obowiązków tj. oprócz zarządcy budynku, S.M. jako właściciel lokalu mieszkalnego nr [...] oraz A.S. jako właścicielka lokalu mieszkalnego nr [...] w przedmiotowym budynku. Bowiem adresatem decyzji adresatem decyzji nakazowej wydanej w oparciu o przepis art.66 ust. 1 pkt 3 p.b. może zostać wyłącznie właściciel lub zarządca obiektu budowlanego.
Natomiast odnośnie kwestii udostępnienia poszczególnych lokali mieszkalnych w w/w budynku celem umożliwienia wykonania właścicielowi bądź zarządcy budynku nałożonych obowiązków zgodnie z treścią art. 13 ust.2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (Dz. U. z 2000r. Nr 80 póz. 903 z późn. zmian.) wszyscy właściciele wyodrębnionych lokali mieszkalnych w przedmiotowym obiekcie, w tym także A.S. oraz S.M. , zobowiązani są do udostępnienia swoich lokali właścicielowi bądź zarządcy budynku.
Odnosząc się z kolei do zarzutu S.M. dotyczącego braku możliwości orzekania o likwidacji kominka grzewczego w lokalu mieszkalnym nr [...] na podstawie przepisów zawartych w art.66 p.b. organ odwoławczy wyjaśnił, że jeżeli wolą właściciela jest aby przedmiotowy niepodłączony o przewodu kominowego kominek spełniał funcie dekoracyjne pomieszczania, to organ nadzoru budowlanego nie ma uprawnień do nakazywania jego likwidacji.
Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu A.S. , iż rozwiązaniem zgłoszonego problemu będzie przemurowanie komina nowymi cegłami, wyjaśnił, że przedstawione rozwiązanie zostało wskazane jako jedna z alternatyw rozwiązania przedmiotowego problemu, natomiast organ przy ponownym rozpatrywaniu sprawy może rozważyć zasadność zastosowania takiego rozwiązania jedynie w przypadku braku innych możliwości likwidacji nieprawidłowości stanu technicznego przewodów kominowych obsługujących przedmiotowy lokal mieszkalny.
Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja organu I z dnia 23 grudnia 2015r. nr [...] znak: [...] jest nieprawidłowa i narusza przepisy zarówno kodeksu postępowania administracyjnego jak i ustawy Prawo budowlane, a ponadto jej realizacja nie doprowadzi do rozwiązania problemu nieprawidłowego stanu technicznego przewodów kominowych w budynku przy ul. [...] w C .
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła A.S. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 138 § 2 k.p.a., poprzez zaniechanie orzeczenia co do istoty sprawy i wniosła o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. od kwietnia 2013r. wydawał kilkakrotnie decyzję w zakresie przedmiotowej sprawy (ostatecznie nie rozwiązując zgłoszonego problemu), w tym dwukrotnie jego decyzje zostały uchylane przez Organ II Instancji, a obowiązkiem organu odwoławczego, zgodnie z normami prawa, jest ewentualne uzupełnienie materiału dowodowego, a następnie jego całościowa ocena - czyli dążenie do końcowego rozwiązania problemu. W ocenie skarżącej ponowne przekazanie sprawy do organu I instancji, która od kwietnia 2013r. nie podjęła słusznej decyzji w przedmiotowej sprawie, stanowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego i dodatkowo narusza zasady szybkości działania określonej w art. 12 k.p.a. Skarżąca podkreśliła także, że zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji rażącego naruszenia przepisów postępowania.
W odpowiedzi na skargę MINB w K. w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Organ odwoławczy podkreślił, iż przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia ma na celu wyjaśnienie i rozważenie całokształtu rozpatrywanej przez organy administracyjne sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być bezzasadna.
Skarga opiera się na zakwestionowaniu prawidłowości zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 §2 k.p.a., gdyż w ocenie skarżącej brak było podstaw do zastosowania tego przepisu. Skarżąca chciałaby, co można odczytać ze skargi, by po dwukrotnym wcześniejszym uchyleniu decyzji wydanych przez PINB w trybie odwoławczym, tym razem doszło do rozstrzygnięcia merytorycznego. Rozpocząć należy zatem od analizy warunków zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej WINB), jak już wspomniano, uchylając decyzję organu I instancji, powołał się na art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ może wydać decyzję kasacyjną, gdy decyzja pierwszoinstancyjna została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Odnośnie tej drugiej kwestii, akcentuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych konieczność interpretacji tego przepisu łącznie z przepisem art. 136 k.p.a. Organ odwoławczy może zatem powołać się na art. 138 § 2 tylko wówczas, gdy wykaże, że przeprowadzenie przez niego postępowania wyjaśniającego w granicach art. 136 k.p.a. nie jest możliwe do rozstrzygnięcia sprawy. "Należy przyjąć, że stwierdzenie koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego" (tak wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 listopada 2011r. II SA/Kr 1083/11 Lex nr 1152739). Z kolei sąd administracyjny ma także specyficzne zadanie przy kontroli decyzji kasacyjnej. Jak to wskazał NSA w wyroku z dnia z dnia 4 listopada 2014 r. II OSK 2279/13LEX nr 1592135 "Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd administracyjny nie jest władny odnosić się do meritum sprawy, gdyż wskutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem. Rola sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się natomiast do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 k.p.a., a w przypadku uznania, iż uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy nie wynikało z przyczyn wymienionych w tym przepisie, sąd jest władny uwzględnić skargę". Analiza owych przyczyn będzie poniżej przedmiotem wypowiedzi Sądu, jednakże należy uprzednio odnieść się w sposób teoretyczny jeszcze do jednej kwestii prawnej. Otóż Sąd w składzie rozpoznającym sprawę nie podziela zaprezentowanego w skardze poglądu, że stosowanie art. 138 § 2 k.p.a. możliwe jest tylko wówczas, gdy w ocenie organu II instancji organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie z rażącym naruszeniem prawa procesowego. Jak to już wyżej wskazano, zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji wtedy, gdy decyzja pierwszoinstancyjna została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W powołanym przepisie nie ma mowy o rażącym naruszeniu przepisów postępowania jako jedynej podstawie do zastosowania tego przepisu. Taki kierunek wykładni art. 138 § 2 k.p.a. eksponujący naruszenie przepisów postępowania (ale nie tylko rażące naruszenie) i konieczność wyjaśnienia zakresu sprawy mającego istotny wpływ na jej rozstrzygniecie jest w przeważającej mierze akceptowany przez sądy administracyjne (przykładowo: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 314/14, opub. w LEX nr 1503795; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Gl 41/14, opub. w LEX nr 1513589; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 339/14, opub. w LEX nr 1467859, wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 maja 2015 r, II SA/Kr 271/15, LEX nr 1755686 ). Natomiast oczywiście zgodzić się należy ze skarżącą, że wykładnia art. 138 § 2 k.p.a. nie może być dokonywana rozszerzająco.
Przechodząc zatem do analizy przyczyn uchylenia decyzji przez organ II instancji, przypomnieć należy, że decyzja Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. (dalej PINB) nr [...] znak [...] została wydana w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 3 p.b. i nakazywała zarządcy budynku mieszkalnego w C. przy ul. [...] ( na działce nr [...]) czyli "Nieruchomości [...] " w C. , oraz właścicielom lokali: nr [...] – S.M. , oraz nr [...] – A.S. , usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w tym budynku poprzez wykonanie robót budowlanych wyszczególnionych przez organ w terminie do 19 lutego 2016r. Już na tym etapie badania decyzji stwierdzić trzeba, że organ odwoławczy prawidłowo wskazał na błędne określenie adresatów tego rodzaju decyzji. Zgodnie bowiem z art. 61 p.b. właściwe utrzymanie obiektu należy do jego właściciela bądź do zarządcy. Jeżeli natomiast mamy do czynienia ze współwłasnością, wynikający z art. 61 p.b. obowiązek utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym ciąży na wszystkich współwłaścicielach obiektu łącznie. Oznacza to, że obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, o którym mowa w art. 66 ust. 1 tej ustawy, powinien być nałożony na wszystkich współwłaścicieli łącznie - nie można nim obciążyć tylko jednego lub wyłącznie niektórych współwłaścicieli (por. przykładowo wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2015 r. II OSK 1014/14, LEX nr 1999999). W szczególności, jak to wskazał WSA w Łodzi w wyroku z dnia 6 listopada 2015 r. II SA/Łd 484/15, LEX nr 1930247: "Kominy i przewody instalacji wentylacji grawitacyjnej należą do części wspólnej budynku i żaden właściciel wyodrębnionego lokalu mieszkalnego nie ma indywidualnego tytułu prawnego do komina czy kanału kominowego. Sam fakt korzystania z takiego komina czy kanału kominowego przez właściciela wyodrębnionego lokalu nie przesądza przynależności do tego lokalu w znaczeniu prawnym".
Jednak sama okoliczność błędnego ustalenia adresatów dawałaby się naprawić w postępowaniu odwoławczym, skoro w sprawie biorą udział prawdopodobnie wszyscy współwłaściciele, gdyby nie kolejna wadliwość o charakterze prawnym, tym razem nie dająca się usunąć w postępowaniu odwoławczym. Mianowicie WINB zwrócił w decyzji uwagę, że wadliwość w funkcjonowaniu przewodów kominowych, zgłaszana przez skarżącą od 2013r., a polegająca, mówiąc najogólniej, na dostawaniu się dymu z przewodów kominowych do mieszkania skarżącej (lokalu nr [...], jest w istotnym zakresie związana z faktem korzystania z kominka wykonanego we własnym zakresie w lokalu nr [...] przez dysponenta lokalu ( a zatem nie będącego urządzeniem, w które wyposażone były lokale w budynku przy ul [...]). Skarżąca w swoim piśmie do organów nadzoru inicjującym postępowanie miała wobec tego domagać się m.in. weryfikacji prawidłowości wykonania i funkcjonowania tego kominka. Organ odwoławczy stwierdził zatem, że w jego ocenie wnioski skarżącej obligowały organ nadzoru do wszczęcia i prowadzenia dwóch postępowań: pierwszego w trybie art. 50-51 p.b. dotyczącego prawidłowości robót budowlanych polegających na realizacji i podłączeniu do przewodu kominowego owego kominka, oraz drugiego, prowadzonego w trybie art. 66 p.b. dotyczącego stanu technicznego przewodów kominowych znajdujących się w trzonach kominowych zlokalizowanych w obrębie lokalu mieszkalnego nr [...], ale i nr [...] i nr [...] ( na parterze, I i II piętrze budynku). Organ II instancji stwierdził, że całość zgłaszanych przez skarżącą zarzutów była wyjaśniana w trybie art. 66 p.b., co zakończyło się wydaniem decyzji w oparciu o wskazany przepis. Tymczasem nie jest to prawidłowe, gdyż przepis ten dotyczy nieprawidłowości wynikających z niewłaściwego użytkowania obiektu, braku jego konserwacji lub gdy są one następstwem jego naturalnego zużycia. Tymczasem istnienie i funkcjonowanie kominka w lokalu nr [...] nie jest związane z wymienionymi sytuacjami, zatem problem prawidłowości robót związanych z jego wykonaniem powinien być badany w oparciu o art. 50-51 p.b. (tzw. postępowanie naprawcze). Wiąże się z tym istotna wada decyzji organu I instancji, gdyż w trybie art. 66 p.b. organ nie może nakazać likwidacji nieużytkowanego obecnie kominka, podczas gdy byłoby to możliwe przy spełnieniu odpowiednich przesłanek w trybie art. 50-51 p.b.
Wskazać trzeba, że w obu kwestiach ( co do niewłaściwego oparcia się wyłącznie o przepisy art. 66 p.b., jak i co do braku podstaw do nakazania zlikwidowania kominka w tym trybie w sytuacji gdy jest on nieużytkowany) Sąd Administracyjny w pełni zgadza się ze stanowiskiem organu II instancji. Należy bowiem dostrzec, że słusznie WINB eksponuje różnice pomiędzy oboma trybami postępowania. Artykuł 66 ust. 1 p.b. odnosi się bowiem do przypadków szczególnego zaniedbania obowiązków ze strony właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego w odniesieniu do jego stanu technicznego. Przepis dotyczy jedynie takich nieprawidłowości, które powstały podczas użytkowania obiektu budowlanego i wiążą się z jego użytkowaniem. Oczywiście nie dotyczy to sytuacji wybudowania kominka i jego użytkowania, gdyż nie był on elementem obiektu budowlanego. Do sytuacji kontroli prawidłowości i legalności jego wykonania można i trzeba ustosunkować się na gruncie art. 50-51 p.b. Te właśnie przepisy odwołują się w sposób bezpośredni do procesu budowlanego, natomiast art. 66 p.b., jak to już powiedziano, odnosi się do nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania budynku. Nakazy określone w art. 66 p.b. mogą dotyczyć usunięcia nieprawidłowości samego obiektu, co nie wyklucza nałożenia obowiązku wykonania określonych robót również w lokalu lub lokalach wchodzących w skład tego obiektu budowanego. Chodzi tu jednak o takie roboty, które mają na celu utrzymanie w należytym stanie obiektu budowlanego jako całości (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 3 lipca 2014 r. II SA/Po 61/14, LEX nr 1498222). Odnosząc się generalnie do roli i funkcji przepisu art. 66 ust. 1, można powiedzieć, cytując Arkadiusza Despota – Mładanowicza (Komentarz do art. 66 p.b., Lex/el.) że przepis art. 66 ust. 1 stanowi skonkretyzowanie obowiązków wynikających z art. 61 i art. 5 ust. 2. Zarówno art. 61, jak i art. 66 ust. 1 zmierzają do zapewnienia utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym. Celem art. 66 nie jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 66 nie jest postępowaniem zmierzającym do legalizacji obiektu budowlanego, które powinno być prowadzone na podstawie art. 50-51 (zob. wyrok WSA w Łodzi z 2 października 2012 r., II SA/Łd 670/2012, Lexis.pl nr 7436585). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15 lutego 2010 r., II OSK 1424/2008 (Lexis.pl nr 8038627) uznał, że usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w trybie art. 66 może dotyczyć jedynie takich nieprawidłowości, które powstały podczas użytkowania obiektu budowlanego i wiążą się z użytkowaniem tego obiektu. Przepis niniejszy nie może być wykorzystywany do usunięcia dokonanych przez inwestora odstępstw od udzielonego pozwolenia na budowę, jak i do likwidacji samowoli budowlanej popełnionej w istniejącym obiekcie budowlanym. W świetle powyższego należy w pełni zaaprobować stanowisko MWINB co do konieczności prowadzenia odrębnego postępowania w zakresie weryfikacji prawidłowości wybudowania i funkcjonowania kominka w lokalu nr [...] w oparciu o art. 50-51 p.b. jednakże taka konkluzja, jak zaznaczono na wstępie tego wątku, ma swoje konsekwencje. Mianowicie konieczna w odniesieniu do powyższej kwestii zmiana podstaw prawnych procedowania nie może odbyć się w tym przypadku na poziomie organu odwoławczego. Wskazać należy, że organ odwoławczy co do zasady nie może rozpoznać sprawy w oparciu o inne przepisy prawa materialnego, niż organ I instancji. Wynika to z zasady dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.), której istota sprowadza się do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia tożsamej pod względem przedmiotowym i podmiotowym sprawy administracyjnej. Organ odwoławczy nie może zastępować organu pierwszej instancji, tj. nie może wchodzić w rolę organu załatwiającego sprawę administracyjną, ponieważ naruszyłby w ten sposób prawo strony do rzetelnej kontroli rozstrzygnięć organów niższego rzędu (por. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2011 r., I OSK 2086/10, LEX nr 1149301). "W sytuacji, kiedy organ odwoławczy uznaje, że zaskarżona decyzja pierwszej instancji została wydana w oparciu o niewłaściwy przepis prawa materialnego, lub też wskazuje, że uzasadnione byłoby rozważenie zastosowania innych przepisów prawa materialnego, powinien na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylić tę decyzję, jednocześnie wskazując właściwy przepis, w oparciu o który powinno być prowadzone postępowanie. Organ odwoławczy, uchylając zaskarżoną decyzję i orzekając co do istoty sprawy (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.), nie może rozstrzygać w oparciu o inny przepis prawa materialnego, niż wcześniej organ I instancji w uchylonej decyzji" (tak wyrok WSA w Łodzi z dnia 26 listopada 2015 r. II SA/Łd 478/15, LEX nr 1945226). Wobec tego w opisanej sytuacji obowiązkiem organu odwoławczego było uchylenie zaskarżonej decyzji PINB, co powoduje, że już tylko kwestia konieczności procedowania także w oparciu o art. 50-51 p.b. przesądza o naruszeniu przepisów postępowania (art. 15 k.p.a.) poprzez niewyjaśnienie sprawy w opisanym zakresie w oparciu o powołane przepisy, prowadząc do konieczności zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.
Należy także podkreślić, na co prawidłowo zwrócił uwagę organ odwoławczy, że w postępowaniach w trybie art. 50-51 p.b. zobowiązanym do wykonania nałożonych ewentualnie obowiązków winien zostać w pierwszej kolejności inwestor wykonanych robót, a dopiero w przypadku, gdyby nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością – właściciel lokalu nr [...].
Należy też dostrzec, co uczynił także organ odwoławczy, że PINB prowadził postępowanie znak [...] dotyczące owego kominka i nie zakończone do chwili obecnej. Stanowisko organu odwoławczego co do możliwości kontynuacji tego postępowania w trybie art. 50-51 p.b. organ I instancji winien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Druga grupa zagadnień poruszona w decyzji organu odwoławczego jest związana z zakresem postępowania prowadzonego w trybie art. 66 p.b. oraz z treścią wydanej decyzji nakazującej wykonanie określonych robót budowlanych. O kwestii związanej z bezpodstawnym (w oparciu o art. 66 ust. 1 p.b.) nałożeniem obowiązku likwidacji kominka była już mowa. Natomiast organ odwoławczy analizował także pozostałe obowiązki nałożone decyzją PINB i powziął wątpliwość, czy nakazane do wykonania roboty budowlane wyeliminują wszystkie nieprawidłowości stanu technicznego przewodów kominowych i spowodują ich prawidłowe działanie. W pierwszym rzędzie organ wskazał na treść opinii Ł.W. z dnia 15 maja 2014r. zalegającej w aktach sprawy, a wykonanej w postępowaniu karnym ( udostępnionej PINB), gdzie wymienia się szereg nieprawidłowości, które dotąd nie zostały usunięte, co w ocenie organu odwoławczego jest niezrozumiałe. Dotyczy to następujących okoliczności: 1/ zamontowania instalacji antenowej i rozkucia w przestrzeni strychowej przewodu nr 6, 2/ rozkucia przewodu nr 7 w przestrzeni strychowej, posiadającego jednostronny wylot nad dachem, 3/ rozkucia w przestrzeni strychowej przewodu nr 12. Nadto w opinii wskazano nieprawidłowości w przewodzie nr 3 ( nieszczelne drzwiczki rewizyjne, przyleganie do więźby dachowej), w przewodach od nr 17 do nr 19 (ściągnięte i wyprowadzone nad dach jednym przewodem blaszanym, co jest niezgodne z normą) oraz co do tego, że przewody kominowe nad dachem obłożone są blachą, czego także norma nie przewiduje. Stanowisko organu odwoławczego wytykające brak odniesienia się do tych kwestii przez PINB w ocenie Sądu jest prawidłowe, gdyż rzeczywiście, organ I instancji winien rozwiązać problem kompleksowo, mając na względzie wszystkie stwierdzone nieprawidłowości w przewodach kominowych i wentylacyjnych w lokalach nr [...] . Skoro zatem nieprawidłowości wskazane w opinii Ł.W. nie zostały zauważone przez osoby, których oceny i opinie stanowiły dotąd podstawę procedowania przez PINB (H.Ł. i B.S. ), to prawdopodobnie zajdzie konieczność powołania innej osoby w charakterze biegłego celem opracowania nowej opinii. Organ II instancji zwrócił także uwagę na zarysowującą się być może konieczność zbadania kompleksowego prawidłowości wszystkich przewodów kominowych w budynku, czyli poza lokalami nr[...] . Badanie w trybie art. 66 ust. 1 p.b. powinno dotyczyć prawidłowości funkcjonowania całego obiektu budowlanego, w tym przypadku w zakresie przewodów wentylacyjnych i przede wszystkim kominowych.
Wobec powyższego, mając na uwadze, iż "Sąd w ramach kontroli zgodności z prawem decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. ma za zadanie odpowiedzieć na pytanie, czy organ odwoławczy winien był podjąć merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, czy też zaszła konieczność wyjaśnienia podstawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy, w szczególności uzupełnienia postępowania dowodowego w takim zakresie, który - z uwagi na obowiązek dochowania zasady dwuinstancyjności postępowania - uzasadniał przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a jednocześnie w postępowaniu przed organem pierwszej instancji doszło do uchybień natury proceduralnej, które można określić jako istotne" (por. wyrok WSA we Wrocławiu, z dnia 21 czerwca 2016 r., II SA/Wr 6/16, LEX nr 2103159) – wskazać wypada, że zaszła jedna i druga okoliczność.
Ponadto należy też zwrócić uwagę na sposób procedowania w niniejszej sprawie. Otóż przed wydaniem decyzji PINB nr [...] , znak [...], zapadły wcześniejsze decyzje, które pozostają, jak się wydaje, w ścisłym związku z decyzją PINB aktualnie zaskarżoną.
Po pierwsze, decyzja PINB nr [...], nakazując zamurowanie otworu w przewozie dymowym w lokalu nr [...] (do którego podłączony był nieczynny piec kaflowy), powiela treść decyzji nr [...] z 31 lipca 2013r. znak [...], gdzie nakazano Wspólnocie Mieszkaniowej m.in. szczelnie zamurować wlot do kanału dymowego za piecem elektrycznym w lokalu nr [...] . Podobnie, obie decyzje nakazują uszczelnienie przewodu dymowego masą plastyczną, z tym że pierwsza decyzja – na długości od drzwiczek kontrolnych do wylotu ponad dach, a druga – na całej długości od piwnicy ponad dach. Niemniej w pewnym zakresie nakaz owego uszczelnienia się pokrywa.
Po drugie, co do przewodu nr [...], przypomnieć trzeba, że decyzją PINB nr [...] z dnia 7 maja 2013r. znak [...] nakazano Wspólnocie Mieszkaniowej usunięcie nieprawidłowości przewodu kominowego, poprzez jego poddekowanie na poziomie podłogi w lokalu nr [...], zamontowanie drzwiczek do wybierania zanieczyszczeń, zaś na poddaszu – drzwiczek do czyszczenia przewodu kominowego. Wymienione czynności nakazano w oparciu o treść protokołu kontroli wykonanego przez Mistrza Kominiarskiego H.Ł. ( nr [...] z 25.03.2013r.). Przypomnieć należy, że w wykonaniu tej decyzji zamontowano drzwiczki kontrolne na poddaszu i klatce schodowej ( vide protokół kontrolny H.L. nr [...] ). Aktualnie, w decyzji nr [...], nakazano zarządcy i właścicielom lokali nr [...] – zlikwidować drzwiczki kontrolne na klatce schodowej oraz wykonany wcześniej dekunek przewodu, czyli nakazano zlikwidować to, co wynikało z wykonania wcześniejszych decyzji PINB. Należy też wskazać, że podstawą do wydania decyzji nr [...] był protokół kontroli Mistrza Kominiarskiego H.L. ( którego zalecenia zostały powtórzone w opinii inż. B.S. ). Wynika z tego wszystkiego, że decyzja PINB nr [...] została wydana w części co do przedmiotu już objętego wcześniejszą ostateczną decyzją [...] , a w części – odmiennie niż decyzja wcześniejsza [...] , również ostateczna. Co do tej ostatniej kwestii, wygląda na to, że nie sprawdziły się zalecenia realizowane w oparciu o protokoły Mistrza Kominiarskiego H.L. , niemniej to jego wnioski doprowadziły do wydania decyzji likwidującej prace wykonane na skutek jego poprzednich zaleceń. Omawiając ten wątek, nasuwają się Sądowi dwa spostrzeżenia. Pierwsze dotyczy kwestii poruszonej w wyroku WSA w Krakowie z dnia 10 października 2012 r. (II SA/Kr 1911/11, LEX nr 1235516): "O ile organy administracji publicznej nie mają obowiązku dokładnego wyjaśniania przyczyn, skali wpływu poszczególnych przyczyn wskazanych przez ekspertów na stan techniczny obiektu, czy ustalania osób winnych, czy odpowiedzialnych za ten stan, to jednak, mając na uwadze cel przepisu art. 66 ust.1 pkt 3 w związku z art. 61 p.b., tj. doprowadzenie do odpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego, winny przed nałożeniem obowiązków wyjaśnić wszelkie kwestie, aby mieć pewność, że wykonanie tych obowiązków doprowadzi do skutecznego i w miarę trwałego skutku, a nie jedynie do chwilowej poprawy stanu technicznego obiektu. Jest to szczególnie istotne w sytuacji, gdy do nieodpowiedniego stanu technicznego budynku przyczyniły się i być może nadal przyczyniają się czynniki nie związane z normalną eksploatacją obiektu". Jest to teza stosująca się do niniejszego stanu faktycznego, jako że działania fragmentaryczne, nie związane z kompleksowym rozwiązaniem problemu, nie doprowadziły, jak wiemy, do skutecznego wyeliminowania nieprawidłowości. W tej sytuacji obliguje to aktualnie organ I instancji do spowodowania sporządzenia solidnej i kompleksowej ekspertyzy stanu technicznego przewodów kominowych i wentylacyjnych oraz możliwości usunięcia usterek, przez osoby inne niż dotychczas zaangażowane w sprawę.
Drugie spostrzeżenie dotyczy zagadnienia trwałości decyzji ostatecznych. Jak się bowiem wydaje, organ I instancji, wydając kolejne decyzje, nie dostrzega istotności tego problemu. Tymczasem w doktrynie wskazuje się, że "w postępowaniu administracyjnym gwarancje trwałości decyzji, wynikające z art. 110 k.p.a., należy rozumieć w ten sposób, że organ administracji, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, jeżeli w nowej sprawie, wszczętej przed tym organem, nie zmieniły się istotne elementy poprzednio wydanej decyzji, wynikające z art. 107 § 1 k.p.a., tj.: a) nadal występują te same strony lub ich następcy prawni, b) nie zmieniła się podstawa prawna decyzji, c) podmiot inicjujący nowe postępowanie domaga się rozstrzygnięcia odmiennego od tego, jakie zapadło w poprzedniej decyzji". Związanie organu administracji publicznej wydaną przez siebie decyzją powstaje z chwilą doręczenia lub ogłoszenia decyzji stronie (art. 110 k.p.a.) i trwa do czasu jej uchylenia lub zmiany w sposób przewidziany w kodeksie. Warunkiem związania organu wydaną przez siebie decyzją jest doręczenie jej zgodnie z przepisami kodeksu" (por. Małgorzata Jaśkowska w: Komentarz do art. 110 k.p.a., Lex/el.). Prowadzi to do wniosku, że brak podstaw do wydawania decyzji powielających wcześniejsze rozwiązania, zaś wydanie decyzji odmiennej od poprzedniej może nastąpić w warunkach zmian podmiotowych i przedmiotowych, gdyż w innym wypadku należałoby rozważać wydanie decyzji odmiennej w warunkach art. 154 § 1 k.p.a. lub 155 k.p.a., o ile istnieją do tego podstawy. To zagadnienie winien także mieć na względzie organ I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
W efekcie powyższego, należało dojść do przekonania, że decyzja MWINB jest prawidłowa z punktu widzenia art. 138 § 2 k.p.a., a co więcej, jest jedynym możliwym rozwiązaniem w zaistniałej sytuacji faktycznej i prawnej. Wobec powyższego należało oddalić skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło