II SA/Kr 918/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Fronc (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Asesor WSA Anna Kopeć Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Biegalska – Ciepacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi J. G. na uchwałę Rady Gminy Nowy Targ z dnia 22 grudnia 2021 r. nr XXVIII/305/2021 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszarów: "Harklowa – 1", "Harklowa – 2" i "Harklowa – 3" postanawia: 1. skargę odrzucić, 2. zwrócić skarżącemu J. G. kwotę 300,00 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu. J. G. (dalej: "skarżący") wniósł na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2023 r. poz. 40, dalej: "u.s.g.") skargę na uchwałę nr XXVIII/305/2021 Rady Gminy Nowy Targ z dnia 22 grudnia 2021 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszarów " Harklowa-1", "Harklowa-2’’ i "Harklowa-3" w zakresie jej niezgodności z prawem, które narusza interes prawny skarżącego oraz nabyte prawo do rozpoczęcia i prowadzenia eksploatacji udokumentowanego złoża kruszywa naturalnego. Zaskarżonej uchwale skarżący zarzucił cyt: "1. Niezgodność obowiązującego Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Nowy Targ zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Nowy Targ Nr XIV/115/2012 z uchwalonym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla obszarów " Harklowa “1", "Harklowa-2" i "Harklowa - 3" w części dotyczącej działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] obr. H. . 2. Naruszenie interesu prawnego oraz nabytego prawa do rozpoczęcia i prowadzenia eksploatacji udokumentowanego złoża kruszywa naturalnego zgodnie z obowiązującą ustawą prawo geologiczne i górnicze". Przy tak sformułowanych zarzutach skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały Nr XXVIII/305/2021 Rady Gminy Nowy Targ z dnia 22 grudnia 2021 roku w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszarów " Harklowa - 1", " Harklowa - 2" i " Harklowa - 3" w części tekstowej i graficznej w jakiej dotyczy ona działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] obr. H. oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania . W uzasadnieniu skargi wskazano, iż jak wynika z zakwestionowanej uchwały w/w działki zostały wyłączone z obszarów przeznaczonych pod eksploatację. W miejscowości H. zostały udokumentowane złoża kruszywa naturalnego i zatwierdzone decyzją Marszałka Województwa Małopolskiego. Część z tych złóż jest objęta ekspolatacją górniczą prowadzoną na podstawie koncesji Marszałka Województwa Małopolskiego, a część znajduje się na działkach wymienionych w skardze, i zostały zakwestionowanym planem wyłączone z możliwości eksploatacji. Dla całości obszaru udokumentowanego złoża zostały opracowane i ustalone uwarunkowania środowiskowe – decyzją Wójta Gminy Nowy Targ z dnia 7.07.2014r. Wyłączenie jednak w planie możliwości prowadzenia eksploatacji złóż uniemożliwiło uzyskanie dalszych koncesji i tym samym prowadzenie eksploatacji złóż na działkach wymienionych w skardze. Powyższe w ocenie skarżącego uprawnia do wniesienia skargi i czyni ja zasadną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi w całości jako bezzasadnej. W ocenie organu skarga jest całkowicie niezasadna. Organ podjął uchwałę po przeprowadzeniu ustawowych procedur i uzgodnień. Wyniki tych uzgodnienia nie zawsze odpowiadały postulatom mieszkańców, jednak uchwała została podjęta zgodnie z obowiązującymi przepisami. W dniu 17 czerwca 2016 Uchwałą Rady Gminy Nowy Targ Nr XXXVI//377/2014 przystąpiono do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszarów: "Harklowa - 1 ", "Harklowa - 2" i "Harklowa - 3". W trakcie obowiązkowych uzgodnień z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w Krakowie oraz Gorczańskim Parkiem Narodowym, nie uzyskano zgody na dopuszczalność i możliwość eksploatacji złoża w obszarze działek objętych niniejszą skargą. Wobec powyższego dostosowano zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszarów " Harklowa -1," Harklowa -2," "Harklowa-3" do wymogów wyżej wskazanych organów uzgadniających. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie miał na uwadze, co następuje. Rozpoznając skargę na uchwałę samorządu terytorialnego, sąd w pierwszej kolejności z urzędu bada dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z przepisem art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Zgodnie art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Rozpatrzenie merytoryczne skargi złożonej na podstawie wyżej wskazanej regulacji może nastąpić wówczas, gdy zostanie wykazane nie tylko posiadanie przez stronę wnoszącą skargę interesu prawnego lub uprawnienia, ale także naruszenie tych chronionych prawem wartości. Do cech interesu prawnego zalicza się jego realność, co powoduje wykluczenie interesów przewidywalnych w przyszłości lub interesów czysto hipotetycznych. Jak zasadnie wskazano w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2023 r., II OSK 605/23, naruszenie interesu prawnego to ograniczenie lub pozbawienie praw lub uprawnień wynikających z przepisów prawa materialnego. Naruszenie to nie może mieć formy potencjalnego czy przyszłego naruszenia, ale musi mieć aktualny charakter w chwili powoływania się na jego naruszenie uchwałą. Zdaniem sądu, skarżący nie legitymuje się interesem prawnym, którego ewentualne naruszenie otwarłoby jej drogę do merytorycznej kontroli uchwały w rozpoznaniu jej skargi. Interes prawny to rzeczywista, a nie hipotetycznie istniejąca potrzeba ochrony prawnej określonego podmiotu. O istnieniu tak rozumianego interesu możemy mówić wówczas, kiedy działanie organu administracji o wymiarze konkretnym dotyka w sposób bezpośredni normatywnie ukształtowaną sytuację konkretnego podmiotu. Wnoszący skargę musi wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienia (por. wyrok SN z dnia 7 marca 2003r., III RN 42/02, publ.: OSNP z 2004 r. Nr 7, poz. 114, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 9 września 2004r., II SA/Bk 364/04, Lex nr 173736). Interes ten powinien być bezpośredni i realny (wyrok NSA z dnia 23 listopada 2005r., I OSK 715/05, LEX nr 192482, por. też wyrok NSA z dnia 4 września 2001r., II SA 1410/01, Lex nr 53376, postanowienie NSA z dnia 9 listopada 199 r., II SA 1933/95, publ.: ONSA z 1996r. Nr 4, poz. 170, wyroki WSA w Białymstoku z dnia 4 maja 2006r., II SA/Bk 764/06 i II SA/Bk 763/05). Interes prawny skarżącej musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. Skarga złożona na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma zatem charakteru actio popularis, a więc do jej wniesienia nie legitymuje interes faktyczny, ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też zagrożenie w przyszłości naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia musi mieć miejsce, musi być realne i wynikać z aktu, na który w trybie art. 101 u.s.g. wnoszona jest skarga (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2005 r., OSK 1437/04; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2004 r., OSK 476/04). Jak zasadnie wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2022 r., II OSK 2336/19, podmiotami legitymowanymi do zaskarżenia planu miejscowego są właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości położonych na terenie objętym planem. Ustalenia planu miejscowego co do przeznaczenia konkretnych nieruchomości oraz sposobu zagospodarowania terenu pozostają w bezpośrednim związku z uprawnieniami i obowiązkami właścicieli nieruchomości, chronionymi przepisem art. 140 K.c. W orzecznictwie występuje też pogląd, że plan miejscowy może naruszać interes prawny właścicieli nieruchomości sąsiednich także wtedy, gdy nieruchomości te nie są objęte zapisami tego planu. Jak podkreśla się, naruszenie przez plan miejscowy interesu prawnego właścicieli nieruchomości znajdujących się poza obszarem objętym planem, wynika ze znaczenia, jakie plan miejscowy ma dla kształtowania prawa sąsiedzkiego, co wynika z art. 144 k.c. Skoro bowiem właściciel nieruchomości objętej planem miejscowym będzie mógł z tej nieruchomości korzystać w sposób określony w planie miejscowym, to właściciele sąsiednich nieruchomości, w tym znajdujących się poza obszarem tego planu, będą musieli znosić ten sposób wykorzystania. Kryterium wykonywania prawa własności, który zakłada powstrzymywanie się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych, o którym mowa w art. 144 k.c. nie mogą być bowiem ustalane bez uwzględnieniu norm o charakterze administracyjnoprawnym, w tym wynikające z uchwalonych miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2021 r., II OSK 472/21; postanowienia NSA: z dnia 21 października 2020 r., II OSK 2387/20; z dnia 20 sierpnia 2020 r., II OSK 1103/20 i powołane w nich orzecznictwo). Dotyczy to jednak stosunków sąsiedzkich, a nie jakichkolwiek stosunków prawnych czy wynikających z czynności faktycznych czy prawnych dokonywanych przez podmioty, nie objęte zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd zauważa, że żadna z działek ewidencyjnych wymienionych przez skarżącego nie stanowi jego własności, nie jest też w jego użytkowaniu wieczystym. Skarżący nie wykazuje nawet, że posiada jakiekolwiek obligacyjne prawa do przedmiotowych nieruchomości. Tymczasem prawo do domagania się stwierdzenia nieważności uchwały w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mają jedynie podmioty, których zapisy tego prawa naruszają ich prawo własności (użytkowania wieczystego). Swój interes w zaskarżeniu uchwały skarżący wywodzi z zamiaru chęci rozpoczęcia i prowadzenia eksploatacji na wskazanych w skardze działkach udokumentowanego złoża kruszywa naturalnego. Interes, jaki wykazuje skarżący, ma zatem charakter faktyczny, a nie prawny. Nie wynika on z konkretnej normy prawa materialnego, nie wynika również z samego faktu udokumentowania istnienia złóż, jak również z decyzji, na które powołuje się skarżący w skardze i w piśmie z dnia 14 sierpnia 2023r. – albowiem udzielona skarżącemu koncesja na wydobywanie złóż nie dotyczy właśnie działek wymienionych w skardze. Interes faktyczny nie daje skarżącemu prawa do uruchomiania merytorycznego rozpoznania skargi. W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzenia braku naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia po stronie skarżącego, Sąd odrzucił skargę, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a.