II SA/Kr 954/13

sygn. akt II SA/Kr 954/13 Kraków, dnia 15 kwietnia 2015r. POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka - Duda po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2015r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia 7 maja 2013r., znak [...], w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zamiaru budowy postanawia: oddalić wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata z urzędu. sygn. akt II SA/Kr 954/13 Kraków, dnia 15 kwietnia 2015r. UZASADNIENIE Niniejsza sprawa została wszczęta wskutek skargi P. B. na decyzję Wojewody z dnia 7 maja 2013r., znak [...], w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zamiaru budowy. Postanowieniem referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 czerwca 2014r. zwolniono skarżącego od kosztów sądowych, oddalając jednocześnie wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. Referendarz uznał, że przesłanka braku jakichkolwiek możliwości uzyskania środków finansowych w przypadku skarżącego nie zachodzi, jego sytuacja majątkowa nie nosi znamion ubóstwa czy biedy. Skarżący nie wniósł sprzeciwu od powyższego postanowienia. W dniu 17 grudnia 2014r. P. B. złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. W wykonaniu zarządzenia z dnia 27 stycznia 2015r. skarżący został wezwany m. in. do wykazania i wyjaśnienia, w jaki sposób zmieniła się jego sytuacja bytowa i finansowa w stosunku do poprzednio ocenianej przez orzekającego w czerwcu 2014r. W odpowiedzi (pismo z dnia 20 lutego 2015r.) P. B. wskazał, że jego sytuacja bytowa zmieniła się niewiele. Postanowieniem z dnia 27 lutego 2015r. referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. P. B. wniósł w terminie sprzeciw od powyższego postanowienia. Zarzucił, że podstawą nieprzyznania pełnomocnika z urzędu w postanowieniu z dnia 18 czerwca 2014r. nie była jego sytuacja materialna, a referendarz ustalił wówczas, że skarżący nie ma środków na wynajęcie adwokata. Wyjaśnił, że nie zaskarżył postanowienia z dnia 18 czerwca 2014r., ponieważ zwykle w razie zwolnienia go od kosztów i odmowy ustanowienia adwokata Sąd uzasadniał rozstrzygnięcie brakiem konieczności reprezentowania skarżącego na tym etapie postępowania sądowego przez profesjonalnego adwokata, a w sytuacji przymusu adwokackiego to stanowisko może ulec zmianie. Skarżący myślał zatem, że właśnie taki był powód nieprzyznania mu adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012r., poz. 270 – oznaczana dalej jako p.p.s.a.), od postanowień wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż w wypadku wniesienia sprzeciwu postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W myśl przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić: w zakresie całkowitym- gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym- gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie kwestia prawa pomocy była już raz rozstrzygana. Prawomocnym postanowieniem skarżący został zwolniony od kosztów sądowych, jednocześnie zaś odmówiono mu ustanowienia adwokata z urzędu. Wobec tego kolejny wniosek o prawo pomocy rozstrzygany jest w trybie zmiany uprzedniego, prawomocnego już postanowienia wydanego w tym przedmiocie. Stosownie do art. 165 p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Jak wskazuje się w orzecznictwie, do kategorii postanowień niekończących postępowania w sprawie należą między innymi postanowienia wydane w przedmiocie prawa pomocy. Złożenie przez stronę kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych (lub ewentualnie o przyznanie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu) nie obliguje sądu do dokonywania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskującego w kontekście przesłanek z art. 246 p.p.s.a. Rolą sądu jest w takim przypadku zbadanie, czy strona powołała nowe (zmienione) okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego stanowiska sądu (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 22 lipca 2014r., sygn. akt II FZ 957/14, Lex Omega nr 1492988; z dnia 9 lipca 2014r., sygn. akt II GZ 336/14, Lex Omega nr 1495210 oraz z dnia 20 maja 2014r., sygn. akt II FZ 564/14, Lex Omega nr 1467651). Skoro podnoszona przez skarżącego argumentacja, mająca przemawiać za przyznaniem mu prawa pomocy, nie uległa w istocie zmianie, a przywołane okoliczności zostały już wzięte pod uwagę przy wydawaniu rozstrzygnięcia, to nie doszło do zmiany okoliczności sprawy umożliwiającej uznanie, że obecnie skarżący wykazał spełnienie przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 25 czerwca 2014r., sygn. akt II FZ 761/14, Lex Omega nr 1481669). Jak wskazuje sam skarżący, jego sytuacja finansowa i bytowa nie uległa zasadniczej zmianie w stosunku do tej, która podlegała ocenie Sądu przed wydaniem postanowienia z dnia 18 czerwca 2014r. Wobec tego brak jest możliwości zmiany uprzedniego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy. Nie jest prawdą, jakoby wydający postanowienie z dnia 18 czerwca 2014r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie nie wskazywał, z jakich przyczyn odmawia przyznania prawa pomocy i uwzględniał inne okoliczności, niż sytuacja materialna skarżącego. Wręcz przeciwnie, w postanowieniu tym znalazło się zdanie, że skoro przesłanką uzasadniającą uwzględnienia wniosku w takim zakresie jest brak jakichkolwiek możliwości uzyskania środków finansowych, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi, zaś sytuacja majątkowa P. B. nie nosi bowiem znamion ubóstwa, czy biedy. Referendarz nie powiązał przy tym kwestii ustanowienia pełnomocnika z urzędu z tym, czy na danym etapie postępowania jego udział w sprawie jest niezbędny.Motywy częściowej odmowy przyznania prawa pomocy należy odczytywać z pisemnego uzasadnienia postanowienia, wydanego w niniejszej sprawie, natomiast wyobrażenia skarżącego na temat innych, niewynikających z treści uzasadnienia przyczyn odmowy nie mają w sprawie znaczenia. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu oddalił, za podstawę przyjmując art. 245 § 1 i art. 246 § 1 w zw. z art. 165 p.p.s.a.