II SA/Kr 958/20

WyrokWSA w Krakowie2020-10-22

Skład orzekający: Mirosław Bator, Joanna Człowiekowska, Agnieszka Nawara - Dubiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy korzystanie z wód do celów energetyki wodnej, które polega na poborze zwrotnym, stanowi usługę wodną w rozumieniu przepisów Prawa wodnego, która może być podstawą do naliczenia opłaty podwyższonej za pobór wód powierzchniowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że korzystanie z wód do celów energetyki wodnej, nawet jeśli jest to pobór zwrotny, mieści się w kategorii poboru wód podziemnych lub powierzchniowych, o którym mowa w art. 268 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego. Brak wymaganego pozwolenia wodnoprawnego na taki pobór uzasadnia naliczenie opłaty podwyższonej. Sąd podkreślił, że mimo odrębnego uregulowania usług wodnych związanych z energetyką wodną, nie wyłącza to stosowania przepisów dotyczących poboru wód bez pozwolenia.
Stan faktyczny
Spółka T. E. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Krakowie, która określiła jej opłatę podwyższoną za wykorzystanie wód rzeki W. do celów energetycznych dla Elektrowni Wodnej D. w I kwartale 2020 r. Spółka kwestionowała zarówno podstawę prawną naliczenia opłaty, jak i fakt posiadania pozwolenia wodnoprawnego. Organ administracji uznał, że spółka korzystała z usług wodnych polegających na poborze wód powierzchniowych bez wymaganego pozwolenia, co uzasadniało naliczenie opłaty podwyższonej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędziowie: WSA Joanna Człowiekowska WSA Agnieszka Nawara - Dubiel po rozpoznaniu w dniu 22 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. E. Sp.z.o.o. w J. G. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty podwyższonej za wykorzystanie wód oddala skargę Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w K. skierowało do podmiotu Firma A pismo z dnia 30 kwietnia 2020 r. [...] zawierające informację ustalającą wysokość opłaty podwyższonej za usługi wodne Nr 400 ZZ K., OZ/I kwartał/2020 w którym ustaliło podmiotowi Firma A za okres I kwartału 20202 r. opłatę podwyższoną w wysokości 2402 PLN za wykorzystanie wód rzeki W. w km 80+875 do celów energetycznych dla Elektrowni Wodnej D.. Reklamację od ustalenia wysokości opłaty podwyższonej za usługi wodne złożył Firma A pismem z dnia 18 maja 2020 r., zarzucając ww. ustaleniu opłaty podwyższonej naruszenie: 1/ przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 35 ust. 3 pkt 1 i 6, art. 270 ust. 4, art. 281 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 280 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 20 lipca 2017r. Prawo wodne (dalej: "p.w."), poprzez przyjęcie bez podstawy prawnej, że Spółka korzysta z usług wodnych polegających na poborze wód powierzchniowych, chociaż w rzeczywistości korzysta z usług wodnych obejmujących korzystanie z wód do celów energetyki wodnej, 2/ przepisów postępowania, w szczególności art. 6, 7, 7a, 8, 77 § 1, 80, 81a § 1 k.p.a., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez zaniechanie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego i jego wszechstronnego rozważenia, a tym samym niewyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, co spowodowało bezpodstawne przyjęcie, że Spółka nie posiada wymaganego prawem pozwolenia wodnoprawlego na korzystanie z wód rzeki W. do celów energetycznych na potrzeby Elektrowni Wodnej D. w K.. Z uwagi na powyższe Firma A wniósł o uznanie reklamacji i odstąpienie od ustalenia oraz naliczania opłaty podwyższonej. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Dyrektor Zarządu Zlewni w K. działając na podstawie art. 273 ust. 6 w zw. z art. 272 ust. 1 oraz art. 281 ust. 3 pkt 1 i art. 281 ust. 8 Prawa wodnego decyzją z dnia 5 czerwca 2020 roku, znak: [...] po rozpatrzeniu reklamacji określił podmiotowi Firma A ul. [...], [...], za okres I kwartału opłatę podwyższoną w wysokości 12010,00 zł, za wykorzystanie wód rzeki W. w km 80+875 do celów energetycznych dla Elektrowni Wodnej D., bez pozwolenia wodnoprawnego. W uzasadnieniu organ wskazał m.in., że reklamacja jest nieuzasadniona. Zdaniem organu art. 280 pkt 1 lit. a Prawa wodnego, obejmuje swym zakresem pobór wody do celów elektrowni wodnych. Zgodnie z tym przepisem opłatę podwyższoną ponosi się w razie korzystania z usług wodnych polegających na poborze wód podziemnych i powierzchniowych, bez wymaganego pozwolenia wodnoprawlego albo pozwolenia zintegrowanego. Zdaniem organu "usługa wodna" jaką jest korzystanie z wód do celów energetyki, w tym energetyki wodnej została w przepisie art. 35 ust. 3 pkt 1 i 6 p.w. zamieszczona odrębnie od poboru wód podziemnych lub powierzchniowych. Art. 35 ust. 3 Prawa wodnego stanowi o korzystaniu z wód do celów energetyki, w tym energetyki wodnej, a nie o poborze wody do tych celów. Zatem w rozumieniu przytaczanego przepisu korzystanie z wody ma w ustawie znaczenie odmienne niż jej pobór. Gdyby bowiem w pkt 6 chodziło o pobór wód do celów energetyki, w tym energetyki wodnej, to nie byłoby żadnego sensu w wydzielaniu osobnej jednostki redakcyjnej (punktu) o takiej treści, gdyż pobór wód do celów energetyki mieści się w pełnej ogólniejszej kategorii o której mowa w pkt 1 czyli poborze wód podziemnych lub powierzchniowych, między takimi pojęciami występuje stosunek nadrzędności/podrzędności zakresowej. Przepis art. 270 Prawa wodnego stanowi wprost, że za pobór wód do celów elektrowni wodnych należna jest wyłącznie opłata zmienna i to obliczana w szczególny sposób. Wysokość opłaty za pobór wody do celów elektrowni wodnych ustala się jako sumę iloczynów jednostkowej stawki opłaty i ilości energii elektrycznej wyprodukowanej w obiekcie energetyki wodnej, wyrażonej w MWh, oraz stawki opłaty i ilości wód podziemnych lub powierzchniowych pobranych bezzwrotnie na potrzeby technologiczne, wyrażone w m3, nieprzeznaczonej wprost do produkcji energii elektrycznej. W sformułowaniu zawartym w art. 35 ust. 3 pkt 1 p.w. ("pobór wód podziemnych lub powierzchniowych") nie określono celu , w którym ten pobór ma następować, w kategorii tej mieści się więc pobór wód w każdym możliwym celu, również w celu energetyki, w tym energetyki wodnej. W zamyśle ustawodawcy nie ujęcie w zamkniętym katalogu art. 268 ust. 1 p.w. poboru wody do celów elektrowni wodnych lub też wykorzystania wody dla celów energetyki, lecz posłużenie się zwrotem " pobór wód podziemnych lub powierzchniowych", przesądza, że "pobór wód do celów elektrowni wodnych" mieści się w "poborze wód podziemnych i powierzchniowych", o którym mowa w art. 268 ust. 1 Prawa wodnego. Opłata zmienna nr 400 ZZ została obliczona zgodnie z art. 272 ust. 3 Prawa wodnego jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej za pobór wód do celów elektrowni wodnej (1,24 zł) oraz ilości energii elektrycznej wyprodukowanej w obiekcie energetyki wodnej (1936,759 MWh). Ilości te zostały podane przez Firma A w przesłanym oświadczeniu z dnia 20 kwietnia 2020 r. Opłata podwyższona, zgodnie z art. 280 p.w. jest skutkiem braku pozwolenia wodno-prawnego i obliczona została na podstawie art. 281 ust. 1 p.w. w wysokości 500% opłaty zmiennej. Naliczona opłata podwyższona jest konsekwencją i pochodną naliczonej opłaty zmiennej, której wysokość nie była negowana przez użytkownika, tj. skarżącą. Zdaniem organu, na dzień wydania decyzji spółka Firma A nadal nie posiada pozwolenia wodno-prawnego na korzystanie z wód rzeki W. do celów energetycznych. Decyzja Prezydenta Miasta K. znak: [...], była dwukrotnie uchylana w całości przez organy odwoławcze i przekazywana do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy tj. Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, [...], uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 5 października 2016, a decyzję organu odwoławczego podtrzymał WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 17 maja 2019 r., sygn. akt: IV SA/Wa 955/19. Tym samym decyzja Prezydenta Miasta K. powoływana przez skarżącą w reklamacji nie podlegała wykonaniu. Mogła być dopiero wykonana z datą pozyskania przymiotu ostateczności, której nigdy nie posiadała. Stanowisko powyższe w pełni potwierdziły orzeczenia WSA w Krakowie, rozpatrujące tożsame sprawy ze skargi skarżącej na opłaty podwyższone za rok 2018. W ocenie organu skarżąca Firma A . nie posiada pozwolenia wodnoprawnego, a w konsekwencji nie doszło do naruszenia wskazanych w pkt 2 reklamacji przepisów K.p.a. W rozpoznawanej sprawie z uwagi na dyspozycję art. 273 ust. 6 p.w. w zw. z art. 281 ust. 8 p.w. zaistniała przesłanka obligująca Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w K. do wydania przedmiotowej decyzji. Na powyższą decyzję skargę wniósł Firma A, zarzucając naruszenie: 1/ przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 35 ust. 3 pkt 1 i 6, art. 270 ust. 4, art. 281 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 280 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 20 lipca 2017r. Prawo wodne, poprzez błędną wykładnię sprowadzającą się do przyjęcia, że usługa wodna obejmującą korzystanie z wód do celów energetyki wodnej jest tożsama z usługą wodną polegającą na poborze wód powierzchniowych, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia, że zachodzą przesłanki do ustalenia wobec Spółki opłaty podwyższonej, 2/ przepisów postępowania, w szczególności art. 6, 7, 7a, 8, 77 § 1, 80, 81a § 1 k.p.a., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez zaniechanie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego i jego wszechstronnego rozważenia, a tym samym niewyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, co spowodowało bezpodstawne przyjęcie, że Spółka nie posiada wymaganego prawem pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wód rzeki W. do celów energetycznych na potrzeby Elektrowni Wodnej D. w K.. Z uwagi na powyższe Firma A wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. W uzasadnieniu skarżąca wskazała m.in., że usługa polegająca na korzystaniu z wód do celów energetyki, w tym energetyki wodnej, nie jest i nie mieści się w zakresie usługi polegającej na poborze wód podziemnych lub wód powierzchniowych, tj. w tzw. "klasycznym" poborze wód ponieważ, w przypadku poboru wód do celów energetyki, mamy do czynienia z tzw. poborem zwrotnym w rozumieniu art. 16 pkt 40 p.w. Skarżąca powołała się na wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 26 września 2018 r., sygn. akt. II SA/Rz 590/18, gdzie Sąd ten wskazał m.i.n. że art. 16 pkt 40 p.w. rozstrzyga iż poborem zwrotnym jest pobór wód, po którym następuje odprowadzenie nieprzekształconych w ścieki wód w tej samej ilości. Pobór zwrotny sprowadza się do przepływu wody przez urządzenie wodne. Ustawodawca obowiązek opłat za pobór zwrotny reguluje autonomicznie, w oderwaniu od poboru wód in genere. Ratio legis przyjętych rozwiązań jest oczywiste - jeżeli pobiera się wodę w sposób zwrotny, a więc odprowadza się tę samą ilość niezanieczyszczonej wody, jaka została pobrana, nie ustala się opłaty za wodę, albowiem ta wraca do zasobu i stan wód nie ulega zmianie. Opłatę nalicza się wyłącznie za korzyść, jaką podmiot dokonujący poboru uzyskał w następstwie wykorzystania sił fizycznych przepływającej wody, a którą stanowi wyprodukowana energia elektryczna. "Klasyczny" pobór wód powierzchniowych należy rozumieć jako sytuację, gdy dochodzi do pobrania wód "bezzwrotnie" oraz wprawdzie z odprowadzeniem wód pobranych, ale przekształconych w ścieki. W sytuacji natomiast, gdy woda zostaje pobrana zwrotnie, a więc po poborze wraca do zasobu w takiej samej ilości bez zanieczyszczenia, tak przyjęty cel odpada, albowiem żadna wartość publiczna nie została wykorzystana lub zużyta. Zdaniem skarżącej brak jest podstaw by pozostałe formy poboru zwrotnego (oprócz przekształconych w ścieki wód pobranych zwrotnie) traktować, jak pobór "klasyczny" z art. 35 ust. 3 pkt 1 p.w. Niemożliwe jest ustalenie wysokości opłaty podwyższonej za pobór wód do celów elektrowni wodnych, bowiem opłatę za taki pobór ponosi się wyłącznie za ilość energii elektrycznej wyprodukowanej w obiekcie energetyki wodnej z wykorzystaniem wody pobranej zwrotnie, a nie ilości pobranych wód powierzchniowych. Zatem opłata zmienna (art. 270 ust. 4 p.w.) nie może być podstawą do ustalania opłaty podwyższonej (art. 281 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 280 pkt 1 lit. a) p.w.). Skarżąca przeczy jakoby w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie posiadał wymaganego prawem pozwolenia wodnoprawnego. Co prawda decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 5 października 2016 r., znak: [...] została uchylona w całości decyzją Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia 10 lutego 2017 r., znak: [...], to jednak zakres obu odwołań obejmował wyłącznie sporną kwestię sposobu i zakresu partycypacji w kosztach utrzymania urządzeń wodnych, zaś pozwolenie wodnoprawne sensu stricte nie było kwestionowane. Zatem usunięcie decyzji Prezydenta Miasta K. stanowiło w ocenie skarżącej rażące naruszenie prawa, co skutkowało złożeniem skargi na decyzję organu odwoławczego do WSA w Krakowie, która nie została uwzględniona, zaś dopiero NSA wyrokiem z dnia 27 czerwca 2018 r., sygn. akt II OSK 3210/17 uchylił wyrok WSA w Krakowie i decyzję Dyrektora RZGW z dnia 10 lutego 2017 r. podzielając stanowisko spółki. NSA stwierdził, że do wyjaśnienia pozostała jedynie kwestia uczestniczenia w kosztach utrzymania urządzeń wodnych i stwierdził, że stosowną decyzję rozstrzygającą, co do meritum ma wydać Dyrektor RZGW, po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego. Zatem decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 5 października 2016 r. w zakresie udzielenia wodnoprawnego nie ulegnie zmianie. Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z dnia 21.03.2019 r. nr. [...], wbrew powyższemu wyrokowi NSA uchylił decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 5 października 2016 r. w całości, przekazując ją organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Sprzeciw od powyższej decyzji został oddalony przez WSA w Warszawie, a NSA wyrokiem z dnia 17 października 2019 sygn. akt. II OSK 2910/19 uchylił powyższy wyrok WSA wraz z przedmiotową decyzją. Zdaniem skarżącej pozwolenie wodnoprawne cały czas nadal funkcjonuje w obrocie prawnym. Konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy (tj. partycypowanie w kosztach), nie ma istotnego wpływu na rozstrzygnięcie zawarte w decyzji udzielającej zgody wodnoprawne. Niezaskarżona przez żadną ze stron, wolna od wad część decyzji dot. pozwolenia wodnoprawnego, stanowi osobny, samodzielny byt prawny. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w całości podtrzymał swoje stanowisko oraz wniósł o oddalenie wniesionej skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Kontrolowana decyzja wydana została m.in. na podstawie art. 280 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. (aktualnie Dz. U. 2020 r. poz. 310; dalej: p.w.), zgodnie z którym opłatę podwyższoną ponosi się w razie korzystania z usług wodnych polegających na poborze wód podziemnych lub wód powierzchniowych, bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego. Stosownie do art. 281 ust. 1 pkt 1 p.w. wysokość opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 280 pkt 1, w przypadku dokonywania poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego ustala się w wysokości 500% opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych. W kontrolowanej sprawie dwie zasadnicze kwestie rzutują na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji o ustaleniu opłaty podwyższonej za wykorzystanie wód rzeki W. w km 80+875 do celów energetycznych dla Elektrowni Wodnej D. za pierwszy kwartał 2020 r. Pierwsza z nich dotyczy przyjęcia przez organ, że Firma A nie posiadała pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wód rzeki W. do celów energetycznych na potrzeby Elektrowni Wodnej D. w K.. Druga natomiast kwestia dotyczy zasadności nałożenia na skarżącą spółkę opłaty podwyższonej za opisaną wyżej usługę wodną, którą organ zakwalifikował jako pobór wód powierzchniowych. W odniesieniu do pierwszej kwestii bezspornym pozostaje, że Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 5 października 2016 r. znak: [...]:1. udzielił pozwolenia wodnoprawnego Firma A w J. G. na pobór wody z rzeki W. w km 80+875 do celów energetycznych poprzez pobór wód z rzeki dla Elektrowni Wodnej D. w K. oraz zrzut przepuszczonej przez turbiny wody do rzeki W., pod warunkami określonymi w punkcie [...] decyzji. Decyzją z dnia 10 lutego 2017 r., znak: [...] Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 27 lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 478/17 oddalił skargę Firma A na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia 10 lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 27 czerwca 2018r., sygn. akt II OSK 3210/17 uchylił ww. wyrok WSA w Krakowie z 27 lipca 2017 r. oraz zaskarżoną decyzję Dyrektora RZGW z 10 lutego 2017 r. Decyzją nr [...] z 21 marca 2019 r. Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie uchylił decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 5 października 2016 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 maja 2019 r., sygn. IV SA/Wa 955/16 oddalił sprzeciw od tej decyzji. Wyrokiem z dnia 17 maja 2019 r., sygn. II OSK 2910/19 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję. Z powyższych okoliczności wynika, że w dacie wydania zaskarżonej obecnie do Sądu decyzji z 5 czerwca 2020 r. o opłacie podwyższonej za okres I kwartału 2020 r., decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 5 października 2016 r. o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego nie miała waloru ostateczności. Zważywszy na to, że decyzji tej nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, ani też nie podlegała natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy, trzeba dalej przyjąć, że nie weszła ona do obrotu prawnego jako decyzja podlegająca wykonaniu. Trafnie zwraca się uwagę w doktrynie, że zasadniczo decyzja nie może być przez stronę wykonana w trakcie biegu terminu do wniesienia odwołania a w przypadku jego wniesienia przez dalszy okres, aż do rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy (por. A. Golęba [w:] H. Knysiak – Molczyk (red.) Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2019, s. 934). Podkreśla się, że "Zasada, zgodnie z którą decyzja przed upływem terminu do wniesienia odwołania nie podlega wykonaniu, dotyczy zarówno wykonalności decyzji w trybie przymusowym, jak i trybu wykonania dobrowolnego przez strony. Reguła ta nie ma jednak zastosowania, gdy decyzja jest zgodna z żądaniem wszystkich stron (art. 130 § 4). W świetle powyższego przepisu dobrowolne wykonanie decyzji nieostatecznej jest zatem dopuszczalne wtedy, gdy jest tylko jedna strona, a decyzja jest zgodna z jej żądaniem oraz gdy w sprawie występuje wiele stron, a ich interesy nie są sporne i decyzja jest zgodna z ich żądaniem, nie naruszając interesów prawnych osób trzecich" (ibidem). W okolicznościach niniejszej sprawy z powyższego wynika, że słusznie organ administracji publicznej przyjął, iż Firma A nie posiadał pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wód rzeki W. do celów energetycznych na potrzeby Elektrowni Wodnej D. w K. na dzień wydania kwestionowanej decyzji. W konsekwencji bezzasadne okazały się zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77 § 1 art. 80 i art. 81a § 1 k.p.a. przez niewzięcie przez organ pod uwagę faktu istnienia w obrocie prawnym pozwolenia wodnoprawnego udzielonego Spółce ww. decyzją PMK z 5 października 2016 r., albowiem okoliczności relewantne dla sprawy zostały przez organ wyjaśnione w sposób prawidłowy i pełny, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej. Co do drugiej kwestii spornej, a dotyczącej tego, czy art. 280 pkt 1 lit. a p.w. obejmuje swym zakresem pobór wody do celów elektrowni wodnych, należy w pierwszej kolejności wziąć pod uwagę treść art. 35 ust. 3 p.w., który stanowi, że usługi wodne obejmują: 1) pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych; 2) piętrzenie, magazynowanie lub retencjonowanie wód podziemnych i wód powierzchniowych oraz korzystanie z tych wód; 3) uzdatnianie wód podziemnych i powierzchniowych oraz ich dystrybucję; 4) odbiór i oczyszczanie ścieków; 5) wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, obejmujące także wprowadzanie ścieków do urządzeń wodnych; 6) korzystanie z wód do celów energetyki, w tym energetyki wodnej; 7) odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast; 8) trwałe odwadnianie gruntów, obiektów lub wykopów budowlanych oraz zakładów górniczych, a także odprowadzanie do wód - wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast; 9) odprowadzanie do wód lub do ziemi wód pobranych i niewykorzystanych". Usługa wodna, jaką jest korzystanie z wód do celów energetyki, w tym energetyki wodnej została więc w cytowanym przepisie zamieszczona odrębnie od poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych. Co ważne, art. 35 ust. 3 pkt 6 ustawy stanowi o korzystaniu z wód do celów energetyki, w tym energetyki wodnej, a nie o poborze wody do tych celów. Trzeba zatem przyjąć, że w rozumieniu omawianego artykułu korzystanie z wody ma znaczenie odmienne niż jej pobór. Gdyby w pkt 6 cytowanego przepisu chodziło o pobór wód do celów energetyki, w tym energetyki wodnej, to nie byłoby żadnego sensu w wydzielaniu osobnej jednostki redakcyjnej (punktu) o takiej treści, gdyż pobór wód do celów energetyki z punktu widzenia logiki (stosunków zakresowych) mieści się w pełni w ogólniejszej kategorii o której mowa w pkt 1 czyli poborze wód podziemnych lub powierzchniowych (bez dookreślenia celu), między takimi pojęciami występuje stosunek nadrzędności/podrzędności zakresowej. Zgodnie z art. 268 ust. 1 pkt 1 p.w. opłaty za usługi wodne uiszcza się między innymi za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych, przy czym przepis ten nie przewiduje odrębnych opłat za korzystanie z wody do celów energetyki wodnej. Opierając się wyłącznie na brzmieniu art. 35 ust. 3 w związku z art. 11 oraz art. 268 p.w., można by dojść do przekonania, że pobór wód podziemnych lub powierzchniowych oraz korzystanie z wód dla celów energetyki to dwie zupełnie odrębne usługi wodne, nie pokrywające się w żadnym zakresie, przy czym ustawodawca nie przewidział obowiązku uiszczania opłat za "korzystanie z wód do celów energetyki, w tym energetyki wodnej", a jedynie za pobór wód. Zestawienie tych przepisów może budzić poważne wątpliwości, czy sporna usługa wodna jaką jest "korzystanie z wód do celów energetyki, w tym energetyki wodnej" podlega opłatom "zwykłym", a tym samym czy podlega opłatom podwyższonym, gdyż obie te opłaty są ze sobą ściśle powiązane, choćby poprzez sposób wyliczenia opłaty podwyższonej (stanowi ona 500 % opłaty "podstawowej"- art. 282 ust. 1 pkt 1 ustawy). Innymi słowy, aby powiedzieć, że brak jest podstaw do naliczenia opłaty podwyższonej, trzeba byłoby również powiedzieć, że brak jest podstaw do naliczenia opłaty "zwykłej". Dla ustalenia, czy istnieje podstawa do naliczenia opłaty za korzystanie z wód dla celów energetyki wodnej konieczne jest jednak uwzględnienie także pozostałych przepisów ustawy, a ich analiza prowadzi już do odmiennych wniosków. Zgodnie z art. 270 ust. 1 p.w. opłata za usługi wodne za pobór wód składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu, opłaty stałej nie ponosi się za pobór wód (...) do celów elektrowni wodnych. Zgodnie z ust. 4, opłatę za pobór wód do celów elektrowni wodnych ponosi się wyłącznie za ilość energii elektrycznej wyprodukowanej w obiekcie energetyki wodnej z wykorzystaniem wody pobranej zwrotnie, rozumianej jako woda, która została pobrana, wykorzystana, a następnie odprowadzona w tej samej ilości i niepogorszonej jakości, oraz za pobraną bezzwrotnie wodę technologiczną nieprzeznaczoną wprost do produkcji energii elektrycznej. Przepis ten zatem wprost stanowi, że za pobór wód do celów elektrowni wodnych należna jest wyłącznie opłata zmienna. Dalej, art. 272 ust. 3 p.w. określa sposób obliczania tej opłaty: "Wysokość opłaty za pobór wód do celów elektrowni wodnych ustala się jako sumę iloczynów jednostkowej stawki opłaty i ilości energii elektrycznej wyprodukowanej w obiekcie energetyki wodnej, wyrażonej w MWh, oraz stawki opłaty i ilości wód podziemnych lub wód powierzchniowych pobranych bezzwrotnie na potrzeby technologiczne, wyrażonej w m3, nieprzeznaczonej wprost do produkcji energii elektrycznej". Natomiast art. 274 pkt. 3 lit. a p.w. ustala "górne jednostkowe stawki opłat za usługi wodne, o których mowa w art. 268 ust. 1 pkt 1-3" które wynoszą: za pobór wód w formie opłaty zmiennej, w zależności od ilości pobieranej wody w ramach pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego: "do celów elektrowni wodnych - 1,24 zł za 1 MWh wyprodukowanej energii elektrycznej w obiekcie energetyki wodnej oraz 0,35 zł za pobór bezzwrotny 1 m3 wody technologicznej nieprzeznaczonej wprost do produkcji energii elektrycznej". Podobnie § 1 pkt. 3 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. poz. 2502), wskazuje, że "przepisy rozporządzenia określają jednostkowe stawki opłat za usługi wodne w formie opłaty zmiennej - za pobór wód do celów elektrowni wodnych za jednostkę wyprodukowanej energii elektrycznej w obiekcie energetyki wodnej oraz za bezzwrotny pobór wody technologicznej nieprzeznaczonej wprost do produkcji energii elektrycznej". Natomiast zgodnie z § 5 ust. 1 pkt. 37 " jednostkowe stawki opłat za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty zmiennej, w zależności od ilości pobieranych wód w ramach pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, wynoszą: do celów elektrowni wodnych - 1,24 zł za 1 MWh wyprodukowanej energii elektrycznej w obiekcie energetyki wodnej oraz 0,35 zł za bezzwrotny pobór 1 m3 wody technologicznej nieprzeznaczonej wprost do produkcji energii elektrycznej." Podkreślenia wymaga, że w sformułowaniu zawartym w art. 35 ust. 3 pkt 1 ustawy ("pobór wód podziemnych lub powierzchniowych") nie dookreślono celu, w którym ten pobór ma następować, w kategorii tej mieści się więc pobór wód w każdym możliwym celu, również w celu energetyki, w tym energetyki wodnej. Wykładając zatem art. 35 ust. 3 pkt 6 ustawy zgodnie z zasadą racjonalności logicznej prawodawcy uznać należy, że w tej jednostce redakcyjnej chodzi o takie użycie wód do celów energetyki, w tym energetyki wodnej, które nie polega na poborze wód podziemnych lub powierzchniowych. Skoro w zamkniętym katalogu usług wodnych podlegających opłacie sformułowanym w art. 268 ust. 1 p.w. ustawodawca nie ujął poboru wody do celów elektrowni wodnych lub też korzystania wody dla celów energetyki, zamieścił tam natomiast ogólnie opisaną usługę "pobór wód podziemnych i powierzchniowych", to jasnym staje się, że "pobór wód do celów elektrowni wodnych" mieści się w "poborze wód podziemnych i powierzchniowych", o którym mowa w art. 268 ust. 1 pkt 1 p.w. Odmienny pogląd prowadziłoby do absurdalnego wniosku, że ustawa nie przewiduje opłat za pobór wód do celów elektrowni wodnych w katalogu odpłatnych usług wodnych, a równocześnie szczegółowo określa zasady, na podstawie których oblicza się opłatę za pobór wody do tych właśnie celów. W świetle powyższych ustaleń Sąd nie podzielił zarzutów naruszenia prawa materialnego, w szczególności art. 35 ust. 3 pkt 1 i 6, art. 270 ust. 4, art. 281 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 280 pkt 1 lit. a p.w. Kontrolowany organ dokonał ich właściwej wykładni i prawidłowo zastosował, przyjmując że skarżąca spółka korzystała z usługi wodnej polegającej na poborze wód na cele elektrowni wodnych (mieszczącej się w pojęciu poboru wód podziemnych lub powierzchniowych) bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, co wiązało się z obowiązkiem poniesienia opłaty podwyższonej. Tym samym Sąd podzielił stanowisko wyrażone w analogicznych sprawach przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyrokach: z dnia 29 maja 2019 r., sygn. II SA/Kr 456/19, z dnia 4 lipca 2019 r., sygn. II SA/Kr 457/19, oraz z dnia 6 września 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 458/19. Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło