II SAB/Kr 270/19
WyrokWSA w Krakowie2019-10-04
Skład orzekający: SWSA Małgorzata Łoboz, WSA Agnieszka Nawara - Dubiel, WSA Jacek Bursa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Narodowego Funduszu Zdrowia dopuścił się bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 16 lipca 2018 r. w zakresie punktów 3, 4 i 5, i jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Dyrektor Narodowego Funduszu Zdrowia dopuścił się bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej, ponieważ żądane dane zostały udostępnione po upływie ustawowego terminu, a nawet po wniesieniu skargi. Jednakże, bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż wynikała z błędnej interpretacji wniosku i nie była spowodowana złą wolą organu. W zakresie informacji przetworzonej (punkt 3 wniosku), skargę oddalono, ponieważ skarżący nie wykazał szczególnego interesu publicznego w jej uzyskaniu.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej danych pacjentów, w tym m.in. ulicy zamieszkania, identyfikatora pacjenta oraz nazwy poradni. Organ udostępnił część informacji w postaci tabeli, jednak wskazał, że nie posiada danych o ulicy zamieszkania pacjentów i nie może ich przetworzyć bez wykazania szczególnego interesu publicznego. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu w zakresie punktów 3, 4 i 5 wniosku. Po wniesieniu skargi organ udostępnił pozostałe dane. Sąd umorzył postępowanie w zakresie punktów 4 i 5, oddalił skargę w zakresie punktu 3, stwierdzając jednocześnie bezczynność organu, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. do udostępnienia informacji publicznej na wniosek skarżącego z dnia 16 lipca 2018 r. w zakresie punktów 4 i 5; oddalono skargę w zakresie punktu 3 wniosku; stwierdzono, że Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; zasądzono od organu na rzecz skarżącego kwotę 560 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Małgorzata Łoboz (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara - Dubiel WSA Jacek Bursa po rozpoznaniu w dniu 4 października 2019 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M.H. na bezczynność Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 16 lipca 2018 r. w zakresie punktów 3,4 i 5 I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. do udostępnienia informacji publicznej na wniosek skarżącego z dnia 16 lipca 2018 r. w zakresie punktów 4 i 5; II. oddala skargę w zakresie punktu 3 wniosku, III. stwierdza, że Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od organu na rzecz skarżącego kwotę 560 (słownie: pięćset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu 16 lipca 2018 r. M. H. zwrócił się do Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej następującej treści: "Wnoszę o udostępnienie informacji publicznej na tę skrzynkę ePUAP w zakresie danych pacjentów zamieszkałych na terenie gminy S. (leczonych na terenie gminy S. jak i poza terenem gminy S., np. w K.), takich jak:
1. Rok urodzenia (lub wieku) pacjenta.
2. Płeć.
3. Ulica (tam, gdzie są) w S. lub nazwa sołectwa, w którym pacjent mieszka.
4. Identyfikator pacjenta (liczbowy lub literowy).
5. Nazwa poradni, w której się leczy (o ile jedna) z tego można zrezygnować, ale jeśli możemy mieć, to miejmy.
6. Kod ICD choroby (kategoria 3-znakowa).
7. Data ostatecznego rozpoznania choroby (rok)".
W dalszej części wniosku wyszczególniono kody chorób pozostających w zainteresowaniu wnioskodawcy tj.: nowotwory, zapalenia spojówek, choroby niedokrwienne serca, w tym zawał, zespoły sercowo-płucne, w tym zator płucny, zatrzymanie krążenia, częstoskurcz napadowy, migotanie przedsionków, zaburzenia rytmu serca, krwotok mózgowy, zawał mózgu, udar mózgu i powikłania, choroby układu oddechowego, choroby tarczycy, zaburzenia okresowe i napadowe, czyli padaczka, migrena, niepłodność męska, poronienia nawykowe, niepłodność kobieca, poronienia, poród przedwczesny, powikłania okołoporodowe, niska/wysoka masa urodzeniowa płodu, zaburzenia oddechowe i sercowo-naczyniowe płodu, wady wrodzone, zniekształcenia i aberracje chromosomowe, wypadki, zatrucia przez narażenie na substancje szkodliwe, sarkoidoza, zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania, choroby skóry, samouszkodzenia, próby samobójcze, przestępstwa.
W odpowiedzi na powyższy wniosek Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. (dalej jako Dyrektor [...]OW NFZ) w dniu 27 lipca 2018 r. przekazał przez ePUAP pismo wraz z posiadanymi informacjami w postaci tabeli (plik Excel). Tabela ta zawierała 100888 wierszy oraz kolumny o następującej treści: rok, rozpoznanie-kod, rozpoznanie-opis, wiek, osoba płeć-kod, płeć - opis, produkt kontraktowy - kod, produkt kontraktowy - nazwa, liczba pacjentów, zaś w pierwsze kolumnie znajdowała się liczba porządkowa. Tabela, w postaci takiej, w jakiej została przekazana skarżącemu przez ePUAP, została nagrana na płycie CD i dołączona do akt sprawy. Co do reszty żądanej informacji wskazano, że organ nie mógł po pierwsze przekazać tych danych bez ich przetworzenia, a po wtóre określić je jako miejsce zamieszkania pacjenta, gdyż dane te są dynamiczne i nie podlegają ciągłej aktualizacji. Ponadto organ przekazał skarżącemu informacje o udzielonym produkcie kontraktowym - nazwa, które to nazwy wskazują poradnie, w których udzielono świadczenia np. określenie "świadczenia w zakresie chirurgii ogólnej", wskazuje, że udzielono ich w poradni chirurgii ogólnej.
W dniu 6 sierpnia 2018 r. M. H. wniósł za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji określonych w punktach 3, 4 i 5 wniosku, wskazując, że otrzymana w dniu 27 lipca 2018 r. odpowiedź była niepełna. Skarżący domagał się zobowiązania organu do dokonania czynności w zakresie udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem, wymierzenia organowi grzywny oraz zasądzenia kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...]OW NFZ w K. wniósł o umorzenie postępowania oraz oddalenie wniosku o nałożenie grzywny, a to z uwagi na fakt, że bezczynność organu wynikała z błędnej interpretacji wniosku skarżącego i nie miała miejsca z rażącym naruszeniem przepisów prawa.
Organ wyjaśnił, że w dniu 27 lipca 2018 roku przekazał przez ePUAP pismo wraz z posiadanymi informacjami w postaci tabeli (plik Excel). Tabela ta zawierała 100888 wierszy oraz kolumny o następującej treści: rok, rozpoznanie-kod, rozpoznanie-opis, wiek, osoba płeć-kod, płeć - opis, produkt kontraktowy - kod, produkt kontraktowy - nazwa, liczba pacjentów, zaś w pierwsze kolumnie znajdowała się liczba porządkowa. Tabela, w postaci takiej, w jakiej została przekazana skarżącemu przez ePUAP, została nagrana na płycie CD i dołączona do akt sprawy. Skarżący, także w ww. piśmie otrzymał informację, że organ nie posiada danych dotyczących aktualnej "ulicy miasta S. lub sołectwa, przy której pacjent mieszka". Dane te nie są gromadzone przez organ i na bieżąco aktualizowane, ponieważ pochodzą one z danych gromadzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Dane dotyczące ulicy, przy której mieszka pacjent nie są sprawozdawane do Funduszu przez podmioty lecznicze. Nie znajdują się one w rejestrze dotyczącym udzielonych świadczeń. Organ zatem nie mógł po pierwsze przekazać tych danych bez ich przetworzenia, a po wtóre określić je jako miejsce zamieszkania pacjenta, gdyż dane te są dynamiczne i nie podlegają ciągłej aktualizacji. Ponadto organ przekazał skarżącemu informacje o udzielonym produkcie kontraktowym - nazwa, które to nazwy wskazują poradnie, w których udzielono świadczenia np. określenie "świadczenia w zakresie chirurgii ogólnej", wskazuje, że udzielono ich w poradni chirurgii ogólnej.
Skarżący we wniosku nie sprecyzował, że nazwa poradni, ma być nazwą własną, w związku z powyższym organ udzielił informacji wskazując generalne nazwy poradni, wynikające z udzielonego produktu kontraktowego. Podobnie skarżący nie sprecyzował, w jaki sposób ma być nadany identyfikator pacjenta, stąd organ przekazał dane z użyciem liczb porządkowych pacjentów dla poszczególnych rozpoznań, dla pacjentów w określonym wieku.
Analizując natomiast treść skargi, organ doszedł do przekonania, że w odbiorze skarżącego mógł pozostawać w bezczynności. Organ mógł bowiem bardziej precyzyjnie wskazać w piśmie, że dane dotyczące ulicy zamieszkania pacjenta po pierwsze wymagają dużego przetworzenia, a po wtóre nie są danymi gromadzonymi i aktualizowanym przez organ, a przez inną instytucję (ZUS), zatem, nawet jeśli dane te zostaną przekazane (zgodnie z brzmieniem art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1330), po wykazaniu, że informacje te są szczególnie istotne dla interesu publicznego), nie będą to być może aktualne dane dot. miejsca zamieszkania. Ponadto organ stwierdził, że mógł bardziej precyzyjnie wskazać nazwę poradni oraz określić identyfikator pacjenta, inaczej aniżeli poprzez nadanie liczby porządkowej dla poszczególnych rozpoznań, dla pacjentów w określonym wieku.
Dyrektor [...]OW NFZ w K. uwzględnił skargę i w dniu 21 sierpnia 2018 r. przekazał skarżącemu przez ePUAP pismo z wezwaniem do wykazania szczególnego interesu publicznego w zakresie uzyskania informacji dotyczącej ulic, przy których mieszkają pacjenci, którym udzielono świadczeń opieki zdrowotnej oraz przekazał zmodyfikowane dane w pliku Excel, zawierające identyfikator poszczególnego pacjenta oraz nazwę poradni i świadczeniodawcy, w której świadczenie zostało udzielone (płyta cd z udostępnionymi ponownie danymi została dołączona do akt sprawy).
Powyższe zdaniem organu uzasadnia umorzenie postępowania.
Dalej podano, że bezczynność organu wynikała z błędnej interpretacji wniosku skarżącego i nie miała miejsca z rażącym naruszeniem przepisów prawa. Organ podkreślił, że skarżący wnioskował o bardzo dużą skomplikowanych danych i dane te zostały mu przekazane w terminie ustawowym, bez zbędnej zwłoki. Natomiast po ich przekazaniu, skarżący nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń. Wiadomość o tym, że dane te, w jego ocenie nie są wystarczające, organ powziął dopiero w dniu wpływu skargi.
Postanowieniem z dnia 16 listopada 2018 r. sygn. akt II SAB/Kr 143/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę M. H. na bezczynność Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 16 lipca 2018 r. w zakresie punktów 3,4 i 5. W ocenie sądu, organ nie pozostawał w bezczynności odnośnie udostępnienia informacji publicznej, albowiem żądania udostępnienia danych dotyczących ulica (tam, gdzie są) w S. lub nazwa sołectwa, w którym pacjent mieszka, identyfikatora pacjenta (liczbowy lub literowy) oraz nazwy poradni, w której się leczy nie można uznać za informację publiczną.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 27 marca 2019 r. sygn. akt I OSK 517/19 po rozpoznaniu skargi kasacyjnej M. H., uchylił wyżej opisane postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia NSA wskazał, że WSA w Krakowie rozpoznając ponownie skargę powinien mieć na względzie okoliczność, iż żądania informacja została udzielona zgodnie z wnioskiem po wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Ocenić zatem powinien, stosownie do treści art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a., czy w sprawie organ pozostawał w bezczynności, a jeżeli tak to czy bezczynność ta miała charakter rażący czy też nie oraz zobowiązać organ do udostępnienia informacji, natomiast w przypadku, gdy z uwagi na udzielenie informacji publicznej, nie jest możliwe zobowiązanie do dokonania tej czynności, to w tym zakresie postępowanie umorzyć.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (materialnym - określającym prawa i obowiązki stron oraz procesowym - regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej), nie są przy tym związane - w myśl przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718), dalej "p.p.s.a." - zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co daje Sądowi podstawę i zarazem obliguje do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa.
Niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Przedmiot postępowania, a to kwestia udzielenia informacji publicznej należy do tej kategorii, dlatego też sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym, bez wyznaczania rozprawy.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1330, dalej jako "u.d.i.p."), udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Stan bezczynności – w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej – oznacza zatem sytuację, w której mimo upływu ustawowych terminów podmiot zobowiązany nie udostępnia żądanej informacji, nie wydaje decyzji, gdy zachodzą podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej z przyczyn wskazanych w art. 5 u.d.i.p. albo umorzenia postępowania, bądź nie informuje wnioskodawcy o tym, że nie posiada żądanej informacji lub objęta wnioskiem informacja nie stanowi informacji publicznej.
W niniejszej sprawie w zakreślonym terminie organ nie udzielił skarżącemu M. H. żądanej informacji, co jest bezsporne. Tym samym pozostawał w bezczynności, która istniała również w dniu wniesienia skargi na tę bezczynność do Sądu. Jak wynika z akt sprawy, organ udzielił żądanej informacji zgodnie z wnioskiem w zakresie punktów 4 i 5 wniosku dopiero po wniesieniu skargi. Udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi na bezczynność uczyniło zatem zbędnym konieczność orzeczenia o zobowiązaniu Dyrektora [...]OW NFZ w K. do rozpoznania żądania skarżącego. Nie można bowiem nakazywać podmiotowi zobowiązanemu, aby udostępnił informację publiczną w sytuacji, gdy już to uczynił. Jego działanie, wyprzedzające orzeczenie sądu administracyjnego, wyczerpuje zatem jeden z wniosków skargi na bezczynność, co wyłącza możliwość jej uwzględnienia nawet wówczas, gdy rozstrzygnięcie lub czynność materialnotechniczna zostały podjęte z naruszeniem terminu przewidzianego do ich dokonania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 września 2012 r., sygn. akt II OSK 1431/12).
Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, że postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Dyrektora [...]OW NFZ w K. do rozpatrzenia wniosku skarżącego M. H. w punktach 4 i 5 okazało się bezprzedmiotowe, gdyż w jego toku, a przed wydaniem wyroku wystąpiło zdarzenie, które uczyniło zbędnym merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy w tym zakresie. Stosownie bowiem do uchwały NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., pozwalający na umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego w sytuacji, gdy stało się ono z innych przyczyn bezprzedmiotowe, ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu – w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. – organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Zatem mimo tego, że w dniu wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności, wobec udzielenia odpowiedzi zgodnej z treścią wniosku we wskazanym zakresie strony skarżącej już po wniesieniu skargi, odpadła przesłanka wydania przez Sąd orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. nakazania organowi załatwienia wniosku w punktach 4 i 5.
W oparciu zatem o dyspozycję art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., postępowanie w przedmiocie bezczynności organu w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego w punktach 4 i 5 należało umorzyć, o czym orzeczono w punkcie I wyroku.
Udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi, a przed jej rozpoznaniem, nie zwalnia jednak sądu od podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla tego typu skargi (por. postanowienie NSA z 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12; wyrok NSA z 15 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 2390/12, publ.: baza orzeczeń CBOIS). Skoro udzielenie żądanej przez stronę skarżącą informacji publicznej nastąpiło z przekroczeniem terminu określonego w art. 13 u.d.i.p. organ pozostawał w tym okresie w bezczynności. Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że stwierdzona w niniejszej sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Orzeczenie rażącego naruszenia prawa jest zastrzeżone zatem dla najbardziej jaskrawych przypadków długotrwałej bierności organów. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja rażącej bezczynności nie zaistniała, albowiem udzielenie żądanych przez stronę informacji nie wynikało ze złej woli organu, czy lekceważenia wnioskodawcy. Organ bowiem wskazał, że jego początkowa bezczynność wynikała z błędnej interpretacji wniosku skarżącego. W tak specyficznej sytuacji, skoro przekroczenie terminu do udostępnienia informacji publicznej nie było znaczne oraz wobec wyjaśnienia przyczyn opóźnienia w rozpoznaniu wniosku przez organ, należy uznać, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu ocenianą okoliczność należy stopniować, jak bowiem należałoby zakwalifikować znacznie dłuższe i nieusprawiedliwione przypadki bezczynności.
Z tych samych powodów Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania grzywny określonej w art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd wziął bowiem pod uwagę, że wymierzenie grzywny jest dodatkowym środkiem stosowanym w sytuacjach rażącego naruszenia prawa, jednakże zmierzającym, poprzez dolegliwość finansową, do zmobilizowania organu do rozpoznania wniosku poprzez udostępnienie informacji bądź wydania decyzji o odmowie udostępnienia. W niniejszej sprawie sposób działania organu nie uzasadniał zastosowania represji w postaci grzywny, a okoliczności sprawy nie wskazywały także na konieczności dyscyplinowania organu w celu zapewnienia podjęcia przez niego dalszych czynności.
Wobec powyższego, stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt III sentencji wyroku).
Co się tyczy informacji żądanej w punkcie 3-cim wniosku, czyli "ulic Miasta S. lub nazwy sołectwa w którym pacjent mieszka", organ uznał, że ta informacja ma charakter informacji przetworzonej. Organ przyjął tak dlatego, że wymagała ona co do zasady dokonania stosownych analiz, zestawień statystycznych połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych. Organ wyjaśnił, że liczba przekazywanych danych zgodnie z wnioskiem obejmuje 31 193 pacjentów, co do których przyporządkowanie ulicy albo sołectwa, w których pacjent mieszka, wymaga odpowiedniego pozyskania danych z bazy zewnętrznej, a to Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i każdorazowego przyporządkowania ich do poszczególnych pacjentów, co wymaga olbrzymiego nakładu pracy i jest bardzo czasochłonne. Jest tak dlatego, że dane dotyczące ulicy, przy której pacjent mieszka, nie są sprawozdawane do organu przez podmioty lecznicze, nie znajdują się one w rejestrze udzielonych świadczeń. W związku z powyższym organ zwrócił się do skarżącego o wykazanie w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, że uzyskanie informacji w punkcie 3-cim wniosku jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. M. H. nie odpowiedział na powyższe wezwanie.
Analizując powyższą sytuację, trzeba wskazać, że zgodnie z art. 3 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Przepis ten statuuje dwie przesłanki pozwalające na odmowę wnioskodawcy żądanej informacji. Po pierwsze, wnioskodawca żąda udostępnienia informacji o charakterze przetworzonym, której podmiot zobowiązany nie posiada i musi dopiero ją wytworzyć dla potrzeb realizacji wniosku. Po drugie, wnioskodawca nie wykazał, że wytworzenie specjalnie w odpowiedzi na jego wniosek nowych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (por. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2019 r., I OSK 1060/17, LEX nr 2649585 ). Jeśli zatem mamy do czynienia z informacją przetworzoną, konieczne jest wykazanie istotności dla interesu publicznego. Niespornym jest w sprawie, że M. H. tego nie wykazał. Należy zatem odpowiedzieć na pytanie, czy informacja żądana w punkcie 3-cim wniosku jest informacją przetworzoną. Posiłkując się orzecznictwem wskazać należy, że tak właśnie jest. NSA w wyroku z dnia 23 stycznia 2019 r. I OSK 431/17, LEX nr 2621227 wskazał, co następuje: "Stosownie do brzmienia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., który stanowił materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Jakkolwiek "informacja publiczna przetworzona" nie posiada na gruncie obowiązującego prawa swojej definicji legalnej, to można wskazać, że charakter taki mogą mieć dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Oznacza to zatem podjęcie przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji działania o charakterze intelektualnym w odniesieniu do zbioru informacji, który jest w jego posiadaniu i nadania skutkom tego działania cech informacji. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona". Z kolei w wyroku z dnia 10 kwietnia 2019 r. I OSK 1920/18, LEX nr 2665079 NSA zauważył: "1. Proces powstawania informacji publicznej skupia podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na jej wytworzeniu dla wnioskodawcy, odrywając go od przypisanych mu kompetencji i zadań, toteż ustawodawca zdecydował, że proces wytworzenia nowej informacji na podstawie posiadanych dokumentów obwarowany będzie koniecznością wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. 2. W istocie zatem przetworzenie w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. polega na stworzeniu nowej informacji z już istniejących. Powstaje zatem zupełnie nowa jakość co dotyczy również zebrania wielu informacji prostych, ponieważ nakład pracy przy ich zebraniu powoduje, że wykracza to poza zwykłą działalność podmiotu zobowiązanego, co z kolei powoduje, że stworzony zostaje nowy zbiór charakteryzujący się w istocie nowymi cechami nie istniejącymi w chwili złożenia wniosku".
W ocenie Sądu, w świetle powyższych wskazówek, skoro opisany przez organ, a zacytowany wyżej proces ewentualnego uzyskania informacji ujętej w punkcie 3-cim wniosku wymagał czasochłonnej analizy, szukania i porównywania danych z zewnętrznych zasobów ZUS, to jest to ewidentnie informacja przetworzona, której udzielenie musi być poprzedzone wykazaniem szczególnego interesu publicznego. Skoro skarżący nie wykazał tego interesu, w zakresie żądania w punkcie 3-cim wniosku skargę oddalono, w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a., mając na uwadze, że skarżący w większej uzyskał uwzględnienie zarzutów skargi. Szczególnie chodzi tutaj o koszty postępowania kasacyjnego, wobec faktu, że skarga kasacyjna skarżącego została uwzględniona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło