II SAB/Kr 406/14
WyrokWSA w Krakowie2015-02-04
Skład orzekający: WSA Kazimierz Bandarzewski, WSA Krystyna Daniel, WSA Beata Łomnicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Starosta W. prowadził postępowanie w sprawie naruszania przepisów o ochronie środowiska w zakresie odprowadzania ścieków w sposób przewlekły z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Starosta W. prowadził postępowanie w sposób przewlekły z rażącym naruszeniem prawa, pomimo wydania decyzji po wniesieniu skargi. Przewlekłość wynikała z braku efektywności i opieszałości organu w podejmowaniu czynności, co potwierdza długi czas trwania postępowania i podejmowanie czynności pozornych lub niecelowych. Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu administracyjnego, ponieważ decyzja została wydana, ale stwierdził przewlekłość, wymierzył grzywnę i zasądził koszty postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę W. w sprawie naruszania przepisów o ochronie środowiska w zakresie odprowadzania ścieków. Wniosek o wszczęcie postępowania złożyła w marcu 2012 r. Organ wydał decyzję odmowną w maju 2014 r. Skarżąca zarzuciła organowi opieszałość, podejmowanie czynności pozornych oraz niewłaściwe prowadzenie postępowania dowodowego. Starosta W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, wskazując na podjęte czynności i przekazanie sprawy innym organom.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie umorzył postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania do wydania aktu administracyjnego, stwierdził, że przewlekłość prowadzenia postępowania przez Starostę W. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzył Staroście W. grzywnę w wysokości 300 zł oraz zasądził od Starosty W. na rzecz skarżącej B.O. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie: WSA Krystyna Daniel (spr.) WSA Beata Łomnicka Protokolant: Urszula Czerwińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2015 r. sprawy ze skargi B.O. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę W. w przedmiocie odprowadzania ścieków I. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania do wydania aktu administracyjnego; II. stwierdza, że przewlekłość prowadzenia postępowania przez Starostę [....] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. wymierza Staroście [....] grzywnę w wysokości 300 zł (trzysta złotych); IV. zasądza od Starosty [....] na rzecz skarżącej B.O. kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
B.O. w dniu 27.10.2014 r. wniosła za pośrednictwem Starosty W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność tego organu oraz prowadzenie postępowania w sposób przewlekły. Domagała się uznania przez sąd, że postępowanie prowadzone przez Starostę W. w sprawie naruszania przepisów o ochronie środowiska w zakresie odprowadzania płynnych ścieków fekalnych i socjalno-bytowych z budynków mieszkalnych i handlowo-usługowych przy ul. [...] w K. do cieku wodnego bez nazwy w zlewni potoku [...] na działce stanowiącej jej własność nr [...] prowadzone było w sposób przewlekły oraz zasądzenia od Starosty W. kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podała, że w piśmie z 04.03.2012 r. wniosła do Starosty W. wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie naruszania przepisów o ochronie środowiska - zanieczyszczania cieku wodnego "bez nazwy" na posesji nr [...] w K. przez mieszkańców ulicy [...] . We wniosku podniosła, iż na wysokości należących do niej działek nr [...] i [...] ciek wodny "bez nazwy" w zlewni potoku [...] zanieczyszczany jest ściekami o charakterze fekalnym i socjalno- bytowym. Po dwóch latach decyzją z 15.05.2014 r. znak: [...] Starosta W. odmówił wydania decyzji w sprawie naruszania przepisów o ochronie środowiska w zakresie odprowadzania płynnych ścieków z budynków mieszkalnych i handlowo-usługowych przy ul. [...] w K. do cieku wodnego bez nazwy w zlewni potoku [...] Skarżąca wniosła więc odwołanie od ww. decyzji oraz jednocześnie "skargę na przewlekłe prowadzenie przez Starostę postępowania w przedmiotowej sprawie". Samorządowe Kolegium Odwoławczego w K. postanowieniem z 4.09.2014 r., znak [...] uznało zażalenie na przewlekle prowadzenie postępowanie za niezasadne.
Zdaniem skarżącej, przez okres ponad dwóch lat czynności organu I instancji ograniczały się tylko do wymiany nic nie znaczącej korespondencji. Ponadto materiał dowodowy w tej sprawie był bardzo niewielki i ograniczał się praktycznie do wyników badań próbek wody. Nadmieniła przy tym, że badania zostały przeprowadzone przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w K. niewłaściwie, z naruszeniem prawa, z niedochowaniem terminów, badania trwały prawie 1,5 roku, nie została o nich powiadomiona, nie brała w nich udziału, zatem nie wiadomo skąd były pobierane próbki do badań oraz w jakim czasie. Ponadto w sprawie w ogóle nie doszło do współdziałania i kontroli przez upoważnione inne organy tj. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w W. oraz Urząd Miasta w K. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w W. nie dokonał kontroli osadników i ich szczelności, usytuowania na dawnym rowie melioracyjnym lub w jego bardzo bliskim pobliżu, ich rozszczelniania, a Urząd Miasta w K. nie skontrolował rachunków, faktur wywozu fekalii, ich ilości, częstotliwości przez mieszkańców ulicy [...] , co załatwiło by przedmiotową sprawę zanieczyszczenia środowiska .
W ocenie skarżącej organ I instancji na żadnym etapie prowadzonego postępowania administracyjnego nie zachowywał terminów do załatwienia sprawy określonych w z art. 35 § 1 Kpa.
Wraz ze skargą skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do jej wniesienia, wskazując, że termin do jej wniesienia upłynął w dniu 12 października 2014 r.
W odpowiedzi na skargę Starosta W. wniósł o oddalenie skargi. Organ wyjaśnił, że postępowanie w sprawie zostało zainicjowane wnioskiem B.O. z 4.03.2012 r., w którym to zwróciła się do Starosty W. o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie naruszania przepisów o ochronie środowiska - zanieczyszczania cieku wodnego "bez nazwy" na wysokości jej posesji w K. przy ul. [...] . Organ dwukrotnie w dniach 29.03.2012 r. oraz 15.05.2012 r. przeprowadził wizje w terenie celem przeprowadzenia dowodu z oględzin na okoliczności wskazane we wniosku strony. Ustalono, iż Gmina K. posiada na wysokości posesji skarżącej wylot kanalizacji opadowej z ul. [...] . Wylot i odprowadzanie ścieków deszczowych objęte są decyzją Starosty W. - pozwoleniem wodnoprawnym, znak [...] z 11.03.2003 r. Przedmiotem pozwolenia są jedynie zanieczyszczenia w ściekach deszczowych takie jak: zawiesina ogólna i substancje ropopochodne. Przegląd urządzenia wodnego objął zarówno wylot kanalizacji deszczowej jak również poprzedzające ten wylot dwie studzienki kanalizacji opadowej nr [...] i nr [...] w ciągu drogi gminnej - ul. [...] . W dniu kontroli nie stwierdzono, by płynęły w nich ścieki bytowe.
Organ wskazał, że w części dotyczącej odprowadzania płynnych ścieków fekalnych i socjalno-bytowych do cieku wodnego bez nazwy w zlewni potoku [...] , przy ul. [...] w K. , organem właściwym jest Burmistrz K. , natomiast w części dotyczącej szczelności zbiorników na płynne ścieki fekalne i socjalno-bytowe oraz prawidłowości wykonania kanalizacji opadowej przy ul. [...] , organem właściwym jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. . Mając powyższe na uwadze zawiadomieniem z 21.05.2012 r. znak [...] Starosta W. przekazał Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w W. oraz Burmistrzowi K. częściowo wniosek B.O. w celu jego rozpatrzenia zgodnie z właściwością.
Jednocześnie Starosta W. w piśmie z 21.05.2012 r., działając na podstawie art. 379 ust.5 ustawy z 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska, wystąpił do Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. o podjęcie odpowiednich działań w związku z wynikami kontroli przeprowadzonej w dniu 15.05.2012 r. przez pracowników organu. Wystąpienie konieczne było do ustalenia stanu faktycznego jakości ścieków deszczowych odprowadzanych przedmiotowym wylotem i wykonaniem badań przez WIOŚ w K. w szerszym zakresie, obejmującym wskaźniki charakterystyczne dla ścieków fekalnych i bytowo - socjalnych tj m.in. BZTs i ChZTcr. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w K. wykonał pomiary jakości ścieków odprowadzanych wylotem gminnej kanalizacji opadowej oraz pomiary jakości wody płynącej w cieku wodnego. B.O. w piśmie z 2.10.2012 r. wystąpiła do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w W. , wnosząc zastrzeżenia formalne i merytoryczne dotyczące czynności kontrolnych jednostki wojewódzkiej. W związku z powyższym postępowanie zostało zawieszone postanowieniem Starosty W. z 18.10.2013 r. znak [...] do momentu zbadania przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w W. sprawy prawidłowości przeprowadzonych badań. Na niniejsze postanowienie strony nie złożyły zażalenia. Główny Inspektor Ochrony Środowiska w W. w piśmie z 06.12.2013 r. poinformował skarżącą, iż zobowiązał Inspektora Ochrony Środowiska w K. do przeprowadzenia kontroli wraz z badaniami wody w cieku oraz z wylotu kanalizacji opadowej objętego pozwoleniem wodnoprawnym Starosty W. z 11.03.2003 r. znak [...] . Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w K. , w ślad za w/w pismem GIOŚ w W. , w piśmie z 10.01.2013 r., poinformował B.O oraz organ, iż podejmie kontrolę wraz z ponownym badaniem próbek wiosną 2013 r. W dniu 13.12.2013 r. wpłynęło do Starostwa Powiatowego w W. pismo WIOŚ w K. z 9.12.2013 r., informujące o przeprowadzeniu w dniach 23.05.2013 r. i 01.08.2013 r. kontroli interwencyjnej w Gminie K. Do pisma dołączono sprawozdanie z wyników badań nr [...] z 23.05.2013r. Według badań wód deszczowych z wylotu kanalizacji opadowej objętego pozwoleniem wodnoprawnym nie stwierdzono w nich przekroczeń wartości dopuszczalnych określonych w decyzji Starosty W. znak [...] z 11.03.2003r. Postanowieniem z dnia 31.12.2013 r., znak [...] podjął z urzędu postępowanie w sprawie. Następnie w piśmie z 31.12.2013 r. strony postępowania zostały poinformowane w trybie art.10 kpa o przysługującym im prawie wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz możliwości zgłoszenia żądań. Decyzją z 23.01.2014 znak [...] organ umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wniosku B.O. . Decyzją z 2.04.2014 r. organ II instancji uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
Starosta W. rozpatrując ponowienie sprawę stwierdził, iż podstawą prawną działania, w związku z wnioskiem B.O. , jest art.362 ust.1 w związku z art. 378 ust.1 ustawy z 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2013 r. poz. 1232 ze zm.). Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i zgromadzeniu materiału dowodowego ustalił, iż wniosek dotyczył kompetencji Starosty w zakresie w jakim udzielił on pozwolenia wodnoprawnego dla Gminy K. decyzją z 11.03.2003 r., znak [...] zezwalającą Gminie K. na odprowadzenie oczyszczonych ścieków deszczowych, spływających z projektowanego chodnika i jezdni ulicy [...] w K. wylotem do cieku wodnego bez nazwy w zlewni potoku [... ] . Na podstawie badań ścieków opadowych przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w K. ustalono, iż nie są naruszane warunki określone w przedmiotowym pozwoleniu wodnoprawnym odnośnie jakości ścieków deszczowych. Tym samym brak jest przesłanek do nałożenia na Gminę K. obowiązku ograniczenia oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia oraz przywrócenia środowiska do stanu właściwego w trybie art.362 ust.1 ustawy Prawo ochrony środowiska.
W piśmie z 17.04.2014 r., organ poinformował strony postępowania o przysługującym im prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Decyzją z 15.05.2014 r., Starosta W. odmówił wydania decyzji w sprawie naruszania przepisów o ochronie środowiska w zakresie odprowadzania płynnych ścieków fekalnych i socjalno-bytowych z budynków przy ul. [...] w K. do cieku wodnego bez nazwy w zlewni potoku [...] w części dotyczącej wylotu kanalizacji opadowej przy ul. [...] w K. objętej pozwoleniem wodnoprawnym Starosty W. z 11.03.2003r., znak [...] . Decyzją z 4.09.2014 r., znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Ponadto organ II instancji postanowieniem z 4.09.2014 r., znak [...] uznał zażalenie skarżącej na bezczynność za nieuzasadnione.
Starosta W. konkludował, że w świetle czynności organu l instancji nie można mówić o jego bezczynności w odniesieniu do złożonej skargi, gdyż dotyczy ona sprawy zakończonej ostatecznymi i prawomocnymi decyzjami Organu l instancji jak i Organu II instancji.
Postanowieniem z 15.12.2014 r., sygn. akt II SAB/Kr 406/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, wskazując, że nie doszło do uchybienia terminu do wniesienia skargi na bezczynność, albowiem skarga taka może być wniesiona w każdym czasie, niezależnie od daty wydania postanowienia przez organ wyższego stopnia w trybie art. 37 § 1 kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. - sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji publicznej.
Zgodnie z art. 149 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Zgodnie z przepisem art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W sprawie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania środkiem zaskarżenia, który musi zostać wyczerpany jest zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a.
Należy wskazać, że przewlekłe prowadzeniu postępowania przez organ administracji ma miejsce, gdy podejmowane przez organ czynności charakteryzują się brakiem koncentracji postępowania i podejmowanie czynności pozornych , co nie pozwala na przeprowadzenie postepowania administracyjnego zgodnie z ogólną zasadą szybkości wyrażoną w art. 12 k.p.a. A zatem przewlekłość zachodzi zawsze wtedy, gdy można organowi skutecznie zarzucić niedochowanie należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego tak aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie (por. wyrok WSA w Krakowie z 11 grudnia 2014 , sygn.. akt SAB/Kr 348/14 , wyrok WSA w Poznaniu z 25.08.2011 r. sygn. II SAB/Po 42/11). Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Przewlekłość postępowania obejmuje więc takie przypadki prowadzenia postępowania w sprawach indywidualnych jak wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, wykonywanie czynności pozornych powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy. Przewlekłe postępowanie polega zatem na opieszałym niesprawnym i nieskutecznym działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (wyrok NSA z 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12).
Przewlekłe postępowanie ma miejsce gdy organowi administracji publicznej można zarzucić niedochowanie należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, a także gdy zasadny jest zarzut prowadzenia czynności – również dowodowych, które są pozbawione dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Trzeba wskazać, że sąd administracyjny rozpoznając sprawę ze skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania pod kątem zarzutu przewlekłości bada czy podejmowane przez organ czynności zmierzają do należytego i szybkiego załatwienia sprawy, w jakich odstępach czasu są one podejmowane, a także czy podejmowane przez organ czynności nie mają charakteru pozornego, które nie prowadza w istocie do wydania stosownego rozstrzygnięcia, a także czy nie są one w ogóle pozbawione jakiegokolwiek znaczenia dla rozstrzyganej sprawy. .
Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy rozpoznawanej w niniejszym postępowaniu trzeba wskazać przede wszystkim, że skarżąca B.O. wyczerpała tryb z art. 37 § 1 k.p.a. ponieważ złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w piśmie z 4 czerwca 2014 r. zatytułowanym "odwołanie" także zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę W. w sprawie "naruszania przepisów o ochronie środowiska w zakresie odprowadzania płynnych ścieków fekalnych i socjalno-bytowych z budynków przy ul. [...] w K. do cieku wodnego bez nazwy w zlewni potoku [...] na działce nr [...] . Zażalenie to rozpoznane zostało przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w postanowieniu z 4 września 2014 r., w którym organ uznał je za nieuzasadnione. W konsekwencji należy przyjąć, że skarżąca spełniła warunek formalny do wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania. Trzeba nadto zaznaczyć, że nie ma racji organ odwoławczy, który ustosunkowując się zarzutów skargi w odpowiedzi na skargę przyjmuje, że dotyczy ona bezczynności Starosty W. Co prawda skarga B.O. błędnie została zatytułowana jako skarga na bezczynność, ale z jej treści wynika, iż oprócz odnoszenia się do istoty sprawy skarga ta została złożona na "przewlekłe prowadzenie przez Starostę postępowania w przedmiotowej sprawie".
Rozpatrując skargę na przewlekłość postepowania prowadzonego przez Starostę W. trzeba zauważyć, że organ prowadził postępowanie z wniosku B.O. z 4 marca 2012 r. o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia przepisów o ochronie środowiska w zakresie odprowadzania ścieków fekalnych i socjalno-bytowych z budynków przy ul. [...] w K. do cieku wodnego bez nazwy, w zlewni potoku [...] , położonego na działkach skarżącej nr [...] i [...] W związku z powyższym trzeba wskazać, że po dokonaniu dwukrotnie kontroli przedmiotowego cieku wodnego bez nazwy na działce skarżącej w dniach: 29 marca 2012 r. (bez udziału skarżącej) oraz 15 maja 2012 r. ( z udziałem skarżącej ) organ zawiadomieniem z 21 maja 2012 r. w trybie przepisu z art. 65 § 1 k.p.a. przekazał Burmistrzowi K. wniosek B.O. w części dotyczącej odprowadzania płynnych ścieków fekalnych i socjalno-bytowych do cieku wodnego bez nazwy oraz Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w W. – w części dotyczącej szczelności zbiorników na płynne ścieki fekalne i socjalno-bytowe - o czym zawiadomił skarżącą.
W tym miejscu trzeba wskazać, że Starosta W. po wszczęciu postępowania z ww. wniosku wydał decyzję o jego umorzeniu dopiero w dniu 23 stycznia 2014 r., a następnie ponownie rozpatrując sprawę po uchyleniu przez organ II instancji ww. decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania – wydal decyzję z 15 maja 2014 r. o odmowie wydania decyzji w sprawie naruszenia przepisów o ochronie środowiska w zakresie odprowadzania płynnych ścieków feralnych i socjalno-bytowych. Oceniając powyższe trzeba co prawda zauważyć, że w okresie od przekazania sprawy burmistrzowi K. i Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w W. w zakresie odprowadzania ww. ścieków i szczelności szamb do dnia wydania decyzji z 23. 01. 2014 r. o umorzeniu postępowania organ I instancji podejmował różne czynności, to jednak czynności te nie dotyczyły postępowania w sprawie wniosku Skarżącej, która w swoim pismach wyraźnie podnosiła, iż jej wniosek dotyczy zanieczyszczenia cieku bez nazwy, do którego są odprowadzane płynne fekalia i ścieki socjalno- bytowe z nieszczelnych osadników, podczas gdy do przedmiotowego cieku powinny być odprowadzane jedynie wody opadowe. Z żadnego pisma Skarżącej nie wynikało, że kwestionuje ona jakość wód opadowych odprowadzanych kanalizacją opadową do przedmiotowego cieku bez nazwy, ale konsekwentnie zarzucała i domagała się kontroli instalacji odprowadzającej ścieki fekalne i socjalno-bytowe, wskazując na dodatkowe "orurowanie" przedmiotowego cieku. W tej sytuacji postępowanie organu nakierowane na badanie jakości odprowadzanych do przedmiotowego cieku wód opadowych, co wynika z treści protokołów kontroli przeprowadzonej w dniach; 29. 03. 2012 r. i 15 maja 2012 r. trudno uznać za prawidłowe i celowe. Należy bowiem mieć na uwadze, że ani we wniosku, ani w innych pismach Skarżąca nie kwestionowała funkcjonowania kanalizacji opadowej i jakości wód opadowych wprowadzanych do cieku wodnego na działce nr [...] , akcentowała natomiast , że zanieczyszczenie ścieku jest wynikiem "źle usytuowanych przepływowych osadników, niewybieranych prawidłowo", które są " na rowie lub w jego pobliżu". Jak wynika z całości akt sprawy w zakresie wnioskowanym przez Skarżącą sprawa została przekazana innym organom, a Starosta W. przy udziale Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska koncentrował się na prawidłowości odprowadzania wody z kanalizacji opadowej oraz wody w cieku, pomijając substancje wypływające z dwóch pozostałych rur umiejscowionych w bezpośrednim sąsiedztwie cieku, które są widoczne na zdjęciach załączonych do akt sprawy o sygn. II DSA/Kr 1580/14, dowód z których został dopuszczony przez Sąd na rozprawie.
Niezależnie od powyższego postępowanie prowadzone przez Starostę W. należy ocenić jako przewlekłe wskazując, iż wniosek Skarżącej z 4 marca 2012 r. o naruszenie przepisów o ochronie środowiska organ otrzymał w dniu 7 marca 2012 r. natomiast zawiadomienie o planowanej kontroli na dzień 29 marca 2012 r. skierował do strony dopiero w dniu 15 marca 2012 r. Mając na uwadze terminy wskazane w art. 35 k.p.a. nie można ocenić tego działania jako odpowiadające prawu. O przewlekłości w załatwieniu sprawy stanowi bez wątpienia także to, że organ potrzebował ponad 3 tygodni do wydania decyzji z 23 stycznia 2014 r. o umorzeniu (wcześniej zawieszonego) postępowania po jego podjęciu w dniu 31 grudnia 2013 r. Z kolei, po wydaniu decyzji kasacyjnej przez SKO w K. w dniu 2 kwietnia 2014 r. i po przekazaniu przez SKO w K. akt sprawy w dniu 17 kwietnia 2014 r. – co nie jest kwestionowane przez Starostę W. – organ I instancji potrzebował 28 dni na wydanie decyzji w dniu 15 maja 2014 r. Należy podkreślić, iż w okresie od 17 kwietnia 2014 r. do wydania decyzji z 15 maja 2014 r. Starosta W. nie prowadził postępowania dowodowego, ani innych czynności procesowych. A zatem trzeba stwierdzić, że Starosta W. działał nieefektywnie i opieszale. Zgodnie bowiem z treścią art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
Mając jednak na uwadze fakt wydania przez Starostę W. decyzji z 15 maja 2014 r. i w uwzględnieniu treści art. 149 p.p.s.a. Sąd nie mógł zobowiązać organu administracji do wydania w określonym terminie aktu na podstawie i w tym zakresie postępowanie sądowe umorzył w pkt I sentencji wyroku.
W ocenie Sądu powyższa sytuacja tj. brak możliwości nakazania organowi wydania decyzji w trybie art. 149 p.p.s.a. nie oznacza jednak, że nie jest zasadne uznanie przewlekłości postepowania Starosty W. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stoi bowiem na stanowisku zgodnym z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2013 r., sygn. I OSK 1771/13 , w którym twierdzono, że "w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtowane zostało stanowisko, że przepis art. 149 p.p.s.a. w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo nie miały charakteru rażącego naruszenia prawa. Przyjmuje się również, że unormowanie art. 149 § 1 zdanie pierwsze i zdanie drugie p.p.s.a. zawiera odrębne od siebie podstawy orzekania uzależnione od stanu faktycznego sprawy. Stwierdzenie zatem, czy bezczynność lub przewlekłość postępowania miała miejsce (czy nie miała miejsca) z rażącym naruszeniem prawa nie ma charakteru akcesoryjnego w stosunku do rozstrzygnięcia sądu zobowiązującego organ do podjęcia określonego działania (por. postanowienie NSA z 26 lipca 2012 r., II OSK 1360/12; postanowienie NSA z 13 listopada 2012 r., I OSK 2626/12; wyrok NSA z 5 lipca 2012 r., II OSK 1031/12; wyrok NSA z 15 stycznia 2013 r., II OSK 2390/12). stanowisko Sądu przyjęte w tym zakresie wiąże się z uznaniem, że środki stosowane na podstawie art. 149 p.p.s.a. nie mają na celu wyłącznie dyscyplinowania organów administracji, ale mają w szerszym zakresie przeciwdziałać ich opieszałości w prowadzeniu spraw oraz służyć usuwaniu negatywnych skutków wynikających z bezczynności lub przewlekłości postępowań administracyjnych. Z tych względów wyrażony został w orzecznictwie pogląd, że wydanie przed organ administracji decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, a także wydanie decyzji przed wniesieniem wymienionych skarg, nie stanowi przeszkody do ich merytorycznego rozpoznania przez sąd administracyjny, na podstawie art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. Uwzględnienie skargi w takim przypadku polega na rozstrzygnięciu czy bezczynność lub przewlekłość postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa i ewentualnym wymierzeniu grzywny (por. wyrok NSA z 3 września 2013 r., II OSK 891/13).
Odnosząc powyższe uwagi odpowiednio do stanu rozpatrywanej sprawy należało przyjąć, że wydanie przez organ administracji decyzji z 15 maja 2014 r. nie stanowi przeszkody do orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny o tym, czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę W. nie miało lub miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
A zatem, mając za podstawę przepis art. 149 w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie I sentencji
W oparciu o oparciu o przepis art. 149 § 1 in fine p.p.s.a. należało uznać, iż przewlekłość w postępowaniu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę czasokres trwającej przewlekłości oraz utrwaloną nieefektywność postępowania, o czym orzeczono w punkcie II sentencji. W związku z powyższym w oparciu o przepis art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie III sentencji o wymierzeniu organowi grzywny.
O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a. w punkcie IV sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło