II SAB/Kr 56/20

WyrokWSA w Krakowie2020-08-19

Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Tadeusz Kiełkowski, Paweł Darmoń

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie prawidłowości wykonania robót budowlanych, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, co miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W związku z tym zobowiązał organ do wydania aktu w określonym terminie, stwierdził bezczynność i przewlekłość z rażącym naruszeniem prawa, wymierzył organowi grzywnę oraz zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej.
Stan faktyczny
Skarżąca A. S. wniosła skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w sprawie prawidłowości wykonania robót budowlanych. Skarżąca zarzuciła organowi opieszałość, nieefektywność oraz nieinformowanie o przyczynach opóźnień. Sprawa dotyczyła problemów z ciągiem wstecznym w kanałach wentylacyjnych w budynku mieszkalnym, stanowiących zagrożenie dla życia i zdrowia. Postępowanie przed organem I instancji toczyło się już po raz trzeci.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do wydania w terminie 1 miesiąca aktu w sprawie prawidłowości wykonania robót budowlanych, stwierdził bezczynność i przewlekłość organu z rażącym naruszeniem prawa, wymierzył organowi grzywnę w kwocie 2000 zł, oddalił wniosek o przyznanie sumy pieniężnej na rzecz skarżącej i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania w kwocie 597 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Joanna Tuszyńska SWSA Tadeusz Kiełkowski SWSA Paweł Darmoń (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi A. S. na bezczynność i przewlekłość Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki w sprawie prawidłowości wykonania robót budowlanych, znak: [...] PNI I. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki do wydania w terminie 1 miesiąca aktu w sprawie prawidłowości wykonania robót budowlanych znak: [...] PNI; II. stwierdza, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, a bezczynność i przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki grzywnę w kwocie 2000,00 (dwa tysiące złotych); IV. oddala wniosek o przyznanie od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki na rzecz skarżącej A. S. sumy pieniężnej; V. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki na rzecz skarżącej A. S. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SAB/Kr 56/20 Uzasadnienie A. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.. Postepowanie dotyczy prawidłowego wykonania robót budowlanych związanych z przebudową przewodów kominowych wentylacyjnych i spalinowych w budynku mieszkalnym numer [...] przy ulicy [...] w K., prowadzoną do znaku : ROIK [...] Skarżąca zarzuciła Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w K. naruszenie przepisów prawa procesowego mających istotny wpływ na przebieg postępowania, w tym występującą w sprawie bezczynność oraz przewlekłość, tj.: 1. art. 7, art. 8 oraz art. 12 k.p.a. poprzez prowadzenie sprawy w sposób opieszały, przewlekły i nieefektywny, nieprowadzący do rozstrzygnięcia sprawy, 2. art. 35 § 1 w zw. z art. 36 § 1 k.p.a. poprzez nieinformowanie Skarżącej o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie oraz o wyznaczeniu nowych terminów załatwienia sprawy, Na podstawie tych zarzutów na podstawi art. 149 § 1, 1a oraz 2 p.p.s.a. skarżąca wniosła o: < stwierdzenie, że w niniejszej sprawie administracyjnej ma miejsce bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.; < stwierdzenie, że w niniejszej sprawie administracyjnej bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; < zobowiązanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do wydania decyzji administracyjnej w niniejszej sprawie w terminie 1 miesiąca od dnia wyroku w niniejszej sprawie, < przyznanie od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz Skarżącej kwoty pieniężnej w wysokości 24.657,95 zł, < zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarżącej według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w następstwie przebudowy wentylacji grawitacyjnej w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w K. w mieszkaniu Skarżącej wystąpił problem w postaci ciągu wstecznego w kanałach wentylacyjnych, co stanowi realne zagrożenie dla życia i zdrowia zarówno skarżącej, jak i pozostałych domowników. Specyfika stanu faktycznego niniejszej sprawy w sposób szczególny uzasadnia szybkie i rzetelne podejmowanie działań przez organy administracji publicznej. Stan zagrożenia życia i zdrowia w następstwie niewłaściwego funkcjonowania wentylacji nie został zażegnany. Ta sytuacja stanowi realne zagrożenie dla życia i zdrowia skarżącej oraz domowników Zdaniem Skarżącej organy procedujące w niniejszej sprawie prowadzą postępowanie w sposób opieszały, przewlekły i nieefektywny. Postępowanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. pozostaje w sprzeczności z przepisami, zgodnie z którymi organy administracji publicznej powinny załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, w terminach przewidzianych ustawą oraz informować strony postępowania o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, jego przyczynach oraz wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy. Toczące się postępowanie rozpoznawane jest w następstwie decyzji MWINB w K. nr [...] z dnia 18 grudnia 2018 r znak [...] uchylającej w całości decyzję PINB w K. nr [...] z dnia 27 lipca 2018 r, znak [...] i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Sprawa przed organem I instancji toczy się już po raz trzeci. Pomimo tego przez kilka miesięcy od otrzymania akt administracyjnych nie przeprowadzono żadnej czynności w sprawie. Organ wydał postanowienie o niezałatwieniu sprawy w terminie i wyznaczył nowy termin uzasadniając to koniecznością zebrania materiału dowodowego. Skarżąca wnosiła w piśmie z dnia 4 września 2019 r o ekspertyzę techniczną, ale nie zlecono jeszcze przeprowadzenia takiej ekspertyzy, bowiem nie udało się przeprowadzić oględzin w 10 mieszkaniach i po raz kolejny oględziny przeprowadzane będą w grudniu 2019 r. Zdaniem Skarżącej analiza stanu faktycznego niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, że w przedmiotowym postępowaniu doszło zarówno do bezczynności, jak i przewlekłego prowadzania postępowania. Spóźnione działania organu znacznie wydłużają postępowanie i doprowadzają do zagrożenia życia i zdrowia. Skarżąca wskazała, że w dniu 6 grudnia 2019 r zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a, wniosła ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat G. wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ opisał czynności podejmowane w sprawie. Budynek wielorodzinny przy ul [...] w K. posiada 50 mieszkań więc organ przeprowadza zalecone oględziny lecz nie ma instrumentów, by sprawnie wyegzekwować obowiązek udostępnienia lokali. W tej sytuacji uznano z konieczne wezwanie do złożenia ekspertyzy, której termin przedłożenia oznaczono na 30 czerwca 2020 r a załatwienia sprawy na 31 sierpnia 2020 r. Zdaniem organu postępowanie nie jest prowadzone z rażącym naruszeniem prawa, bowiem organ stara się załatwić wszystkie sprawy tak szybko jak to jest możliwe. W związku z koniecznością przedłożenia ekspertyzy i epidemią koronawirusa zakończenie sprawy jest zdaniem organu utrudnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów i przewlekłość prowadzonego postępowania w zakresie wydawania przez organy decyzji administracyjnych - art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) - dalej "p.p.s.a.". W pierwszej kolejności należy wskazać, że przed wniesieniem skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., skarżąca wyczerpała środki zaskarżenia, co jest formalnym warunkiem wniesienia skargi wskazanym w art. 52 p.p.s.a. Złożyła bowiem w dniu 6 grudnia 2019 r. do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stosowne ponaglenie. MWINB w K. postanowieniem z dnia 31 grudnia 2019 r wskazał ze PINB w K. dopuścił się bezczynności, nie dopuścił się przewlekłości, stwierdził że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, odmówił wyznaczenia terminu do załatwienia sprawy, zarządził wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych stwierdzonej bezczynności. Wobec spełnienia tego i innych warunków formalnych, skargę należało rozpoznać merytorycznie. Przepis art. 149 § 1 p.p.s.a. w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie stanowi, że sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy, w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Organ pozostaje w bezczynności bądź w przewlekłości w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu orzeczenia. Treść obowiązku wynikającego z art. 35 § 1 k.p.a. oznacza zakaz nieuzasadnionego przedłużania postępowania w sprawie. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, możemy powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12). Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ ten, pomimo istniejącego obowiązku, nie załatwia, w określonej prawem formie i w określonym prawem czasie, sprawy co do której obowiązujące regulacje czynią go właściwym i kompetentnym. Celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności, jednakże bez przesądzenia o treści, czy skutkach tych działań. Sąd nie wnika w merytoryczną i procesową poprawność czynności, a bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie została dokonana czynność lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. I OSK 2114/13, LEX nr 1421789). Oprócz bezczynności w postępowaniu administracyjnym może mieć również miejsce przewlekłe jego prowadzenie. W doktrynie wskazuje się, że pod tym pojęciem należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Stwierdzenie przy tym, że w określonej dacie, a tą będzie data orzekania przez Sąd, można zakwalifikować postępowanie organu jako dotknięte przewlekłością jego prowadzenia, wymagać będzie zbadania sprawy pod wieloma względami, dokonania oceny czynności procesowych, analizy faktów i okoliczności zależnych od działania organu i jego pracowników oraz stanu zastoju procesowego sprawy wynikającego z zaniechania lub wadliwości działań podejmowanych przez strony lub innych uczestników postępowania (J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydanie 11. Warszawa 2011, str. 238). Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Za postępowanie prowadzone przewlekle uznać należy postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz Wydanie 5, Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal J. Jagielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70). Przewlekłość i bezczynność nie wykluczają się wzajemnie. Jeżeli bezczynność traktować, jako niezałatwienie sprawy w terminie, to może ona mieć rożne przyczyny, a w tym i przewlekłość, która jednak nie musi być przyczyną wyłączną. Zatem obie instytucje mogą współistnieć, a ma to miejsce wówczas, gdy podejmowane działania są pozorne i sprawa nie jest załatwiona. W sprawach ze skarg na bezczynność organu sąd orzeka, biorąc za podstawę stan prawny i faktyczny sprawy w czasie orzekania, a właściwie w chwili zamknięcia rozprawy (patrz: postanowienie NSA z dnia 23 września 1986 r. sygn. akt IV SAB 8/86, ONSA 1986/2/50; uzasadnienie uchwały NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, ONSA i wsa 2009/4/63; Jan P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", LexisNexis 2012, s. 344). Nadto, po noweli przepisów art. 149 § 1 i 2 p.p.s.a., dokonanej na podstawie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), w odniesieniu do dyspozycji zawartych w art. 149 § 1 pkt 3, art. 149 § 1a oraz części dyspozycji art. 149 § 2 p.p.s.a., istotny jest stan z daty wniesienia skargi. Poddane ocenie postępowanie toczy się ponownie przed organem I instancji w następstwie decyzji MWINB w K. nr [...] z dnia 18 grudnia 2018 r znak [...] uchylającej w całości decyzję PINB w K. nr [...] z dnia 27 lipca 2018 r, znak [...] i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W motywach uzasadnienia decyzji stwierdzono, że rozpatrując ponownie sprawę organ I instancji powinien przeprowadzić oględziny w całym budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul [...] w K. oraz zgromadzić materiał dowodowy, który wyjaśni istotne dla sprawy okoliczności opisane w decyzji, bowiem nie wiadomo czy wykonane roboty były zgodne z projektem budowlanym i sztuką budowlaną. Sprawa przed organem I instancji prowadzona jest już po raz trzeci. Pomimo tego przez kilka miesięcy od otrzymania akt administracyjnych nie przeprowadzono żadnej czynności w sprawie. Pełne akta administracyjne zwrócono po wydaniu decyzji kasacyjnej w dniu 11 kwietnia 2019 r jak wynika z adnotacji na dzienniku podawczym urzędu. Od 12 kwietnia 2019 r do 24 września 2019 r organ nie podejmował żadnej czynności. Ten ponad 5 miesięczny okres całkowitej bezczynności w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, jakimi są dotychczas stwierdzana (przez organ odwoławczy i sądy administracyjne obu instancji) bezczynność i przewlekłość postępowania, sygnalizowany przez skarżącą stan zagrożenia życia i zdrowia osób zamieszkałych w kontrolowanym budynku, jasne wytyczne organu II instancji, co do dalszego postępowania oraz świadomość kolejnego rozpatrywania tej samej sprawy po jej uchyleniu przez organ II instancji – uznać należy za rażące naruszenie prawa. Zamiast konkretnego i sprawnego procedowania organ wydał w dniu 24 września 2019 r postanowienie o niezałatwieniu sprawy w terminie i wyznaczył nowy termin rozpoznania sprawy na dzień 31 stycznia 2020 r, uzasadniając to koniecznością zebrania materiału dowodowego. Już w piśmie z dnia 4 września 2019 r skarżąca wniosła o ekspertyzę techniczną, ale nie zlecono przeprowadzenia takiej ekspertyzy w rozsądnym terminie, lecz dopiero postanowieniem z dnia 17 stycznia 2020 r. Jednocześnie wyznaczono Wspólnocie Mieszkaniowej znacznie długi termin na przedłożenie żądanego dokumentu do dnia 30 czerwca 2020 r , co opóznia rozpoznanie merytoryczne sprawy. Nie wiadomo czy taka ekspertyza wpłynęła do organu. Organ postanowieniem z dnia 17 stycznia 2020 r zawiadomił strony, że sprawa nie zostanie załatwiona w terminie i wyznaczył termin załatwienia sprawy na dzień 31 sierpnia 2020 r. Bezczynności i przewlekłości postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Sąd upatruje w wielomiesięcznej zwłoce na podjęcie czynności w sprawie, następnie przeprowadzanie ich przewlekle nie licząc się z interesem strony i sytuacją mieszkańców nieruchomości. Organ przeprowadzał wymagane oględziny w zbyt dużych odstępach czasu (8 październik, 3 grudnia i 19 grudnia 2019 r) co uzasadnia ocenę, że podejmował czynności mało efektywnie. Biorąc pod uwagę wszystkie naprowadzone dotychczas okoliczności Sąd stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie zaistniała również przewlekłość postępowania i miała ona charakter rażącego naruszenia prawa. (pkt II wyroku) W punkcie I wyroku zobowiązano Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat G. do wydania w terminie 1 miesiąca aktu w sprawie prawidłowości wykonania robót budowlanych znak : [...] Jak wskazuje się w orzecznictwie (por. wyrok NA z dnia 1 marca 2016 r., sygn. I OSK 2596/15, dostępny w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych) pod pojęciem "rażącego naruszenia prawa", w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., rozumie się sytuację, w której bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo, a więc sytuację, w której to naruszenie jest oczywiste. Jest to stan, w którym naruszenie to jest istotne, a więc nie dające się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. Do przypadków rażącej bezczynności zalicza się zwykle zbyt długi okres prowadzenia sprawy, nie mający uzasadnienia ani w jej stopniu skomplikowania, ani w konieczności prowadzenia szerokiego postępowania dowodowego, ani w ilości wniosków procesowych składanych przez strony w tej sprawie (por. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 2426/13; z dnia 13 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 3059/12). Rażące naruszenie prawa jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności kwalifikowane, jako działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie. Rażące naruszenie prawa musi posiadać, zatem pewne dodatkowe cechy w stosunku do tego stanu, który może być podstawą stwierdzenia przewlekłości. Stan przewlekłości postępowania jest faktem i dla jego stwierdzenia nie ma znaczenia przeświadczenie organu o jego prawidłowym prowadzeniu. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy działanie organu (w tym przypadku przewlekłość) następuje sprzecznie z niebudzącą wątpliwości normą prawną. W przypadku przewlekłego prowadzenia postępowania nie ma przepisu określającego ścisłe kryteria przewlekłości, dlatego ocena czy w danym przypadku mamy do czynienia z przypadkiem rażącym, powinna być dokonana w świetle zasady szybkości postępowania, wyrażonej w art. 12 § 1 k.p.a. Przewlekłość będzie miała charakter rażący, jeżeli poważne opóźnienia w podejmowanych przez organ czynnościach oczywiście pozbawione są jakiegokolwiek racjonalnego usprawiedliwienia. Zwraca się uwagę także na to, że długość trwania przewlekłości postępowania nie jest podstawową (najważniejszą) przesłanką przemawiającą za uznaniem, że rażąco narusza ona prawo, niemniej jednak może mieć duże znaczenie w takiej jej kwalifikacji (podobnie w wyroku NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13, publ. LEX nr 1299457). W taki właśnie sposób, odwołując się do rażącego naruszenia prawa należy zakwalifikować działania organu w niniejszej sprawie. Postępowanie od początku nie było zorganizowane przez organ z dochowaniem należytej staranności, tak by zakończyło się w rozsądnym terminie, co wynika również bezpośrednio z uzasadnienia wyroku WSA w Krakowie z dnia 20 czerwca 2017 r II SAB/Kr 92/17 i uzasadnienia wyroku NSA w Warszawie z dnia 24 maja 2018 r II OSK 2557/17. Stan taki trwa nadal po wydaniu przez organ II instancji decyzji kasacyjnej z dnia 18 grudnia 2018 r znak [...] i w pełni uzasadnia zastosowanie przez Sąd środków, o których mowa w art. 149 § 1, § 1a, i § 2 p.p.s.a. Skarżąca żądała przyznania od organu sumy pieniężnej w wysokości 24.657,95 zł. Kwota, której może żądać strona skarżąca, to kwota dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Suma pieniężna, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a, jest jednym z dwóch alternatywnych środków o charakterze finansowym, które mogą być orzeczone w razie uwzględnienia skargi. Wybór środka (grzywna lub suma pieniężna) należy do sądu i powinien być w pierwszym rzędzie uwarunkowany celem skargi na bezczynność, którym jest zwalczenie bezczynności i doprowadzenie do zakończenia postępowania, a także zapobieganie bezczynności lub przewlekłemu prowadzeniu postępowania. W tym kontekście widzieć także należy dyscyplinowanie organu. Dopiero, gdy sąd uzna, że dla realizacji powyższego celu nie wystarczy wymierzenie organowi grzywny, może przyznać skarżącemu sumę pieniężną. To, że przyznanie sumy pieniężnej ma charakter kompensacyjny, nie podważa stanowiska, że może być ona przyznana tylko w sytuacji, gdy to przyznanie jest potrzebne dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygającego skargę na bezczynność: zwalczenia bezczynności organu oraz zdyscyplinowania organu (tak: NSA w Warszawie w wyroku z dnia 11 kwietnia 2017 r. sygn. I OSK 1506/16) W okolicznościach rozpatrywanej sprawy wystarczającym środkiem represyjnym i prewencyjnym będzie wymierzenie organowi grzywny w wysokości 2000 zł, jak w punkcie III wyroku. Sąd miał na uwadze, że postępowanie przed PINB w K. po zwrocie akt toczyło się opieszale, lecz postępowanie dowodowe prowadzone przez organ zmierza ku zakończeniu. Cel skargi zostanie osiągnięty poprzez stwierdzenie, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie organowi grzywny w wysokości 2000 zł, której wysokość Sąd uznaje za odpowiednią do ustalonego stanu sprawy. O kosztach orzeczono w pkt. V wyroku na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 597 zł składa się: kwota 100 zł tytułem uiszczonego przez skarżącą wpisu; kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego skarżącą, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. (Dz. U. poz. 1804 z późn. zm.), oraz kwota 17 zł tytułem uiszczonej przez pełnomocnika skarżących opłaty skarbowej za złożony dokument pełnomocnictwa (art. 1 ust. 1 pkt. 2 w związku z cz. I.IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej, t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1000).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło