II SAB/Kr 83/13
WyrokWSA w Krakowie2013-07-05
Skład orzekający: Aldona Gąsecka-Duda, Krystyna Daniel, Waldemar Michaldo
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda pozostaje w bezczynności w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, a jeśli tak, czy bezczynność ta ma charakter rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Sąd zobowiązał Wojewodę do wydania aktu administracyjnego w terminie 30 dni, stwierdzając, że jego długotrwała zwłoka w rozpoznaniu sprawy, pomimo wielokrotnego przedłużania terminów i braku podjęcia zintensyfikowanych działań wyjaśniających, stanowi rażące naruszenie prawa. Sąd wymierzył Wojewodzie grzywnę za bezczynność.Stan faktyczny
Skarżąca J.Z. wniosła skargę na bezczynność Wojewody w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę Z. prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Postępowanie to trwało od 2005 r., a po uchyleniu pierwszej decyzji przez Ministra Infrastruktury i oddaleniu skargi gminy przez WSA w Warszawie, Wojewoda przez ponad 41 miesięcy nie zakończył ponownego postępowania. Skarżąca podniosła, że organ wielokrotnie przedłużał terminy załatwienia sprawy, powołując się na konieczność zgromadzenia dokumentacji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zobowiązał Wojewodę do wydania w terminie 30 dni aktu administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez Gminę Z. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości, stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, oraz wymierzył Wojewodzie grzywnę w wysokości 3000 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędzia WSA Waldemar Michaldo (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2013 r. sprawy ze skargi J.Z. na bezczynność Wojewody w postępowaniu znak: [...] I. zobowiązuje Wojewodę do wydania w terminie 30 dni aktu administracyjnego w sprawie znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez Gminę Z. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obręb [...] zajętej pod drogę publiczną gminną; II. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. wymierza Wojewodzie grzywnę w wysokości 3000 zł (trzech tysięcy złotych).
`Sygn. akt II SAB/Kr 83/13
Uzasadnienie
Pismem datowanym na dzień 17 kwietnia 2013 r. J.Z. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Wojewody .
Wskazała, że skarga ta dotyczy postępowania prowadzonego na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. 133 poz. 872 ze zm.) i wydania decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Gminę Z. prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obr. W. , jedn. ewid. Z. . Skarżąca podniosła, że postępowanie prowadzone przez Wojewodę w sprawie o sygnatura akt [...] jest prowadzone od 2005 r..
W sprawie stanowisko zajął już Minister Infrastruktury, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Minister Infrastruktury decyzją z dnia 27 kwietnia 2009r., znak:[...] uchylił w całości decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2008 r. znak: [...] stwierdzającą, że z dniem 1 stycznia 1999 r. gmina Z. nabyła z mocy prawa własność nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji Minister stwierdził, że brak jest dokumentów potwierdzających władztwo publiczne Gminy Z. nad nieruchomością skarżącej. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 października 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1045/09 oddalił skargę gminy Z. na decyzję Ministra Infrastruktury, stwierdzając, że zarzuty skargi wniesionej przez Gminę Z. są niezasadne.
Skarżąca podkreśliła, że po wydaniu ww. wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewodę , organ ten rozpatruje sprawę już ponad 41 miesięcy. Skarżąca otrzymuje jedynie kolejne pisma informujące ją o tym, że wydanie decyzji nastąpi w terminie późniejszym. W ostatnim piśmie wskazano jej, że załatwienie sprawy nastąpi w terminie do 30 czerwca 2013 r. Skarżąca zaznaczyła także, że w podobnej sprawie dotyczącej J.S., zapadł już wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sygn. akt. II SAB/Kr 167/11 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2012 r. sygn. akt I OSK 1435/12. Naczelny Sąd Administracyjny w swoim wyroku stwierdził, że korzystanie przez organ z instytucji przewidzianej w art. 36 k.p.a. nie może być nadużywane i nie może stanowić usprawiedliwienia dla nieefektywnego prowadzenia postępowania prze organ.
W ocenie skarżącej w sprawie ma miejsce rażąca bezczynność i konsekwentne przewlekłe prowadzenie postępowania. Zaznaczyła, ze oczekiwanie przez organ na przekazanie dokumentacji geodezyjnej jest bezcelowe ponieważ nigdy nie doszło do podziału geodezyjnego macierzystej działki czyli działki nr [...] na dwie odrębne działki nr [...] i [...]. Z uwagi na powyższe skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do wydania w określonym przez prawo terminie aktu administracyjnego. Zaznaczyła, że wyczerpała tryb wskazany w art. 37 k.p.a. i wniosła zażalenie do organu wyższego stopnia tj. Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda przytoczył treść art. 36 § 1 k.p.a. zgodnie z którym organ administracji publicznej w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W przedmiotowej sprawie Wojewoda zawiadamiał skarżącą o przyczynie zwłoki i wskazywał nowy termin załatwienia sprawy.
Wojewoda wyjaśnił, że przyczyną uniemożliwiającą zakończenie postępowania jest ustalenie przebiegu pasa drogowego drogi gminnej "[...]". Właściciele, których nieruchomości zostały zajęte pod ww. drogę podnoszą, iż droga o numerze ewidencyjnym [...] nie jest drogą o nazwie "[...]" zaliczaną do kategorii dróg gminnych na podstawie Uchwały Nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w T. z 23 listopada 1988 r. W celu wyjaśnienia tych wątpliwości Wydział Skarbu Nieruchomości [...] Urzędu Wojewódzkiego zwrócił się do Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii w W. o udostępnienie m in. ortofotomapy oraz zdjęć lotniczych z uwzględnieniem lat 1978, 1988 oraz 1998. Dodatkowo 14 października 2010 r. wystąpiono do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w T. o nadesłanie mapy katastralnej ww. drogi. Wojewoda podniósł, że otrzymana dokumentacja geodezyjna obrazująca analizowany obszar, a także protokoły z przesłuchania świadków z 29 października 2010 r. przeprowadzonych w celu udowodnienia przebiegu pasa drogowego drogi gminnej "[...]" - wykorzystywana jest również w sprawach o sygn. [...] ,[...] ,[...] , których przedmiotem postępowania są nieruchomości potencjalnie stanowiące część drogi gminnej "[...] ". Akta sprawy wraz z dokumentacją w styczniu 2011 r. były przesłane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w związku ze skargami Państwa G. R. i J.S. . W dniu 6 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie do sygn. II SAB/Kr 168/11 wydał wyrok w sprawie skargi Państwa S. Sprawy z wniosku J.Z., oraz sprawa objęta cytowanym wyżej wyrokiem opierają się na tych samych dowodach - dlatego też Wojewoda rozpozna sprawę w terminie do 28 czerwca 2013 r. po otrzymaniu akt z Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 poz. 270), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z treścią art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z § 2 art. 149 p.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
Dopuszczalność skargi uwarunkowana jest zachowaniem trybu przeciwdziałania bezczynności o którym mowa w art. 37 k.p.a., zgodnie z którym na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. służy stronie zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Wyczerpanie trybu zażaleniowego wynikającego z art. 37 k.p.a. warunkuje zaś wniesienie skargi na bezczynność organu do sądu administracyjnego.
W niniejszej sprawie skarżąca poprzedziła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zażaleniem skierowanym do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, który postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2012 r. uznał zażalenie za nieuzasadnione.
Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.
Przepis art. 35 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy zaś do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98 –wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia dostępne są w internetowej bazie orzeczeń cbois.nsa.gov.pl).
Rozpoznając przedmiotową sprawę wyjaśnić należy, że na wniosek Wójta Gminy Z. z dnia 5 stycznia 2005 r. wszczęte zostało przez Wojewodę postępowanie administracyjne w sprawie wydania w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Gminę Z. własności nieruchomości oznaczonej jako działka ewid. nr [...] w obrębie [...] Z. stanowiącej własność J.Z.,, a zajętej pod fragment drogi publicznej, zaliczanej przed dniem 1 stycznia 1999r. do kategorii dróg gminnych [...]". Jak wynika z akt sprawy Wojewoda w dniu 9 lipca 2008 r. wydał decyzję znak: [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez Gminę Z. z dniem 1 stycznia 1999 r. własności przedmiotowej nieruchomości.
Pismem datowanym na dzień 21 lipca 2008 r. J.Z., wniosła odwołanie od ww. decyzji do Ministra Infrastruktury.
W wyniku jego rozpoznania, Minister Infrastruktury decyzją z dnia 27 kwietnia 2009 r. znak: [...]uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż kwestią zasadniczą w przedmiotowej sprawie jest to, czy droga, pod którą zajęta została działka nr [...] jest drogą publiczną o nazwie [...] ". Nie jest bowiem wiadomym z jakiego okresu pochodzą mapy w oparciu o które Wojewoda uznał, że droga zlokalizowana na działce nr [...] jest drogą o nazwie [...]".
W ocenie Ministra Infrastruktury w celu ustalenia, czy faktycznie działka nr [...] jest tożsama z drogą o nazwie "[...]" wskazane byłoby zbadanie map z okresu podjęcia uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w T. nr [...] z dnia 12 grudnia 1988 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych w województwie [...] do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich (Dz.Urz.Woj. [...]). W oparciu bowiem o tą właśnie uchwałę droga gminna o nazwie "[...] " zaliczona została do kategorii dróg gminnych i oznaczona nr [...]. Ponadto organ odwoławczy wskazał m.in., iż należało by także zbadać czy dla przedmiotowego obszaru zarówno na dzień 31.12.1998r. jak i na dzień podjęcia ww. uchwały obowiązywały plany zagospodarowania przestrzennego .
Minister Infrastruktury wskazał ponadto, iż w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną decyduje stan faktyczny ustalony na dzień 31 grudnia 1998 r. Zasięg działania art. 73 ust. 1 ww. ustawy w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z dnia 31 grudnia 1998 r. do definicji pasa drogowego jako urządzenia technicznego, stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych.
Powyższa decyzja Ministra Infrastruktury została zaskarżona przez Gminę Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 20 października 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1045/09 Sąd skargę oddalił, podzielając stanowisko organu odwoławczego, iż Wojewoda nie zbadał, czy w dacie miarodajnej dla rozstrzygnięcia sprawy, przedmiotowa nieruchomość położona była w granicach pasa drogowego drogi gminnej i czy droga zlokalizowana na działce nr [...] jest drogą o nazwie [...]".
Jak wynika ze znajdującego się w aktach kontrolowanej sprawy pisma Wojewody z dnia 18 maja 2011 r., Wojewoda mając na uwadze decyzję Ministra Infrastruktury z dnia 27 kwietnia 2009 r., a także stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone w ww. wyroku z dnia 20 października 2009 r. – zwrócił się w dopiero w dniu 13 października 2010 r. w celu ustalenia przebiegu drogi o nazwie "[...]" do Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii w W. o udostępnienie m.in. ortofotomapy oraz zdjęć lotniczych z uwzględnieniem z lat 1978, 1988 oraz 1998 r. Z pisma tego wynika także, że dodatkowo 14 października 2010 r. organ wystąpił do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w T. o nadesłanie mapy katastralnej dla przedmiotowej drogi. Równocześnie Wojewoda w piśmie tym zaznaczył, że otrzymana dokumentacja wykorzystywana jest także do sprawy G. i R.S., , których nieruchomości także stanowią cześć drogi nr [...] w gminie Z. Jednocześnie Wojewoda wskazał , iż sprawa G. i R.S, oczekiwała wówczas na rozstrzygnięcie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie w związku ze skargą G. i R.S., na bezczynność Wojewody
Z kolei, jak wynika z pisma z dnia 1 lipca 2011 r. Wojewoda i zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z prośbą o udostępnienie ewentualnie wypożyczenie akt sprawy przesłanych do Sądu w dniu 14 lutego 2011 r. w związku ze skargą wniesioną przez R. i G.S,. na bezczynność Wojewody , z uwagi na dokumentację zawartą w tych aktach, która jest niezbędna do rozstrzygnięcia postępowania administracyjnego dotyczącego działki nr [...].
Wskazać w tym miejscu należy, że akta administracyjne przekazane przez Wojewodę wraz z rozpoznawaną skargą J.Z. są niekompletne i nie obrazują pełnego przebiegu prowadzonego postępowania.
W szczególności należy zauważyć, że akta ułożone są w ten sposób, iż bezpośrednio po kserokopii wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2009 r. (k. 48 a.a.) znajduje się pismo Wojewody z dnia 18 maja 2011 r. (oznaczenia na karcie nosi nr 50 a.a.). W aktach brak jest pism o których Wojewoda wspomina w swoim piśmie z dnia 18 maja 2011 r., jak również udzielonych na nie odpowiedzi. Informacje dotyczące poszczególnych czynności i dat Sąd musiał dekodować z treści innych pism zawartych w aktach. Takie postępowanie organu uznać należy za naganne. I tak, biorąc pod uwagę zawartość akt oraz treść pisma z dnia 18 maja 2011 r. nasuwa się wniosek, iż Wojewoda w okresie od zwrotu akt sprawy z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie do ponownego jej rozpatrzenia (wedle ustaleń Sądu opartych o treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29.02.2012r. sygn. akt II SAB/Kr 167/11 nastąpiło to w dniu 18 marca 2010 r.) podjął czynności mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego potrzebnego do rozpoznania sprawy J.Z. dopiero w dniu 13 października 2010 r. (w tej dacie, jak wskazuje w piśmie z dnia 18 maja 2011 r., organ skierował pismo do Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W).
Jak wskazano powyżej, z pisma z dnia 1 lipca 2011 r. wynika, iż Wojewoda nie dysponował dokumentacją potrzebną do rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej działki skarżącej, gdyż została ona dołączona do akt sprawy Państwa S.
, w związku z wniesioną przez nich skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Powyższa okoliczność w żadnym wypadku nie może stanowić usprawiedliwienia dla braku podejmowania przez organ czynności. Obowiązkiem Wojewody było bowiem zorganizowanie tak pracy organu by inne toczące się równolegle postępowanie sądowoadministracyjne nie zakłócało sprawnego przebiegu postępowania administracyjnego dotyczącego działki [...] . Z okoliczności sprawy nie wynika, by istniały jakiekolwiek przeszkody do wykonania kopii materiałów w celu założenia akt zastępczych i podjęcia przez organ konkretnych działań nakierunkowanych na wydanie decyzji administracyjnej w niniejszej sprawie. Przypomnieć należy, że by zakończyć prowadzone postępowanie należy przede wszystkim ustalić czy droga objęta działką ewidencyjną [...] jest tożsamą drogą co droga "[...] ", co w sytuacji uzyskania niezbędnej dokumentacji nie stanowi czynności skomplikowanej, czy też czasochłonnej.
Odnośnie podniesionego w odpowiedzi na skargę argumentu, iż organ zawiadamiał skarżącą o przyczynie zwłoki i wskazywał kolejne nowe terminy załatwienia sprawy stwierdzić należy, że liczne postanowienia wydane przez Wojewodę w trybie art. 36 k.p.a. nie sanują wielokrotnego przekraczania terminów załatwiania sprawy, w szczególności jeśli przyjmiemy, że sprawa wróciła do organu do ponownego rozpoznania (po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2009 r.) w marcu 2010 r. i od tego czasu nie została zakończona, a pierwsze przy ponownym załatwieniu sprawy zawiadomienie o wyznaczeniu nowego terminu do jej załatwienia datowane jest dopiero na dzień 19 maja 2011r. We wskazanym okresie Wojewoda rażąco przekroczył terminy do załatwienia niniejszej sprawy. o których mowa w art.35 §3 k.p.a. popadając w stan bezczynności. Jednocześnie sytuacji tej nie konwalidują wydawane przez organ od dnia 19 maja 2011r. na zasadzie art. 36 § 1 k.p.a. periodyczne zawiadomienia wskazujące nowy termin załatwienia sprawy, albowiem wydane one zostały w okresie kiedy już doszło do przekroczenia ustawowego terminu przewidzianego do załatwienia niniejszej sprawy.
W kontekście podniesionych zarzutów skargi należy w ślad za powołanym powyżej art. 35 § 3 k.p.a. przypomnieć, iż załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy. Tymczasem organ nie tylko, że nie zakończył sprawy w terminach ustawowych, ale też jak wynika z akt sprawy pierwsze po zakończeniu postępowania sądowoadministracyjnego postanowienie o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy (do dnia 30 września 2011 r.) wydał dopiero w dniu 19 maja 2011 r. Ponadto Wojewoda wydał następujące zawiadomienia w trybie art. 36 k.p.a.: zawiadomieniem z dnia 16 września 2011 r. termin załatwienia sprawy przedłużył do dnia 30 czerwca 2012 r., zawiadomieniem z dnia 29 czerwca 2012 r. termin został przedłużony do 31 marca 2011 r., a zawiadomieniem z dnia 20 marca 2013 r. do dnia 30 czerwca 2013 r. We wszystkich ww. zawiadomieniem jako przyczynę niezałatwienia sprawy w terminie wskazano konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i zgromadzenie odpowiednich dokumentów, a także dużą ilość spraw do załatwienia i konieczność ich rozpatrywania według kolejności. Jak podkreśla się w orzecznictwie sama czynność zawiadomienia strony postępowania o nowym terminie załatwienia sprawy nie usprawiedliwia bezczynności organu, bowiem istotna jest przyczyna zwłoki (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 44/12). Otóż przeszkody wskazane w ww. zawiadomieniach Wojewody nie mogą zostać uznane za niezależne od organu w rozumieniu art. 35 k.p.a. Jak wskazano powyżej, po pierwsze organ winien procedować w okresie trwającego postępowania sądowoadministracyjnego do sprawy o sygn. akt II SAB/Kr 167/11 na aktach zastępczych, a czynności dowodowe zmierzające do jednoznacznego ustalenia przebiegu drogi o nazwie "[...] być podjęte i zintensyfikowane przez organ już na samym początku postępowania administracyjnego w szczególności kiedy to ujawniono brak załącznika graficznego do uchwały Nr Wojewódzkiej Rady Narodowej w T z 23 listopada 1988r. w sprawie zaliczania dróg publicznych w woj. T. do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich. Także duża ilość spraw nie może stanowić usprawiedliwienia dla ciągłego przedłużania terminu załatwienia sprawy. Zapewnienie terminowego rozpoznawania sprawy administracyjnej należy bowiem do obowiązków organów administracji.
Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 1 sierpnia 2012 r. sygn. akt. I SAB/Wa 181/12 przedłużanie terminu zakończenia postępowania, stanowiące nadużycie instytucji przewidzianej w art. 36 § 1 k.p.a., zmierzające w istocie wyłącznie do próby uchylenia się od skutków zwłoki w załatwieniu sprawy uzasadnia przyjęcie, że organ pozostaje w bezczynności.
W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że zastosowanie art. 36 k.p.a. winno być wyjątkiem, a nie regułą w procedowaniu organów administracji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 29 września 2010 r. sygn. akt I SAB/Wa 161/10 wskazał, że wielokrotne informowanie strony przez organ, iż sprawa zostanie załatwiona w terminie późniejszym, nie może stać się regułą, ponieważ organ administracji w ten sposób narusza wyrażoną w art. 12 k.p.a. zasadę szybkości postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 26 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SAB/Gl 14/1 wskazał, że samo tylko powiadomienie o przesunięciu terminu rozpoznania sprawy, nawet z podaniem przyczyn uzasadniających zdaniem organu takie przesunięcie, nie powoduje, że zwłoka w stosunku do terminów kodeksowych przestaje istnieć, a w konsekwencji nie wyłącza zarzutu bezczynności organu bądź przewlekłości prowadzonego przezeń postępowania. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 maja 2012 r. sygn. akt II GSK 594/12 stwierdził, że nie może być uznana za legalną pasywność organu polegająca na długotrwałym i bez widocznego końca przesuwaniu terminu załatwienia sprawy, przy powoływaniu się na skomplikowany charakter sprawy lub rzekomo niezależne od organu przyczyny.
Mając na uwadze dotychczasowy czas trwania postępowania administracyjnego toczącego się ponownie przed Wojewodą na skutek wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1045/09 oraz sposób jego prowadzenia uznać należy, że organ ten znajduje się w bezczynności i bezczynność ta ma charakter rażący. Prowadzone postępowanie z pewnością mogło zostać zakończone znacznie wcześniej w przypadku, gdyby organ administracyjny zastosował się niezwłocznie do zaleceń i wskazań zawartych w decyzji Ministra Infrastruktury z dnia 27 kwietnia 2009 r., znak:[...] e to zostały następnie powtórzenie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia z dnia 20 października 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1045/09. Powyższe czynności podjęte przez organ bez zwłoki i we właściwym czasie niewątpliwie zmierzałyby do zakończenia prowadzonego bezskutecznie przez wiele lat postępowania. Podkreślić także należy, że postępowanie prowadzone w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną nie należy do postępowań szczególnie skomplikowanych. Mając więc na względzie powyższe stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie wystąpiły niewątpliwie przesłanki, uzasadniające stwierdzenie rażącej bezczynności Wojewody .
Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności, Sąd w pkt I wyroku zobowiązał Wojewodę do wydania w terminie 30 dni aktu administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez Gminę Z z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1998 r. prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]
Stwierdzając na zasadzie art.149§1 P.p.s.a. w pkt II wyroku, że zaistniała w rozpoznawanej sprawie bezczynność organu ma charakter rażącego naruszenia prawa Sąd miał na uwadze poglądy judykatury oraz piśmiennictwa – wobec braku zdefiniowania tego zwrotu przez ustawodawcę – iż rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, możemy powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12).
Orzekając w pkt III na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a o wymierzeniu grzywny Sąd miał na uwadze przede wszystkim okoliczność , iż Wojewoda pomimo jasno sprecyzowanych zaleceń organu odwoławczego jak i sądu administracyjnego do chwili wniesienia skargi przez ponad 3 lata ponownie rozpoznając sprawę nie podjął zintensyfikowanych czynności wyjaśniających i dowodowych, które pozwoliły by uznać, iż zakreślane przez niego kolejno terminy do załatwienia sprawy nie sprowadzają się jedynie do formalnego wypełniania dyspozycji art. 36§ 1 i 2 kpa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło