II SAB/Kr 84/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Darmoń po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Rady Gminy Czernichów w przedmiocie rozpoznania skargi na działanie organu postanawia: odrzucić skargę. M. S. (dalej: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Rady Gminy Czernichów w przedmiocie rozpoznania skargi na działanie organu. Skarżąca upatrywała bezczynności "w braku podjęcia uchwały na skargę z dnia 08.09.2025 r." oraz "w zakresie rozpoznania mojej skargi z dnia 27 listopada 2025 r. na bezczynność Wójta i komisji Skarg, Wniosków i Petycji w obrębie tej samej sprawy". Pismem z dnia 8 września 2025 r. skarżąca wyraziła swoje niezadowolenie i zażądała wyjaśnień oraz zadośćuczynienia w związku z budową oświetlenia przy ul. [...]j w R. , ponieważ wykonawca działający na rzecz gminy naruszył jej prawo własności, wjeżdżając i wykonując prace ziemne na terenie jej nieruchomości, która znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie z drogą gminną. Podała, że nie została poinformowana przez gminę o planowanych działaniach. Sytuacje takie miały miejsce kilkukrotnie. Skarżąca dodała, że poniosła negatywne konsekwencje tych robót, ponieważ ich skutki nie zostały usunięte, m.in. został zniszczony dojazd do nieruchomości. Podniosła także, że droga gminna jest niewłaściwie utrzymana i zaniedbana, gdyż nie jest regularnie koszona i obecnie znajdują się na niej samosiejki drzew. Natomiast, pismo z dnia 27 listopada 2025 r. skarżąca wniosła ze względu na nierozpoznanie jej pisma z dnia 8 września 2025 r. i określiła, że stanowi ono skargę dotyczącą działania Wójta Gminy Czernichów oraz Komisji Skarg, Wniosków i Petycji w Gminie Czernichów. W odpowiedzi z dnia 9 lutego 2026 r. organ podtrzymał swoje stanowisko dotychczas wyrażone w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691; dalej: k.p.a.), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.; dalej: O.p.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 O.p. i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI O.p. oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, zgodnie z art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 k.p.a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Zgodnie z art. 4 p.p.s.a. sądy administracyjne rozstrzygają również spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Zakres skargi na bezczynność wyznacza więc regulacja art. 3 § 2 pkt 1-4 w zw. z pkt 8 i 9 p.p.s.a. Oznacza to, że zaskarżenie bezczynności jest dopuszczalne w takim samym zakresie, jak zaskarżenie działania organu administracji publicznej. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest przede wszystkim wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony (wyrok NSA z dnia 6 lipca 2004 r., sygn. akt OSK 547/04). Z akt sprawy wynika, że pisma skarżącej z dnia 8 września 2025 r. i z dnia 27 listopada 2025 r. stanowią skargę powszechną składaną w trybie Działu VIII k.p.a. Podstawowym aktem prawnym regulującym instytucję skarg i wniosków jest k.p.a., który w Dziale VIII normuje takie kwestie jak: przedmiot skargi i wniosku, zasady ich wnoszenia, właściwości organów oraz skutki wniesienia skargi lub wniosku do organu niewłaściwego, termin i sposób załatwienia skarg i wniosków. Zgodnie z art. 227 k.p.a. przedmiotem przewidzianej w tym przepisie skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Użyte w cytowanym artykule sformułowanie: w szczególności oznacza, że przedmiotem tej skargi mogą być także inne okoliczności w nim nie wymienione, z których wynika niezadowolenie z działania lub zaniechania organu. Tego typu skarga ma charakter powszechny, przysługuje bowiem w każdym czasie wszystkim obywatelom we wszystkich sprawach i w stosunku do aparatu państwowego i społecznego. Z kolei, do rozpatrywania tego rodzaju skarg właściwe są organy określone w art. 229-230 k.p.a. Do skarg uregulowanych w Dziale VIII k.p.a. nie ma natomiast zastosowania sądowa kontrola administracji publicznej. Skarga przewidziana w powyższych przepisach uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, kończącym się czynnością faktyczną zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia sprawy. Skarga z art. 227 k.p.a. jest odformalizowanym środkiem ochrony interesów jednostki, jednakże nie daje żadnych podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, w tym przed sądem administracyjnym. Postępowanie w sprawie skarg i wniosków objętych Działem VIII K.p.a. nie podlega zatem kontroli sądów administracyjnych. Brak kognicji sądów administracyjnych w tych sprawach nie budzi wątpliwości w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. m.in. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1961/11; postanowienie NSA z dnia 1 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 478/09; postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 241/09; postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 26/07). Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków normowane przepisami Działu VIII k.p.a. nie mają bowiem formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Co więcej, sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg związanych z krytyką nienależytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, ponieważ sprawy te również nie zostały poddane jego kontroli na podstawie przepisów ustaw szczególnych. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że wniesiona skarga nie dotyczy spraw należących do kognicji sądu administracyjnego i dlatego skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić. Należy wskazać, że w piśmie z dnia 3 kwietnia 2026 r. skarżąca złożyła wniosek o cofnięcie skargi złożonej w niniejszej sprawie i umorzenie postępowania. Jednakże, cofnięcie skargi jako czynność dyspozycyjna strony może mieć miejsce tylko wówczas, gdy skarga jest dopuszczalna i nie zawiera braków uniemożliwiających nadanie jej dalszego biegu (por. postanowienie NSA z 3 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 1829/07). Tymczasem, skarga w niniejszej sprawie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Wobec tego, oświadczenie o cofnięciu skargi nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z § 3 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.