III SA/Kr 1024/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Zięba Sędziowie WSA Bogusław Wolas (spr.) WSA Michał Niedźwiedź po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. S. na decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 30 maja 2025 r. znak sprawy NS.906.39.2025 w przedmiocie nałożenia opłaty za czynności dokonane w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego skargę oddala. Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej: MPWIS), decyzją z dnia 30 maja 2025 r. znak NS.906.39.2025, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 572) zwanej dalej "kpa" oraz w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 1, art. 36 ust. 1 i art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 416), po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez skarżącego – K. S., od decyzji płatniczej z dnia 4 marca 2025 r., nr 209/NS/151/2025, znak: NS.90830.4.56.2025 Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Limanowej (dalej: PPIS), mocą której PPIS w Limanowej obciążył skarżącego, opłatą w kwocie 397,00 zł, za czynności wykonane w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego polegające na analizie dokumentacji w celu opracowania rozstrzygnięcia w postaci postanowienia nr 56/2025 z dnia 5 lutego 2025r., znak: NS.90830.4.56.2025, dotyczącego uzgodnienia pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego (BJ-A6) i garażu na części działki ew. nr [...] obręb K., gm. L., którego inwestorem jest skarżący utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 27 stycznia 2025 r. do PPIS w Limanowej wpłynął wniosek, złożony przez działającą z upoważnienia Wójta Gminy L. A. M. - Podinspektora w Wydziale Geodezji, Planowania Przestrzennego i Ochrony Środowiska Urzędu Gminy Limanowa, w sprawie uzgodnienia pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego (BJ-A6) i garażu na części działki ew. nr [...] obręb K., gm. L. Do wniosku dołączono: projekt decyzji o ustaleniu warunków zabudowy wraz z załącznikiem nr 1 ustalenia analizy urbanistycznej, analiza funkcji, cech zabudowy i zagospodarowania terenu wraz z załącznikiem graficznym (Załącznik nr 2 - kopia mapy ewidencyjnej w skali 1:1000). W odpowiedzi na ww. wniosek PPIS w Limanowej w dniu 5 lutego 2025 r. wydał postanowienie nr 56/2025, znak: NS.90830.4.56.2025 rozstrzygając o uzgodnieniu projektu decyzji będącej przedmiotem wniosku, pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych bez zastrzeżeń. Równocześnie skierował do skarżącego będącego inwestorem ww. zamierzenia inwestycyjnego, zawiadomienie z dnia 5 lutego 2025 r., o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia opłaty za czynności wynikające z zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 416) oraz o zebraniu materiału dowodowego, z pouczeniem o przysługującym jej prawie do zapoznania się ze zgromadzonymi dowodami i wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów. Postanowienie z dnia 5 lutego 2025 r., znak: NS.90830.4.56.2025 i zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie nałożenia opłaty, zostały skutecznie doręczone inwestorowi w dniu 11 lutego 2025 r. Strona w dniu 17 lutego 2025 r. skorzystała z możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów dowodowych i wniosła o odstąpienie od nałożenia opłaty za czynności wykonanie przez Państwową Inspekcję Sanitarną w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego w związku z analizą dokumentacji dotyczącej projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, stwierdzając, że podstawa prawna nałożenia tej opłaty, tj. art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, została zastosowana w sposób nieuzasadniony. Do treści wniesionych uwag PPIS w Limanowej odniósł się w uzasadnieniu wydanej decyzji płatniczej. W następstwie powyższego PPIS w Limanowej wydał decyzję płatniczą z dnia 4 marca 2025 r., nr 209/NS/151/2025, znak: NS.90830.4.56.2025, w sprawie ustalenia opłaty za czynności wykonane w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego związane z analizą dokumentacji w przedmiocie uzgodnienia pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla ww. zamierzenia inwestycyjnego, zakończonego wydaniem postanowienia nr 56/2025, z dnia 5 lutego 2025 r., znak: NS.90830.4.56.2025. Decyzja płatnicza wydana została na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, natomiast wysokość opłaty ustalono na podstawie przepisów § 2-6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz Zarządzenia nr 2/2024 Dyrektora Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Limanowej z dnia 19 lutego 2024 r. w sprawie wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Limanowej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Zgodnie z powyższymi przepisami PPIS w Limanowej ustalił następującą kalkulację opłaty: koszty bezpośrednie - 316,44 zł (w tym: średnie wynagrodzenie pracowników wykonujących kontrolę i analizę dokumentacji według stawki godzinowej ustalonej jako 105,48 zł/godzinę za jednego pracownika (105,48 zł x 3 godz.); koszty pośrednie - 80,34 zł (narzut liczony jako stosunek procentowy kosztów pośrednich do ww. kosztów bezpośrednich w wysokości 25,39%). W konsekwencji tej kalkulacji suma opłaty za czynności kontrolne w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego w związku z postępowaniem administracyjnym zakończonym wydaniem postanowienia z dnia 5 lutego 2025 r., znak: NS.90830.4.56.2025, wyniosła ogółem 396,78 zł - po zaokrągleniu 397 zł. W decyzji płatniczej wysokość ustalonej opłaty zaokrągla się do pełnych złotych w ten sposób, że końcówki kwot wynoszące mniej niż 50 groszy pomija się, a końcówki kwot wynoszące 50 i więcej groszy podwyższa się do pełnych złotych. Organ wskazał, że zarządzenie nr 2/2024 Dyrektora Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Limanowej z dnia 19 lutego 2024 r. w sprawie wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Limanowej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego znajduje się w aktach sprawy. Decyzja płatnicza z dnia 4 marca 2025 r., nr 209/NS/151/2025, znak: NS.90830.4.56.2025 została skutecznie dostarczona inwestorowi w dniu 12 marca 2025 r. W dniu 25 marca 2025 r. skarżący, wniósł odwołanie, od ww. decyzji płatniczej. Skarżący zarzucił naruszenie: art. 7, art. 77 k.p.a. przez brak oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez uznanie, ze pomimo niewykonywania przez Inspektora Sanitarnego jakikolwiek badań laboratoryjnych lub ekspertyz, które są kosztowne, a przeprowadzenie wyłącznie pracy analitycznej związanej ścisłe z obowiązkiem współdziałania opisanym w art. 106 k.p.a., nałożona została na skarżącego decyzja płatnicza; naruszenie art. 8, poprzez nieproporcjonalne obciążenie Skarżącego jednakową opłatą w kwocie 397,00 złotych, co łącznie daje kwotę 3970,00 zł w dziesięciu jednakowych sprawach o wymienionych numerach prowadzonych przez ten sam organ, z jednakowym stanem faktycznym i prawnym. * art. 106 k.p.a. w związku z art. 3 pkt 1 a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, ze czynności związane ze współdziałaniem organu, w trakcie których organ nie ponosi kosztów badań laboratoryjnych i ekspertyz, kwalifikuje się jako sytuacja, w której możliwe jest wydanie przez Organ Decyzji Płatniczej, mimo że w orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, ze opłata określona w wymienionym przepisie nie przysługuje za samo sporządzenie i wydanie aktu przez organ (w niniejszej sprawie postanowienia uzgodnieniowego). - naruszenie innych przepisów polskiego prawa, wskazanych przez skarżącego. MPWIS ustalił stan faktyczny w sprawie i dokonał jego oceny prawnej i wskazał, że działając zgodnie z art. 10 § 1 oraz art. 79a k.p.a., skierował do skarżącego, zawiadomienie z dnia 28 kwietnia 2025 r., o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w przedmiotowej sprawie, jak również wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i złożenia stosownych oświadczeń w powyższej sprawie. Skarżący, nie skorzystał z tej możliwości. Z akt sprawy wynika, że działająca z upoważnienia Wójta Gminy Limanowa A. M. - Podinspektor w Wydziale Geodezji, Planowania Przestrzennego i Ochrony Środowiska Urzędu Gminy w Limanowej na podstawie art. 53 ust. 4 pkt. 2a) ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 1130 ze zm.) oraz art. 106 k.p.a., wnioskiem z dnia 27 stycznia 2025 r., znak: [...] wystąpiła do PPIS w Limanowej o uzgodnienie pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego (BJ-A6) i garażu na części działki ew. nr [...], obręb K., gm. L., dla którego inwestorem jest skarżący. Postępowanie wszczęte wnioskiem Wójta Gminy L. zostało zakończone wydaniem postanowienia nr 56/2025 z dnia 5 lutego 2025 r., znak: NS.90830.4.56.2025, w którym PPIS w Limanowej uzgodnił pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych ww. projekt decyzji, bez zastrzeżeń. Organ podkreślił, że nie ulega wątpliwości, że sprawa wszczęta wnioskiem skarżącego o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego, w tym również uzgodnienie projektu decyzji pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych, zgodnie z art. 3 pkt 1 a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej należy do zadań wykonywanych w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, o których mowa w art. 36 ust. 1 ww. ustawy. Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania, z zastrzeżeniem ust. 2. Opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Powyższe oznacza, że opłaty za badania laboratoryjne i inne czynności są pobierane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej od podmiotów, które podlegają zapobiegawczemu nadzorowi sanitarnemu, w związku z planowaną działalnością oraz są zobowiązane, w trakcie prowadzenia tej działalności, do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. W przedmiotowej sprawie podmiotem zobowiązanym do przestrzegania wymagań higienicznych i sanitarnych dotyczących ww. zamierzenia inwestycyjnego jest Inwestor, czyli skarżący. Zaskarżona decyzja w przedmiocie nałożenia opłaty, jak już na wstępie zaznaczono, wydana została na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, natomiast wysokość opłaty ustalono na podstawie przepisów § 2-6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz Zarządzenia nr 2/2024 z dnia 19 lutego 2024 r. Dyrektora Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Limanowej w sprawie wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Limanowej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, będącego aktem wewnętrznym. Organ powołał § 2 ww. rozporządzenia Ministra Zdrowia, i podkreślił, że wskazane natomiast powyżej zarządzenie nr 2/2024 z dnia 19 lutego 2024 r. Dyrektora Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Limanowej w sprawie wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Limanowej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, jest aktem wewnętrznym wydanym na podstawie § 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej stanowi wskazówki do wyliczenia wynagrodzenia pracownika, o którym mowa w § 3 rozporządzenia. Organ podkreślił, iż decyzja płatnicza winna zawierać informacje o konkretnych czynnościach będących w powiązaniu z merytoryką prowadzonego postępowania i stanowiących przejaw zapobiegawczego nadzoru sanitarnego wykonanego przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, w następstwie których została naliczona opłata. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, PPIS w Limanowej wskazał konkretne dokumenty, które podlegały analizie, a w efekcie stanowiły podstawę do wydania merytorycznego stanowiska w sprawie. Do dokumentów tych, w przedmiotowej sprawie zaliczono: projekt decyzji o ustaleniu warunków zabudowy znak: [...], załącznik nr 1: ustalenia analizy urbanistycznej, analiza funkcji, cech zabudowy i zagospodarowania terenu, załącznik nr 2: część graficzna. Wskazana analiza polegała na ocenie informacji zawartych w przedłożonej dokumentacji w odniesieniu do wpływu planowanych zamierzeń na zdrowie ludzi pod kątem narażenia na: hałas, wibracje, zanieczyszczenia powietrza, promieniowania, zanieczyszczenia wód oraz zgodności z obowiązującymi przepisami prawa w odniesieniu do wymagań higienicznych i zdrowotnych. Zatem opłata, o której mowa w zaskarżonej decyzji została ustalona za konkretne czynności tj. analizę, załączonej do wniosku w przedmiocie uzgodnienia dokumentacji, co wynika również z przedstawionej w decyzji kalkulacji kosztów. W ocenie MPWIS, koszty związane z wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie zostały szczegółowe wskazane i opisane, co spełnia wymogi dla ustalenia opłaty. Została też wskazana podstawa prawna ich naliczenia. Wobec powyższego zdaniem organu należy uznać, że nałożona opłata została ustalona właściwie, w oparciu o przepisy powszechnie obowiązujące, jak również wewnętrzne PPIS w Limanowej. Organ ponownie wskazał na przepis art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, zgodnie z którym opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych, zatem w tym przypadku jest to skarżący, jako inwestor przedsięwzięcia. Dodatkowo podkreślił, że obowiązek pobierania opłat za czynności wykonane w ramach sprawowania zapobiegawczego nadzoru sanitarnego nie jest uznaniowy lecz wynika wprost z art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Tryb i zasady ustalania opłat zostały natomiast określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Podjęte przez organ szczebla powiatowego Państwowej Inspekcji Sanitarnej czynności obejmujące analizę i weryfikację przedłożonego wniosku oraz kontrolę i ocenę ww. załączonych dokumentów do wniosku, w odniesieniu do wpływu planowanego przez Stronę zamierzenia inwestycyjnego na życie i zdrowie ludzi oraz zgodności z obowiązującymi przepisami prawa w odniesieniu do wymagań higienicznych i zdrowotnych, mieszczą się w pojęciu "innych czynności", o których mowa w art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Wskazał, że, że przepisy ustawy z dnia 27 marca 2023 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w art. 53, odnoszącym się do wskazania właściwości organu PIS jako organu uzgadniającego (ust. 4 pkt 2a), czy trybu wydania uzgodnienia (ust. 5) nie przewidują zwolnienia od ponoszenia opłat, Zgodnie z obowiązującymi powyżej wskazanymi przepisami, organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej są zobligowane naliczyć opłatę i obciążyć nią inwestora, jeżeli przeprowadziły czynności w związku ze sprawowanym nadzorem zapobiegawczym, a takie czynności w rozpatrywanej sprawie zostały przeprowadzone. Wymóg pobrania opłaty wynika wprost z art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Opłaty pobierane w tym trybie stanowią nieopodatkowane należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym, o których mowa w art. 60 ustawy o finansach publicznych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję wpłynęła skarga skarżącego K. S. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił: a. naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku z § 3 i 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, poprzez nieprawidłowe zastosowanie i niewskazanie przyczyn obciążenia kosztami tak co do samej zasady, jak i wysokości, w kontekście czynności jakie podejmował Organ, które sprowadzały się do wydania opinii w rozumieniu art. 107 k.p.a., bez konieczności przeprowadzenia jakichkolwiek badań lub innych czynności dowodowych, w tym będących źródłem kosztów, tj. takich jak zlecenie i wykonanie ekspertyzy, zlecenie i wykonanie badań laboratoryjnych, kontrola lub wizja lokalna, bowiem żadne z wyżej wymienionych czynności nie było potrzebnych i wymaganych od organu w toku wydawania postanowienia dotyczącego uzgodnienia pod względem wymogów higienicznych i zdrowotnych projektu Decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego i garażu; b. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez brak odniesienia się do przestawionych przez skarżącego argumentów co do braku podstaw do nałożenia na niego opłaty, zarówno w ramach decyzji płatniczej organu l instancji, jak i w ramach Decyzji, wydanej przez organ II instancji. c. naruszenie art. 8 k.p.a., poprzez nieproporcjonalne obciążenie Skarżącego jednakową opłatą w kwocie 397,00 złotych w dziesięciu jednakowych sprawach prowadzonych przez ten sam organ, z jednakowym stanem faktycznym i prawnym, w których wydano jednakowe (tożsame pod względem treści i formy) postanowienia. d. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu l instancji, pomimo wydania jej z naruszeniem przepisów prawa materialnego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Limanowej. Skarżący zarzucił, że organ wydający zaskarżoną decyzję nawet nie próbował wyjaśnić, czy i jaka część pracy organu wydającego decyzję płatniczą choćby w minimalnym zakresie wykraczała poza podstawowe czynności wymagane przez przepisy postępowania administracyjnego. Tym samym, zdaniem skarżącego, organ poniósł wyłącznie koszty będące konsekwencją wykonania przez organ obowiązków ustawowych, obejmujących tak fundamentalne czynności jak poświęcony na samo przygotowanie, napisanie i wydanie decyzji. W ocenie skarżącego, wydanie decyzji/postanowienia w sprawie uzgodnienia pod względem wymogów higienicznych i zdrowotnych projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego i garażu mieści się w ramach rutynowych obowiązków służbowych pracowników Państwowej Inspekcji Sanitarnej i nie upoważnia do obciążania strony kosztami działania urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje. Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143), dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Stosownie natomiast do art. 120 p.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 30 maja 2025 r. znak NS.906.39.2025 utrzymująca w mocy decyzję płatniczą z dnia 4 marca 2025 r., nr 209/NS/151/2025, znak: NS.90830.4.56.2025 Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Limanowej obciążającą skarżącego opłatą w kwocie 397,00 zł, za czynności wykonane w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. 2024 r., poz. 416; dalej ustawa). Przepis art. 36 ust. 1 mówi, że za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania, z zastrzeżeniem ust. 2. Opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Ustęp drugi cytowanej regulacji mówi natomiast, iż za badania laboratoryjne i inne czynności wykonywane w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie pobiera się opłat od osób oraz jednostek organizacyjnych obowiązanych do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych, jeżeli w wyniku badań nie stwierdzono naruszenia tych wymagań. Z kolei w art. 36 ust. 4 ustawy ustanowiono kompetencję Ministra Zdrowia do określenia sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne i inne czynności, o których mowa w ust. 1-3, z uwzględnieniem kosztów ich wykonania. W oparciu o tę delegację, Minister Zdrowia wydał w dniu 5 marca 2010 r. rozporządzenie w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. 2010 r., Nr 36, poz. 203; dalej: rozporządzenie). Z cytowanego wyżej art. 36 ust. 1 ustawy wynika ustawowa zasada ponoszenia kosztów za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem nadzoru sanitarnego (bieżącego i zapobiegawczego). Obowiązek ponoszenia tych kosztów obciąża osoby lub jednostki organizacyjne obowiązane do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Dostrzec należy, że w odniesieniu do nadzoru bieżącego, w przypadkach, w których w wyniku badań nie stwierdzono naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, nie pobiera się opłat związanych ze sprawowaniem tego nadzoru (art. 36 ust. 2 ustawy). Powyższe oznacza, że w sytuacji nieobjętej regulacją art. 36 ust. 2 ustawy, tj. gdy badania laboratoryjne i inne czynności inspekcji sanitarnej nie są związane są z nadzorem bieżącym, lecz zapobiegawczym (z którym mamy do czynienia kontrolowanej sprawie - por. art. 3 pkt 2 lit. a ustawy) – odpłatność za koszt ich wykonania obowiązuje w pełnym zakresie. Z perspektywy cytowanego wyżej art. 36 ust. 1 ustawy jako problematyczna jawi się kwestia zakresu i charakteru "innych czynności", z którymi wiąże się obowiązek uiszczenia opłat odpowiadających kosztom wykonania tych czynności. W dotychczasowym orzecznictwie NSA wskazywano, że w zakresie kosztów "innych czynności" wykonywanych przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego mogą mieścić się koszty postępowania administracyjnego, rozumiane jako wydatki poniesione przez organy, związane z wydaniem postanowienia lub decyzji administracyjnej (por. wyroki NSA z 4 kwietnia 2008 r., sygn. II OSK 366/07 oraz z 18 stycznia 2017 r., sygn. II OSK 1071/15). W powołanych orzeczeniach akcentowano, że termin "inne czynności", o którym mowa w art. 36 ust. 1 u.p.i.s., nie został ograniczony jedynie do czynności o charakterze badawczym, analityczno-sanitarnym lub kontrolnym, lecz jego zakresem objęto wszelkie czynności (w tym techniczno-procesowe, wyjaśniające, dokumentacyjne), jeżeli tylko wykazują one związek z celami i zakresem wykonywanego nadzoru sanitarnego (np. w postępowaniu incydentalnym zmierzającym do uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych). Z kolei w najnowszym orzecznictwie NSA wskazuje się, że wobec ustanowionej na gruncie art. 36 ust. 1 ustawy zasady odpłatności za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, brak jest jakichkolwiek normatywnych podstaw do tego, aby z zakresu "innych czynności" podlegających opłacie można było wyłączać typowe czynności procesowe związane z postępowaniem wyjaśniającym (w tym związane z zebraniem, rozważeniem i oceną całego materiału dowodowego) oraz przygotowaniem, wydaniem i doręczeniem orzeczenia (aktu) administracyjnego, jeżeli wydanie tego orzeczenia (aktu) stanowi formę wykonywania nadzoru sanitarnego (por. wyroki NSA: z 10 lipca 2025 r. II GSK 2603/24 i oraz II GSK 518/25, z 3 września 2025 r. II GSK 303/25). W kategorii tej mieszczą się zatem wszystkie "koszty poniesione" (koszty sprawowania nadzoru), a nie jakieś szczególne koszty "ponadstandardowe" (por. wyrok NSA z 3 września 2025 r., II GSK 303/25). Zakres obowiązku ponoszenia kosztów wykonania badań laboratoryjnych oraz innych czynności jest więc względnie szeroki, obejmując w istocie całość zasadniczych kosztów działalności stacji sanitarno-epidemiologicznych, o ile tylko wykazują one związek z wykonywaniem zadań z zakresu nadzoru sanitarnego (wyrok NSA z 10.07.2025 r., II GSK 518/25). Metodyka obliczania wysokości tych kosztów określona została w rozporządzeniu Ministra Zdrowia wydał w dniu 5 marca 2010 r. rozporządzenie w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. 2010 r., Nr 36, poz. 203; dalej: rozporządzenie). W § 2 tego aktu wskazano, iż wysokość opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności ustala się na podstawie bezpośrednich i pośrednich kosztów ich wykonania. Do bezpośrednich kosztów zalicza się: średnie wynagrodzenie pracowników stacji sanitarno-epidemiologicznych, obliczane według godzinowych stawek osobistego zaszeregowania wraz z pochodnymi od wynagrodzenia, koszty materiałowe, w tym w szczególności koszty odczynników i innych materiałów pomocniczych, przeciętne koszty związane z działalnością rzeczoznawców do spraw sanitarnohigienicznych. Z kolei do kosztów pośrednich zalicza się koszty działalności stacji sanitarno-epidemiologicznych poniesione w związku z wykonaniem konkretnego badania laboratoryjnego oraz innej czynności, obejmujące: średnie wynagrodzenie pracowników administracji i obsługi wraz z pochodnymi od wynagrodzenia, koszty usług pocztowych, telekomunikacyjnych, koszty zużytej energii elektrycznej, wody i gazu; koszty zakupu, zużycia i konserwacji aparatury i sprzętu laboratoryjnego. Z kolei § 6 rozporządzenia stanowi, że czas pracy pracownika niezbędny do wykonania badania laboratoryjnego oraz innej czynności, stanowiący podstawę ustalenia wysokości wynagrodzenia, o którym mowa w § 3 pkt 1, określa dyrektor stacji sanitarno-epidemiologicznej na wniosek kierownika właściwej komórki organizacyjnej stacji sanitarno-epidemiologicznej. Regulacja ta jest logiczną konsekwencją tego, że wiedzę o wysokości kosztów funkcjonowania konkretnej (tj. opiniującej) stancji sanitarno-epidemiologicznej, ma dyrektor tej jednostki. W aktach znajduje się Zarządzenia Nr 2/2024 z 19 lutego 2024 r. Dyrektora Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Limanowej w sprawie wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Limanowej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Akt ten określa stawkę godzinową pracownika stacji (105,48 zł) oraz narzut kosztów pośrednich 25,39% W nawiązaniu do realiów kontrolowanej sprawy stwierdzić należy, iż zakresem wniosku strony skarżącej objęte było żądanie uzgodnienia pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych projektu decyzji o ustaleniu warunków dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego (BJ-A6) i garażu na części działki ew. nr [...] obręb K., gm. L. Stosownie do art. 3 pkt 2 lit a ustawy, uzgadnianie przez inspekcję sanitarną dokumentacji projektowej pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych dotyczących budowy - stanowi przejaw zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Znajdujące się w aktach postanowienie organu I instancji z 5 lutego 2025 r., wskazuje, iż organ ten przeprowadził wnikliwą i staranną analizę przedłożonej przez inwestora dokumentacji projektowej. W tych warunkach i przy uwzględnieniu przedstawionej wyżej wykładni adekwatnych regulacji prawnych, w ocenie Sądu zaszły przesłanki do ustalenia opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 1 ustawy w wysokości przyjętej przez organ. Opłata jest ustalana nie za "uzgodnienie", czy "opinię", lecz za konkretne czynności, których wynikiem jest właśnie uzgodnienie albo opinia, bowiem istotą orzeczenia o opłacie jest wskazanie konkretnych czynności poprzedzających przedstawienie stanowiska organu. Analizując wydane w sprawie decyzje stwierdzić należy, iż zawierają one klarowną prezentację informacji o podjętych przez organ działaniach (czynnościach) pozostających w związku z istotą prowadzonego postępowania obejmującego sprawowanie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, a w następstwie których to czynności, została naliczona opłata. Organ wskazał też na konkretne dokumenty (por. wyżej), które podlegały analizie i ocenie, a które stanowiły podstawę do wydania merytorycznego stanowiska w sprawie. Zasadnicza wartość składowa ustalonej opłaty (koszt bezpośredni - wynoszący 316,44 zł) – obliczona została z uwzględnieniem poświęconego czasu pracy (3 h), co mieści się w granicach przyjętych w zarządzeniu i niewątpliwie uwzględnia też nakład pracy związanej z wykonanymi czynnościami. Poprawnie też określono koszty pośrednie (80,34 zł) – jako narzut liczony jako stosunek procentowy kosztów pośrednich do kosztów bezpośrednich 25,39 %. Reasumując, przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji nie dostarczyła podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa pozwalającego na wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Zarzuty skargi Sąd uznał za nietrafne. W istocie, zarzuty te sprowadzają się do zakwestionowania faktu nałożenia na skarżącego opłaty poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów i błędne uznanie zdaniem skarżącego, że w niniejszej sprawie organ może pobrać opłatę. Mając na uwadze przedstawione rozważania, Sąd skargę oddalił. Podstawą prawną rozstrzygnięcia była art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r., poz. 935).