III SA/Kr 1086/24
WyrokWSA w Krakowie2024-10-11
Skład orzekający: Elżbieta Czarny-Drożdżejko, Janusz Kasprzycki, Magdalena Gawlikowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona za niewydanie pasażerom biletów w transporcie drogowym podlega mnożeniu za każdego pasażera, któremu nie wydano biletu, a odpowiedzialność ma charakter obiektywny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna za niewydanie pasażerowi potwierdzenia wniesienia opłaty za przejazd (biletu) podlega mnożeniu za każdego pasażera, któremu bilet nie został wydany, a odpowiedzialność przewoźnika ma charakter obiektywny, niezależny od winy. Brak możliwości przewidzenia naruszenia lub brak wpływu na jego powstanie nie zwalnia z odpowiedzialności, chyba że wystąpią wyjątkowe okoliczności określone w przepisach.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na spółkę jawną wykonującą krajowy przewóz osób. Podczas kontroli stwierdzono, że kierowca nie wydał biletów pięciu pasażerom. Marszałek Województwa Małopolskiego nałożył karę w wysokości 10.000 zł (5 pasażerów x 2.000 zł). Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a., błędną interpretację przepisów u.t.d. oraz brak podstawy faktycznej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Asesor WSA Magdalena Gawlikowska Protokolant specjalista Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2024 r. sprawy ze skargi P. Sp. j. w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 19 kwietnia 2024 r., nr SKO.TS/4123/7/2024, SKO.TS/1123/8/2024 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie (dalej: SKO lub Kolegium) decyzją z dnia 19 kwietnia 2024 r. nr SKO.TS/4123/7/2024, SKO.TS/4123/8/2024 działając na podstawie art. 18b, art. 20, art. 92a, art. 93 ust. 1 – 7, art. 94 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2201 z późn. zm.; dalej: u.t.d.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm., dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję Marszałka Województwa Małopolskiego z dnia 18 grudnia 2023 r. nr TK-III.8072.86.2023 o nałożeniu na A. K. – P. Spółka Jawna w S. (dalej: strona skarżąca) kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł za wykonywanie krajowego drogowego przewozu osób z naruszeniem obowiązków i warunków dotyczących tego przewozu.
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Marszałek Województwa Małopolskiego decyzją z 18 grudnia 2023 r. nr TK-III.8072.86.2023 r., na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli Nr [...] z dnia 7 listopada 2023 r. - nałożył na stronę skarżącą karę pieniężną w kwocie 10.000,00 zł za wykonywanie krajowego drogowego przewozu osób z naruszeniem obowiązków i warunków dotyczących przewozu.
W uzasadnieniu decyzji organ streścił przebieg dotychczasowego postępowania. W szczególności wskazał, że upoważnieni pracownicy Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego, w dniu 7 listopada 2023 roku, przeprowadzili kontrolę wykonywania krajowego drogowego przewozu osób przez stronę skarżącą. Podkreślił, że o godz. 10:39 na przystanku "T." upoważniony inspektor wsiadł do autobusu marki Mercedes o nr rej.: [...] i poprosił bilet normlany do miejscowości S. Kierowca pobrał kwotę 7 zł, zrejestrował sprzedaż lecz nie wydał biletu. Na tym samym przystanku wsiadło dwoje pasażerów, którym kierujący również nie wydał biletów. Kontynuując, na kolejnym przystanku Z. wsiadło trzech kolejnych pasażerów, mimo rejestracji biletów w kasie fiskalnej nie wydano biletów. Organ I instancji wskazał, że łącznie na odcinku T. – S. w dniu 7 listopada 2023 r. nie wydano 5 biletów.
Wobec powyższego, kontrolujący sporządzili protokół kontroli nr [...], wraz z załącznikiem, w którym zawarto opis naruszeń stwierdzonych podczas kontrolowanego przejazdu.
Zdaniem organu I instancji, bezspornym jest zatem, że strona skarżąca naruszyła art. 18b ust. 1 pkt 4 u.t.d. w zw. z l.p. 2.7. załącznika nr 3 do u.t.d. (niewydanie pasażerowi przed rozpoczęciem przewozu wymaganego potwierdzenia wniesienia opłaty za przejazd, z wyłączeniem taksówki), za co organ wymierzył karę 2 000,00 zł x 5 pasażerów.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła strona skarżąca, zarzucając zaskarżonej decyzji:
- art. 6, art. 8, art. 75, art. 77, art. 80, art. 107 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego;
- nieuprawnioną interpretację treści zał. Nr 3 lp. 2.7 u.t.d., poprzez dodanie zapisu ustawowego treści: "za każde niewydanie biletu";
- wydanie decyzji bez podstawy faktycznej.
Mając powyższe na uwadze strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji.
Opisaną we wstępie decyzją SKO w Krakowie utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Na wstępie organ odwoławczy streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz powołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 92a ust. 1 ustawy, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie (rozumiane w niniejszym przypadku jako: każde niewydanie biletu, które traktowane jest jest jako osobne naruszenie - mimo, że o takim samym charakterze), z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 1 000 000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy.
Z kolei w myśl . 2.7 l.p. załącznika nr 3 do w/w ustawy za niewydanie pasażerowi przed rozpoczęciem przewozu wymaganego potwierdzenia wniesienia opłaty za przejazd, z wyłączeniem taksówki należy się kara w wysokości 2 000,00 zł, a suma kar nie może podczas kontroli przewyższyć 12 000,00 zł.
W związku z powyższym w ocenie SKO, organ I instancji prawidłowo wyliczył przedmiotową karę (5 osób x 2 000,00 zł) na 10 000,00 zł, albowiem strona skarżąca bezsprzecznie naruszyła przepis art. 18b ust. 2 pkt 4 u.t.d. nie wydając pasażerom biletów.
Odnosząc się do kwestii numeracji decyzji Kolegium, podkresliło, iż przepis art. 130 § 1 k.p.a. wyrażający ustawową zasadę niewykonywania nieostatecznych decyzji przed upływem terminu do wniesienia odwołania jest adresowany do organów administracji publicznej jako podmiotów uprawnionych do przymusowego wykonania obowiązków administracyjnoprawnych. Powyższy przepis ma zatem - jako zasada - chronić prawa stron przed przymusowym wykonaniem decyzji przed upływem terminu do wniesienia środka odwoławczego w administracyjnym toku instancji. W ten sposób ustawodawca gwarantuje stronie zasadę niewykonalności na drodze egzekucji administracyjnej decyzji nieostatecznych do momentu upływu terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Inne znaczenie ma natomiast zasada wynikająca z art. 130 § 2 k.p.a. Z powyższego przepisu wynika, że odwołanie wywołuje skutek suspensywny, gdyż zawiesza proces wykonywania nieostatecznej decyzji. Przepis ten zatem adresowany zasadniczo do stron postępowania, które mogą rozpocząć proces wykonywania nieostatecznej decyzji zanim zostanie wniesione odwołanie.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie strona skarżąca, zarzuciła:
- wydanie decyzji z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 11 k.p.a. poprzez pominięcie faktu, że w trakcie postępowania administracyjnego strona przedstawiła okoliczności i stanowisko umożliwiające uchylenie kary wobec braku wpływu na powstałe naruszenie;
- błędną kwalifikację i ocenę dowodów, poprzez uznanie, że popełniono wiele naruszeń;
- przyjęcie błędnej metody naliczania i sumowania kary;
- nieprawidłowe oznaczenie strony postępowania;
- niespójne oznaczenie decyzji.
W oparciu o powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postepowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi, strona skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.)
Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 19 kwietnia 2024 r. utrzymującą w mocy decyzję Marszałka Województwa Małopolskiego z dnia 18 grudnia 2023 r. w przedmiocie nałożenia na stronę skarżącą kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł za wykonywanie krajowego drogowego przewozu osób z naruszeniem obowiązków i warunków dotyczących tego przewozu, pod kątem kryterium legalności, wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1539), zwanej dalej u.t.d.
Zezwolenie na wykonywanie przewozów regularnych osób w krajowym transporcie drogowym jest wydawane przez właściwy organ po spełnieniu przez podmiot określonych wymagań wskazanych w ustawie o transporcie drogowym. Przepis art. 18b ust. 1 u.t.d. określa zasady przewozu regularnego w krajowym transporcie drogowym. Według powołanego przepisu:
1) do przewozu używane są wyłącznie autobusy odpowiadające wymaganym ze względu na rodzaj przewozu warunkom technicznym;
2) rozkład jazdy jest podawany do publicznej wiadomości przez ogłoszenia na wszystkich wymienionych w rozkładzie jazdy przystankach lub dworcach;
3) wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy;
4) należność za przejazd jest pobierana zgodnie z cennikiem opłat, a pasażer otrzymuje potwierdzenie wniesienia opłaty w postaci biletu wydanego zgodnie z przepisami o kasach rejestrujących;
5) w kasach dworcowych oraz w autobusie znajduje się dostępny do wglądu pasażerów opracowany przez przewoźnika lub grupę przewoźników regulamin określający warunki obsługi podróżnych, odprawy oraz przewozu osób, bagażu i rzeczy;
6) cennik opłat został podany do publicznej wiadomości przy kasach dworcowych oraz w każdym autobusie wykonującym regularne przewozy osób, przy czym cennik opłat musi także zawierać ceny biletów ulgowych:
a) określone na podstawie odrębnych ustaw, a w szczególności ustawy z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego (Dz. U. z 2024 r. poz. 380),
b) wynikających z uprawnień pasażerów do innych ulgowych przejazdów, jeżeli podmiot, który ustanowił te ulgi, ustalił z przewoźnikiem w drodze umowy warunki zwrotu kosztów stosowania tych ulg;
7) zgodnie z warunkami przewozu osób określonymi w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18.
Z kolei zgodnie z art. 84 ust. 4 u.t.d. organy udzielające licencji lub zezwolenia w zakresie krajowego transportu drogowego osób są uprawnione na obszarze ich właściwości miejscowej i podczas wykonywania przewozu, do kontroli prawidłowości pobierania opłat za przewóz osób oraz przestrzegania przepisów prawa miejscowego przez wykonujących na tym obszarze przewóz drogowy. W przypadku przeprowadzania kontroli, o której mowa w ust. 4, czynności, o których mowa w art. 85 ust. 1 u.t.d., dokonuje się po zakończeniu kontroli. W orzecznictwie podkreśla się, że kontrola przedsiębiorcy na podstawie art. 84 u.t.d. jest prowadzona w zakresie spełnienia wymogów uprawniających do posiadania stosownego uprawnienia potwierdzonego dokumentem licencji, zezwolenia lub zaświadczenia. Dotyczy ona wszystkich wymogów, zatem i sposobu realizacji przewozu, w tym przestrzegania miejsc i godzin odjazdu pojazdów z przystanku (wyrok NSA z 25.10.2016 r., II GSK 2390/15, LEX nr 2168720.). Nie budzi więc wątpliwości, że kontrola może również obejmować respektowanie obowiązku pobierania należności za przejazd zgodnie z cennikiem opłat, oraz otrzymania przez pasażera potwierdzenia wniesienia opłaty w postaci biletu wydanego zgodnie z przepisami o kasach rejestrujących (zob. również wyrok WSA w Krakowie z 8.11.2016 r., III SA/Kr 699/16, LEX nr 2162617).
Podstawą prawną decyzji organu I instancji nakładającej na stronę skarżącą karę pieniężną w kwocie 10.000 zł za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem przepisów o wykonywaniu przewozu drogowego osób były art. 92a ust. 1 u.t.d. oraz lp. 2.7. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z tymi przepisami podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy. Z załącznika nr 3 lp. 2.7 do ustawy o transporcie drogowym wynika natomiast, że niewydanie pasażerowi wymaganego potwierdzenia wniesienia opłaty za przejazd przed rozpoczęciem kursu podlega karze w wysokości 2.000 zł.
Trafnie wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok WSA w Krakowie z 8.11.2016 r., III SA/Kr 699/16, LEX nr 2162617), że przewóz osób odbywa się zgodnie z przepisami ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe, do której to ustawy jako regulującej obowiązki i warunki wykonywania przewozu osób wprost odsyła art. 4 pkt 22 lit. f ustawa o transporcie drogowym. Zgodnie z art. 16 ust. 1 Prawa przewozowego umowę przewozu zawiera się przez nabycie biletu na przejazd przed rozpoczęciem podróży lub spełnienie innych określonych przez przewoźnika lub organizatora publicznego transportu zbiorowego warunków dostępu do środka transportowego, a w razie ich nieustalenia - przez samo zajęcie miejsca w środku transportowym. Z kolei zgodnie z ust. 2 powołanego przepisu na bilecie, o którym mowa w ust. 1, umieszcza się:
1) nazwę przewoźnika lub organizatora publicznego transportu zbiorowego;
2) relację lub strefę przejazdu;
3) wysokość należności za przejazd;
4) zakres uprawnień pasażera do ulgowego przejazdu.
Co więcej na bilecie mogą być umieszczane inne informacje, w tym dane osobowe pasażera, jeżeli jest to niezbędne dla przewoźnika lub organizatora w regularnym przewozie osób.
Podstawowym więc sposobem zawarcia umowy przewozu jest nabycie biletu na przejazd przed rozpoczęciem podróży. Stąd warunkiem wykonania przewozu jest uiszczenie opłaty przez pasażera i wydanie biletu przez kierowcę potwierdzającego uiszczenie tej opłaty. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że stanowi oczywiste naruszenie zasad wykonywania przewozu regularnego osób brak wydania biletu przez kierowcę pasażerowi, co jednocześnie stanowi podstawę nałożeniem kary pieniężnej.
W niniejszej sprawie ustalony stan faktyczny nie budzi wątpliwości. Łącznie na odcinku T. – S. kierowca strony skarżącej w dniu 7 listopada 2023 r. nie wydano 5 biletów. Z przeprowadzonej kontroli został sporządzony protokół, który został bez zastrzeżeń podpisany przez kierowcę. Strona skarżąca z kolei nie kwestionowała faktu niewydania pasażerom wymaganego potwierdzenia wniesienia opłaty za przejazd przed rozpoczęciem kursu, ale wskazywała na problemy faktyczne związane z obowiązkiem wydawania biletów, w sytuacji gdy część pasażerów posiada bilety miesięczne, a ci którzy kupują jednorazowe śpieszą się, aby zdążyć zająć miejsca siedzące. Podkreśliła również, że na autobusach znajduje się informacja dla pasażerów o konieczności posiadania ważnego biletu na przewóz w trakcie jego trwania.
Należy jednak podkreślić, że przyczyna nie wydania wymaganego potwierdzenia wniesienia opłaty za przejazd przed rozpoczęciem kursu nie ma znaczenia w realiach niniejszej sprawy. Odpowiedzialność administracyjna z tytułu naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego ma charakter obiektywny. Trafnie przy tym w jednym z wyroków WSA w Krakowie (wyrok z 8.11.2016 r., III SA/Kr 699/16, LEX nr 2162617) stwierdza się, że naruszenie obowiązku wydania pasażerowi potwierdzenia wniesienia opłaty za przejazd jest bardzo częstym naruszeniem obowiązku wynikającego z ustawy o transporcie drogowym, a tym samym nie sposób uznać, że takie naruszenie nie mogło być przewidziane przez podmiot wykonujący przewóz drogowy. Co więcej orzecznictwie wskazuje się, że podmiot wykonujący przewóz drogowy może i jest zobowiązany do wdrożenia odpowiedniego systemu kontroli nad pracownikiem, zarówno bezpośredniego, jak i na odległość, a więc podmiot wykonujący przewóz drogowy ma realną możliwość by zapobiec powstaniu naruszenia obowiązku w postaci braku wydania pasażerowi biletu za przejazd (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 14 sierpnia 2013 r. sygn. akt II SA/Ke 548/13, opub. w LEX nr 1452963). Ponadto wprowadzenie systemu kontroli posiadania biletów również wymusiłoby stosowne zachowania ze strony pasażerów, którzy byliby zainteresowaniu w posiadaniu potwierdzenia zakupu biletu.
Do stwierdzenia powyższego naruszenia wystarczy niewydanie potwierdzenia chociażby jednej osobie (wyrok WSA w Krakowie z 25.04.2017 r., III SA/Kr 1655/16, LEX nr 2296374). Przy czym wbrew twierdzeniem strony skarżącej jeżeli stwierdzone zostanie 1 naruszenie opisane w przepisach, to w protokole należy właśnie taką liczbę naruszeń wskazać, gdyż liczba ta odnosi się jedynie do konkretnego typu deliktu. Natomiast na wysokość kary pieniężnej oprócz typu deliktu znaczenie ma ile razy ten sam delikt został popełniony, a więc ile razy to samo zachowanie naruszające przepisy zostało zrealizowane. Stąd należy odróżnić od siebie typ deliktu oraz liczbę indywidualnych zachować ów typ realizujących. W niniejszej sprawie doszło do niewydania 5 pasażerom wymaganego potwierdzenia wniesienia opłaty za przejazd przed rozpoczęciem kursu. Stąd wysokość kary wyniosła 1000 zł.
Należy także zauważyć, że decyzja o nałożeniu kary na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. ma charakter decyzji związanej i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ, co do zasady, zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości wynikającej z art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. Odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz z odpowiedzialności możliwe jest jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c u.t.d. Co więcej odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 u.t.d. nie jest uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Określona w tym przepisie kara jest więc następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa we wskazanej regulacji, jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Omawiana kara jest niezależna także od winy kierowcy oraz jego ewentualnej odpowiedzialności wynikającej z innych przepisów prawa (por. wyrok WSA w Szczecinie z 24.06.2021 r., II SA/Sz 105/21, LEX nr 3198089). Co więcej określone w załączniku 3 do ustawy o transporcie drogowym kary mają charakter sztywny. Organ nie ma więc możliwości miarkowania kar, czy wymierzania ich stosowanie do okoliczności.
Ponadto, w sytuacji naruszenia określonego w pkt 2.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym ustawodawca wyraźnie zaznaczył, że kara w wysokości 2000 zł jest za niewydanie pasażerowi przed rozpoczęciem przewozu wymaganego potwierdzenia wniesienia opłaty za przejazd, z wyłączeniem taksówki. Prawodawca posłużył się więc liczbą pojedynczą w stosunku do terminu "pasażer", stąd nie budzi wątpliwości, że kara w wysokości 2000 zł podlega mnożeniu w zależności od tego, ilu pasażerom nie wydano wymaganego potwierdzenia wniesienia opłaty za przejazd. Fakt, że powyższe ustalenia zostały dokonane w wyniku przeprowadzenia jednostkowej kontroli pojazdu nie ma więc znaczenia. Liczy się bowiem tylko ilość pojedynczych naruszeń, przy czym każde z nich jest sankcjonowane kwotą 2000 zł. Mając powyższe na uwadze organ prawidłowo wyliczył wysokość kary w niniejszej sprawie.
Wyłączenie odpowiedzialności za dopuszczenie się naruszenia przewidzianego w art. 92 a ust. 1 u.t.d. może nastąpić jedynie na podstawie art. 92b i 92c u.d.t. Art. 92b u.t.d. nie ma w niniejszej sprawie zastosowania, gdyż odnosi się on jedynie do naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku. Z kolei art. 92c ust. 1 u.t.d. przewiduje, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Na tę też okoliczność powoływała się strona skarżąca, twierdząc że kierowca nie ma możliwości wydania potwierdzenia wniesienia opłaty za przejazd gdyż ci pasażerowie którzy kupują jednorazowe bilety śpieszą się, aby zdążyć zająć miejsca siedzące, a ponadto wskazano, że na autobusach znajduje się informacja dla pasażerów o konieczności posiadania ważnego biletu na przewóz w trakcie jego trwania. Stąd sami pasażerowie powinni zadbać o to, aby taki bilet posiadać. Trafnie jednak organ nie uwzględnił powyższych okoliczności, jako mogących wyłączyć odpowiedzialność strony skarżącej. Należy podkreślić, że jednoznacznie w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmowane jest, że przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. odnosi się jedynie do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest wprowadzenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem i eliminować naruszenia (zob. np. wyrok NSA z 17.06.2021 r., II GSK 1189/18, LEX nr 3210279.). Wskazuje się więc, że możliwe jest wprowadzenie monitoringu w autobusach celem zapobieżenia takim sytuacjom, a więc przypadkom niewydawania przez kierowcę pasażerom przed rozpoczęciem przewozu wymaganego potwierdzenia wniesienia opłaty za przejazd, a ponadto można w trakcie trwania kursu przeprowadzać kontrolę biletów. Jeżeli pasażer nie będzie mógł legitymować się takim biletem to będzie podlegał stosownej karze. Wprowadzenie więc kontroli posiadania ważnych biletów niewątpliwie również wpłynęłoby na samych pasażerów, którzy byliby zainteresowani w posiadaniu stosownego potwierdzenia (biletu).
Nie jest więc zasadny zarzut naruszenia art. 7, 8 i 11 k.p.a. przez organ, gdyż ten w swojej decyzji odniósł się do kwestii możliwości zastosowania przesłanek egzoneracyjnych w niniejszej sprawie, a zebrany materiał dowodowy jest kompletny. Należy przy tym podkreślić, ze zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych ciężar udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych wymienionych w art. 92c u.t.d. spoczywa każdorazowo na podmiocie wykonującym przewóz drogowy, bowiem to on musi wykazać, a nie bez dowodów jedynie wskazać, że dołożył należytej staranności i nie miał wpływu na powstałe naruszenia przepisów transportu drogowego, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Chcąc wykazać, że przedsiębiorca nie miał wpływu na powstanie naruszenia, podmiot ten musi wskazać na konkretne okoliczności, które będą w tym zakresie rozważone przez organ. Okoliczności te muszą być wsparte dowodami (Wyrok NSA z 5.08.2021 r., II GSK 1462/18, LEX nr 3248704).
Na podkreślenie zasługuje fakt, że ustalenia stanu faktycznego organ dokonał na podstawie protokołu kontroli, który jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania, stanowi dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Protokół z kontroli, jako dokument urzędowy, korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia. Orzecznictwo sądowe przywiązuje istotne znaczenie do funkcji dowodowej protokołu z kontroli drogowej. Uwzględniając cel, jak również logikę czynności kontrolnych przeprowadzanych przez uprawnione organy administracji publicznej na podstawie ustawy o transporcie drogowym wskazuje się, że istota protokołu z kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny (por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1399/10; wyrok WSA w Warszawie z 8 września 2005 r., sygn. akt. VI SA/Wa 1224/04).
Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut strony skarżącej co do nieprawidłowe oznaczenie strony postępowania poprzez nie podanie adresu przewoźnika, nr NIP, siedziby. Zdaniem Sądu strona skarżąca w decyzji organu I jak i II instancji została oznaczona prawidłowo. Wskazane w skardze elementy nie są koniecznym składnikiem decyzji, zwłaszcza wydanej w trybie odwoławczym. Nie ma bowiem żadnych wątpliwości kogo zaskarżona decyzja dotyczy. Z kolei co do zarzutu niespójnego oznaczenia decyzji, to faktycznie podane zostały w zaskarżonej decyzji dwie sygnatury, co nie jest prawidłowe. Jednak zdaniem Sądu to uchybienie proceduralne nie ma wpływu na wpływu na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło