III SA/Kr 1182/13
WyrokWSA w Krakowie2014-03-26
Skład orzekający: Janusz Bociąga, Halina Jakubiec, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba zarejestrowana jako bezrobotna może ubiegać się o specjalny zasiłek opiekuńczy, jeśli spełnia przesłankę rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie przeprowadziły należytego postępowania wyjaśniającego w zakresie przesłanki rezygnacji z zatrudnienia. Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w przeszłości powinno być uwzględnione jako dowód rezygnacji z pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki. Status osoby bezrobotnej nie wyklucza możliwości uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego, gdyż ustawa nie zawiera takiego wyłączenia.Stan faktyczny
J. G. złożyła wniosek o specjalny zasiłek opiekuńczy na męża, który wymaga całodobowej opieki z powodu stwardnienia rozsianego. Organy odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że skarżąca nie zrezygnowała z zatrudnienia w celu sprawowania opieki, ponieważ utrata ostatniego zatrudnienia nastąpiła w wyniku wypowiedzenia przez pracodawcę, a niezdolność męża do samodzielnej egzystencji powstała później. Skarżąca podniosła, że jest krzywdząco potraktowana, a interpretacja przepisów jest zbyt literalna.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2014 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w formie specjalnego zasiłku opiekuńczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Zaskarżoną decyzją z dnia 29 lipca 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 3 pkt 22, art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. jedn., Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm., zwanej dalej ustawą o świadczeniach rodzinnych) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2013 r., poz. 267, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] 2013 r., znak: [...], którą odmówiono J. G. świadczenia w formie specjalnego zasiłku opiekuńczego, wnioskowanego na J. G. w okresie od 1 stycznia 2013 r. do 31 października 2013 r.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym
i prawnym.
W dniu 31 stycznia 2013 r. J. G. złożyła wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad mężem
- J. G. Do wniosku strona załączyła m.in. kserokopię orzeczenia lekarza orzecznika ZUS o niezdolności do samodzielnej egzystencji J. G. z dnia 16 listopada 2012 r.
W toku postępowania wyjaśniającego organ I instancji ustalił, że osoba wymagająca opieki choruje na stwardnienie rozsiane, wymaga całodobowej opieki
w czynnościach życia codziennego, w zakresie sporządzania posiłków, sprzątania, prania, codziennej higieny, pomocy w ubieraniu, zapewnieniu opieki lekarskiej. Wnioskodawczyni pozostaje z osobą opiekowaną w związku małżeńskim, posiadają troje dorosłych dzieci, z których dwoje przebywa za granicą na stałe, zaś pomoc trzeciego – syna R. pracującego w W – sprowadza się do przywożenia zakupów.
Organ ustalił ponadto, że faktyczną opiekę nad J. G. sprawuje wnioskodawczyni J. G., która nie podejmuje pracy zawodowej, nie jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy, a ostatnie zatrudnienie ustało w dniu 31 grudnia 2003 r. Od 5 stycznia 2004 r. do 18 grudnia 2008 r. oraz od 6 kwietnia 2009 r. do 31 marca 2011 r. J. G. była zarejestrowana jako osoba bezrobotna, a w okresie od dnia 14 stycznia 2004 r. do 12 stycznia 2005 r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych.
Decyzją z dnia [...] 2013 r., znak: [...], wydaną z upoważnienia Wójta Gminy - odmówiono J. G. przyznania świadczenia w formie specjalnego zasiłku opiekuńczego, wnioskowanego na męża J. G.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji stwierdził,
że nie można uznać, iż rezygnacja z zatrudnienia za wypowiedzeniem
przez pracodawcę w 2003 r., a następnie pobieranie zasiłku dla bezrobotnych było związane z koniecznością sprawowania opieki nad mężem, którego niezdolność
do samodzielnej egzystencji istnieje od 2010 r. Wobec tego organ I instancji
nie stwierdził związku przyczynowo – skutkowego, tj. konieczności rezygnacji
z zatrudnienia w celu podjęcia opieki nad osobą niepełnosprawną.
Od powyższej decyzji odwołała się J. G. wyjaśniając, że jest osobą niezarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy oraz wskazując brak dysproporcji podjęcia zatrudnienia z uwagi na konieczność sprawowania całodobowej opieki nad osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji. Podniosła także, że nieposzukiwanie pracy jest ewidentną rezygnacją z zatrudnienia, a doszukiwanie się właściwych interpretacji zapisów ustawowych nie zmienia jej położenia, o czym świadczy wywiad środowiskowy.
Opisaną na wstępie decyzją z dnia 29 lipca 2013 r. nr [...], działające jako organ odwoławczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W jej uzasadnieniu wskazano, że odmowa przyznania stronie specjalnego zasiłku opiekuńczego przez organ I instancji była uzasadniona, mimo, iż jej mąż jest niezdolny do samodzielnej egzystencji, co skutkuje potrzebą całodobowej opieki.
Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zatrudnienie lub inna praca zarobkowa oznacza wykonywanie pracy
na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej.
W ocenie SKO, nie można uznać, że J. G. zrezygnowała z ostatniego zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad mężem, ponieważ
po pierwsze utrata zatrudnienia nastąpiła w wyniku rozwiązania umowy o pracę przez pracodawcę z zachowaniem okresu wypowiedzenia, po drugie niezdolność J. G. do samodzielnej egzystencji powstała dopiero w 2010 r.
W związku z powyższym nie zostały spełnione konieczne i podstawowe warunki, z którymi przepis art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych, wiąże prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego.
Przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego nie zależy od swobodnego uznania organu, ale zgodnie z wyżej wskazanym przepisem art. 16a ust. 1 ustawy
o świadczeniach rodzinnych, jest możliwe tylko wtedy, gdy są spełnione wszystkie warunki określone w tym przepisie. Tymczasem jak wyżej wykazano, w przypadku J. G. nie został spełniony jeden z koniecznych warunków wskazanych w tych przepisach, ponieważ nie zrezygnowała ona z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, bowiem utrata zatrudnienia nastąpiła w wyniku rozwiązania umowy o pracę przez pracodawcę.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J. G. podniosła, że jest ona dla niej krzywdzącą, a w sprawie doszło do utraty praw nabytych, zadziałania prawa wstecz oraz zbyt literalnej interpretacji zapisów ustawy.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3
§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd
nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny
nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 1548), która weszła w życie
z dniem 1 stycznia 2013 r., dokonano nowelizacji ustawy z dnia
28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. jedn., Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm., zwanej dalej ustawą o świadczeniach rodzinnych), dokonując m. in. podziału świadczeń opiekuńczych na trzy rodzaje: zasiłek pielęgnacyjny, specjalny zasiłek opiekuńczy oraz świadczenie pielęgnacyjne.
W art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych ustawodawca unormował nowy rodzaj świadczenia - specjalny zasiłek opiekuńczy.
Zgodnie z ust. 1 ww. przepisu, w brzmieniu obowiązującym na datę wydawania zaskarżonej decyzji, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny
i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie
ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby
w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji
oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Wykładnia zawartej w tym przepisie normy prawnej prowadzi do wniosku,
że podstawową przesłanką warunkującą przyznanie wnioskującej osobie specjalnego zasiłku opiekuńczego jest rezygnacja przez nią z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i nie mogącą samodzielnie egzystować.
W rozpatrywanej sprawie orzekające organy nie przeprowadziły, w ocenie Sądu, w sposób należyty postępowania wyjaśniającego, jak to nakazuje im naczelna zasada postępowania administracyjnego – prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 7
i uzupełniona postanowieniami przepisów – art. 77 § 1, 80 i 107 § 3 ustawy z dnia
14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U.
z 2013 r., poz. 267, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.). zobowiązując do zebrania
i rozpatrzenia wszystkich istotnych dla treści rozstrzygnięcia okoliczności
we wzajemnej łączności, a w uzasadnieniu podjętej decyzji do przedstawienia uzasadnienia faktycznego i prawnego podjętego rozstrzygnięcia.
Niesporne w niniejszej sprawie jest, że skarżąca spełnia kryterium dochodowe do przyznania jej specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wyliczony bowiem dochód,
jak wskazał organ I instancji, w przeliczeniu na jednego członka rodziny wyniósł
394,40 zł i nie przekracza wymaganego kryterium dochodowego Niesporne są także okoliczności dotyczące stanu zdrowia męża skarżącej, który – jak wynika
z orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 16 listopada 2012 r. jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji do dnia 31 grudnia 2013 r.
Organy nie kwestionują też okoliczności choroby męża skarżącej, który choruje
na stwardnienie rozsiane i w związku z tym wymaga całodobowej w czynnościach życia codziennego.
Spór dotyczy natomiast niespełnienia przez skarżącą przesłanki rezygnacji
z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
W tym przypadku u podstaw negatywnego dla skarżącej rozstrzygnięcia organów w obu instancjach legło bowiem stanowisko, że skarżąca nie zrezygnowała z zatrudnienia, by sprawować opiekę nad chorym mężem.
Organy pominęły jednak w procesie decyzyjnym następującą okoliczność.
Z akt administracyjnych - z pisma z dnia 18 lipca 2013 r., przekazującego odwołanie od decyzji organu I instancji – wynika mianowicie, że skarżąca pobierała świadczenie pielęgnacyjne od 6 kwietnia 2011 r. do 30 listopada 2012 r. na podstawie decyzji
z dnia [...] 2011 r. nr [...]. Decyzją organ I instancji odmówił natomiast przyznania tego świadczenia za grudzień 2012 r., a rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją SKO z dnia [...] 2013 r. nr [...]. Dodać należy, że decyzje te nie znajdują się jednak w aktach niniejszej sprawy, a akta tych postepowań administracyjnych nie zostały też dołączone do akt niniejszej sprawy.
Żaden z organów orzekających, zarówno organ I instancji, jak i SKO, nie rozważyły, czy i jakie znaczenie mają powyższe okoliczności dla treści rozstrzygnięcia w tym konkretnym przypadku. Nie dokonały organy oceny, czy skarżąca spełnia przesłankę rezygnacji z zatrudnienia, koncentrując się wyłącznie na dacie ustania pracy zarobkowej w dniu 31 grudnia 2003 r. z podkreśleniem sposobu rozwiązania przez skarżącą stosunku pracy.
Zdaniem Sądu, powyższe okoliczności mają jednak istotne znaczenie
dla rozstrzygnięcia co do istoty tej sprawy, a co za tym idzie prawidłowego zastosowania przepisu art. 16 a ustawy o świadczeniach rodzinnych. W toku postępowania skarżąca podkreślała istnienie okoliczności wskazujących na to,
iż stan zdrowia męża nie pozwala na pozostawienie go bez opieki i w związku z tym nie ma możliwości podjęcia pracy zawodowej. Powyższe okoliczności – istotne dla możliwości prawidłowego zastosowania art. 16 a omawianej ustawy – nie zostały
w ogóle zweryfikowane i ocenione przez orzekające organy, a mogą one stanowić decydujące elementy stanu faktycznego sprawy, poprzez stwierdzenie istnienia związku rezygnacji z zatrudnienia przez skarżącą z koniecznością sprawowania opieki nad mężem, bądź braku tego związku. Zwrócić należy uwagę, że skoro nawet, jak podnoszą organy obu instancji, niezdolność do samodzielnej egzystencji męża skarżącej istnieje dopiero od 2010 r., to przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego decyzjami z 2011 r. nie może być bez znaczenia w sytuacji,
gdy przesłanką warunkującą jego przyznanie jest także rezygnacja z pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki.
Nadto okoliczność zarejestrowania się skarżącej w urzędzie pracy i pobieranie zasiłku dla bezrobotnych nie może stanowić ku temu przeszkody.
Wskazać należy, że w znowelizowanej ustawie o świadczeniach rodzinnych brak przepisu wykluczającego osobę bezrobotną od możliwości uzyskania świadczenia o jakim mowa w art. 16 a ust. 1 ustawy. Przytoczony powyżej przepis art. 16 a ust. 8 ustawy, zawiera przesłanki wyłączające prawo do omawianego świadczenia, wyliczając w sposób enumeratywny kategorie osób, którym specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje. Katalog ten ma charakter zamknięty. W katalogu podmiotów pozbawionych z mocy ustawy tego świadczenia nie wymieniono bezrobotnego. Ustawodawca będąc zatem racjonalnym nie wykluczył tej kategorii osób z możliwości uzyskania omawianego świadczenia. Analogiczną treść zawiera też art. 17 ust. 5 ustawy. Również w tej regulacji, dotyczącej zasad przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego, status bezrobotnego nie został powołany
przez ustawodawcę jako okoliczność wyłączająca uregulowane tym przepisem świadczenie. Obydwie te instytucje prawne zbliża do siebie fakt, że skuteczność starań o obydwa te świadczenia została powiązana z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 1 i art. 16a ust. 1 ustawy). Uregulowanie zawarte w przepisie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. j ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. , Nr 69, poz. 415 ze zm.) definiując pojęcie bezrobotnego wskazuje, że jest to osoba, która – przy spełnieniu innych warunków – nie pobiera na podstawie przepisów
o świadczeniach rodzinnych świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania. W dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych trafnie przyjmuje się, że treść art. 17 ust. 5 tej ustawy o świadczeniach rodzinnych nie stwarza podstaw do przyjęcia, iż osoba bezrobotna nie może być traktowana
na równi z osobą rezygnującą z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Przyznanie takiej osobie prawa
do świadczenia pielęgnacyjnego skutkuje natomiast w sferze stosunków zatrudnienia i bezrobocia, stanowiąc podstawę do wszczęcia przez organ zatrudnienia postępowania w przedmiocie pozbawienia jej statusu bezrobotnego wobec niespełnienia warunków przewidzianych w art. 33 ust. 4 pkt 1, w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 312/13). Status osoby bezrobotnej nie może eliminować takiej osoby z grona tych, którym przysługuje świadczenie pielęgnacyjne. Za taką wykładnią przemawia także art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który określa w jakich sytuacjach świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Ustawodawca nie wykluczył nim osób bezrobotnych (z prawem do zasiłku lub bez tego prawa). Jednocześnie wskazał np., że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje osobie sprawującej opiekę nad dzieckiem, jeśli ta ma ustalone prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku dnia 24 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1758/07 trafnie wskazał, że gdyby ustawodawcy zależało na pozbawieniu osób bezrobotnych możliwości ubiegania się o świadczenia pielęgnacyjne, to z pewnością uczyniłby to w powyższym przepisie. Natomiast z samego faktu, że z grona osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego zostały wyeliminowane osoby
z ustalonym prawem do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nie da się wyprowadzić wniosku, że również osobom bezrobotnym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Podkreślono przy tym,
że status bezrobotnego jest jedną z przesłanek do ustalenia prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, których przyznanie dopiero pozbawia osobę prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Inną natomiast jest sytuacja, gdy określona osoba pobiera świadczenie pielęgnacyjne, co pozbawia ją statusu bezrobotnego. Osoba zarejestrowana jako bezrobotna może więc ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy
o świadczeniach rodzinnych, a dopiero fakt pobrania takiego świadczenia pozbawia ją statusu osoby bezrobotnej. Powyższe uwagi zachowują swą aktualność także
w stosunku do art. 16 a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przesłanka rezygnacji
z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jest bowiem przesłanką przyznania zarówno świadczenia pielęgnacyjnego, jak i specjalnego zasiłku opiekuńczego (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 463/13,
a także wyroki: WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 8 sierpnia 2013 r. , sygn. akt II SA/Go 555/13, WSA w Łodzi z dnia 3 grudnia 2013r., II SA/Łd 1026/13; WSA
w Poznaniu z dnia 27 listopada 2013 r., IV SA/Po 965/13).
Wobec powyższego osoby, którym organ działając władczo - przyznał decyzją administracyjną świadczenie pielęgnacyjne, uznać należy za te, które zrezygnowały
z zatrudnienia, skoro bowiem warunkiem przyznania tego rodzaju świadczenia jest nie co innego, jak rezygnacja z zatrudnienia wobec konieczności sprawowania opieki nad chorymi członkami rodzin. Trafnie argumentuje WSA w Gdańsku w wyroku
z dnia 19 września 2013r., III SA/Gd 408/13, z którym stanowiskiem to należy się
w pełni zgodzić (publik. na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że "fikcją byłoby wymaganie od osób niepracujących – bowiem sprawujących faktycznie opiekę
nad niepełnosprawnym członkiem rodziny – podjęcia przez takie osoby pracy po to,
by następnie z niej zrezygnować w celu spełnienia przesłanki otrzymania świadczenia, którego celem jest w istocie nie forma podjęcia lub rezygnacji
z zatrudnienia, lecz rekompensata Państwa za sprawowanie faktycznej opieki
nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, powodujące w konsekwencji niemożność wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej przez opiekuna".
Z powyższego wynika, że dopiero ocena całokształtu okoliczności sprawy umożliwia prawidłowe zastosowanie art. 16 a ustawy o świadczeniach rodzinnych.
W ocenie Sądu w toku kontrolowanego postępowania organy naruszyły przepisy postepowania zawarte w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu,
który mógł mieć istotny wpływ na wynik tej sprawy. W konsekwencji naruszenia tych norm postępowania doprowadziły również do niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego, tj. art. 16 a ustawy o świadczeniach rodzinnych, co miało wpływ na jej wynik.
Rozpatrując ponownie sprawę organy zobowiązane będą ustalić stan faktyczny sprawy z uwzględnieniem okoliczności pobierania przez skarżącą świadczenia pielęgnacyjnego w kontekście zaistnienia przesłanki rezygnacji
z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, rozumianej w sposób wskazany
w niniejszym uzasadnieniu.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie,
na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U.
z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło