III SA/Kr 1284/10

WyrokWSA w Krakowie2011-06-08

Skład orzekający: Tadeusz Wołek, Elżbieta Kremer, Barbara Pasternak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o umorzenie zadłużenia z tytułu zaliczek alimentacyjnych, wypłaconych na podstawie ustawy z 2005 r., złożony po wejściu w życie ustawy z 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, powinien być rozpatrywany na podstawie przepisów ustawy z 2005 r. (art. 16) czy ustawy z 2007 r. (art. 30 ust. 1 lub 2)?
Ratio decidendi
Wniosek o umorzenie zadłużenia z tytułu zaliczek alimentacyjnych, wypłaconych na podstawie ustawy z 2005 r., złożony po wejściu w życie ustawy z 2007 r., powinien być rozpatrywany na podstawie przepisów ustawy z 2007 r. Przepisy przejściowe (art. 41 ustawy z 2007 r.) nie obejmują spraw o umorzenie należności dłużnika. Jednakże, zarówno art. 30 ust. 1, jak i art. 30 ust. 2 ustawy z 2007 r. mogą mieć zastosowanie do należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych, przy czym art. 30 ust. 2, dotyczący sytuacji dochodowej i rodzinnej, może być stosowany przez organ właściwy wierzyciela.
Stan faktyczny
M. Z. złożył wniosek o umorzenie zadłużenia z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych na rzecz jego córki. Prezydent Miasta wielokrotnie odmawiał umorzenia, powołując się na brak spełnienia przesłanek z art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję odmowną. M. Z. zaskarżył decyzję SKO do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, w szczególności pominięcie art. 16 ustawy z 2005 r. lub art. 30 ust. 2 ustawy z 2007 r.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Kremer WSA Barbara Pasternak Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zadłużenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata Ł. K. - Kancelaria Adwokacka w K, ul. [...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240,- zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych), podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2010 r., [...] skierowaną do M. Z., orzekł o odmowie umorzenia zadłużenia w kwocie 4.572,83 zł, wynikającego z wypłaconych zaliczek alimentacyjnych na rzecz osoby uprawnionej, tj. A. Z., reprezentowanego przez matkę – W. D. - na podstawie art. 12 w związku z art. 2 pkt 10 oraz art. 1, 2, 25, 28 i 30 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu decyzji organ przywołując treść art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wskazał, że M. Z. zwrócił się z prośbą o umorzenie zadłużenia wynikającego z wypłaconych zaliczek alimentacyjnych na rzecz osoby uprawnionej. Decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] 2009 r. znak: [...] odmówiono umorzenia zadłużenia wynikającego z wypłaconych zaliczek alimentacyjnych. Od w/w decyzji M. Z. złożył odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2009 r. znak: [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Po ponownym rozpatrzeniu wniosku, decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] 2009 r. znak: [...] ponownie odmówiono umorzenia zadłużenia wynikającego z wypłaconych zaliczek alimentacyjnych. Od powyższej decyzji M. Z. złożył odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2010 r. znak: [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Po ponownym rozpatrzeniu wniosku po raz kolejny stwierdzono, że brak jest podstaw do przychylenia się do prośby. Zadłużenie objęte wnioskiem o umorzenie, powstało z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych, a więc jest należnością, o której mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Wobec powyższego, zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2009 r. znak: I OW 147/09 organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o umorzenie w/w należności jest organ właściwy dłużnika, który o ile zostaną spełnione określone przesłanki, może umorzyć dłużnikowi alimentacyjnemu 30%, 50% lub 100 % należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt. 1, 2 i 4 tj.; - należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, - należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, - należności likwidatora funduszu alimentacyjnego powstałe z tytułu świadczeń alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym. Wobec powyższego zasadnym jest zastosowanie w sprawie art. 30 ust. 1 ustawy. Organ właściwy dłużnika orzekający w sprawie nie ma możliwości działania w ramach uznania administracyjnego. Od powyższej decyzji odwołanie złożył M. Z. Wskazał, iż skoro sprawa dotyczy zaliczek alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, to ustawa ta winna mieć zastosowanie przy rozpatrywaniu wniosku a w szczególności art. 16 ww. ustawy. Przyjmując nawet, że zastosowanie w sprawie mają przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, organ pominął art. 30 ust. 2 tej ustawy. Skarżący nie negując, iż nie zostały spełnione przesłanki z art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, nie zgodził się z tezą organu, że decyzja wydana na podstawie tego przepisu nie miała charakteru uznaniowego. Decyzją z dnia 13 września 2010 r., [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji-na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Kolegium w uzasadnieniu decyzji wskazało, że zaskarżona decyzja jest, co do zasady prawidłowa i nie ma podstaw do jej uchylenia. Należność objęta wnioskiem o umorzenie jest należnością powstałą z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobom uprawnionym na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. W myśl art. 41 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów sprawy o zaliczki alimentacyjne, do których prawo powstało do dnia wejścia w życie ustawy, podlegają rozpatrzeniu na zasadach i w trybie określonych w przepisach dotychczasowych. Jednakże sprawa nie jest sprawą o zaliczkę alimentacyjną, lecz sprawą powstałą już w wyniku wypłaty zaliczki alimentacyjnej osobie uprawnionej i dotyczy umorzenia wypłaconej zaliczki, tj. "uwolnienia" dłużnika od obowiązku zwrotu należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej. Powyższe stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2009 r., sygn. akt I OW 113/09, I OW 147/09 oraz I OW 173/09, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wr 39/10. Skoro, zatem należność objęta wnioskiem o umorzenie jest należnością powstałą z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej, a więc jest należnością, o której mowa w art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, zastosowanie do niej ma art. 30 ust. 1 ww. ustawy. Przytaczając treść tego przepisu Kolegium wskazało, że koniecznym warunkiem umorzenia choćby części należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych jest skuteczna egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego. Materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie, iż warunek ten nie został spełniony. Nie neguje tego również skarżący. Kolegium podkreśliło, że art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie pozostawia wątpliwości, iż nawet bardzo trudna sytuacja materialna dłużnika alimentacyjnego nie stanowi ani samodzielnej, ani dodatkowej przesłanki umorzenia należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 października 2009 r., sygn. akt II SA/Lu 292/09, LEX nr 580331). Kolegium przyznało, iż ulga udzielana na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy jest przyznawana w drodze decyzji uznaniowej. Organ I instancji błędnie, zatem wskazał, iż nie ma możliwości działania w ramach uznania administracyjnego. Uchybienie to jednak nie miało wpływu na wynik sprawy. Odnosząc się do zarzutu pominięcia przez organ I instancji uregulowania art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, Kolegium wskazało, iż z literalnego brzmienia tego przepisu wynika, iż organ właściwy wierzyciela jest władny decydować o odstąpieniu od żądania zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, a więc nie może procedować w przedmiocie umorzenia zaliczek alimentacyjnych. Reasumując, Kolegium stwierdziło, iż wniosek nie mógł zostać rozpatrzony w trybie przepisów ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Do dłużników alimentacyjnych, których zobowiązanie powstało na gruncie ww. ustawy stosuje się obecnie obowiązującą ustawę o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, według której należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych może umorzyć jedynie organ właściwy dłużnika, nie zaś - jak to miało miejsce pod rządami ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej - organ właściwy wierzyciela. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł M. Z. Zarzucił, iż Kolegium wydało decyzję z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego, a także przepisów prawa materialnego. Skarżący podniósł, że organ I instancji wskazał, iż podstawą decyzji jest art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zdaniem skarżącego, skoro sprawa dotyczy zaliczek alimentacyjnych wypłaconych uprawnionym na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej to ta ustawa powinna mieć zastosowanie przy rozpatrywaniu wniosku. Podobnie wypowiedziało się Kolegium w poprzedniej decyzji uchylającej decyzję organu I instancji. Przywołując treść art. 41 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, oraz art. 43 ust. 1 tej ustawy, zdaniem skarżącego, w sprawie powinien mieć zastosowanie art. 16 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej zgodnie z którym, organ właściwy wierzyciela może umorzyć należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych zaliczek, a także wierzyciela z tytułu nienależnie pobranej zaliczki, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną tych osób. Nawet, jeżeli przyjąć, iż w sprawie zaliczek alimentacyjnych wypłaconych uprawnionym, będzie miała zastosowanie ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, to nie można się zgodzić z organem I instancji, że nie ma podstaw prawnych do przychylenia się do prośby o umorzenie zaległości na podstawie przepisów tej ustawy. Organ I instancji odmówił umorzenia zaległości, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki z art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Jest to prawdziwe ustalenie organu. Jednak organ pominął art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy uprawnionym do alimentów. Kolegium wskazało nieprawidłowo, że wobec osób w takiej sytuacji jak skarżący nie można zastosować ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej. Art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów daje możliwość ubiegania się przez osoby, w sytuacji innej niż opisana w art. 30 ust. 1, o umorzenie zaległości. W sytuacji skarżącego, jako, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 30 ust. 1 organ powinien wydać decyzję na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy. Taka decyzja powinna być decyzją uznaniową, a organ powinien uwzględnić sytuację dochodową i rodzinną. O tym, iż decyzja jest nieprawidłowa świadczy również to, że w rozstrzygnięciu decyzji (osnowie) organ pisze, iż odmawia umorzenia zaległości względem organu właściwego wierzyciela, a w uzasadnieniu podaje, iż, zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy organ właściwy dłużnika może umorzyć zaległość. W sprawie, co prawda zachodzi tożsamość organu właściwego dłużnika i wierzyciela (jest nim Prezydent Miasta), ale organ winien wobec skarżącego, jako organ właściwy wierzyciela, zastosować art. 30 ust. 2 ustawy. W decyzji organu I instancji w ogóle nie wzięto pod uwagę art. 30 ust. 2 ustawy. Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przewiduje możliwość umorzenia zaległości dłużnika z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w następujących sytuacjach: 1. jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3, 5 lub 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów - tu decyzję wydaje organ właściwy dłużnika, a wielkość umorzenia zaległości uzależniona jest od okresu skutecznej egzekucji w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów, 2. ze względu na sytuację dochodową i rodzinną dłużnika - tu decyzję wydaje organ właściwy wierzycielowi. Reasumując, zdaniem skarżącego organ winien zastosować art. 16 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej w zw. z art. 41 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Jeżeli ta interpretacja jest nieprawidłowa organ właściwy wierzyciela -Prezydent Miasta - winien wydać decyzję na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. W celu wydania prawidłowego orzeczenia organ obowiązany był szczegółowo i wnikliwie zbadać stan faktyczny. To jednak nie nastąpiło. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1270 ze zm.). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga jest zasadna, ponieważ zaskarżone orzeczenie i poprzedzające rozstrzygnięcie organu I instancji naruszają normy prawa materialnego, w stopniu określonym w cytowanym przepisie. Zgodnie z treścią z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów Dz. U. z 2009 r., nr 1, poz. 7 ze zm.), organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy w łącznej wysokości: 1) 30% jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów; 2) 50% jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów; 3) 100% jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów. Organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną (ust. 2). Umorzenie należności następuje w drodze decyzji administracyjnej (ust. 3). W świetle zarzutów skargi, należy odnieść się do prawidłowości zastosowania przez organy przepisów prawa materialnego, zwłaszcza w kontekście zagadnień intertemporalnych. Skarżący podważył, bowiem zastosowaną przez organ ustawę z 2007r., której treść była podstawą do odmowy umorzenia zaległości (zaliczek) alimentacyjnych. Zdaniem skarżącego, organ powinien był zastosować art. 41 obowiązującej ustawy z 2007 r., który nakazuje rozważyć wniosek skarżącego w oparciu o dotychczasowe przepisy, w szczególności art. 16 z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Bezsporne jest, że zaległości alimentacyjne skarżącego powstały z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych w trybie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Wniosek o umorzenie został złożony już pod rządami nowej ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, która weszła w życie z dniem 1 października 2008 r. Nowa ustawa, kwestię umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego uregulowała inaczej niż dotychczasowa ustawa o zaliczce. Nowa ustawa zawiera jednak przepisy przejściowe wyraźnie regulujące granice stosowania przepisów dotychczasowych. Obejmują one sprawy o zaliczki alimentacyjne, do których prawo powstało do dnia wejścia w życie ustawy (art. 41), sprawy o nienależnie pobrane zaliczki alimentacyjne (art. 42 ust. 2) i egzekucję należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych (art. 43 ust. 1). Już to wyodrębnienie poszczególnych kategorii spraw w kolejnych trzech artykułach wskazuje wyraźnie, że pod pojęciem spraw o zaliczki alimentacyjne, użytym w art. 41 ustawy o pomocy, nie mieszczą się wszystkie sprawy uregulowane w rozdziale trzecim ustawy o zaliczce, lecz wyłącznie sprawy o zaliczki alimentacyjne, a więc o ustalenie prawa do zaliczki i jej wysokości. Nie można, zatem podzielić poglądu, według którego, art. 41 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów obejmuje również sprawy o umorzenie należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych zaliczek, których poprzednio dotyczył przepis art. 16 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Ponadto art. 41 ustawy o pomocy nie uzależnia stosowania przepisów dotychczasowych od chwili wszczęcia postępowania administracyjnego, lecz od chwili powstania prawa do zaliczki alimentacyjnej. Ponieważ prawo to nie mogło powstać po wejściu w życie ustawy o pomocy, nieprzewidującej już tego rodzaju świadczenia, to art. 30 ust. 1 tej ustawy nie miałby nigdy zastosowania do należności wymienionych w art. 28 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Byłoby to sprzeczne z treścią art. 30 ust. 1, który właśnie wymienia należności, o których mowa m.in. w art. 28 ust. 1 pkt 2. Powyższe oznacza, że jednoznaczne uregulowanie w nowej ustawie problematyki międzyczasowej nie stanowi podstaw do odwoływania się do reguł interpretacyjnych, pozwalających na wybór prawa w przypadku braku w nowym akcie prawa tego rodzaju przepisów przejściowych. Nieprawidłowe jest jednak stanowisko organu odwoławczego, iż w sprawie, w świetle art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, zastosowanie znaleźć może wyłącznie regulacja, zawarta w art. 30 ust. 1 tej ustawy. W ocenie Sądu, użycie przez ustawodawcę w art. 30 ust. 2 ustawy określenia "świadczenia z funduszu alimentacyjnego", nie oznacza możliwości umorzenia w tym trybie jedynie należności wypłaconych wierzycielowi alimentacyjnemu w oparciu o przepisy obowiązującej ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Po pierwsze, bowiem fundusz alimentacyjny i świadczenia z niego wypłacane istniały również pod rządami ustawy z dnia 18 lipca 1974r. o funduszu alimentacyjnym (tj. Dz.U. z 1991 r., nr 45, poz. 200 ze zm.). Literalne, zatem odczytywanie art. 30 ust. 2, musiałoby prowadzić do wniosku, że możliwość umorzenia należności, dotyczy świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego obecnego i dawnego z pominięciem zaliczek alimentacyjnych. Tego rodzaju interpretacja w sposób nieuzasadniony dyskryminowałaby natomiast jedną kategorię dłużników alimentacyjnych. Po wtóre: stosowanie, jak w niniejszej sprawie, przepisów nowego prawa do należności powstałych pod rządami przepisów obowiązujących poprzednio, wymaga konsekwentnego uznania, iż regulacja wspomniana obejmuje określone stany faktyczne w swym całokształcie. Zatem, nie ulega wątpliwości, że hipotezą zarówno ust. 1 jak i ust. 2 art. 30 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, objęte są również należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych. (podobnie: np. Wojewódzki Sąd Alimentacyjny w Lublinie w wyroku z dnia 25 listopada 2010r., w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 559/10 oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 marca 2011r., sygn. akt I OSK 2064/10 i w postanowieniu z dnia 22 grudnia 2009r., sygn. akt I OW 173/09, wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę, organy winny rozpoznać sprawę, oceniając również podstawy do zastosowania art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło