III SA/Kr 1391/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko WSA Ewa Michna Protokolant Specjalista Małgorzata Kruszec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 października 2020 r. znak [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 5 października 2020 r., znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256) w związku z art. 75 ust 1 pkt 5, art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1268) oraz Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2019 r. poz. 1659 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania W. G. z dnia 10 sierpnia 2020 r. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2020 r., znak: [...], w przedmiocie skierowania na badanie lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższa decyzja, która jest przedmiotem skargi, zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Prezydent Miasta, decyzją z dnia [...] 2020 r., znak [...], działając na podstawie art. 75 ust 1 pkt 5, art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r. poz. 341 ze zm.) oraz Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców ( Dz. U. z 2019 r. poz. 1659 ze zm.) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256) orzekł o skierowaniu W. G. na badanie lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że w dniu 20 lutego 2020 r. do Urzędu Miasta Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców wpłynął wniosek Prokuratury Rejonowej sygn. akt [...] z dnia 7 lutego 2020 r. o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie skierowania W. G. na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że kierowca został przebadany przez biegłych, którzy stwierdzili u niego zaburzenia zachowania i osobowości jak również dołączono materiały, z których wynika, że zaistniała przesłanka z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, a więc zasadnym jest skierowanie W. G. na badanie lekarskie. Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. W związku z tym wszczęto postępowanie administracyjne z urzędu w sprawie skierowania W. G. na badanie lekarskie, jednocześnie zawiadomiono o przysługującym zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. prawie do wypowiedzenia się w sprawie prowadzonego postępowania przed wydaniem decyzji. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało doręczone w dniu 9 marca 2020 r. W dniu 25 czerwca 2020 r. W. G. zgłosiła się do Urzędu Miasta, gdzie po zapoznaniu się z aktami sprawy została szczegółowo poinformowana na temat prowadzonego postępowania zmierzającego do wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kategorii B. Biorąc powyższe pod uwagę, po rozpatrzeniu zebranego materiału dowodowego, organ pierwszej instancji stwierdził, że zasadnym jest skierować W. G. na badania lekarskie, ponieważ zaistniała przesłanka wymieniona w art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami. Działając na skutek odwołania W. G., Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało opisaną na wstępie decyzję z dnia 5 października 2020 r., którą utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy zreferował przebieg postępowania, przytoczył art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami – i wskazał, że w aktach sprawy znajduje się wniosek, który dnia 20 lutego 2020 r. wpłynął do Urzędu Miasta Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców z Prokuratury Rejonowej o sygn. akt [...] z dnia 7 lutego 2020 r. o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie skierowania W. G. na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że kierowca został przebadany przez biegłych, którzy stwierdzili u niego zaburzenia zachowania i osobowości, jak również dołączono materiały, z których wynika, że zaistniała przesłanka z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, a więc zasadnym jest skierowanie W. G. na badanie lekarskie. W ocenie organu odwoławczego, wobec treści wniosku Prokuratury Rejonowej o sygn. akt [...] z dnia 7 lutego 2020 r. o skierowanie W. G. na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi przesłanego do organu I instancji – organ ten prawidłowo wydał zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podkreślił, że załączona do wniosku opinia sądowo-psychiatryczna wskazuje na występujące u odwołującej się "(...) zaburzenia zachowania i osobowości. Zaburzenia adaptacyjne". Powoduje to, że ziściły się w przedmiotowej sprawie przesłanki, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy, tj. w aktach sprawy znajduje się dowód w postaci opinii sądowo-psychiatrycznej biegłych wskazujący na uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia odwołującej się. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy wskazał, że fakt nienagannego kierowania przez W. G. do tej pory nie jest wystarczającym środkiem dowodowym, który pozwala na obalenie wątpliwości co do jej aktualnego stanu zdrowia wynikających z powołanej opinii sądowo-psychiatrycznej. Pismem z dnia 18 listopada 2020 r. W. G. wniosła skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Stanowisko skarżącej zostało sprecyzowane przez jej pełnomocnika w piśmie z dnia 27 maja 2021 r. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie: 1) art. 75 ust. 1 pkt 5, art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami poprzez uznanie, że istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącej, podczas gdy okoliczności przedmiotowej sprawy nie uzasadniają takiego przyjęcia; 2) art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przez organ oraz brak wszechstronnej, wnikliwej oceny materiału dowodowego i oparcie decyzji wyłącznie na stwierdzeniu, że u skarżącej występują zaburzenia zachowania i osobowości, a także zaburzenia adaptacyjne oraz pominięcie ustaleń biegłych wskazujących na brak występowania u skarżącej choroby psychicznej w rozumieniu psychozy, niedorozwoju umysłowego oraz psychotycznej dezorganizacji osobowości, jak również pominięciu ustaleń wskazujących na prawidłowe zorientowanie i funkcjonowanie poznawcze skarżącej, nawiązywanie ze skarżącą logicznego kontaktu, brak u skarżącej cech patologicznego lęku, objawów psychotycznych i myśli samobójczych. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. We wspomnianym piśmie z dnia 27 maja 2021 r. została sformułowana argumentacja na poparcie powyższych zarzutów i wniosków. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z prawem. Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że odpowiada ona prawu i nie ma podstaw do pozbawienia jej mocy wiążącej. Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (obecnie t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1212, dalej "u.k.p.") badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Z kolei zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. (w brzmieniu obowiązującym w czasie wydania decyzji) starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich stanu zdrowia. "Dyspozycja normy zawartej w art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. wymaga (...) zaktualizowania się jedynie prawdopodobieństwa, nie zaś pewności co do faktu braku przeciwwskazań kierowania pojazdem mechanicznym. O tym czy takie przeciwwskazania rzeczywiście istnieją nie decyduje bowiem organ administracji publicznej, który nie ma co do tego kompetencji, a niezależny zespół lekarski. Za "poważne zastrzeżenia" uznać należy takie, które mogą potencjalnie wpływać na możliwość kierowania pojazdami mechanicznymi. (...). Zauważyć należy także, że użyty w art. 99 ust. 1 u.k.p. zwrot "starosta wydaje decyzję administracyjną" nie pozostawia żadnych wątpliwości, że organ administracyjny nie ma w tym zakresie żadnej możliwości uznania, czy decyzję wyda, czy nie. Organ jest obowiązany wydać decyzję o skierowaniu na badania lekarskie w sytuacji, w której istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierującego i nie ma w tym zakresie luzu decyzyjnego" (wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 czerwca 2021 r., III SA/Kr 1294/20, CBOSA). W orzecznictwie podkreśla się też, że: "Wystarczającą podstawą skierowania kierowcy na badania lekarskie jest opinia sądowo-psychiatryczna sporządzona w postępowaniu sądowym, w tym przypadku – w postępowaniu karnym (...). Uprawnienie starosty do skierowania na badania osoby, której stan zdrowia nasuwa uzasadnione zastrzeżenia, nie wymaga, aby osoba ta dopuściła się któregokolwiek z wykroczeń bądź przestępstw. W rezultacie przysługuje ono niezależne od jakichkolwiek innych okoliczności – za wyjątkiem powzięcia uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy, opartych na wiarygodnych źródłach. Uprawnienie to należy do szeroko pojętej profilaktyki w zakresie bezpieczeństwa na drogach, a celem przepisu art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy jest spowodowanie, by osoba, w stosunku do której zaistniały określone wątpliwości, została przebadana przez uprawnionego lekarza zanim wydarzy się coś co ją, jak też innych użytkowników drogi narazi na utratę zdrowia bądź życia" (wyrok WSA w Kielcach z dnia 6 maja 2021 r., I SA/Ke 174/21, CBOSA). W aktach niniejszej sprawy znajduje się opinia sądowo-psychiatryczna z dnia 31 października 2019 r. W świetle tej opinii u skarżącej rzeczywiście nie stwierdzono psychozy, niedorozwoju umysłowego ani psychotycznej dezorganizacji osobowości (co podnosi skarżąca w sprecyzowanych zarzutach skargi), ale z opinii tej wynika w szczególności, że skarżąca leczy się neurologicznie, ma zawroty głowy i bóle głowy. U skarżącej występuje drętwienie głowy i rąk. Biegli wskazali, że skarżąca jest w zachowaniu impulsywna, a całość posiadanych danych wskazuje na zaburzenia zachowania i osobowości oraz zaburzenia adaptacyjne. Zauważyć należy, że z punktu widzenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym nie jest obojętne, czy kierowca potrafi powściągnąć emocje w sytuacjach stresowych, z którymi będzie stykał się na drodze. Natomiast nie ma znaczenia fakt, czy pojawiające się na tym tle dysfunkcje mają postać jednostki chorobowej, czy też cechy nieprawidłowej osobowości. Każda bowiem trwała niemożność emocjonalnego poradzenia sobie przez kierowcę z sytuacjami drogowymi będzie elementem dyskwalifikującym go. Dlatego też stan psychiczny, emocjonalny kierującego pojazdem nie jest bez znaczenia dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym (por. wyrok NSA z dnia 6 listopada 2009 r., I OSK 126/09; wyrok WSA w Łodzi z dnia 14 czerwca 2017 r., III SA/Łd 1092/16, CBOSA). "Nie ma przy tym znaczenia w sprawie okoliczność, że organy oparły się na jednym dokumencie. Skoro został w nim opisany stan zdrowia skarżącego w sposób poddający w wątpliwość jego zdolność psychofizyczną jako kierowcy, to jest on wystarczającym dowodem, na podstawie którego możliwe było skierowanie na badania" (por. wyrok NSA z dnia 11 lipca 2019 r., I OSK 2407/17, CBOSA). W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a w szczególności nie narusza przepisów prawa materialnego powołanych w sprecyzowanych zarzutach skargi (art. 75 ust. 1 pkt 5, art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p.). Stan faktyczny został należycie wyjaśniony, toteż nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego statuujących zasadę prawdy materialnej (w tym art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a.). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.