III SA/Kr 1676/16
WyrokWSA w Krakowie2017-03-03
Skład orzekający: Maria Zawadzka, Renata Czeluśniak, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko, które ukończyło 18 lat, może być przyznane na kolejne dziecko, które staje się pierwszym dzieckiem w rodzinie, na okres po ukończeniu przez pierwsze dziecko 18 lat, jeśli rodzina spełnia kryterium dochodowe?Ratio decidendi
Świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko do ukończenia przez nie 18 roku życia. Jeśli najstarsze dziecko w rodzinie kończy 18 lat, kolejne dziecko staje się pierwszym dzieckiem, ale aby otrzymać na nie świadczenie, rodzina musi spełnić kryterium dochodowe. W analizowanej sprawie, organ prawidłowo przyznał świadczenie na córkę A. tylko do momentu, gdy jej starsza siostra J. ukończyła 18 lat, ponieważ po tym terminie A. stała się pierwszym dzieckiem, a rodzina nie spełniała kryterium dochodowego na to dziecko.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia wychowawczego na córkę A. B. na okres od 1 grudnia 2016 r. do 30 września 2017 r. Organ pierwszej instancji przyznał świadczenie na dwójkę dzieci (Z. i M.) na okres do września 2017 r., a na córkę A. tylko do listopada 2016 r., ponieważ z dniem 25 listopada 2016 r. najstarsza córka J. ukończyła 18 lat, a A. stała się pierwszym dzieckiem w rodzinie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła, że Kolegium nie rozpoznało w pełni odwołania dotyczącego okresu po listopadzie 2016 r. i że uzasadnienie decyzji było niewystarczające.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III SA/Kr 167616 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Renata Czeluśniak WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant Aleksandra Grabiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2017 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej J. M. sprawy ze skargi M. P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia wychowawczego skargę oddala.
Decyzją z dnia [...] 2016 r. ([...]) na podstawie art. 2 pkt 11, art. 4, 5, 13, 27 ust. 3, art. 28, art. 48 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r., poz. 195) oraz rozporządzenia Ministra Rodziny Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 lutego 2016 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia wychowawcze (Dz. U. z 2016 r., poz. 214) w zw. z art. 104 i 107 kpa po rozpatrzeniu wniosku M. B. z dnia 2 kwietnia 2016 r. Prezydent Miasta przyznał M. B. świadczenie wychowawcze na dziecko A. B. (PESEL [...]) w okresie od 2016-04-01 do 2016-11-30 w kwocie 500 zł.; Z. B. (PESEL [...]) w okresie od 2016-04-01 do 2017 -09-30 w kwocie 500 zł oraz M. B. (PESEL [...]) w okresie od 2016-04-01 do 2017- 09-30 w kwocie 500 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że zgodnie z art. 2 ust. 14 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195) pierwsze dziecko oznacza dziecko jedyne lub najstarsze dziecko w rodzinie w wieku do ukończenia 18. roku życia: w przypadku dzieci urodzonych tego samego dnia. miesiąca i roku, będących najstarszymi dziećmi w rodzinie w wieku do ukończenia 18. roku życia, pierwsze dziecko oznacza jedno z tych dzieci wskazane przez wnioskodawcę. Z uwagi na fakt, iż z dniem 25 listopada 2016 r. córka J. B. będąca pierwszym dzieckiem w rodzinie kończy 18 lat świadczenie wychowawcze na dziecko A. B. przysługuje do 30 listopada 2016 r.
Wedle organu, z godnie z przepisami ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. póz. 195). rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 lutego 2016 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenie wychowawcze (Dz. U. z 2016 r. póz. 214) wnioskodawca spełnia warunki do otrzymania świadczenia wychowawczego. Zgodnie z art. 21 cyt. ustawy świadczenie wychowawcze wypłaca się nie później niż do ostatniego dnia miesiąca, za który przyznane zostało świadczenie wychowawcze, a decyzje przyznające świadczenie wychowawcze są natychmiast wykonalne (art. 27 ust. 3 ww. ustawy).
Decyzją z dnia 14 września 2016 r. ([...]), po rozpatrzeniu odwołania M. B., na podstawie art. art. 5 ust. 1-3, art. 7 ust. 1-3 w zw. z art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. 2016 r., poz. 195), art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 114 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy podał, co następuje:
Świadczenie wychowawcze przyznaje się na okres zasiłkowy trwający od 1 października do 30 września następnego roku, z tym że pierwszy okres zasiłkowy trwa od1l kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. (art. 18 ust. 1 i art. 48 ust. 1).
Organ I instancji w sposób prawidłowy przyznał świadczenie wychowawcze na dwoje dzieci tj. Z. i M. B. po 500,00 zł miesięcznie, na okres zasiłkowy od 1 kwietnia 2016r. do 30 września 2017 r., natomiast na córkę A. B. w kwocie 500,00 zł miesięcznie, na okres od 1 kwietnia 2016r. do 30 listopada 2016 r. Z uwagi bowiem na fakt, iż z dniem 25 listopada 2016r. córka J. ukończy 18 lat, córka A. stanie się pierwszym dzieckiem w rodzinie i aby mogła otrzymywać świadczenie wychowawcze, rodzina M. B. musiałaby spełnić kryterium dochodowe.
W odniesieniu do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, którego przyznanie jest uzależnione od spełnienia kryterium dochodowego, ustawa definiuje pojęcia dochodu rodziny i dochodu członka rodziny, dochodu utraconego i dochodu uzyskanego, natomiast do samej definicji dochodu odsyła do ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Zatem - w myśl art. 3 pkt 1 cyt. na wstępie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób:
przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30 b, 30c, 30e i 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne;
deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne;
inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych np. alimenty na rzecz dzieci, dochód z gospodarstwa rolnego.
Natomiast przez dochód rodziny należy rozumieć sumę dochodów członków rodziny (art. 2 pkt 4 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci), a przez dochód członka rodziny - przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3 (art. 2 pkt 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci).
Ustawa o pomocy państwa w wychowaniu dzieci stanowi, iż w przypadku pierwszego okresu, na który przyznaje się świadczenie, rokiem, który stanowi podstawę do ustalenia dochodu rodziny, jest rok 2014, przy czym należy uwzględnić utratę i uzyskanie dochodu (art. 48 ust. 2).
Przenosząc powyższe regulacje na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że organ I instancji prawidłowo przyznał świadczenie wychowawcze na dzieci Z. i M., gdzie kryterium dochodowe nie obowiązuje, na okres do 30 września 2017r. i jednocześnie wobec tego, że córka J. dnia 25 listopada 2016 r., stanie się osobą pełnoletnią, przyznał na córkę A., (która wówczas stanie się pierwszym dzieckiem w rodzinie) świadczenie wychowawcze do dnia 30 listopada 2016 r.
Na powyższe rozstrzygnięcie M. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Podniósł, że Kolegium rozpoznało odwołanie od decyzji organu I instancji, która stała się ostateczna, natomiast nie odniosło się do kwestii dotyczącej prawa strony do świadczenia wychowawczego na córkę A. B. za okres od 1 grudnia 2016 r. do 30 września 2017r., co było objęte zakresem odwołania. Skarżący zarzucił także, iż decyzja Kolegium zawierała niewystarczające uzasadnienie prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.
Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie z przywołanymi wyżej zasadami, należało uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. 2016.195), dalej zwanej ustawą. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy, w wysokości 500,00zł miesięcznie na dziecko w rodzinie, zgodnie z art. 5 ust. 3 świadczenie przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł. Stosownie do art. 5 ust. 2 ustawy w przypadku urodzenia dziecka, ukończenia przez dziecko 18 - tego roku życia lub w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, kwotę świadczenia wychowawczego przysługującą za niepełny miesiąc ustala się, dzieląc kwotę tego świadczenia przez liczbę wszystkich dni kalendarzowych w tym miesiącu, a otrzymaną kwotę mnoży się przez liczbę dni kalendarzowych, za które to świadczenie przysługuje. Zgodnie zaś z art. 2 pkt 16, rodzina w rozumieniu ustawy oznacza odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz zamieszkujące wspólnie z tymi osobami, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dzieci, które ukończyły 25 rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2016 r. poz. 162); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko; w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, dziecko zalicza się jednocześnie do członków rodzin obydwojga rodziców.
Na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy, ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego oraz jego wypłata następują odpowiednio na wniosek matki, ojca, opiekuna faktycznego albo opiekuna prawnego dziecka. Zgodnie z art. 18 ust. 1, prawo do świadczenia wychowawczego ustalane jest na okres od dnia 1 października do dnia 30 września roku następnego, z tym że stosownie do art. 48, pierwszy okres, na który ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy (nastąpiło to 1 kwietnia 2016 r.) i kończy się dnia 30 września 2017 r. (ust. 1). Skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczenia w dniu 2 kwietnia 2016 r., a więc w zakreślonym w art. 49 ust. 1 ustawy terminie 3 miesięcy od dnia jej wejścia w życie, co warunkowało ustalanie prawa do świadczenia począwszy od tego dnia. W związku z zawartym we wniosku oświadczeniem (strona 2 z 12), że skarżący nie wnosi o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko z nim zamieszkujące i pozostające na jego utrzymaniu, organy rozpoznały wniosek i orzekły o przyznaniu prawa do tego świadczenia na drugie i kolejne dzieci skarżącego z nim zamieszkujące i pozostające na jego utrzymaniu. Okoliczności dotyczące składu osobowego rodziny w rozumieniu przepisu art. 2 ust. 16 ustawy, decydujące o spełnieniu przesłanek do przyznania świadczenia – tj. liczba dzieci i ich wiek nie są sporne. Wobec poczynienia tych bezspornych ustaleń organ pierwszej instancji orzekł o przyznaniu prawa do świadczenia na troje dzieci skarżącego, przy czym przyznał świadczenie na córki Z. i M. do dnia 30 września 2017 r, zaś na córkę A. na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 listopada 2016 r., ponieważ w dniu 25 listopada 2016 r. najstarsza córka J. (pierwsze dziecko w rodzinie skarżącego w dacie orzekania przez organ) kończy 18 lat i od dnia 26 listopada 2016 najstarszym dzieckiem w rodzinie staje się córka A. Kwestią sporną w sprawie jest sposób rozstrzygnięcia o przyznaniu świadczenia na córkę A., która z dniem 26 listopada 2016 r. staje się pierwszym dzieckiem w rodzinie. Skarżący twierdzi, że orzekając o przyznaniu świadczenia na tę córkę organ pierwszej instancji winien był rozstrzygnąć o tym prawie w odniesieniu do całego pierwszego okresu, tj od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. czyli odmówić przyznania świadczenia na córkę A. za okres od dnia 1 grudnia 2016 r. do dnia 30 września 2017 r. Twierdzenie swoje wywodzi z brzmienia art. 2 ust. 16 ustawy zgodnie z którym do rodziny wlicza się także pierwsze dziecko – pozostające na utrzymaniu rodziców, w wieku do ukończenia 25 roku życia, o ile z nimi zamieszkuje, oraz z art. 5 ust. 1 i 4 ust. 3 ustawy. Należy zwrócić uwagę, że ustawa w art. 2 ust. 14 wyraźnie definiuje pojęcie "pierwszego dziecka w rodzinie" – oznacza to jedyne lub najstarsze dziecko w rodzinie w wieku do ukończenia 18 lat, czego zdaje się nie dostrzegać skarżący. Do tej więc definicji należy odnosić stan faktyczny sprawy. Przepis art. 2 pkt. 16 definiuje natomiast pojęcie rodziny przez szczegółowe określenie jej składu. Jest to określenie niezbędne w świetle treści art. 2 pkt. 4 i pkt. 2 ustawy, które operują pojęciami "dochodu rodziny" i "dochodu członka rodziny", zatem od ilości członków rodziny w rozumieniu art. 2 ust. 16 zależy wysokość dochodu na członka rodziny. Wskazanie przez ustawodawcę w art. 2 pkt. 16 ustawy, iż do członków rodziny wlicza się dzieci małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka – zamieszkujące z nimi i pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia a także dzieci, które ukończyły 25 rok życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna - nie oznacza w żadnym wypadku, że dzieci takie uznać można za pierwsze dzieci w rodzinie w rozumieniu ustawy. Nie wynika to z porównania brzmienia art. 2 pkt. 14 z ust. 16 ustawy, ani z brzmienia art. 5 ust. 2, 3 i 4 ustawy, której celem jest pomoc państwa w wychowaniu dzieci do 18 roku życia. Dzieci powyżej 18 roku życia, o których mowa w art. 2 ust. 16 nie są nigdy dziećmi, na które przysługuje świadczenie wychowawcze i nie są też "pierwszymi dziećmi w rodzinie" w rozumieniu ustawy - są natomiast uwzględniane jako członkowie rodziny w sytuacji ustalania dochodu rodziny i dochodu na osobę w rodzinie. Oczywistą konsekwencją powyższej regulacji jest merytoryczne orzekanie przez organy w przedmiocie prawa do świadczenia wychowawczego wyłącznie w odniesieniu do "drugiego" i kolejnych dzieci w rodzinie, za wyjątkiem sytuacji, w której wniosek osoby uprawnionej do świadczenia dotyczy przyznania świadczenia na jedyne lub najstarsze dziecko w rodzinie (w takiej sytuacji pierwsze dziecko w rozumieniu ustawy), z przyczyn określonych w art. 5 ust. 4 i 5 ustawy (kryterium dochodowe). Nie można więc zgodzić się ze skarżącym, że organ pierwszej instancji winien był rozstrzygnąć o prawie do świadczenia wychowawczego na córkę A. w odniesieniu do całego okresu, o którym mowa w art. 48 ust. 1 ustawy, co wiązało by się z zamieszczeniem rozstrzygnięcia odmawiającego przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na tę córkę od dnia 1 grudnia 2016 r. do dnia 30 września 2017 r. Także wniosek skarżącego nie dotyczył przyznania świadczenia na pierwsze dziecko w rodzinie, którym do dnia 25 listopada 2016 r. była córka J. i którym córka A. stała się z dniem 26 listopada 2016 r. Merytoryczne rozstrzygnięcie organu w przedmiocie przyznania prawa do świadczenia wychowawczego w świetle istoty przedstawionej wyżej regulacji, tj. treści art. 2 ust. 14, art. 4 ust. 3, oraz art. 5 ust. 2-5 ustawy dotyczy tylko i wyłącznie tego prawa w odniesieniu do dzieci, które nie ukończyły 18 roku życia – na drugie i kolejne dzieci, lub na pierwsze dziecko w sytuacji określonej w art. 5 ust. 4 lub 5 ustawy. Sformułowanie zatem przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcia w odniesieniu do prawa do świadczenia wychowawczego na córkę skarżącego A. jest prawidłowe i nie narusza przepisów ustawy. W stanie faktycznym i prawnym sprawy odmowa przyznania świadczenia wychowawczego na córkę A. za okres od 1 grudnia 2016 r. do 30 września 2017 r. nie znajduje oparcia w przepisach stosowanej przez organy w kontrolowanym postępowaniu ustawy. Z tych też przyczyn prezentowane przez skarżącego stanowisko (także w odwołaniu), iż pierwszym dzieckiem w rodzinie pozostaje najstarsza córka J. pomimo ukończenia 18 roku życia, ponieważ co najmniej do ukończenia 24 roku życia będzie się uczyć, mieszkać z rodzicami i pozostawać na ich utrzymaniu i dlatego skarżącemu przysługuje prawo doświadczenia wychowawczego na córkę A. także po ukończeniu przez J. 18 roku życia i powoływanie na jego poparcie art. 5 ust. 1 i 4 ust. 3 ustawy nie może zostać zaaprobowane, ponieważ jest sprzeczne z ustawowymi zasadami przyznawania prawa do świadczenia wychowawczego. Podkreślić też należy, że nawet orzeczenie przez organ (wbrew powyższym zasadom), iż nie przysługuje skarżącemu świadczenie wychowawcze na córkę A. od dnia 1 grudnia 2016 r. do dnia 30 września 2017 r. w niczym nie zmieniłoby istoty rozstrzygnięcia jakie zapadło przed organem pierwszej instancji.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organ odwoławczy przepisów art. 16 § 1 w zw. z art. 15 i art. 138 § 1 pkt. 1 kpa stwierdzić należy co następuje : z przepisów regulujących kwestie prawa do odwołania, legitymacji do jego wniesienia, organów właściwych do rozpatrzenia odwołania, a także jego formy i treści (art. 127 i 128 kpa) wynika, że odwołanie należy do podstawowego środka zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym m. in ze względu na szerokie podstawy zaskarżenia, umożliwiające kwestionowanie zarówno legalności jak i zasadności decyzji administracyjnej. Przepisy kpa nie wprowadzają ograniczenia prawa do odwołania od decyzji ze względu na jej treść. Prawo odwołania przysługuje od decyzji nieostatecznej, zarówno pozytywnej jak i negatywnej dla strony. Jak wynika z art. 128 kpa instytucja odwołania jest względnie niesformalizowana co do formy i treści, zatem wystarczające jest złożenie przez odwołującego się w ustawowym terminie pisma do właściwego organu, z którego wynika, że skarżący jest niezadowolony z treści otrzymanej decyzji administracyjnej. Zasadniczym więc elementem świadczącym o zakwalifikowaniu pisma strony jako odwołania jest jej niezadowolenie z decyzji. Zatem to treść podania, oraz to czy zostało złożone w terminie do wniesienia odwołania ma decydujące znaczenie dla kwalifikacji pisma jako odwołania. Powyższe zasady wynikają zarówno z regulacji wynikającej z art. 127 i 128 kpa, ale także z bogatego i jednolicie ukształtowanego orzecznictwa sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny w Postanowieniu z dnia 17 kutego 2009 r., sygn. akt II OSK 166/09 stwierdził: "Jedynym, co decyduje o tym, czy wystąpienie strony kwalifikuje się jako odwołanie, jest element negatywnego stosunku strony do wydanej decyzji, któremu strona dała wyraz" (por. także np. wyroki NSA z dnia 24 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 1965/14, z dnia 1 marca 2008 r., sygn. akt II GSK 458/07, WSA we Wrocławiu z dnia 20 stycznia 2015r. sygn. akt II SA/Wr 704/14, wszystkie dostępne w internetowej bazie orzeczeń https:lex.pl/#/orzeczenia). Z treści pisma wniesionego przez skarżącego do organu pierwszej instancji w dniu 28 czerwca 2016 r. wynikało, że skarżący "na wypadek uznania, że decyzja z dnia [...] 2016 r. rozstrzyga o moim prawie do świadczenia wychowawczego na córkę A. B. za okres od 1 grudnia 2016 r. do 30 września 2017 r." zaskarża tę decyzję odwołaniem (...) w części dotyczącej rozstrzygnięcia o jego prawie do świadczenia wychowawczego na córkę A. za w/w okres, zarzucając naruszenie art. 5 ust. 1 i art. 4 ust. 3 w zw. z art. 2 pkt. 16 ustawy. Zdaniem Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie zakwalifikowało to pismo jako odwołanie. Skarżący w sposób wyraźny zakwestionował w nim rozstrzygnięcie dotyczące córki A., oraz wskazaną przez organ pierwszej instancji podstawę prawną determinującą jego treść. Nadto przedstawił argumentację mającą świadczyć jego zdaniem o zasadności uznania, że córka J. pomimo ukończenia 18 roku życia pozostaje "pierwszym dzieckiem" w rodzinie o ile zamieszkuje z rodzicami i pozostaje na ich utrzymaniu.
Kolejną kwestią jest zakres rozpoznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze odwołania skarżącego i związane z tym zarzuty. Istotnie odwołanie dotyczyło tylko rozstrzygnięcia o prawie do świadczenia wychowawczego na córkę A. Rację ma skarżący, że w zaskarżenie odwołaniem jedynie części decyzji powoduje, że w niezaskarżonej części decyzja ta staje się ostateczna. Tymczasem organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, co oznacza, że orzekł ponownie o przyznaniu świadczenia wychowawczego na córki Z. i M. pomimo, że ta część decyzji organu pierwszej instancji nie była przez skarżącego kwestionowana w odwołaniu. W tym miejscu wskazania jednak wymaga, że przepis art. 145 § 1 pkt. 1 lit c) ppsa obliguje Sąd do uwzględnienia skargi w razie stwierdzenia innego naruszenia przepisów postępowania tylko wówczas, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W kontrolowanym postępowaniu istotnego wpływu na wynik sprawy nie miało. Zgodnie bowiem z art. 27 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci decyzje przyznające świadczenie wychowawcze są natychmiast wykonalne. Oznacza to, że są one wykonalne bez względu na to, czy zyskały walor ostateczności. Skarżący był więc uprawniony do pobierania przyznanych na córki Z. i M. świadczeń wychowawczych od daty wydania decyzji przez Prezydenta Miasta jako organ pierwszej instancji. Niezrozumiałe i niekonsekwentne jest nadto stanowisko skarżącego, iż SKO winno było umorzyć postępowanie odwoławcze, skoro zakresem zaskarżenia zostało objęte "nieistniejące" rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Wszak skarżący wskazywał w odwołaniu, iż ze względu na treść art. 5 ust. 1 i 4 ust. 4 w zw. z art. 2 ust. 16 ustawy rozstrzygnięcie dotyczące prawa do świadczenia na córkę A. jest niezgodne z powyższymi przepisami i żądając uznania przez organ, że pomimo ukończenia przez córkę J. 18 roku życia pozostaje ona pierwszym dzieckiem w rodzinie, co miało skutkować przyznaniem świadczenia na córkę A. również po uzyskaniu przez J. pełnoletności.
Nie można się także zgodzić ze stanowiskiem skargi, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada treści art. 107 § 3 kpa przez niewyjaśnienie podstawy prawnej. Organ przytoczył treść przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci mających zastosowanie w sprawie i wyjaśnił ich zastosowanie w stanie faktycznym sprawy, który jest niesporny. Zastosowanie w sprawie przepisy nie wymagały dalszej interpretacji i innych, niż poczynione przez organ rozważań.
Mając na uwadze stan przedstawiony wyżej, uznając, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie i nie znajdując uzasadnienia do uwzględnienia skargi bez względu na te zarzuty (art. 134 § 1 ppsa), sąd na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło