III SA/Kr 1687/16

WyrokWSA w Krakowie2017-04-19

Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Kazimierz Bandarzewski, Janusz Bociąga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby z miejsca pobytu stałego, jeśli osoba ta opuściła lokal dobrowolnie i trwale, a jej powództwo o przywrócenie posiadania zostało oddalone przez sąd powszechny?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby z miejsca pobytu stałego, jeśli osoba ta opuściła lokal dobrowolnie i trwale, a jej powództwo o przywrócenie posiadania zostało oddalone przez sąd powszechny. Wymeldowanie służy potwierdzeniu faktu opuszczenia miejsca pobytu stałego i ma na celu odzwierciedlenie stanu faktycznego w ewidencji ludności, niezależnie od tytułu prawnego do lokalu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania M. B. z pobytu stałego z lokalu przy ul. A w K. Organ I instancji orzekł o wymeldowaniu, uznając, że M. B. dobrowolnie i trwale opuścił lokal w grudniu 2012 roku. Odwołanie M. B. zostało oddalone przez Wojewodę, który podtrzymał stanowisko organu I instancji, wskazując na prawomocne oddalenie przez sądy powszechne powództwa M. B. o przywrócenie posiadania lokalu. M. B. wniósł skargę do WSA w Krakowie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Janusz Bociąga (spr.) Protokolant specjalista Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Wojewody z dnia 21 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2016 r. nr [...] działając na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności oraz art. 104 K.p.a. orzekł o wymeldowaniu M. B. z pobytu stałego z lokalu przy ul. A w K. W uzasadnieniu organ podniósł, że w dniu 23 grudnia 2015 roku z wniosku T. O. – P. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie o wymeldowanie M. B. z pobytu stałego ze wskazanego lokalu. Jako uzasadnienie wniosku podano, że M. B. od dnia 15 grudnia 2012 roku nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania. Dodatkowo do akt sprawy meldunkowej przedłożono kopię wyroku Sądu Rejonowego Wydział I Cywilny sygn. akt [...] z dnia 11 czerwca 2015 roku w sprawie oddalenia powództwa M. B. przeciwko T. O. – P. o ochronę posiadania. Organ wskazał, że wydanie decyzji o wymeldowanie osoby z miejsca jej pobytu stałego może nastąpić wyłącznie na podstawie art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Zgodnie ze wskazanym artykułem organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanego w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Ponadto zgodnie z obowiązującymi przepisami zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. W niniejszej sprawie ustalono, że M. B. jest synem T. O. - P. Według wyjaśnień T. B. złożonych w dniu 8 marca 2016 roku podczas przeprowadzanej rozprawy administracyjnej M. B. nie mieszka w lokalu przy ul. A w K wspólnie ze swoją matką od grudnia 2012 roku. Opuszczenie przedmiotowego lokalu odbyło się w sposób dobrowolny i trwały, po kłótni rodzinnej mającej miejsce w rzeczonej nieruchomości. Jeszcze przed opuszczeniem przedmiotowego mieszkania M. B. sukcesywnie zabierał swoje rzeczy osobiste i codziennego użytku. Z oświadczenia pełnomocnika M. B. wynika, że pobyt poza lokalem przy ul. A traktuje on jako tymczasowy, a obecnie zamieszkuje wraz ze swoim ojcem. Na rozprawie administracyjnej w dniu 20 kwietnia 2016 r. M. B. oświadczył, że obecnie jego centrum spraw życiowych koncentruje się pomiędzy kampusem tj. ul. A, W i P w Dzielnicy [...]. Wskazał, że posiada klucze do bramy wejściowej na teren kamienicy oraz do wszystkich lokali będących na terenie budynku. Ostatni raz był na terenie posesji przy ul. A w dniu 19 kwietnia 2016 roku robiąc obchód nieruchomości jak co dzień od 16 roku życia. Zaznaczył, że nie ma znaczenia w jaki sposób wchodzi na teren kamienicy przy ul. A w K. Oświadczył, że swoją przyszłość wiąże z całą posesją przy ul. A w K. Słuchany w charakterze świadka T. B. stwierdził, że nie posiada wiedzy czy M. B. mieszka w lokalu przy ul. A w K. Nie wie gdzie syn aktualnie zamieszkuje i przebywa. Wskazał, że syn w przedmiotowym lokalu zostawił większość swoich rzeczy. Organ uznał, że M. B. jest osobą kwalifikującą się do wymeldowania z pobytu stałego z lokalu przy ul. A w K. Starania M. B. o przywrócenie posiadania lokalu przy ul. A w K wobec wyroku Sądu Okręgowego Wydział II Cywilny Odwoławczy oddalającego apelację powoda okazały się nieskuteczne i wymieniony nie powrócił do miejsca stałego pobytu. Tym samym należy uznać, że M. B. opuścił sporny lokal w sposób trwały i dobrowolny. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, iż pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów (art. 10 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz w zw. z art. 25 kodeksu cywilnego). Miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, to jest w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania, utrzymuje kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję. Miejscem stałego pobytu jest jednocześnie miejsce, w pobliżu, którego lub w możliwie jak najmniejszym oddaleniu, od którego jest zameldowany stara się koncentrować miejsce pracy lub nauki (ewentualne miejsce dojazdu do miejsc pracy lub nauki), miejsca robienia zakupów i korzystania z usług i opieki medycznej. Utrzymanie w chwili obecnej zameldowania M. B. w przedmiotowym lokalu przez organ I instancji byłoby wyłącznie fikcją meldunkową- stanem niezgodnym z faktycznym miejscem pobytu, a zadaniem organu administracji publicznej właściwego w sprawach meldunkowych jest ochrona ewidencji ludności oraz likwidacja fikcji meldunkowych polegających na rozbieżnościach stanu ewidencji ze stanem faktycznym. Przepisy ustawy nie przewidują sytuacji "utrzymania zameldowania", jeżeli nie ma faktycznego zamieszkiwania w lokalu. W tej sytuacji organ był zobowiązany orzec o wymeldowaniu M. B. Od tej decyzji odwołanie wniósł M. B. zarzucając naruszenie art. 35 w związku z art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy o ewidencji ludności poprzez jego błędne zastosowanie wobec braku istnienia wystarczających przesłanek do uznania, iż M. B. podlega wymeldowaniu oraz naruszenie art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a., art. 77 K.p.a., art. 78 K.p.a., art. 80 K.p.a. poprzez niepodjęcie w istocie niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dopuszczenie się przez organ meldunkowy dowolności w ocenie zgromadzonego materiału dowodowego, tym samym naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów. Wniesiono o przeprowadzenie dowodów osobowych (przesłuchania świadków) na okoliczność ustalenia terminu przekazania M. B. oświadczenia o odwołaniu przez T. O. – P. pełnomocnictwa oraz na okoliczność zamieszkiwania i wyprowadzki z lokalu przy ul. A w K. W związku z powyższym wniesiono o zmianę decyzji poprzez wydanie decyzji o odmowie wymeldowania z lokalu ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenie celem przeprowadzenia właściwego postępowania dowodowego. Wojewoda decyzją z dnia 21 września 2016 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ podał, że wyjaśnienia złożone w przedmiotowej sprawie oraz zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazują, że M. B. dobrowolnie opuścił lokal przy ul. A w K. Jak wynika z treści wniesionego odwołania stan ten nie uległ zmianie i trwa nadal. W pisemnych wyjaśnieniach przesłanych do Urzędu Miasta w dniu 25 stycznia 2016 r. M. B. poinformował, iż jego nieprzebywanie w lokalu przy ul. A w K wynika z tego, iż bezprawnie został on pozbawiony możliwości wejścia do przedmiotowej nieruchomości, poprzez wymianę zamków w drzwiach wejściowych kamienicy. Miało to miejsce w grudniu 2012 r. podczas jego wyjazdu na spotkanie w W. Po powrocie z W nie mógł wejść do lokalu przy ul., wezwał policję i ślusarza, ale w konsekwencji funkcjonariusze policji nie chcieli się mieszać do tej sprawy. Podkreślił, iż nieprzebywanie w przedmiotowym lokalu nie wynika z jego woli. Organ podkreślił, że zgodnie z treścią art. 25 ust. 1 ustawy pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała, o czym stanowi z kolei przepis art. 28 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności. Zdaniem organu bezspornym jest, że M. B. nie mieszka w lokalu przy ul. A w K z zamiarem stałego przebywania. Opuszczenie przedmiotowego lokalu nastąpiło w grudniu 2012 r., kiedy wymieniony wyprowadził się i zamieszkał wraz z ojcem w lokalu przy ul. W w K. Wprawdzie M. B. wystąpił do Sądu z pozwem o naruszenie posiadania lokalu przy ul. A w K przeciwko T. O. – P. jednak Sąd Rejonowy Wydział I Cywilny wyrokiem z dnia 11 czerwca 2015 r., sygn. akt [...] oddalił pozew M. B., a następnie Sąd Okręgowy Wydział II Cywilny Odwoławczy wyrokiem z dnia 9 grudnia 2015 r. [...] oddalił apelację M. B. W sytuacji zatem, kiedy dana osoba nie zamieszkuje w lokalu, w którym zameldowana jest na pobyt stały, a jej powództwo o przywrócenie posiadania tego lokalu zostało oddalone przez sąd powszechny, nie ma podstaw do odmowy wymeldowania jej nawet wówczas, gdy niemożność zamieszkania w lokalu powstała wskutek celowego działania osób trzecich. Pogląd taki jest konsekwencją rejestrowego charakteru ewidencji ludności, która koncentruje się wyłącznie na ustaleniu faktu opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu, niezależnie od jej tytułu prawnego do przebywania w danym lokalu. Oddalenie powództwa o przywrócenie posiadania należy w tym wypadku traktować jako utratę prawnych możliwości powrotu do stanu poprzedniego, przez co fakt niezamieszkiwania w lokalu uzyskuje cechy trwałości, co z kolei umożliwia wymeldowanie w drodze decyzji administracyjnej na podstawie art. 35 ustawy o ewidencji ludności. W odniesieniu do odwołania organ podkreślił, iż dla postępowania w sprawie meldunkowej bez znaczenia pozostaje fakt skutecznego odwołania pełnomocnictwa, te kwestie mogą być rozpatrywane na drodze cywilno-prawnej, dlatego też organ I instancji odstąpił od przesłuchania świadków na okoliczność skutecznego odwołania pełnomocnictwa. Na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł M. B. zarzucając naruszenie: 1/ art. 35 w związku z art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności poprzez jego błędne zastosowanie wobec braku istnienia wystarczających przesłanek do uznania, że uczestnik podlegał obowiązkowi wymeldowania; 2/ art. 7 K.p.a. albowiem organ II instancji nie ustosunkowując się do wniosków uczestnika o przeprowadzenie dowodów, a w szczególności nie dopuszczając i nie przeprowadzając tychże wnioskowanych dowodów, nie podjął w istocie niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony, w tym uczestnika, tym samym organ dopuścił się odstępstwa od obowiązku strzeżenia praworządności; 3/ art. 8 K.p.a. albowiem organ orzekający naruszył zasadę kształtowania zaufania uczestników do władzy publicznej pozostawiając wnioski i twierdzenia uczestnika de facto bez rozpoznania; 4/ art. 75 K.p.a. bowiem Wojewoda rozpoznając odwołanie od decyzji I instancji uznał w sposób arbitralny, że wnioskowane przez skarżącego dowody (wnioski dowodowe zostały podtrzymane w odwołaniu) nie mają znaczenia dla niniejszej sprawy, podczas gdy wnioskowane dowody mogłyby przyczynić się i zapewne przyczyniłyby się do wyjaśnienia sprawy; 5/ art. 77 K.p.a. oraz art. 78 K.p.a. albowiem pomijając wnioski dowodowe i twierdzenia M. B. organ II instancji naruszył obowiązek zebrania w sposób wyczerpujący, a następnie rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przede wszystkim wówczas, kiedy przedmiotem dowodu miała być okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, a okoliczność ta nie została stwierdzona innymi wiarygodnymi dowodami; 6/ art. 80 K.p.a. albowiem organ administracji dopuścił się dowolności w ocenie zgromadzonego materiału dowodowego, tym samym naruszając zasadę swobodnej oceny dowodów. W uzasadnieniu skargi podano, że wbrew stanowisku organu odwoławczego fakt udzielenia skarżącemu przez matkę pełnomocnictwa dającego szerokie uprawnienia, a przede wszystkim umocowującego do zarządu majątkiem wnioskodawczyni ma istotne, a wręcz kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto Wojewoda nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji do okoliczności związanych z ewentualnym odwołaniem pełnomocnictwa udzielonego skarżącemu, traktując wyjaśnienie tej okoliczno sic za nieznaczące dla postępowania w sprawie meldunkowej. W konkluzji wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: P.p.s.a.), polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpatrywania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c, P.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Przeprowadzona na płaszczyźnie zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do konstatacji, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. W ocenie Sądu, organy administracji w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrały materiał dowodowy, a następnie dokonały prawidłowej jego oceny pod względem zastosowania przepisów K.p.a. oraz ustawy o ewidencji ludności. Działania organów obu instancji nie naruszały zasady wyrażonej w art. 8 K.p.a. Z art. 8 K.p.a. wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. W niniejszej sprawie stosownie do regulacji art. 11 K.p.a. organy administracji wyjaśniły także stronie zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do realizacji decyzji bez stosowania środków przymusu. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do okoliczności istotnych dla danej sprawy. W ocenie Sądu, uzasadnienia decyzji organu I i II instancji są skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady ogólnej przekonywania (art. 11 K.p.a.), a także objaśniają tok myślenia prowadzący do zastosowania powołanych w decyzjach organu I i II instancji przepisów, które doprowadziły do wydania orzeczenia utrzymującego w mocy decyzję organu I instancji, w której orzeczono o wymeldowaniu M. B. z pobytu stałego z lokalu przy ul. A w K. Według Sądu, organy obu instancji dokonały niewadliwej analizy zebranego materiału dowodowego, który w ocenie Sądu, jest prawidłowo zebrany i kompletny, a wnioski jakie z niego wysnute były logicznie uzasadnione i nie noszą cech dowolności. Materiał dowodowy oraz postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ I i II instancji są także zgodne z wymogami określonymi w art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Należy podkreślić, że obowiązek meldunkowy służy zarówno prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji, jak i ochronie interesów samych zainteresowanych meldunkiem oraz ochronie praw osób trzecich (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K. 20/01, OTK ZU A 2002/3/34). Trybunał Konstytucyjny wyeksponował rejestracyjny charakter meldunku i wskazał, że: "Ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu". Zameldowanie, jak i wymeldowanie, jest aktem rejestracji danych dotyczących pobytu określonej osoby, charakteru tego pobytu, bądź jego ustania w dotychczasowym miejscu, służącym zbieraniu i aktualizowaniu danych o miejscu pobytu osób fizycznych, zgodnie z rzeczywistym i aktualnym stanem faktycznym. Fakt zameldowania lub wymeldowania nie ma natomiast wpływu na stosunki cywilnoprawne, w tym na prawo do lokalu mieszkalnego. Zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Analogicznie zatem przyjąć należy, że wymeldowanie służy potwierdzeniu faktu opuszczenia miejsca pobytu stałego. Dokonywane jest ono zazwyczaj w drodze czynności materialno - technicznej, która to nie ma cech aktu administracyjnego i nie kończy postępowania w konkretnej sprawie. Wydanie aktu administracyjnego w tym zakresie ustawodawca przewidział jedynie w przypadku wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zgodnie z art. art. 35 ustawy o ewidencji ludności, właściwy organ administracji na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu podejmuje decyzję o wymeldowaniu osoby, która opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego lub miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełniła obowiązku wymeldowania. Prawidłowe stosowanie art. 35 ustawy o ewidencji ludności wymaga, by, przed podjęciem decyzji o wymeldowaniu danej osoby z pobytu stałego w określonym lokalu, zostało ustalone w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym, że osoba ta przedmiotowy lokal opuściła dobrowolnie w sposób trwały. Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego z punktu widzenia zaistnienia przesłanek do wymeldowania M. B. z pobytu stałego z lokalu przy ul. A w K, w ocenie Sądu, nie rodzi wątpliwość w zakresie prawidłowości ustaleń dotyczących trwałości i dobrowolności opuszczenia lokalu przez skarżącego, albowiem materiał dowodowy zebrany w sprawie pozwala przyjąć, że skarżący opuścił definitywnie przedmiotowy lokal w sposób dobrowolny i trwały w rozumieniu art. 35 ustawy w dniu 15 grudnia 2012 r. W niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie ma, że skarżący faktycznie opuścił bez wymeldowania się dotychczasowe miejsce pobytu stałego. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że przesłanka wymeldowana z lokalu zachodzi wtedy, gdy jego opuszczenie ma charakter trwały i dobrowolny. O takim opuszczeniu można co do zasady mówić wówczas, gdy osoba trwale zerwała więź z dotychczasowym miejscem zamieszkania, koncentrując swoje centrum życiowe w innym miejscu (por. wyroki NSA: z dnia 10 maja 2007 r. sygn. akt II OSK 722/06 i z dnia 16 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 1713/11). W rozpoznawanej sprawie okolicznością bezsporną jest, że M. B. opuścił miejsce stałego pobytu znajdujące się w lokalu przy ul. A w K w dniu 15 grudnia 2012 r. Z zebranej w aktach sprawy dokumentacji wynika ponadto, że opuszczenie to miało charakter zupełnie dobrowolny i nastąpiło po kłótni rodzinnej. Bezspornym jest, że M. B. nie mieszka w lokalu przy ul. A w K z zamiarem stałego przebywania. Opuszczenie przedmiotowego lokalu nastąpiło w grudniu 2012 r., kiedy wymieniony wyprowadził się i zamieszkał wraz z ojcem w lokalu przy ul. W w K. Wprawdzie M. B. wystąpił do Sądu z pozwem o naruszenie posiadania lokalu przy ul. A w K przeciwko T. O. – P. jednak Sąd Rejonowy Wydział I Cywilny wyrokiem z dnia 11 czerwca 2015 r., sygn. akt [...] oddalił pozew M. B., a następnie Sąd Okręgowy Wydział II Cywilny Odwoławczy wyrokiem z dnia 9 grudnia 2015 r. [...] oddalił apelację M. B. W sytuacji zatem, kiedy dana osoba nie zamieszkuje w lokalu, w którym zameldowana jest na pobyt stały, a jej powództwo o przywrócenie posiadania tego lokalu zostało oddalone przez sąd powszechny, nie ma podstaw do odmowy wymeldowania jej nawet wówczas, gdy niemożność zamieszkania w lokalu powstała wskutek celowego działania osób trzecich. Oceniając zatem legalność zaskarżonej decyzji Sąd obowiązany był do zbadania, czy zasadnie organ orzekł o wymeldowania skarżącego ze spornego lokalu. Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Sąd podzielił stanowisko organów, bowiem niewymeldowanie skarżącego powodowałoby utrzymanie w ewidencji ludności wpisu niezgodnego ze stanem faktycznym, zatem fikcję. Nie ma w tym momencie obiektywnych możliwości powrotu przez skarżącego do spornego lokalu z uwagi na brak po jego stronie tytułu prawnego do lokalu. Skarżący w przedmiotowym mieszkaniu nie przebywa już prawie od pięciu lat. Jak słusznie zauważył WSA w Gliwicach w wyroku z 5.02.2016 r., sygn. akt II SA/Gl 980/15, aby odmówić wymeldowania osoby, która od lat nie przebywa w danym lokalu, organ musi dysponować niewątpliwymi argumentami przemawiającymi za takim właśnie rozstrzygnięciem. Ponadto, przywołane w stanie faktycznym okoliczności pozwalają na powzięcie przekonania, że centrum swego życia związał z innym miejscem. Wskazane powyżej okoliczności potwierdzają, że brak decyzji o wymeldowaniu powodowałby utrzymanie fikcyjnego stanu faktycznego i prawnego, naruszając tym samym sens i wiarygodność ewidencji ludności (vide: wyrok NSA z 25.10.2005 r., II OSK 127/05, wyrok WSA w Opolu z 11.03.2008 r., II SA/Op 31/08, wyrok WSA w Bydgoszczy z 2.08.2011 r., II SA/Bd 613/11). Ewidencja ludności służy bowiem jedynie do odzwierciedlenia stanu faktycznego i dostarcza wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywateli. Wynika to wprost z art. 28 ust. 4 ustawy, zgodnie z którym zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Mechanizm wymeldowania polega natomiast na usuwaniu informacji o wymeldowaniu, jeżeli informacja ta przestaje obrazować wynikający z uprzedniego zgłoszenia stan rzeczy. Do takiej sytuacji w niniejszej sprawie doszło. Sąd podzielił zatem ustalenia dokonane podczas postępowania administracyjnego, że skarżący opuścił sporny lokal w sposób trwały i nie ma co do tego wątpliwości, w związku z czym zaskarżona decyzja jest decyzją prawidłową i nie ma podstaw do jej uchylenia. Mając zatem na uwadze powyższe stwierdzić trzeba, że zarzuty skargi były niezasadne. Nie stwierdzając zatem uchybień przepisom postępowania administracyjnego ani naruszeń prawa materialnego Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło