III SA/Kr 1772/12

WyrokWSA w Krakowie2013-08-13

Skład orzekający: Janusz Kasprzycki, Maria Zawadzka, Tadeusz Wołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyjazd za granicę w celach zarobkowych, przy jednoczesnym pozostawieniu rzeczy osobistych i mebli w miejscu stałego zameldowania oraz okresowych odwiedzinach, stanowi podstawę do wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego?
Ratio decidendi
Wyjazd za granicę w celach zarobkowych, nawet długotrwały, nie stanowi podstawy do wymeldowania, jeśli nie ma charakteru trwałego i dobrowolnego opuszczenia miejsca pobytu stałego. Pozostawienie rzeczy osobistych i mebli, a także okresowe odwiedziny, świadczą o zamiarze utrzymania centrum życiowego w dotychczasowym miejscu. Instytucja wymeldowania ma charakter ewidencyjny i nie może być wykorzystywana jako narzędzie do eksmisji.
Stan faktyczny
Wójt Gminy odmówił wymeldowania G. G. i jej małoletnich dzieci z miejsca pobytu stałego, mimo wniosku właściciela nieruchomości J. M. G. G. wyjechała do Holandii w celach zarobkowych, pozostawiając dzieci pod opieką dziadków. W późniejszym czasie zabrała dzieci do Holandii, jednakże córka A. G. przebywała w internacie w Polsce. Właściciel nieruchomości wymienił zamki w drzwiach wejściowych, co utrudniało dostęp do lokalu. Organy administracji uznały, że wyjazd miał charakter czasowy, a nie trwały i dobrowolny, a pozostawienie rzeczy osobistych świadczy o braku zamiaru trwałego opuszczenia miejsca pobytu. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. J. M. wniósł skargę do WSA, powołując się na prawomocny wyrok eksmisyjny.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę J. M. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji o odmowie wymeldowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Maria Zawadzka WSA Tadeusz Wołek (Spr.) Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewody z dnia 16 października 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala Wójt Gminy decyzją z dnia [...] 2012 r. Nr [...], odmówił wymeldowania G. G. oraz jej małoletnich dzieci A. G. i P. M. z miejsca pobytu stałego R ul. A - na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.), dalej "u.e.l.", oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm. - obecnie tj. Dz.U. z 2013 r., poz. 267), dalej "K.p.a.". W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że właścicielem lokalu jest J. M., który podtrzymał wniosek o wymeldowanie G. G. wraz z małoletnimi dziećmi i zeznał, że G. G. miejsce pobytu stałego opuściła około 4 lata temu wyjeżdżając do Holandii, natomiast dzieci pozostały w miejscu pobytu stałego pod opieką jego i jego żony. Opuszczenie miejsca pobytu stałego przez G. G. było dobrowolne, zaś klucze do budynku oraz rzeczy osobiste, tj. ubrania, meble oraz całe gospodarstwo domowe posiada w miejscu stałego zameldowania. Do pobytu stałego przyjeżdżała raz na miesiąc w odwiedziny do dzieci i wówczas zostawała na noc. Dodał, iż G. G. syna P. M. zabrała do Holandii w czerwcu 2011 r. a córkę A. G. zabrała 5.12.2011 r. i prawdopodobnie umieściła w internacie w K. Podczas tego pobytu wymieniła zamki w drzwiach na I piętrze i wyjechała do Holandii. G. G. ustanowiła pełnomocnika, która złożyła na piśmie wyjaśnienie, iż G. G. z małoletnimi dziećmi nie opuściła dobrowolnie miejsca pobytu na stałe. Wyjazdy do Holandii wiążą się z pracą zarobkową oraz zatrudnieniem w zawodzie, czego nie może zrealizować w Polsce. Mieszkanie jest w pełni urządzone w meble, urządzenia techniczne, posiadają tam również rzeczy osobiste i to mieszkanie traktują jako centrum życiowe. Na rozprawę administracyjną w dniu 15.02.2012 r. zgłosiła się świadek A. O. która zeznała, iż bywała w budynku i widziała na I piętrze znajdujące się umeblowane pokoje dla dzieci oraz dla G. G. oraz rzeczy osobiste, ubrania. Świadek dodał, że G. G. przyjeżdżała do Polski, co dwa, trzy tygodnie i zamieszkiwała razem z dziećmi w przedmiotowym lokalu. Zeznała także, iż G. G. wyjechała do Holandii w poszukiwaniu pracy w celach zarobkowych, a ostatni raz w Polsce była 20.01.2012 r. i wówczas interweniowała Policja, nie mogła wejść do budynku, ponieważ ojciec J. M. zmienił zamki w drzwiach wejściowych. G. G. wraz z dziećmi chce wrócić do miejsca pobytu stałego. Na rozprawę administracyjną w dniu 2.04.2012 r. zgłosiła się świadek D. T., która mieszka w sąsiedztwie G. G. i "chodzi jej" o dobro małoletniej A., ponieważ jest jej matką chrzestną. Zeznała, iż G. G. wyjechała do Holandii w celach zarobkowych. Do miejsca pobytu stałego przyjeżdżała średnio raz w miesiącu, ponieważ dzieci były w Polsce pod opieką dziadków. W czerwcu 2011 r. zabrała do Holandii syna P., natomiast A. mieszkała w miejscu pobytu stałego do 5.12.2011 r., po czym została wyrzucona przez dziadka J. M. Świadek zeznała, iż będąc w listopadzie 2011 r. w pomieszczeniu, gdzie mieszkała A. G., temperatura powietrza była bardzo niska, brak ciepłej wody, ponieważ J. M. nie włączył centralnego ogrzewania. Małoletnia A. zmuszona była opuścić miejsce pobytu stałego z uwagi na częste kłótnie i awantury ze strony dziadków i obecnie pomieszkuje w internacie od poniedziałku do piątku, a weekendy spędza w Zgromadzeniu Sióstr Zakonnych. W styczniu 2012 r. A. przyszła do miejsca pobytu stałego, aby zabrać część swoich ubrań oraz książki, nie mogła wejść do budynku, ponieważ zamek do drzwi wejściowych był zmieniony przez J. M., wówczas interweniowała Policja. W dniu 10.05.2012r. na rozprawie administracyjnej zostali przesłuchiwani funkcjonariusze z Komisariatu Policji, którzy brali udział w zgłoszonych interwencjach przez A. G. (15 stycznia 2012 r.) i G. G. (w dniu 20.01.2012 r.). Funkcjonariusze zeznali, iż po zgłoszonej interwencji przez A. G. w dniu 15.01.2012 r. i przybyciu na miejsce, okazało się, że nie może wejść do budynku, w którym jest zameldowana, ponieważ został zmieniony zamek do drzwi wejściowych przez J. M. Taka sama sytuacja miała miejsce w dniu 20.01.2012 r. kiedy G. G. chciała wejść do budynku i wówczas też interweniowała Policja. Funkcjonariusze pouczyli J. M., o przysługujących prawach właściciela nieruchomości jak i osób tam zameldowanych. Tak za pierwszym razem jak i za drugim osoby weszły do budynku, w którym są zameldowane. Na tej rozprawie przesłuchana została również świadek W. J., siostra J. M., która zeznała, że G. G. w styczniu 2007 r. wyjechała do Holandii, a dzieci zostawiła w domu przy ul. A z dziadkami. Świadek zeznała, że G. G. mieszkała z dziećmi na I piętrze budynku, a po jej wyjeździe, dzieci tam zamieszkały same. Po zakończeniu szkoły podstawowej, tj. w czerwcu 2011 r. G. G. zabrała syna P, natomiast A. zostawiła twierdząc, że musi skończyć szkołę w Polsce. Przesłuchana świadek I. M. - matka G. G., oświadczyła, że córka wyjechała do Holandii w 2007r. i miała tam być około trzy miesiące. W 2011 r. po zakończeniu roku szkolnego zabrała syna P., a w grudniu 2011 r. wyprowadziła się również A. G., jak się później okazało mieszka w internacie w K, a weekendy spędza u Sióstr Zakonnych. Nie wie czy w miejscu pobytu stałego G. G. pozostawiła rzeczy osobiste, ponieważ nie ma dostępu do mieszkań na I piętrze, gdyż wymieniła zamki w drzwiach. Na zadane pytanie przez pełnomocnika strony "czy w listopadzie 2011 r. był ogrzewany budynek i czy zostały wymienione zamki w drzwiach wejściowych", świadek odpowiada, że "budynek nie był ogrzewany, bo nie było takiej potrzeby, bo było ciepło", a zamki w drzwiach wejściowych zostały wymienione po wyprowadzeniu się A. G. Organ dopuścił dowód z kontroli dyscypliny meldunkowej. Kontrolę przeprowadzili funkcjonariusze Policji. W czasie kontroli ustalono, że G. G. nie zamieszkuje pod wskazanym adresem. Obecnie przebywa w Holandii, a pomieszczenia na I piętrze, które zajmowała są zamknięte. W pomieszczeniach tych znajdują się meble, ubrania i inne przedmioty. G. G. przyjeżdża do Polski, co dwa miesiące i wówczas pozostaje na noc w miejscu pobytu stałego. Organ zarządził wizję lokalną i wysłał zawiadomienia o terminie wizji, które zostały prawidłowo doręczone i odebrane. W dniu 1.06.2012 r. nie dokonano oględzin lokalu. Po przybyciu na miejsce pracowników Urzędu, pełnomocnika G. G., A. G., brama wejściowa na posesję była zamknięta, brama wjazdowa do garażu była również zamknięta na łańcuch z kłódką. A. G. posiadała klucze, jedynie do pomieszczeń na I piętrze, natomiast do bramki wejściowej i drzwi wejściowych nie posiada, gdyż zostały wymienione przez J. M. A. G. dodała do protokołu, iż w dniu 29.05.2012 r. w czasie pobytu mamy G. G. w Polsce zostały dobrowolnie wpuszczone przez I. M. i zabrały potrzebne ubrania i książki. W dniu 6.06.2012 r. A. G. dołączyła do akt sprawy zdjęcia z pomieszczeń, które zajmują w miejscu pobytu stałego. W aktach sprawy znajdują się zaświadczenia o czasowym zamieszkaniu poza granicami kraju w Holandii G. G. i P. M. w okresie od 3.02.2012 r. do 3.02.2013 r. Organ zwrócił się do Urzędu Gminy o wezwanie i przesłuchanie A. M., który jest tam zameldowany, na okoliczność postępowania o wymeldowanie z miejsca pobytu stałego jego syna P. M. A. M. zgłosił się w Urzędzie Gminy udzielając odpowiedzi, iż zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 23.01.2012 r. nie ma uprawnień do odpowiadania na zadawane pytania. Wysłano również pismo do M. G. na adres zameldowania oraz na adres przebywania w Austrii z prośbą o ustosunkowanie się do postępowania o wymeldowanie z miejsca pobytu stałego jego córki A. G., jednak do dnia wydania decyzji nie złożył żadnego wyjaśnienia. W aktach sprawy znajdują się zaświadczenie o zatrudnieniu G. G. w Holandii, zaświadczenie ze szkoły, że syn P. M. jest uczniem szkoły w Holandii oraz zaświadczenie, że A. G. jest uczennicą Liceum Ogólnokształcącego. Organ pisemnie stosownie do treści art. 10 § 1 K.p.a. zwrócił się do stron z informacją o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i ustosunkowaniem się, co do zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie. W dniu 31.08.2012 r. J. M. zapoznał się z aktami sprawy i podtrzymał wcześniejsze zeznania dodając, iż G. G. ostatni raz w miejscu pobytu stałego była w styczniu 2012 r., a A. G. w maju 2012 r. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 15 ust. 2 u.e.l. "organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się". Opuszczenie nieruchomości w związku z czasowym wyjazdem z kraju, w świetle art. 15 ust. 3 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, nie uprawnia organu gminy do wymeldowania z dotychczasowego miejsca stałego pobytu w kraju (wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 czerwca 2008 r., IV SA/Wa 601/08 – LEX nr 512288). Wymeldować osobę można wówczas, gdy osoba ta całkowicie, dobrowolnie i trwale opuści miejsce pobytu stałego i nie ma zamiaru z niego korzystać. W sprawie taka sytuacje nie zachodzi, bowiem G. G. wraz z małoletnim synem P. miejsce pobytu stałego opuściła ze względu na wyjazd za granicę do pracy, a gdy przyjeżdża do Polski, przychodzi do miejsca pobytu stałego. Małoletnia A. obecnie przebywa w internacie, natomiast swoje rzeczy osobiste, umeblowany pokój, do którego przychodzi dalej posiada w miejscu zameldowania. Organ w postępowaniu w przedmiocie wymeldowania w pierwszej kolejności bada przesłanki warunkujące wymeldowanie. Osoba, bowiem, która przenosi swoje centrum życiowe do innego miejsca winna tego dokonać w sposób trwały i dobrowolny. Migracja zarobkowa zagranicę sama w sobie nie stanowi przesłanki ani trwałego opuszczenia miejsca stałego zamieszkania, a niekiedy nie nosi również znamion dobrowolności. Organ ustalił, że G. G. o ile opuściła miejsce swojego pobytu z pobudek, o jakich mowa powyżej, to nie miała nieskrępowanej możliwości powrotu do dotychczasowego miejsca zamieszkania ze względu na perturbacje związane ze stosunkami rodzinnymi jak również uniemożliwieniem wstępu na posesję związana z wymianą zamków. Świadkowie potwierdzili wersję wydarzeń, która legła u podstaw wydania decyzji o odmowie wymeldowania. W szczególności w zeznaniach przewija się wątek wyjazdu G. G. w celach zarobkowych związany również z rozłąką rodziny, zaś fakt odwiedzin domu rodzinnego (regularne comiesięczne kilkudniowe przyjazdy z Holandii) nie budzi wątpliwości. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, że migracja zarobkowa nie stanowi przesłanki dobrowolnego i trwałego opuszczenia miejsca stałego pobytu. W wyroku z dnia z dnia 22 kwietnia 2008 r. (sygn. akt III SA/Łd 643/07) WSA w Łodzi stanął na stanowisku, że sam wyjazd za granicę na okres 5 lat nie uzasadnia wymeldowania, jeżeli opuszczenie miejsca pobytu nie miało charakteru trwałego. Postępowanie G. G. potwierdzone także w zeznaniach świadków pozwala na twierdzenie, że wyjeżdżając zagranicę w celach zarobkowych nie nosiła się z zamiarem stałego opuszczenia dotychczasowego miejsca zamieszkania. Organ nie dał wiary wyjaśnieniom właściciela nieruchomości J. M., który starał się wykazać, iż G. G. (będąca jego zstępną) nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości, w której zamieszkiwała przed wyjazdem do pracy zagranicę, wszak opuściła miejsce stałego pobytu i nie ponosi nakładów na ogrzewanie i utrzymanie pomieszczeń. Okoliczności te zdaniem organu są irrelewantne, wszak przedmiotem postępowania administracyjnego jest ustalenie przesłanek warunkujących wymeldowanie - a nie badanie tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości. Wobec powyższego, organ dokonał ustalenia tych okoliczności, które w sposób bezsporny wykazały, iż nie nastąpiło w sposób trwały przeniesienie centrum życiowego G. G. do innego miejsca. Sytuacja rodzinna, co do której organ nie prowadzi postępowania, niemniej jednak stanowi wątek podnoszony w zeznaniach poszczególnych świadków daje podstawy do twierdzenia, że nie tyle opuszczenie miejsca stałego pobytu G. G., lecz zwłaszcza jej córki A. G. nie miało dobrowolnego charakteru. Świadczą o tym między innymi podjęte przez funkcjonariuszy policji czynności na miejscu w ramach interwencji, które prowadzone były w celu umożliwienia wejścia osoby zameldowanej do zajmowanych pomieszczeń z uwagi na dokonaną wymianę zamków w drzwiach wejściowych do lokalu. Kolejnym dowodem potwierdzającym powyższe jest fakt pozostawienia w miejscu stałego pobytu przez G. G. przedmiotów urządzenia domowego, które pozwalają na normalne bytowanie. Zdaniem organu, w oparciu o zgromadzoną dokumentację fotograficzną, pozostawienie w miejscu pobytu rzeczy osobistych służących do codziennego użycia przejawia zamiar strony koncentrowania swoich spraw życiowych właśnie w tym miejscu. Opuszczenie natomiast miejsca zamieszkania przez małoletnią A. G. wraz z zabraniem niezbędnych rzeczy również nie może stanowić przesłanki do wymeldowania, skoro pieczę nad niepełnoletnim zstępnym sprawuje opiekun prawny - rodzic. Wola, zatem opuszczenia lokalu przez osobę niepełnoletnią zależy w pełni od woli opiekuna prawnego i w tych kryteriach winna być rozpatrywana (wyrok NSA z dnia 23.05.2012 r. sygn. akt II OSK 341/11). W tym stanie rzeczy wola jak i zachowanie rodzica G. G. wskazuje jednak na coś zupełnie przeciwnego do stanowiska J. M., który żąda wymeldowania wskazanych osób z miejsca stałego pobytu. W tym stanie rzeczy należało odmówić wymeldowania G. G. wraz z dziećmi z miejsca pobytu stałego skoro miejsca tego w trwały sposób nie opuścili. W odwołaniu od powyższej decyzji J. M. podniósł, iż jego córka G. G. wyjechała do Holandii w 2008 r., a dzieci zostawiła pod opieką jego i jego żony. Dodał, iż P. M. przebywa obecnie w Holandii od 26 czerwca 2011 r. J. M. stwierdził, iż G. G. przyjeżdżała do Polski tylko na rozprawy w sądzie z byłym mężem A. M., a nie w trosce o dzieci. Od zakończenia sprawy w sądzie G. G. była w Polsce tylko raz. Wątpliwości odwołującego się wzbudziły również informacje przekazane przez Policję po przeprowadzeniu kontroli meldunkowej, ponieważ nie wie jak Policja ustaliła, że w pomieszczeniach zajmowanym przez G. G. znajdują się meble, ubrania i inne przedmioty skoro są one zamknięte. Nie wiadomo też jak Policja ustaliła, że G. G. przyjeżdża do Polski, co dwa miesiące i nocuje. Uważa, iż G. G. dobrowolnie opuściła miejsce zameldowania. Równocześnie przyznał, iż w zajmowanych przez G. G. pomieszczeniach nadal są jej rzeczy, gdyż nie mogła ich zabrać do Holandii. Zarzucił organowi I instancji, że nie zastosował art. 15 ust. 2 u.e.l. do G. G., która w miejscu pobytu stałego nie przebywa już od ponad 4 lat. Wojewoda decyzją z dnia 16 października 2012 r. Nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 u.e.l. Organ II instancji po zapoznaniu się z całością dokumentacji zgromadzonej w sprawie oraz treścią odwołania uznał, że brak jest podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. Podstawę prawną wymeldowania stanowi art. 15 ust. 2 u.e.l. O opuszczeniu lokalu - aby wymeldowanie mogło nastąpić - można mówić wówczas, gdy opuszczenie ma charakter trwały i wynika z woli osoby opuszczającej dany lokal, osoba zerwie wszelkie kontakty z lokalem, zabierze z niego swoje rzeczy i nie ma zamiaru stałego w nim przebywania. Jak wynika z akt sprawy G. G., co prawda przebywa za granicą (na terenie Holandii), jednakże pobyt ten jest związany z wykonywaną tam pracą, a w przypadku jej małoletniego syna P. M. pobieraną nauką (k: 136 - 137 akt). Natomiast córka G. G. – A. G. w związku z faktem, iż uczęszcza do Liceum Ogólnokształcącego przebywa w Bursie dla Młodzieży, gdzie jest zameldowana na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące w okresie od dnia 26 kwietnia 2012 r. do dnia 30 lipca 2014 r. (k: 98, 107, 138 akt). Wnioskodawca – J. M. - zapoznając się w organie meldunkowym w trybie art. 10 K.p.a. z całością akt sprawy podał do protokołu: "Pani G. G. ostatni raz w miejscu pobytu stałego była w styczniu 2012. Natomiast A. G. ostatni raz była w maju 2012", co oznacza, że w trakcie prowadzonego postępowania przed organem pierwszoinstancyjnym wymienione do przedmiotowego lokalu przyjechały i w tymże lokalu przebywały (k: 150 akt). Ponadto z załączonych do akt sprawy (k: 109-120) zdjęć pomieszczeń zajmowanych przez G. G. wraz z małoletnimi: A. G. i P. M. absolutnie nie wynika by wymienieni opuścili ten lokal i nie zamierzali już do niego powrócić. Dlatego też w świetle zgromadzonego przez organ I instancji materiału dowodowego nie można uznać, że G. G. wraz z małoletnimi dziećmi opuścili lokal w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.e.l., tj. trwale, bowiem ich nieobecność w miejscu ich stałego pobytu jest wyłącznie czasowa z racji podjętej pracy za granicą pani G. G. czy też pobierania nauki przez A. G. i P. M. Każda osoba - zgodnie z art. 8 u.e.l. - ma prawo przebywać czasowo w innym miejscu w związku z wykonywaniem pracy poza miejscem pobytu stałego czy też ze względu na kształcenie się. Opuszczenie, o którym stanowi art. 15 ust. 2 u.e.l. można porównać do porzucenia rzeczy, której własności ktoś się wyzbywa i więcej się nią nie interesuje. Ogólnie mówiąc, wiąże się to z zabraniem wszystkich rzeczy i zerwaniem wszelkich kontaktów z mieszkaniem. W sprawie sytuacja taka nie ma miejsca. Żaden przepis prawa nie określa też, w jaki sposób, z jaką częstotliwością i jak długo osoba zameldowana na pobyt stały w danym lokalu ma z tego lokalu korzystać. Nawet, gdy osoba przebywa w lokalu sporadycznie – wymeldować jej nie można. Okoliczność zgłoszenia przez G. G. wyjazdu za granicę na okres dłuższy niż 3 miesiące wraz z synem P. M. oraz fakt zameldowania A. G. w Bursie dla Młodzieży na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące w okresie od dnia 26 kwietnia 2012 r. do dnia 30 lipca 2014 r. (k: 26, 27 oraz 107 akt) potwierdza ten stan rzeczy. Trzeba także mieć na uwadze fakt, że potwierdzenie jedynie czasowego charakteru przebywania przez G. G. (wraz z synem P. M.) poza granicami kraju poprzez dokonane przez nich zgłoszenie czasowego tam przebywania, to okoliczność, z której na obecnym etapie sprawy w żaden sposób nie można jednoznacznie wysnuć wniosku, że wymieniona wyraziła wolę przebywania tam wraz z synem na stałe (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 czerwca 2012 r., III SA/Kr 732/11). Odnosząc się do podniesionych zarzutów organ odwoławczy podkreślił, iż przedmiotem postępowania była sprawa meldunkowa G. G. oraz jej małoletnich dzieci i w toku tego postępowania badane były przesłanki czy istotnie doszło do trwałego i dobrowolnego opuszczenia lokalu przez osoby objęte wnioskiem o wymeldowanie. Gdy takie przesłanki nie zachodzą - tak jak w sprawie – organ meldunkowy wydaje decyzję o odmowie wymeldowania i nie ma tu znaczenia okoliczność, że nieobecność wymienionych w miejscu ich pobytu stałego trwa ponad 3 miesiące czy też więcej miesięcy. Art. 15 ust. 2 u.e.l. stanowi, że można wymeldować osobę zarówno z pobytu stałego jak i czasowego. Przepis ten natomiast nie określa, jaki musi upłynąć okres czasu, żeby można było osobę wymeldować. Ponadto organ II instancji zwrócił uwagę, iż instytucja wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego nie może być wykorzystywana do wyprowadzenia tej osoby z lokalu. Wymeldowanie nie może być tożsame z eksmisją i nie może zmuszać osoby do opuszczenia dotychczas zajmowanego lokalu. Organ meldunkowy do takich działań uprawniony nie jest, a tym bardziej działań tych zastąpić nie może. Wymeldować można osobę wówczas, gdy całkowicie, dobrowolnie i trwale opuści lokal i z lokalu tego nie korzysta. Do wyprowadzenia osoby z lokalu jest uprawniony Komornik Sądowy na podstawie prawomocnego wyroku sądu orzekającego eksmisję. Organy meldunkowe nie powinny być terenem, na którym to polu próbuje się wyprowadzić daną osobę z lokalu. Z wyżej opisanych powodów, organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, bowiem decyzja jest zasadna i zgodna z obowiązującymi przepisami prawa, a zgromadzony przez organ I instancji materiał dowodowy był wystarczający do orzeczenia o odmowie wymeldowania. J. M. wniósł skargę na powyższą decyzję Wojewody. Stwierdził, że nie zgadza się z argumentacją organu, gdyż zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza, iż zachodzą przesłanki do wymeldowania G. G. i jej dzieci. Wskazał, iż G. G. dobrowolnie opuściła miejsce stałego pobytu zabierając ze sobą syna P. M. Obecnie G. G. przebywa w Holandii, gdzie jest zameldowana, a jej syn chodzi tam do szkoły. Również A. G. została zabrana przez matkę z R. Skarżący uważa, iż pozostawienie przez G. G. rzeczy w miejscu pobytu nie może stanowić ujemnej przesłanki do wymeldowania, gdyż nie mogła ona ich zabrać do Holandii. Poza tym nie wszystkie rzeczy, które się znajdują w mieszkaniu należą do G. G. Podniósł, iż oparcie odmowy wymeldowania osoby tylko na przesłance, że pozostawiła swoje rzeczy w miejscu stałego pobytu powoduje, że takiej osoby nigdy nie będzie można wymeldować. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. W trakcie rozprawy przed Sądem skarżący przedłożył wydany w sprawie z powództwa J. M. odpis wyroku Sądu Rejonowego z dnia 7 maja 2013 r., sygn. [...] - nakazującego pozwanej G. G., aby opuściła i opróżniła ze swoich rzeczy budynek mieszkalny położony w R przy. Ul. A. Wyrok został zaopatrzony w klauzulę prawomocności z dniem 22 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Sąd - zgodnie z ustawowymi kompetencjami - badał, czy treść zaskarżonej decyzji jest zgodna z prawem i czy postępowanie prowadzące do jej wydania było niewadliwe i rzetelne. Z tego punktu widzenia nie można dopatrzyć się podstaw do uwzględnienia skargi. Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o art.138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. organ odwoławczy może utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Ustawa z dnia 14 czerwca 1960r.- Kodeks postępowania administracyjnego, normuje postępowanie przed organami administracji publicznej, przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 §1 K.p.a.). Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.). Zgodnie z treścią art. 138 K.p.a., w związku z art. 15 K.p.a. charakter rozstrzygnięć organu odwoławczego zdeterminowany jest zasadą dwuinstancyjności postępowania odwoławczego. Jej istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy. Decyzja organu II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak decyzja organu I instancji, a działanie organu odwoławczego jest działaniem, co do zasady, merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji jak i kontrolnym. Realizacja obowiązku zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego przez organ administracji przebiega w dwóch płaszczyznach. Po pierwsze, polega na przeprowadzeniu postępowania dowodowego, co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze, a więc takich, z którymi w świetle przepisów obowiązującego prawa związane są określone skutki prawne. Po drugie, zebrany materiał dowodowy powinien znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym decyzji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28.09.2012 r., sygn. II GSK 1548/11, LEX nr 1229771). Natomiast zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W sprawie poddanej kontroli na skutek wniesionej skargi, z argumentacji skarżącego podnoszonej w skardze jak i w toku postępowania administracyjnego wynika jednoznacznie, że skarżący w istocie nie kwestionuje ustaleń stanu faktycznego dokonanych przez organy, do których zresztą sam się przyczynił swoimi zeznaniami i oświadczeniami. Skarżący zarzuca wadliwe uznanie, że okoliczności te nie stanowią podstawy do wymeldowania G. G. z dziećmi z miejsca pobytu stałego w nieruchomości stanowiącej własność skarżącego. Zdaniem Sądu, skarżący upatruje możliwość odzyskania pełnego władztwa nad tą nieruchomością wynikającego z prawa własności, także poprzez zainicjowanie postępowania w przedmiocie wymeldowania osób w nieruchomości zameldowanych. Z akt sprawy wynika, bowiem, że skarżący podjął działania przed sądem powszechnym zmierzające do nakazania G. G. wydania mu stanowiącej własność skarżącego nieruchomości (karta 171-169 akt sprawy), oraz uzyskał już po wydaniu w sprawie meldunkowej zaskarżonej decyzji, wyrok Sądu Rejonowego z dnia 7 maja 2013 r., sygn. [...] - nakazującego pozwanej G. G., aby opuściła i opróżniła ze swoich rzeczy budynek mieszkalny położony w R przy. Ul. A - prawomocny z dniem 22 czerwca 2013 r. Takie działanie w oparciu o przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie mogło przynieść zamierzonego skutku, ponieważ z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, które Sąd orzekający w sprawie w pełni podziela wynika, że decyzja o wymeldowaniu ma charakter ewidencyjny i służy jedynie aktualizacji oraz doprowadzeniu do zgodności miejsca zamieszkania z miejscem zameldowania. Nie ma ona charakteru nieodwracalnego. Decyzja o wymeldowaniu nie ogranicza prawa do przebywania w lokalu ani też nie powoduje utraty prawa własności, czy współwłasności do tego lokalu, ani też nie przywraca prawa posiadania, czy też prawa własności (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2.10.2012 r. sygn. II OSK 2284/12, LEX nr 1270196). Decyzja o wymeldowaniu (podobnie jak zameldowanie) ma wyłącznie charakter ewidencyjny, czyli rejestrowy. Oznacza tylko i wyłącznie, że strona opuściła dany lokal i w nim nie przebywa przez określony czas, a swoje interesy życiowe koncentruje w innym miejscu. Wymeldowanie jest jedynie stwierdzeniem pewnego faktu i nie wpływa w żaden sposób na uprawnienia strony wynikające z prawa własności czy innych praw do lokalu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10.07.2012 r., sygn. II OSK 824/11, LEX nr 1219265). Odnosząc powyższe regulacje i rozważania do sprawy zdaniem Sądu, trafnie organ odwoławczy uznał w zaskarżonej decyzji, że nie znajduje podstaw do zmiany rozstrzygnięcia, gdyż decyzja organu pierwszej instancji odpowiada prawu. Organ pierwszej instancji ustalił prawidłowo, iż G. G. oraz małoletni A. G. i P. M. nie opuścili miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, nie mają, więc obowiązku wymeldowania się. Trafnie organ odwoławczy wskazał, że przy ocenie zamiaru opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu organ odwoławczy uwzględniał okoliczności faktyczne sprawy. Okoliczności te wskazują na to, że przyczyną wyjazdu G. G. był brak możliwości kontynuowania pracy w jej zawodzie w Polsce i możliwość dorywczego zatrudnienia za granicą w ramach zastępstwa osób nieobecnych. Opuszczenie danej nieruchomości w związku z czasowym wyjazdem z kraju w celu zarobkowym nie uprawnia do wymeldowania z dotychczasowego miejsca stałego pobytu w kraju. Nie była trafna argumentacja skarżącego, który w toku postępowania oraz w skardze podnosił długotrwałe przebywanie G. G. za granicą, co jego zdaniem świadczy o braku zamiaru przebywania w miejscu stałego zameldowania. Zasadnie organ odwoławczy ocenił, że dokumenty zawarte w aktach sprawy pozwalają na dokonanie oceny zamiaru G. G., co do przebywania w miejscu zameldowania na pobyt stały. W przypadku małoletniej A. G. ocena przyczyn nieprzebywania wymienionej w miejscu pobytu stałego została dokonana pod kątem czasowego zarejestrowania pobytu A. G. w internacie szkolnym. Ocena ta jest prawidłowa. W szczególności jak wynika z akt sprawy G. G., co prawda przebywa za granicą (na terenie Holandii), jednakże pobyt ten jest związany z wykonywaną tam pracą, a w przypadku jej małoletniego syna P. M. pobieraną nauką (k: 136 - 137 akt). Natomiast córka G. G. – A. G. w związku z faktem, iż uczęszcza do Liceum Ogólnokształcącego przebywa w Bursie, gdzie jest zameldowana na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące w okresie od dnia 26 kwietnia 2012 r. do dnia 30 lipca 2014 r. (k: 98, 107, 138 akt). Dlatego też zasadnie organy obu instancji uznały, że w świetle zgromadzonego przez organ I instancji materiału dowodowego nie można uznać, że G. G. wraz z małoletnimi: A. G. i P. M. opuścili lokal w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy ewidencji ludności (...), tj. trwale, bowiem ich nieobecność w miejscu ich stałego pobytu jest wyłącznie czasowa z racji podjętej pracy za granicą G. G. czy też pobierania nauki przez A. G. i P. M. Zasadnie organ odwoławczy podkreślił, iż przedmiotem postępowania była sprawa meldunkowa G. G. oraz jej małoletnich dzieci i w toku tego postępowania badane były przesłanki czy istotnie doszło do trwałego i dobrowolnego opuszczenia lokalu przez osoby objęte wnioskiem o wymeldowanie. Gdy takie przesłanki nie zachodzą - tak jak w sprawie – organ meldunkowy wydaje decyzję o odmowie wymeldowania i nie ma tu znaczenia okoliczność, że nieobecność wymienionych w miejscu ich pobytu stałego trwa ponad 3 miesiące czy też więcej miesięcy. Art. 15 ust. 2 ustawy ewidencji ludności (...), nie określa, jaki musi upłynąć okres czasu, żeby można było osobę wymeldować. Trafnie też organ II instancji zwrócił uwagę, iż instytucja wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego nie może być wykorzystywana do wyprowadzenia tej osoby z lokalu. Wymeldowanie nie może być tożsame z eksmisją i nie może zmuszać osoby do opuszczenia dotychczas zajmowanego lokalu. Organ meldunkowy do takich działań uprawniony nie jest, a tym bardziej działań tych zastąpić nie może. Skarżący jest zresztą świadomy tej okoliczności skoro uzyskał prawomocny wyrok eksmisyjny sądu powszechnego. Opuszczenie lokalu mieszkalnego wskutek wykonania wyroku nakazującego eksmisję jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, uzasadniającym wydanie decyzji o wymeldowaniu osoby eksmitowanej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19.06.2012 r., sygn. II OSK 526/11, LEX nr 1216746). Jeżeli zatem skarżący doprowadzi do wykonania wyroku eksmisyjnego Sądu Rejonowego z dnia 7 maja 2013 r., sygn. [...], możliwe będzie wymeldowanie osób z lokalu. Wymeldować można osobę wówczas, gdy całkowicie, dobrowolnie i trwale opuści lokal i z lokalu tego nie korzysta. Zdaniem Sądu, z prawidłowo zebranego i ocenionego przez organy stanu faktycznego te przesłanki nie wynikały. Ponadto stanowisko organów znalazło właściwe odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji organów obu instancji spełniających wymogi wynikające z art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. Uzasadnienia faktyczne decyzji organów obu instancji w szczególności zawierają wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Skarga nie może być uwzględniona, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art.145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) – tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art.151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło