III SA/Kr 249/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Krystyna Kutzner po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. N. o zwrot kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi A. N. na akt Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w przedmiocie wyrażenia zgody na umieszczenie znaków drogowych w piśmie z dnia 23 maja 2010 r. znak [...] postanawia zasądzić od Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu na rzecz skarżącego A. N. kwotę 568,10 zł (pięćset sześćdziesiąt osiem złotych 10/100) tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OZ 190/13 uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 listopada 2012 r. sygn. III SA/Kr 249/12 oddalające wniosek skarżącego A. N. o zwrot kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi na akt Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w przedmiocie wyrażenia zgody na umieszczenie znaków drogowych w piśmie z dnia 23 maja 2010 r. znak [...]. Postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym: Skarżący na rozprawie w dniu 12.09.2012r. złożył do protokołu rozprawy wniosek o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, na które składają się "uiszczone wpisy od skarg i skarg kasacyjnych oraz koszty dojazdu , a mianowicie : przejazd koleją K - W, W - K w kwocie 246 zł do obu spraw , koszty opłat pocztowych 2 x 3,75 zł ( koszty listu poleconego) oraz przejazdy środkami transportu publicznego w łącznej kwocie 24zł". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalając wniosek skarżącego wskazał, że żądanie zwrotu wpisu od skarg jest nieuzasadnione , bowiem skarżący w rozpatrywanej sprawie nie poniósł takiego kosztu. Odnośnie żądania zwrotu wpisu uiszczonego od skarg kasacyjnych oraz kosztów dojazdu na rozprawę przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie, Sąd I instancji wyjaśnił, że żądanie to zostało prawomocnie rozstrzygnięte postanowieniami tego Sądu z dnia 18 stycznia 2012r. , sygn. akt l OSK 201/11 oraz sygn. akt l OSK 202/11 oddalającymi wniosek o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd uznał również, iż żądanie zwrotu 24,00 zł tytułem kosztów przejazdu środkami transportu publicznego na rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie jest również nieuzasadnione, bowiem stawiennictwo skarżącego nie było obowiązkowe, co wynikało wprost z zawiadomienia o terminie posiedzenia Sądu. Zwrot kosztów podróży przysługuje stronie wówczas, gdy jej stawiennictwo w sądzie wynika z wezwania sądu. Natomiast co do żądania zwrotu opłat pocztowych w kwocie 7,50 zł Sąd stwierdził, że art. 205 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a. (Dz.U.2012.270 ze zm.) zawiera katalog niezbędnych kosztów postępowania, który jest katalogiem zamkniętym i jednocześnie wiążącym . Niedopuszczalna jest zatem według Sądu rozszerzająca interpretacja tego przepisu obejmująca inne wydatki, drobne i zwykle występujące przy postępowaniach sądowych. Do takich wydatków należą między innymi wydatki na korespondencję, czy koszty związane z kserowaniem pism . Postanowienie powyższe zostało zaskarżone w drodze zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego , który orzekł jak w opisanym na wstępie postanowieniu. Sąd ten wyjaśnił, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada wynikająca z art. 199 p.p.s.a., iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Oznacza to, że co do zasady stronie, która poniosła koszty postępowania nie przysługuje zwrot kosztów. Wyjątki od tej zasady określa art. 200 - 204 P.p.s.a.. Dlatego też w art. 209 p.p.s.a. przyjęto unormowanie, iż wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 P.p.s.a.) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 P.p.s.a.. Tak więc w innych przypadkach, Sąd nie rozstrzyga o zwrocie kosztów postępowania. Sąd ten zaznaczył, iż o kosztach postępowania kasacyjnego orzeka jedynie wówczas, gdy rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku, ponieważ przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a. wiążą zwrot kosztów postępowania kasacyjnego z wyrokiem sądu pierwszej instancji oddalającym lub uwzględniającym skargę, co nie ma miejsca w przypadku rozpoznawania skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę. Niemniej Sąd podkreślił, iż w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej na postanowienie o odrzuceniu skargi, poniesione przez skarżącego koszty postępowania kasacyjnego związane ze skargą kasacyjną na postanowienie o odrzuceniu skargi, podlegają zaliczeniu do poniesionych przez skarżącego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw i mogą być zasądzone na rzecz skarżącego od organu w razie uwzględnienia skargi, na podstawie art. 200 P.p.s.a. Zatem ocenił jako błędne stanowisko Sądu I instancji, iż nie może on orzec o kosztach postępowania kasacyjnego w przypadku uwzględnienia skargi, bowiem w tym przedmiocie orzekł już Naczelny Sąd Administracyjny. Odnosząc się do kosztów postępowania zażaleniowego wskazał, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych i w literaturze przyjęto, że koszty postępowania zażaleniowego podlegają zaliczeniu do kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o czym stanowi art. 200 p.p.s.a. Oznacza to, ze koszty te powinny być zasądzone w orzeczeniu kończącym postępowanie. Odnosząc się natomiast do zawartego w zażaleniu zarzutu związanego ze zwrotem kosztów dojazdu Sąd wskazał, iż na obecnym etapie postępowania nie może on zostać oceniony. Skarżący nie udokumentował bowiem wydatków z wyżej wymienionego tytułu poprzez przedstawienie biletów bądź przedłożenie stosownego wyliczenia dotyczącego przejazdu na trasie W – K koleją w dniu 18 stycznia 2012 r. W tej sytuacji Sąd ocenił, że obowiązkiem Sądu I instancji przed rozpoznaniem wniosku w tym zakresie jest wezwanie skarżącego do udokumentowania kosztów przejazdu. W ramach wytycznych Sąd wskazał, że w toku ponownego rozpoznania Sąd I instancji oceni ponownie koszty postępowania kasacyjnego i postępowania zażaleniowego w kontekście użytego w art. 200 P.p.s.a. sformułowania ,,koszty postępowania niezbędne do celowego dochodzenia praw". Przy czym rozstrzygnięcie to winno dotyczyć kosztów postępowania kasacyjnego w postępowaniu zakończonym wydaniem postanowień NSA z dnia 18 stycznia 2012 r. jak też kosztów niniejszego postępowania zażaleniowego, które nie mogą być uwzględnione z powodu braku podstaw prawnych do orzekania przez NSA o ich zwrocie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, przed ponownym rozpoznaniem sprawy, wezwał skarżącego, zgodnie ze wskazówkami Naczelnego Sadu Administracyjnego, do wykazania w terminie do 7 dni od otrzymania wezwania wysokości poniesionych kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów przejazdu na rozprawę przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz na rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym po rygorem oddalenia wniosku. Skarżący wyjaśnił w terminie, że na żądaną do zwrotu kwotę kosztów postępowania składa się 100 zł od skargi kasacyjnej na postanowienie WSA w Krakowie sygn., akt III SA/Kr 1017/10 inicjującej przed NSA sprawę o sygn. akt I OSK 202/11, wpis od skargi kasacyjnej na postanowienie WSA w Krakowie w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 946/10, inicjującą przed NSA sprawę o sygn. I OSK 201/11, wpis w kwocie 100 zł od zażalenia na postanowienie WSA w Krakowie z 30.11.2012 r. sygn. III SA/Kr 249/12, koszty dojazdu na rozprawy przed NSA w dniu 18.01.2012r. w kwocie 255,30 zł , na który to koszt składają się wydatki poniesione na zakup biletów kolejowych wraz z miejscówkami K – W oraz W – K w kwocie 242,50 zł a także wydatki na zakup biletów komunikacji miejskiej w kwocie 12,80 zł a także koszty przejazdu komunikacją miejską na rozprawę przed WSA w Krakowie w dniu 12.09.2012 r. w kwocie 12,80 zł. Skarżący załączył do wyjaśnień kopie potwierdzeń przelewów wpisów od ww skarg i zażalenia a także korespondencję z przewoźnikiem kolejowym PKP Intercity SA na temat cen biletów na trasie K – W na dzień 18.01.2012 r. , z której wynika, że bilet według taryfy normalnej na pierwszą klasę kosztuje 146,00 zł plus 16 zł miejscówka, na drugą klasę 107,00 zł plus 16,00 zł miejscówka. Wojewódzki Sąd Administracyjny, po uwzględnieniu wskazówek Naczelnego Sądu Administracyjnego, zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wniosek skarżącego A. N. podlega rozpoznaniu według przepisu art. 205 § 1 i 3 p.p.s.a stanowiącego, że do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Zgodnie z § 3 przysługujące stronie należności z tytułu kosztów przejazdów oraz utraconego zarobku lub dochodu ustala się i wypłaca według zasad określonych w przepisach działu 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594, z późn. zm.). Jeśli chodzi o ocenę zasadności żądania kosztów przejazdów do sądu, zarówno do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać należy, że skarżący wykazał należycie wysokość tych kosztów , przedstawiając wiarygodnie informacje przewoźnika na temat ceny biletów na trasie K – W na dzień rozprawy w NSA to jest 18.01.2012 r. , tak samo podając odpowiadającą rzeczywistości kwotę cen biletów komunikacji miejskiej w K. Nie ma przy tym znaczenia czy obecność na rozprawach była obowiązkowa, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 26 sierpnia 2010 r. sygn. I OZ 624/10 Lex nr 737531 "Generalna zasadę zwrotu kosztów postępowania między stronami stanowi przepis art. 205 § 1 p.p.s.a. Przepis ten w żaden sposób nie uzależnia możliwości zasądzenia zwrotu kosztów postępowania od charakteru stawiennictwa strony". Żądanie zatem przez skarżącego kwoty 268,10 zł z tytułu poniesionych kosztów dojazdu do sądów jest zasadne. Z kolei zasadność żądania zwrotu poniesionych kosztów wpisów od skarg kasacyjnych w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 946/10 i III SA/Kr 1017/10 raz wpisu od zażalenia w sprawie niniejszej III SA/Kr 249/12 rozpoznana winna być przez pryzmat kosztów "niezbędnych dla celowego dochodzenia praw strony". Tak stanowi Naczelny Sąd Administracyjny przykładowo w orzeczeniach z 15 listopada 2012 r. sygn. II OZ 995/12, Lex nr 1248546 i z 15 września 2011r. sygn. akt I GSK 1181/11, Lex nr 898874. Nie ulega wątpliwości, że poniesione przez skarżącego wspomniane koszty związane były z realizacją jego praw jako strony postępowania sądowoadministarcyjnego i były warunkiem rozpoznania środków zaskarżenia. Z tego względu Sąd również przyjął, że skarżącemu należy się zwrot kwoty 300 zł , łącznie z ww kwotą kosztów dojazdu do sądów skarżącemu należy się żądana kwota 568,10 zł. Orzeczenie zapadło na podstawie przepisu art. 205 § 1 p.p.s.a.