III SA/Kr 260/17

WyrokWSA w Krakowie2017-06-08

Skład orzekający: Janusz Bociąga, Renata Czeluśniak, Maria Zawadzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłata za czynności kontrolne w zakresie oceny prawidłowości oznakowania suplementu diety może zostać nałożona, jeśli stwierdzone nieprawidłowości dotyczą jedynie jakości nadruku etykiety i sposobu prezentacji informacji, a nie składu czy bezpieczeństwa produktu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie opłaty za czynności kontrolne jest zasadne, nawet jeśli stwierdzone nieprawidłowości dotyczą jedynie jakości nadruku etykiety i sposobu prezentacji informacji, pod warunkiem, że naruszają one przepisy prawa żywnościowego, takie jak art. 13 ust. 1 Rozporządzenia (UE) nr 1169/2011. Sąd podkreślił, że celem kontroli jest ustalenie faktycznego stanu rzeczy i wykrycie jakiejkolwiek niezgodności z przepisami prawa żywnościowego, co stanowi podstawę do nałożenia opłaty.
Stan faktyczny
Spółka A S.A. została obciążona opłatą za czynności kontrolne związane z poborem próbki suplementu diety "S" i oceną jego oznakowania. Organ stwierdził nieprawidłowości w jakości nadruku etykiety i sposobie prezentacji informacji, naruszające przepisy prawa żywnościowego. Spółka kwestionowała zasadność nałożenia opłaty, twierdząc, że nie stwierdzono niezgodności uzasadniających obciążenie, oraz zarzucała niewłaściwość miejscową organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, uznając zarzuty za bezzasadne.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Bociąga (spr.), Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak, WSA Maria Zawadzka, , po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A S. A. w O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 19 grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia opłaty za czynności kontrolne oddala skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 19 grudnia 2016 r. znak [...], działając na podstawie art. 12 ust. 2, pkt. 1 oraz art. 138 § 1 pkt. 1 kpa w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia - po rozpatrzeniu odwołania spółki A S.A. w O od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K z dnia [...] 2016 r. w przedmiocie nałożenia opłaty za czynności wykonane w ramach urzędowej kontroli żywności związane z poborem do badania laboratoryjnego próbki pn. "S" i oceną prawidłowości jego znakowania utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Powiatowy Inspektor Sanitarny (PIS) decyzją z [...] 2016 r ustalił dla A S.A. w O opłatę za czynności kontrolne związane z poborem do badania laboratoryjnego próbki suplementu diety "S" oraz oceną prawidłowości jego znakowania. PIS w oparciu o wyniki badania laboratoryjnego zawarte w sprawozdaniu z badań nr [...] wydał zaskarżoną decyzję finansową z dnia 20 października 2016 r. ustalającą opłatę w kwocie: 60 zł za czynności kontrolne związane z poborem do badania laboratoryjnego próbki suplementu diety pn. "S" oraz oceną prawidłowości jego oznakowania. W osnowie decyzji PIS stwierdził, że w wyniku przeprowadzonych badań laboratoryjnych stwierdzono niezgodności z przepisami prawa żywnościowego i opisano nieprawidłowości z przywołaniem naruszonych przepisów prawa w sposób analogiczny jak w sprawozdaniu. Strona odwołała się od przedmiotowej decyzji do WIS za pośrednictwem PIS w K wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania administracyjnego. Strona zarzuciła decyzji naruszenie: 1/ § 5 ust. 1 pkt 2 lit. b i pkt 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 maja 2009 r. w sprawie opłat za czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w ramach urzędowych kontroli żywności zwanego dalej rozporządzeniem MZ, przez obciążenie strony opłatą za czynności wykonywane przez pracowników Państwowej Inspekcji Sanitarnej w ramach urzędowych kontroli, pomimo niewykonania czynności, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 2 lit. a i b rozporządzenia, 2/ art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz § 2 ust. 1 pkt 2 lit. a i b rozporządzenia przez nałożenie opłaty za czynności kontrolne, chociaż w dniu 9 maja 2016 r. nie były podejmowane żadne czynności kontrolne potwierdzające nieprawidłowości, za które w świetle przywołanych przepisów dopuszczalne byłoby obciążenie Strony opłatami, 3/ art. 19, art. 20 oraz art. 21 § 1pkt 3 K.p.a, polegające na rozstrzygnięciu niniejszej sprawy decyzją administracyjną, chociaż zgodnie z przywołanymi przepisami, w niniejszej sprawie właściwość miejscową organu administracji publicznej należało ustalić według miejsca siedziby w kraju strony, w związku, z czym konieczne było przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania i rozstrzygnięcia PIS w O. Strona podniosła, iż z opinii WSSE w K z dnia 24 sierpnia 2016 r. (nr [...]) wynika jednoznacznie, że nie przeprowadzono jakiejkolwiek oceny cech organoleptycznych, ani nie pobrano do badań laboratoryjnych próbek środków spożywczych czy materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością. Z treści przywołanego sprawozdania wynika, że zastrzeżenia organu dotyczą jedynie sposobu prezentowania informacji umieszczonych na etykiecie, co ma naruszać przepisy Rozporządzenia (UE) Nr 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. Urz. UE z 011 L 304/18), zwanego dalej Rozporządzeniem Nr 1169/2011. Zdaniem strony nawet gdyby faktycznie stwierdzono uchybienia w powyższym zakresie, to w dalszym ciągu brak jest podstawy prawnej do obciążenia opłatami za przeprowadzone czynności kontrolne. Zdaniem Strony z opinii Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w K wynika jednoznacznie, że nie zostały stwierdzone nieprawidłowości, nieuprawnione było obciążenie Strony opłatami za wykonanie czynności na podstawie § 5 ust. 1 pkt 2 lit b i pkt 3 rozporządzenia MZ, ponieważ z ww. przepisu wynika, że dotyczy opłat za wykonanie wyłącznie czynności, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 2 lit. a i b rozporządzenia. W dalszej części odwołania strona odnosi się do naruszenia art. 19 K.p.a., który stanowi, że organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej, art. 21 ust.1 pkt 3 k.p.a. w myśl którego właściwość miejscowa organu administracji publicznej ustala się wg miejsca zamieszkania (siedziby) w kraju, stąd też w opinii strony sprawa powinna zostać przekazana właściwemu miejscowo PIS w O. Organ odwoławczy, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności rozpoznał ponownie sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji i na podstawie całości zebranego materiału w sprawie, ustalił poniżej opisany, następujący stan faktyczny. W dniu 9 maja 2016 r. przedstawiciel PIS w K w sklepie z odżywkami dla sportowców ul. M, K należącym do J. G., pobrał do badań próbkę produktu pn. "S", importer: A S.A. w O. Próbkę pobrano przy protokole nr [...] do badań w ramach urzędowej kontroli żywności i monitoringu w zakresie znakowania i analityki. Próbkę przekazano do badań do Oddziału Laboratoryjnego Badania Żywności Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w K, zwanego dalej OL WSSE w K. W otrzymanym sprawozdaniu z badań w ocenie znakowania suplementu diety pn. "S" zakwestionowano oznakowanie próbki, z uwagi na: • nieczytelność etykiety tj. nadruk na etykiecie w języku polskim słabej jakości, blade litery, "niedodrukowane" trudne do odczytania nawet przy użyciu szkła powiększającego, przy delikatnym potarciu ścierają się, co jest niezgodne z art. 13 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/20111 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1924/2006 i (WE) Nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 608/2004 (Dz.U. L 304 z 22 listopada 2011 z późn. zm.), który podaje, iż: "Bez uszczerbku dla przepisów krajowych przyjętych na mocy art. 44 ust. 2, obowiązkowe informacje na temat żywności muszą być umieszczone w widocznym miejscu w taki sposób, aby były dobrze widoczne, wyraźne czytelne oraz w stosowych przypadkach nieusuwalne. Nie mogą być w żaden sposób ukryte, zasłonięte, pomniejszone ani przerwane jakimkolwiek innym nadrukiem, ilustracjami czy innym materiałem", składniki produktu wymienione w przypadkowej kolejności, rozdzielone na składniki aktywne i pozostałe składniki, co jest niezgodne z art. 18 ust. l ww. Rozporządzenia, zgodnie z którym: "Wykaz składników rozpoczyna się lub jest poprzedzony właściwym nagłówkiem, który składa się z wyrazu "składniki" lub zawiera ten wyraz. Obejmuje on wszystkie składniki środka spożywczego, w malejącej kolejności ich masy w momencie użycia składników przy wytwarzaniu tego środka spożywczego", brak informacji o zawartości witamin i składników mineralnych i innych substancji wykazujących efekt odżywczy lub inny efekt fizjologiczny w przeliczeniu na zalecaną przez producenta do spożycia dzienną porcję produktu (2 miarki), co jest niezgodnie z § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 października 2007 r. w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety(Dz.U. 2015 r. poz.2032): "Deklarowana w oznakowaniu zawartość witamin i składników mineralnych oraz innych substancji wykazujących efekt odżywczy lub inny efekt fizjologiczny podaje się w przeliczeniu na zalecaną przez producenta do spożycia dzienną porcję produktu", wysoka zawartość witaminy B6 i B12 w jednej porcji 20 g (l miarka) w stosunku do poziomu zalecanego dziennego spożycia powyższe budzi zastrzeżenia odnośnie § 4 ust. l ww. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 października 2007 r. tj.: "Poziom witamin i składników mineralnych obecnych w suplementach diety, w zalecanej porcji spożywanego suplementu diety powinien uwzględniać górne bezpieczne poziomy witamin i składników mineralnych ustalone na podstawie naukowej oceny ryzyka, w oparciu o ogólnie akceptowalne dane naukowe, uwzględniając zmienne stopnie wrażliwości różnych grup konsumentów". W pozostałym zakresie badań laboratoryjnych tj. zawartości magnezu, wapnia, potasu, kofeiny, witamin rozpuszczalnych w wodzie uwag nie wniesiono. Sporządzono wycenę badań sporządzoną zgodnie z § 5 ust. 1 pkt. 2 b rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 maja 2009 r. w sprawie opłat za czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w ramach urzędowych kontroli żywności i rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 stycznia 2011 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności wykonywane przez organy PIS w ramach urzędowych kontroli żywności - "prawidłowość oznakowania suplementów diety, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego i środków spożywczych wzbogacanych witaminami lub składnikami mineralnymi". Wojewódzki Inspektor Sanitarny rozpoznając odwołanie stwierdził, że obciążono stronę opłatą z powodu nieprawidłowości w oznakowaniu opakowania jednostkowego suplementu diety pn. "S" - data minimalnej trwałości: 04/2018, nr partii produkcyjnej: [...] - na podstawie przeprowadzonej oceny znakowania. W dowodach znajdujących się w aktach sprawy tj. w: protokole kontroli sanitarnej tematycznej nr [...] z dnia 9 maja 2016 r. oraz w protokole pobrania próbek nr [...] z dnia 9 maja 2016 r. zawarte są zapisy, iż próbki pobrano w ramach urzędowej kontroli oraz monitoringu - badanie w kierunku znakowania suplementów diety i analizy. Jak wykazano powyżej strona poprzez zapisy niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa żywnościowego w sposób nierzetelny informowała konsumentów, co do deklarowanego składu naruszając art. 7 ust 1, 2 i 4 Rozporządzenia nr 1169/2011 tj. podając składniki w przypadkowej kolejności (z zastosowaniem podziału na kompleksy - składniki aktywne oraz pozostałe składniki), nietrwałe naniesienie słabej jakości nadruku mogące skutkować nieprawidłowym zastosowaniem przedmiotowego suplementu diety, czy też nieprawidłowy, bo niezgodny z zapisem § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 października 2007 r. w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety sposób podania zawartości witamin i składników mineralnych i innych substancji wykazujących efekt odżywczy lub inny efekt fizjologiczny w przeliczeniu na zalecaną przez producenta do spożycia dzienną porcję produktu (2 miarki). W świetle powyższego WIS stwierdza, iż strona naruszyła wymagania określone w ww. przepisach prawa żywnościowego. WIS zważył, iż zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia Nr 1169/2011, podawanie informacji na temat żywności służy wysokiemu poziomowi ochrony zdrowia i interesów konsumentów przez zapewnienie konsumentom finalnym podstaw do dokonywania świadomych wyborów oraz bezpiecznego stosowania żywności, ze szczególnym uwzględnieniem uwarunkowań zdrowotnych, ekonomicznych, środowiskowych, społecznych i etycznych. Oznacza to, iż przed dokonaniem zakupu żywności klient powinien otrzymać rzetelną, jasną i czytelną (przekazaną mu w sposób trwały do odczytu), łatwą do zrozumienia dla konsumenta informację co do m. in. jego zastosowania, składu, tożsamości. W związku z powyższym WIS nie podziela stanowiska strony, iż nie zaszły przesłanki z art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, ponieważ w dniu 9 maja 2016 r. były podejmowane urzędowe czynności kontrolne potwierdzające spełnienie wymogów prawa żywnościowego zarówno w zakresie znakowania jak i analityki (zawartość magnezu, wapnia, potasu, kofeiny, witamin rozpuszczalnych w wodzie), w wyniku których stwierdzono nieprawidłowości, za które w świetle przywołanych przepisów dopuszczalne było obciążenie strony opłatami. Zgodnie bowiem z treścią art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia podmioty działające na rynku spożywczym są obowiązane do pokrywania opłat za czynności kontrolne, jednak wyłącznie uwzględniających koszty związane z czynnościami wykonywanymi w ramach urzędowych kontroli żywności jeżeli w wyniku tych czynności zostaną stwierdzone przez kontrolujących niezgodności z przepisami prawa żywnościowego, w tym jeżeli zachodzi konieczność pobrania próbek żywności albo materiałów lub wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością do badań i wykonania badań laboratoryjnych w celu potwierdzenia niezgodności. Zgodnie natomiast z zapisem art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia opłatami, o których mowa w ust. l pkt l wskazanego powyżej art. 75, jest obciążany producent środka spożywczego lub inny podmiot działający na rynku spożywczym odpowiedzialny za towar w obrocie - w tym przypadku jego importer widniejący na etykiecie, czyli A S.A. W opinii organu odwoławczego niezasadny jest też zarzut zawarty w odwołaniu odnośnie właściwości miejscowej organu rozstrzygającego niniejszą sprawę, jak również argument ten nie znajduje uzasadnienia w świetle zebranego materiału dowodowego. Przedmiotem niniejszej sprawy jest ustalenie opłaty za podjęte czynności urzędowej kontroli w sklepie z odżywkami dla sportowców ul. M, K, który to sklep ze względu na miejsce jego położenia jest pod nadzorem sanitarnym PIS w K, po tym jak w wyniku tych czynności zostały stwierdzone niezgodności z przepisami prawa żywnościowego, w zakresie znakowania produktu. Jak już wyżej podano stosownie do art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia opłatą jest obciążany producent środka spożywczego lub inny podmiot działający na rynku spożywczym odpowiedzialny za towar w obrocie. W tym przypadku jest nim importer widniejący na etykiecie, czyli A S.A. w O. PIS w K jako organ właściwy rzeczowo i miejscowo wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia opłaty i zakończył je wydaniem decyzji na podstawie art. 75 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, w której ustalił wysokość opłaty i obciążył nią podmiot odpowiedzialny za przestrzeganie przepisów prawa żywnościowego. Wysokość opłaty organ ustalił prawidłowo na podstawie § 5 ust. l pkt 2 b rozporządzenia MZ (prawidłowość oznakowania suplementów diety, środków specjalnego przeznaczenia żywieniowego i środków spożywczych wzbogacanych witaminami lub składnikami mineralnymi) oraz na podstawie § 5 ust. l pkt 3 ww. rozporządzenia (proste pobieranie próbek). wysokości opłaty strona w odwołaniu nie kwestionuje. Reasumując, zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia podmioty działające na rynku spożywczym są zobowiązane do pokrywania opłat uwzględniających koszty związane z czynnościami wykonywanymi w ramach urzędowych kontroli żywności, jeżeli w wyniku tych czynności zostaną stwierdzone przez kontrolujących niezgodności z przepisami prawa żywnościowego. Jak wykazano powyżej w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa żywnościowego, stąd też zasadne było nałożenie opłaty przez organ, który poniósł koszty związane z czynnościami prowadzącymi do stwierdzenia ww. naruszeń. Tym samym WIS uznał zarzuty strony za bezzasadne. Na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła A S.A. w O zarzucając naruszenie: 1/ art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz § 5 ust. 1 pkt 2 lit. b i pkt 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 maja 2009 r. w sprawie opłat za czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w ramach urzędowych kontroli żywości przez nieuchylenie decyzji nakładającej na stronę opłatę za czynności kontrolne, chociaż w dniu 9 maja 2016 r. nie były podejmowane żadne czynności kontrolne potwierdzające nieprawidłowości, za które w świetle przywołanych przepisów dopuszczalne byłoby obciążenie strony opłatami; 2/ art. 7, art. 77 § 1, art. 84 § 1 oraz art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. przez dokonanie dowolnych ustaleń faktycznych nieznajdujące potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, którego nie można uznać za kompletny, jakoby w dniu 9 maja 2016 r. były podejmowane czynności, które uzasadniałyby obciążenie strony opłatami; Nadto spółka podkreśliła, że wydając zaskarżoną decyzję organ naruszył również art. 19 k.p.a. który stanowi, że organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Mając na uwadze, że zarówno siedziba strony, jak i jedyne zakłady pracy znajdują się w O, organ administracji publicznej właściwy miejscowo do prowadzenia niniejszej sprawy należało ustalić na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 k.p.a. Zatem organem administracji publicznej właściwym miejscowo i rzeczowo do wydania decyzji w pierwszej instancji był Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalanie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl natomiast art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach; stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu, tzn. czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Dokonana przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że nie zawiera ona wad powodujących konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 19 grudnia 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K, którą zobowiązano A Sp. akcyjną w siedzibą w O do uiszczenia opłaty za czynności wykonane w ramach urzędowej kontroli żywności związane z poborem do badania laboratoryjnego próbki pn. "S" i oceną prawidłowości jej znakowania - w kwocie 60 zł. W pierwszej kolejność odnieść się należy do zarzutu skargi dotyczącego właściwości miejscowej organu wydającego decyzję w pierwszej instancji, bowiem w ocenie strony skarżącej właściwym miejscowo i rzeczowo organem był Powiatowy Inspektor Sanitarny w O, a nie Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. Właściwość miejscowa PIS w K, do dokonania wskazanych czynności, wynikała z wydanego, m.in. na podstawie art. 15 ust. 1a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, zarządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 września 2005 r. w sprawie nadania statutów Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w K oraz powiatowym stacjom sanitarno-epidemiologicznym położonym na obszarze województwa [...] (Dz.Urz.MZ.2005.14.68) oraz zarządzenia Wojewody z 31 grudnia 2012 r. w sprawie nadania statutów Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w K oraz powiatowym stacjom sanitarno-epidemiologicznym położonym na obszarze województwa [...]. Zauważyć przy tym należy, iż państwowy inspektor sanitarny wykonuje zadania przy pomocy podległej mu stacji sanitarno-epidemiologicznej (art.15 ust. 1 ustawy o PIS). Z załącznika do ww. zarządzenia wynika, że jako właściwa dla obszaru - miasto K i powiat k określona została Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w K. Zatem wskazany organ, tj. PIS w K był uprawniony do przeprowadzenia kontroli w sklepie z odżywkami dla sportowców mieszczącym się w K i pobrania próbek do badań laboratoryjnych. Był też, jako konsekwencja powyższego, właściwy do wydania decyzji obciążającej określony podmiot za wykonanie czynności kontrolnych, a dokładnie: za pobranie próbek i wykonanie badań, o czym stanowi rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 8 maja 2009 r. w sprawie opłat za czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w ramach urzędowych kontroli żywności. Wskazać tu należy, że ze względu na przepisy szczególne podmiotem zobowiązanym do ponoszenia tego typu opłat nie jest kontrolowana jednostka, ale posiadający siedzibę w innym województwie podmiot odpowiedzialny z art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, tj. skarżąca spółka. Stąd też nie można zarzucić, iż kwestionowana decyzja płatnicza zapadła z naruszeniem przepisów o właściwości miejscowej. O właściwości miejscowej decydowało w tym przypadku miejsce położenia sklepu, w którym zabezpieczono próbki poddane dalszym badaniom. Kwestionowana decyzja płatnicza jest zaś wynikiem tych czynności. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 13 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2953/12, przepisy dotyczące właściwości organów sformułowane w k.p.a. nie podlegały na przestrzeni obowiązywania Kodeksu znaczącym zmianom. "Tymczasem od roku 1960 zmianom uległy formy i sposoby prowadzenia działalności, co powoduje, że nie zawsze możliwym będzie ustalenie właściwości miejscowej organów w oparciu o reguły wynikające z art. 21 k.p.a." NSA wskazał przy tym, iż zastosowanie wykładni literalnej w ww. art. 21 k.p.a., doprowadzić może do absurdalnych wyników, (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 maja 2015 r, sygn. akt VII SA/Wa 111/15). W konsekwencji powyższych rozważań, Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podzielił wywodów skargi dotyczących właściwości miejscowej i nie zgodził się ze skarżącą Spółką odnośnie tego, iż organem inspekcji sanitarnej właściwym w sprawach skarżącej jest PIS w O w sytuacji, gdy produkty dystrybuowane przez skarżącą mogą być wprowadzane do obrotu na terytorium całego kraju. W niniejszej sprawie był to K. W tym miejscu wskazać należy, że w sprawach skarżącej spółki dotyczących również nałożenia opłaty za czynności kontrolne wydane zostały przez tut. Sąd jeszcze trzy orzeczenia oddalające skargę, przy czym jedna sprawa dotyczyła kontroli przeprowadzonej w C, a druga kontroli przeprowadzonej w T, a trzecia kontroli przeprowadzonej w K. Kolejną kwestią, do której należy się odnieść, jest zarzut dotyczący zasadności obciążenia ww. opłatą, gdyż w ocenie skarżącej spółki w wyniku czynności przeprowadzonych w ramach urzędowej kontroli nie zostały stwierdzone przez kontrolujących żadne niezgodności z przepisami prawa żywnościowego. Zarówno bowiem pobranie próbek, jak i ich ewentualne badania, pozostają bez jakiegokolwiek związku z oceną samej etykiety. Zgodnie z art. 36 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2015 r., poz.1412) za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania (ust. 1). Opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Opłat takich nie pobiera się jedynie wtedy, gdy w wyniku badań lub czynności wykonanych w ramach bieżącego nadzoru sanitarnego nie stwierdzono naruszenia tych wymagań (ust. 2). Opłaty za badania laboratoryjne i inne czynności, o których mowa w ust. 1, związane z czynnościami wykonywanymi w ramach urzędowych kontroli żywności oraz materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością określają przepisy o bezpieczeństwie żywności i żywienia (ust. 3a). Wskazać należy, że w orzecznictwie przejmuje się, że zawarte w art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej sformułowanie: "badania laboratoryjne oraz inne czynności" należy traktować rozdzielnie, gdyż "inne czynności" nie muszą być wykonywane tylko w związku z badaniami laboratoryjnymi. Czynności te dotyczą szeroko rozumianego postępowania kontrolnego, obejmującego czynności pozostające w "merytorycznym związku", czyli stanowiące przejaw nadzoru sanitarnego (por. wyrok NSA z dnia 30 maja 2016 r., sygn. II OSK 2281/14, LEX nr 2083477). Nie jest zatem możliwe sprecyzowanie wszystkich czynności, wykonywanych przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem nadzoru sanitarnego, zarówno zapobiegawczego, jak i bieżącego. Dla zastosowania tego przepisu istotne jest natomiast to, czy dane czynności służą celowi kontroli, a więc zmierzają do ustalenia okoliczności faktycznych sprawy. Wobec tego organ, prowadząc postępowanie kontrolne, może dokonywać dowolnych czynności kontrolnych, pod warunkiem, że służyć one będą realizacji celu postępowania kontrolnego i będą mieścić się w zakresie upoważnienia oraz postanowienia o wszczęciu postępowania. Czynnością kontrolną może być w zasadzie wszystko, co nie jest sprzeczne z prawem. Z podanych wyżej przyczyn ustawodawca, określając w art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej czynności, za jakie pobierane są opłaty, posłużył się pojęciem "inne czynności". Jak słusznie zauważył NSA w wyroku z 18 stycznia 2017 r. sygn. akt II OSK 1071/15 "na podstawie art. 36 ust. 1 u.p.i.s. można pobierać opłaty za "inne czynności", które nie są badaniami laboratoryjnymi", l tak np. opłaty pobierane za "inne czynności", wykonywane w związku ze sprawowaniem zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, mogą obejmować również koszty postępowania administracyjnego, rozumiane, jako wydatki poniesione przez organy, związane z wydaniem postanowienia, czy też decyzji administracyjnej (np. wyrok NSA z 4 kwietnia 2008 r., sygn. II OSK 366/07). W świetle z kolei art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. z 2015 r., póz. 594 ze zm.) podmioty działające na rynku spożywczym podlegające urzędowym kontrolom organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej są obowiązane do pokrywania opłat uwzględniających koszty związane z czynnościami wykonywanymi w ramach urzędowych kontroli żywności m.in. jeżeli w wyniku tych czynności zostaną stwierdzone przez kontrolujących niezgodności z przepisami prawa żywnościowego, w tym jeżeli zachodzi konieczność pobrania próbek żywności albo materiałów lub wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością do badań i wykonania badań laboratoryjnych w celu potwierdzenia niezgodności (pkt 1). Opłatami, o których mowa w ust. 1, jest obciążany producent środka spożywczego lub inny podmiot działający na rynku spożywczym odpowiedzialny za towar w obrocie (ust. 2). Opłaty nakładane są przede wszystkim w przypadku wykrycia niezgodności. Ustawodawca w żaden sposób nie odniósł się do charakteru wykrytej niezgodności, co pozwala uznać, iż wykrycie jakiejkolwiek niezgodności z przepisami prawa żywnościowego stanowi podstawę do nałożenia opłaty. Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że ze znajdującego się w aktach sprawy sprawozdania z dnia 24 sierpnia 2016 r., bezsprzecznie wynika, że nadruk na etykiecie w języku polski jest słabej jakości, a przy delikatnym potarciu ściera się. Zatem słusznym było twierdzenie organu, że skarżąca spółka poprzez częściowe zastosowanie nietrwałego, łatwo ścierającego się nadruku etykiety nie tylko naruszyła przepis prawa żywnościowego, tj. art. 13 ust. 1 rozporządzenia Nr 1169/2011, ale również w sposób nierzetelny przedstawiała konsumentom istotną, z punktu widzenia zdrowia konsumenta, informację. Organy prawidłowo uznały zatem, że do urzędowych kontroli organów PIS należy również kontrolowanie w ramach prawidłowości znakowania dopuszczonego do sprzedaży suplementu diety i w konsekwencji zasadnie na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, obciążyły stronę skarżącą ww. opłatą. Reasumując, skoro Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa a biorąc dodatkowo pod uwagę, że nie zostały dostrzeżone takie naruszenia przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło