III SA/Kr 263/13

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 20 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego M. R. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi L. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na zakup żywności postanawia: przyznać od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie radcy prawnemu M. R. wykonującemu zawód w Kancelarii Radcy Prawnego przy ul. [...] w K, kwotę 180 zł (słownie: sto osiemdziesiąt złotych) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy związane ze sporządzeniem i wniesieniem skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 grudnia 2011 r. sygn. akt III SA/Kr 909/11 oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, podwyższone o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług. Po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w dniu 14 lipca 2010 r. sygn. akt. III SA/Kr 147/10 wyroku oddalającego skargę strony (k. 15), skarżący wniósł o ustanowienie dla niego radcy prawnego (k. 18). W efekcie postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2010 r. ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego (k. 33), którego Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych wyznaczyła w osobie mecenasa M. R. (vide: k. 44-45). Wyznaczony radca prawny sporządził i wniósł skargę kasacyjną (k. 49-54) od tego wyroku oraz zapewnił skarżącemu reprezentację na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 25 maja 2011 r. (vide: kserokopia protokołu rozprawy sygn. akt. I OSK 120/11) (k. 85). Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 maja 2011 r. sygn. akt I OSK 120/11 uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 147/10 i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania (k. 79). W dniu 16 grudnia 2011 r. radca prawny M. R. złożył na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu za sporządzenie skargi kasacyjnej i udział w rozprawie przez NSA oraz za udział w rozprawie przed WSA w Krakowie (k. 96). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uwzględnił ten wniosek radcy prawnego i w punkcie II wyroku z dnia 16 grudnia 2011 r. sygn. akt. III SA/Kr 909/11 przyznał mu stosowne wynagrodzenie (k. 99). Wobec jednak tego, że Wojewódzki Sąd Administracyjny przedmiotowym wyrokiem oddalił skargę strony, więc wyznaczony radca prawny sporządził i wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku (k. 115-122). Jak poprzednio radca prawny zapewnił też skarżącemu reprezentację na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 31 stycznia 2013 r. (vide: kserokopia protokołu rozprawy sygn. akt. I OSK 1125/12) (k. 131). Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2013 r. sygn. akt. I OSK 1125/12 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2011 r. sygn. akt III SA/Kr 909/11 i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania (k. 132) Na rozprawie w dniu 21 maja 2013 r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie substytut wyznaczonego radcy prawnego mecenas P. P. (k. 148) wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając że koszty nie zostały opłacone w całości ani w części oraz przedkładając wykaz kosztów dodatkowych związanych z dojazdem pełnomocnika do NSA (vide: protokół rozprawy k. 150 a także faktura k. 145, i kopie biletów k. 146-148). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wydanym przez siebie wyroku z dnia 21 maja 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 263/13 nie orzekł o przyznaniu wynagrodzenia radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków (k. 151). Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Na wstępie wyjaśnić trzeba, że skoro w niniejszej sprawie Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego wyznaczyła radcę prawnego M. R., to tylko i wyłącznie on posiada legitymacją oraz zdolność postulacyjną do zgłaszania wniosku o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. Przepis art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi bowiem jednoznacznie, że wynagrodzenie z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu otrzymuje wyznaczony pełnomocnik. Przez wyznaczonego radcę prawnego rozumieć zaś należy radcę prawnego wskazanego przez właściwą Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych. Ponadto pamiętać trzeba, że ponieważ udzielenie dalszego pełnomocnictwa nie oznacza aby substytut mógł wystąpić o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w imieniu wyznaczonego pełnomocnika więc w konsekwencji również wymagane oświadczenie, dotyczące opłacenia kosztów udzielonej pomocy prawnej z urzędu, powinno być złożone przez wyznaczonego pełnomocnika z urzędu (por. postanowienie NSA z 22.12.2010 r. sygn. II OZ 1288/10, postanowienie NSA z 17.03.2010 r. sygn. I OZ 184/10 i powołaną w jego uzasadnieniu uchwałę SN z 28.06.2006 r. sygn. III CZP 27/06, postanowienie SN z 7.11.2006 r. sygn. I CZ 78/06 oraz postanowienie WSA w Olsztynie z 27.04.2011 r. sygn. II SA/Ol 942/10). Z uwagi jednak na fakt, że radca prawny M. R. na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 31 stycznia 2013 r. zgłosił wniosek o przyznanie wynagrodzenia za udzieloną pomoc z urzędu i zwrot kosztów dojazdu do sądu, oświadczając, że nie zostały one pokryte w części ani w całości (vide: kserokopia protokołu rozprawy sygn. akt. I OSK 1125/12) (k. 131) więc zdaniem orzekającego nie ma przeszkód do rozpatrzenia tego wniosku w takim zakresie. Za sporządzenie zaś i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie takiej jak przedmiotowa radcy prawnemu, który prowadził sprawę w pierwszej instancji przysługuje opłata w wysokości 180 zł stosownie do §14 ust. 2 pkt. 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. 02/163/1349 ze zm.). Kwota ta odpowiada bowiem 75% stawki określonej w §14 ust. 2 pkt. 1 lit. c). Pamiętać zaś trzeba, że radca prawny reprezentował skarżącego w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji i za podjęte wówczas czynności otrzymał stosowne wynagrodzenie (vide: pkt. II wyroku z dnia 16 grudnia 2011 r. sygn. akt. III SA/Kr 909/11 k. 99). Powyższe ustalenie nie pozbawia oczywiście wyznaczonego radcy prawnego uprawnienia do otrzymania wynagrodzenia za czynności podjęte przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji po wyroku NSA z dnia 31 stycznia 2013 r. sygn. akt. I OSK 1125/12, tyle, że jak już była o tym mowa wcześniej wymaga to wniosku i oświadczenia wyznaczonego radcy prawnego a nie jego substytuta. Na mocy §2 ust. 3 cytowanego rozporządzenia ustaloną opłatę podwyższa się o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług. Co się natomiast tyczy zwrotu kosztów związanych z podróżą radcy prawnego na rozprawę przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 31 stycznia 2013 r. to podnieść należy, że choć koszty te zostały przez radcę prawnego udokumentowane, to jednak trudno uznawać je za wydatki niezbędne. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że choć prawodawca nie sprecyzował bliżej użytego w § 15 pkt. 2 powoływanego rozporządzenia określenia "niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego" to jednak w orzecznictwie wypowiedziano swego czasu pogląd zgodnie z którym nie mogą być uznane za niezbędne i udokumentowane wydatki związane z przyjazdem obrońcy w sytuacji gdy obrońca nie skorzysta z przewidzianej prawem możliwości złożenia wniosku o zwolnienie go z obowiązków obrony gdy czynność ma być dokonana w miejscowości innej niż siedziba kancelarii lub miejsce zamieszkania obrońcy. Jedynie bowiem wtedy, gdyby obrońca wniosek taki złożył, zaś wniosek ten nie zostałby uwzględniony, wydatki związane z przyjazdem obrońcy do siedziby sądu byłby wydatkami niezbędnymi (wyrok SA w Katowicach z dnia 4 grudnia 2003 r. sygn. II AKa 365/2003 Lex Polonica 369927). Pogląd ten wypowiedziany został co prawda na gruncie procedury karnej ale nie można tracić z pola widzenia zbieżności uregulowań zawartych w art. 84 §2 kpk i w art. 253 zd. 2 ppsa. Na uwagę zasługują ponadto wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2007 r. sygn. akt. II FSK 1197/05 a także postanowienie z dnia 13 marca 2012 r. sygn. II FZ 30/12. Wypływa bowiem z nich jednoznaczny wniosek, że w sytuacji gdy nie było nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony na rozprawę zwrot kosztów podroży pełnomocnika na rozprawę trudno uznawać za wydatki niezbędne. Wreszcie nie można tracić z pola widzenia, że okoliczność ta znalazła już odzwierciedlenie przy ustaleniu wysokości wynagrodzenia należnego radcy prawnemu poprzez dokonanie subsumpcji wskaźnika z przepisu §14 ust. 2 pkt. 2 lit. a) nie zaś wskaźnika niższego z przepisu §14 ust. 2 pkt. 2 lit. b) co powoduje, że także i z tego względu brak jest podstaw aby okoliczność tę brać pod uwagę jeszcze raz. Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie powołanych w uzasadnieniu przepisów.