III SA/Kr 355/09

WyrokWSA w Krakowie2009-11-26

Skład orzekający: Tadeusz Wołek, Halina Jakubiec, Grażyna Danielec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał odwołanie, jeśli jedna strona wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji, a organ odwoławczy uznał, że sprawa pozostałych stron nie została objęta postępowaniem odwoławczym?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy wadliwie uznał, że skoro B. Ł.-M. i K. M. nie wniosły odwołania od decyzji organu I instancji, ich sprawa nie została objęta postępowaniem odwoławczym. Zgodnie z art. 62 k.p.a. i utrwalonym orzecznictwem, w przypadku gdy w jednym postępowaniu administracyjnym rozpatrywane są sprawy dotyczące wielu stron, złożenie odwołania przez jedną stronę czyni decyzję organu I instancji nieostateczną również dla pozostałych stron, które były stronami postępowania przed organem I instancji. W związku z tym, organ odwoławczy powinien był objąć zakresem postępowania odwoławczego całą sprawę.
Stan faktyczny
Organ I instancji orzekł o wymeldowaniu B. Ł.-M., T. M., K. M., M. M., I. M. z pobytu stałego. Wojewoda decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w części dotyczącej wymeldowania T. M. wraz z małoletnimi dziećmi M. M. i I. M., uznając, że B. Ł.-M. i K. M. nie wniosły odwołania i ich sprawa nie została objęta postępowaniem odwoławczym. Skarżący zarzucili m.in. naruszenie przepisów postępowania, niewiarygodność dowodów oraz wtargnięcie do domu i kradzież mienia.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek (spr.) Sędziowie WSA Halina Jakubiec NSA Grażyna Danielec Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2009 r. sprawy ze skargi T. M. i B. Ł.-M. na decyzję Wojewody z dnia 28 stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że uchylona decyzja nie może być wykonana, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących T. M. i B. Ł.-M. kwotę 100,- (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wójt Gminy po przeprowadzeniu na wniosek Hurtowni [...] "A" Sp. z o. o. z R., postępowania administracyjnego decyzją z dnia [...] 2008 r. nr [...], orzekł o wymeldowaniu B. Ł. – M., T. M., K. M., M. M., I. M. z pobytu stałego pod adresem Z. 103, [...] T. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zobowiązuje organ gminy do wydania decyzji w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. B. Ł. – M., T. M., K. M., I. M., M. M. opuścili trwale i dobrowolnie miejsce pobytu stałego, około roku temu. Z zebranego materiału dowodowego w sprawie i przeprowadzonej rozprawy administracyjnej oraz informacji z Komisariatu Policji wynika, że wskazane osoby tam nie mieszkają, jak również w domu tym nie posiadają rzeczy osobistych oraz kluczy do domu. Na rozprawę administracyjną nie zgłosili się (mimo skutecznie doręczonych wezwań). Świadkowie obecni na rozprawie, potwierdzili opuszczenie przez skarżących domu. Przedstawiciel Hurtowni przedłożył jako dowód nagranie dokonane w dniu 18 grudnia 2007 r. z wejścia do domu, na którym zostało uwidocznione, że dom jest niezamieszkały i całkowicie opuszczony. T. M. zeznał, że od grudnia 2007 r. on i jego rodzina nie mieszkają pod tym adresem, że w październiku 2007 r. z budynku wywiózł większość rzeczy oraz, że nie zamierzają wracać do tego domu, jedynie domagać się będą zapewnienia im adresu zameldowania. Z wyjaśnień przesłanych przez B. Ł. – M., T. M. i K. M. wynika, że nie wnoszą o przywrócenie zamieszkiwania pod spornym adresem, lecz o określenie miejsca ich stałego zameldowania. Z zeznań świadka M. S. wynika, że skarżący wynajmują mieszkanie w T. Rozstrzygając sprawę o wymeldowanie organ bierze pod uwagę stan faktyczny, jaki istnieje w chwili orzekania. Organ bada tylko i wyłącznie przesłankę opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, przy czym opuszczenie lokalu musi być trwałe i dobrowolne, co w sprawie w sposób jednoznaczny ustalono. Zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w budynku. Ponieważ B. Ł. – M., T. M., K. M., I. M., M. M. opuścili przedmiotowy dom i nie mieszkają tam od ponad roku, nie powinni być tam zameldowani. Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych rodzina skarżących powinna dokonać wymeldowania, w związku z opuszczeniem budynku. Organ nie jest uprawniony do określenia ich miejsca zameldowania. Odwołanie od powyższej decyzji złożył T. M. Podniósł, że nie zgadza się z decyzją i ze sposobem prowadzenia sprawy. Zdaniem skarżącego nie były dotrzymywane terminy administracyjne, ani nie została dokonana weryfikacja materiału dowodowego. Z materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że jego rodzina jest traktowana jako "zło konieczne". Zarówno świadkowie jak i nagranie, na których powołuje się organ są niewiarygodne. Jego zeznanie zostało zinterpretowane odwrotnie do przekazu. Wojewoda decyzją z dnia 28 stycznia 2009 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez T. M. - działającego zdaniem organu, w swoim imieniu oraz niepełnoletnich dzieci: M. M. i I. M., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w części dotyczącej wymeldowania T. M. wraz z małoletnimi dziećmi: M. M., I. M. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że organ I instancji właściwie ocenił materiał dowodowy, a zatem nie ma podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji orzekającej o wymeldowaniu T. M. oraz M. M. i I. M. z pobytu stałego. Przytaczając treść art. 15 ust. 2 ustawy, organ odwoławczy stwierdził, że T. M. zeznał, iż pod spornym adresem nie mieszka wraz z rodziną od grudnia 2007 r. Dom został sprzedany w 2005 r., a w październiku 2007 r. skarżący wywiózł większość rzeczy, ponieważ w budynku nie było ogrzewania i nie chciał dopuścić do sytuacji, w której przez kolejną zimę dzieci będą zmuszone mieszkać w zimnych pomieszczeniach. Wyjaśnił, że nie regulował opłat za zużycie gazu, albowiem nie posiadał wystarczających środków finansowych. Ocenił jednak, że opuszczenie tego budynku nie było dobrowolne i trwałe. Organ odwoławczy odmiennie ocenił zaistniałą sytuację. Uznał, iż T. M. podjął wraz z rodziną świadomą decyzję o opuszczeniu budynku. Wiedział, że dom został w 2005 r. zlicytowany na rzecz Hurtowni [...] sp. z o.o. w R. (Postanowienie Sądu Rejonowego Wydział I Cywilny z dnia 30 grudnia 2005 r., sygn. [...]). Ponadto stracił płynność finansową, nie mógł regulować opłat za gaz, dlatego też mając na względzie dobro rodziny, podjął decyzję o opuszczeniu mieszkania. Wyprowadził się wraz z rodziną do nowego lokalu, tam skoncentrował swoje sprawy życiowe. Aktualnie nie przebywa wraz z rodziną pod tym adresem, nie istnieje również realna szansa powrotu do tego budynku - nie wyraża na to zgody aktualny właściciel. W wyjaśnieniach przed organem I instancji T. M. podniósł, że wystąpił do Prokuratury w sprawie kradzieży rzeczy z budynku. Oświadczył również, że wraz z rodziną nie zamierza tam wracać, ale powinien mieć zapewniony adres zamieszkania. Z akt sprawy nie wynika, aby przed sądami czy organami prokuratury toczyło się postępowanie mające na celu przywrócenie skarżącemu oraz jego małoletnim dzieciom: M. M. oraz I. M. naruszonego posiadania przedmiotowego budynku. W Prokuraturze pod sygn. akt [...] toczy się postępowanie, ale dotyczy kradzieży na szkodę T. M. i B. Ł. - M. Fakt, że skarżący wraz z małoletnimi dziećmi nie zamieszkuje w przedmiotowym budynku został potwierdzony przez T. K. - sołtysa wsi Z. Zeznał on, że rodzina M. od 1,5 roku nie mieszka w tym budynku, albowiem, jako sołtys często jest odwiedzany przez przedstawicieli różnych instytucji, którzy poszukują T. M., natomiast nie wie gdzie obecnie mieszka. Również z treści notatki Komisariatu Policji sporządzonej z kontroli dyscypliny meldunkowej w budynku wynika, że nikt z rodziny M. nie zamieszkuje w miejscu zameldowania na pobyt stały od około 2 lat. B. Ł. – Ł. poinformowała organ, iż adres zameldowania jest adresem korespondencyjnym - pocztę kierowaną na ten adres, odbierają w placówce Poczty Polskiej w T. W ocenie organu odwoławczego biorąc pod uwagę materiał dowodowy zgromadzony w sprawie należało uznać, iż T. M. raz małoletnie dzieci nie koncentrują swoich spraw życiowych w przedmiotowym budynku, nie posiadają swobodnego dostępu do nieruchomości oraz nie istnieje realna szansa powrotu pod ten adres. Pragną jedynie utrzymać zameldowanie na pobyt stały, co jest niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych jasno formułuje zasady postępowania w kwestiach meldunkowych. Przepisy te mają wyłącznie charakter porządkowy. Skarżący wraz z rodziną nie dopełnił obowiązku wymeldowania wnikającego z art. 15 ust. 1 ustawy, dlatego też w oparciu o przepis art. 15 ust. 2 ustawy organ był obowiązany wymeldować T. M. wraz z małoletnimi dziećmi: M. M. i I. M. z lokalu, w którym zameldowani są na pobyt stały, a nie przebywają w nim - co najmniej od IV kwartału 2007 r. Przepis art. 9 ust. 2b stanowi, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Skoro, zatem skarżący aktualnie koncentrują swoje sprawy życiowe w nowym miejscu, to tam winni zarejestrować swój pobyt. Organ odwoławczy przyznał, że organ I instancji naruszył przepisy dotyczące terminów załatwienia sprawy- art. 35 § 3 k.p.a. Wskazane uchybienia nie miały jednak wpływu na rozstrzygnięcie sprawy meldunkowej, albowiem nie powodowały błędnej merytorycznej oceny zaistniałej sytuacji, dlatego też nie stanowiły podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy wskazał też, że B. Ł. – M. oraz K. M. odwołania od decyzji organu I instancji nie wniosły, dlatego też ich sprawa meldunkowa nie została objęta postępowaniem odwoławczym. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyli B. Ł. – M. oraz T. M. Skarżący podnieśli, że sprawa dotyczy nie tylko trzech osób, ale całej rodziny 5-osobowej, gdyż nie jest są po rozwodzie ani w trakcie separacji. Skarżący wskazali, że Hurtownia nie powiadomiła ich pisemnie o swoich zamiarach. Pod ich nieobecność wtargnięto do domu, wymieniono zamki, ukradziono resztę znajdującego się tam wyposażenia. Powołano do sprawy zupełnie niewiarygodnych świadków. Zdaniem skarżących E. Ł. (świadek) nigdy nie zamieszkiwała w Z., a swoją posesję odwiedzała zalewie kilka razy do roku. Hurtownia nie przedstawiła skarżącym informacji o przysługujących prawach ani o tym, co stało się z rzeczami. Ponadto całe zajście miało miejsce w ustawowym okresie ochronnym. Skarżący podkreślili, że nie opuścili na stałe miejsca zamieszkania, a jedynie kierując się dobrem dzieci na okres zimowy zmienili miejsce pobytu, aby zapewnić im normalne warunki egzystencji (w roku poprzedzającym odcięto im dopływ gazu pozbawiając centralnego ogrzewania i doprowadzając do zamarznięcia wodociągu). Podnieśli, że wymieniono zamki w drzwiach wejściowych do domu oraz zmieniono kłódkę przy bramie wjazdowej uniemożliwiając dostęp do budynku. Korespondencja zostawiana była przez listonosza w skrzynce pocztowej znajdującej się od zewnętrznej strony ogrodzenia. Budynek skarżących znajdował się w odległości, co najmniej 250 metrów od bramy wjazdowej. Wszystkie, zatem listy polecone odbierane były zawsze na poczcie w T. Skarżący zgadzają się z tym, że bezspornym jest fakt zakupienia nieruchomości przez Hurtownię, natomiast sposób załatwiania przez Hurtownię swoich interesów jest niezgodny z podstawowymi normami etycznymi i prawnymi. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie skarżący T. M. podał, że M. M. urodził się [...] 1993 r., natomiast I. M. urodziła się [...] 1991 r. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1270 ze zm.). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie pełnym uwzględnieniu zarzutów w niej podnoszonych. Granice orzekania wyznaczone są tylko i wyłącznie granicami sprawy rozpatrywanej przez Sąd, czyli ogółem elementów stosunku administracyjno-prawnego będącego przedmiotem zaskarżonej decyzji (wyrok NSA z dnia 20.07.2005 r., I FSK 68/05, LEX nr 172990). Zgodnie, bowiem z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Granice sprawy w rozumieniu powyższego przepisu wyznacza przedmiot rozstrzygnięcia w zaskarżonej ostatecznej decyzji organu odwoławczego (wyrok NSA z dnia 2.11.2005 r., I FSK 264/05, LEX nr 187951). Ustawa z dnia 14 czerwca 1960r.- Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r., nr.98, poz. 1071 ze zm.) zwana dalej kpa, normuje postępowanie przed organami administracji publicznej, przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 kpa). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 §1 kpa). Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art.80 kpa). Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art.107 § 3 kpa). Zgodnie z treścią art. 138 § 1 kpa, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka, co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo umarza postępowanie odwoławcze. Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (§ 2). Charakter rozstrzygnięć organu odwoławczego zdeterminowany jest zasadą dwuinstancyjności postępowania odwoławczego. Jej istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonej decyzji. Wypływa stąd obowiązek traktowania postępowania odwoławczego, jako powtórzenia rozstrzygania tej samej sprawy. Decyzja organu II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak decyzja organu I instancji, a działanie organu odwoławczego jest działaniem, co do zasady, merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji jak i kontrolnym. Merytoryczny bądź merytoryczno-reformacyjny charakter mają w związku z tym również decyzje tego organu. Procesowym wyrazem merytorycznych i kontrolnych kompetencji organu II instancji jest treść jego rozstrzygnięcia w sprawie. Organ ten utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję bądź uchyla ją i sam rozstrzyga o istocie sprawy. Wynik postępowania organu odwoławczego nie sprowadza się zaś do oddalenia odwołania bądź uznania tego środka za uzasadniony. Niewątpliwie przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 z późn. zm.), zobowiązuje organ gminy do wydania decyzji w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 kpa). Zgodnie z treścią art. 30 § 1. kpa: Zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych stron ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. § 2. Osoby fizyczne nie posiadające zdolności do czynności prawnych działają przez swych ustawowych przedstawicieli. Zatem stronami postępowania administracyjnego w przedmiocie wymeldowania jest, więc każda osoba wobec której organ meldunkowy orzeka o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego, przy czym jeżeli decyzja dotyczy osób fizycznych nie posiadających zdolności do czynności prawnych osoby te będące adresatami decyzji, reprezentowane są przez przedstawicieli ustawowych. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r., nr 16 poz..93 ze zm.) określa, że: Art. 8. § 1. Każdy człowiek od chwili urodzenia ma zdolność prawną. Art. 10. § 1. Pełnoletnim jest, kto ukończył lat osiemnaście. Art. 11. Pełną zdolność do czynności prawnych nabywa się z chwilą uzyskania pełnoletniości. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964r., nr 9, poz. 59 ze zm.) określa, że: Art. 98. § 1. Rodzice są przedstawicielami ustawowymi dziecka pozostającego pod ich władzą rodzicielską. Jeżeli dziecko pozostaje pod władzą rodzicielską obojga rodziców, każde z nich może działać samodzielnie, jako przedstawiciel ustawowy dziecka. Z powyższych regulacji wynika, więc, że w sprawie poddanej kontroli Sądu stronami postępowania w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego byli B. Ł. –M., T. M., K. M., oraz reprezentowani przez przedstawicieli ustawowych M. M. i I. M. Organy obu instancji przyjęły, że pełną zdolność do czynności prawnej posiadali: małżeństwo B. Ł. – M., T. M. oraz K. M. Nie zostało jednak wszechstronnie wyjaśnione czy pełną zdolność do czynności prawnych posiadają M. M., I. M. Okoliczność ta nie wynika też z wniesionego przez T. M. odwołania od decyzji organu I instancji wbrew stanowisku organu II instancji, który uznał, że T. M. wniósł odwołanie w imieniu własnym i niepełnoletnich dzieci: M. M. i I. M. Przede wszystkim jednak należy zauważyć, że przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie regulują kwestii meldunkowych zbiorowego pomiotu, jakim jest rodzina składająca się z rodziców- małżeństwa oraz ich dzieci pełnoletnich i niepełnoletnich. Jak już wskazano powyżej, stronami postępowania w przedmiocie wymeldowania i adresatami decyzji w takich sprawach wydawanymi na podstawie art. 15 ust 2 ustawy są, więc osoby zameldowanie na stałe w danym lokalu, posiadające pełną zdolność do czynności prawnych oraz osoby takiej zdolności nie posiadające – niepełnoletnie dzieci, ale reprezentowane przez przedstawicieli ustawowych – rodziców. W sprawie organ I instancji wszczął i przeprowadził jedno postępowanie administracyjne i wydał jedną decyzję orzekając o wymeldowaniu B. Ł. – M., T. M., K. M., M. M., I. M. z pobytu stałego. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez T. M. - działającego zdaniem organu odwoławczego, w swoim imieniu oraz niepełnoletnich dzieci: M. M. i I. M., pomimo, że T. M. nie podniósł w odwołaniu, że składa je także w imieniu małoletnich dzieci, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w części dotyczącej wymeldowania T. M. wraz z małoletnimi dziećmi: M. M., I. M. z powyższego adresu. Organ odwoławczy wskazał też, że B. Ł. – M. oraz K. M. odwołania od decyzji organu I instancji nie wniosły, dlatego też ich sprawa meldunkowa nie została objęta postępowaniem odwoławczym. To stanowisko organu odwoławczego jest wadliwe. Zgodnie z art. 62 kpa: W sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. Przepis art. 62 kpa ma zastosowanie wówczas, gdy spełnione są kumulatywnie następujące przesłanki: a) istnieje wielość spraw administracyjnych, b) prawa i obowiązki w każdej z tych spraw wynikają z tego samego stanu faktycznego bądź z tej samej podstawy prawnej, c) w każdej z tych spraw właściwy jest ten sam organ administracji publicznej. W postępowaniu administracyjnym możemy mieć m.in. do czynienia z tożsamością przedmiotu postępowania administracyjnego prowadzonego z udziałem wielu stron lub wielością spraw administracyjnych formalnie połączonych w celu prowadzenia w jednym postępowaniu. Wystąpienie pierwszej sytuacji ma ten skutek, że obowiązki stron takiego postępowania należy ustalać w jednym orzeczeniu, każde, bowiem rozstrzygnięcie organu administracyjnego wpływa na sytuację prawną tych stron, a wniesienie odwołania przez jedną stronę czyni decyzję organu I instancji rozstrzygnięciem nieostatecznym również dla pozostałych stron. Natomiast w drugim przypadku dopuszczalność rozpatrzenia kilku spraw administracyjnych w jednym postępowaniu jest uzależniona od wystąpienia łącznie przesłanek określonych w art. 62 k.p.a. W takim postępowaniu każda ze stron będzie adresatem decyzji w swojej sprawie, a tylko czynności postępowania poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia będą wspólne. Każdej ze stron będzie wówczas przysługiwało prawo wniesienia odwołania od takiej decyzji, w zakresie rozstrzygającej o jej prawach lub obowiązkach. Jednak należy podkreślić, że - co do zasady - postępowanie, w którym łącznie jest rozpatrywanych kilka spraw administracyjnych, powinno kończyć się wydaniem w każdej z nich odrębnych decyzji administracyjnych (I SA/Wa 692/07, wyrok WSA w Warszawie, 2007.09.07, LEX nr 383743). Podzielając powyższe stanowisko sądów administracyjnych, Sąd w sprawie niniejszej zauważa, że brak było podstaw do wydania jednej decyzji w przedmiocie wymeldowania B. Ł. – M., T. M., K. M., oraz niepełnoletnich M. M., I. M. z pobytu stałego. Wadliwym, więc było objęcie jednym rozstrzygnięciem B. Ł. – M., T. M., a także K. M. skoro w tym postępowaniu każda ze wskazanych stron powinna być adresatem decyzji w swojej sprawie i nie występowała tożsamość przedmiotu postępowania administracyjnego, bowiem rozstrzygnięcie organu wpływało na sytuację prawną tych stron indywidualnie, a jedynie czynności postępowania poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia były wspólne. W odniesieniu do rozstrzygnięć organu I instancji skierowanych do osób niepełnoletnich M. M., I. M. w przedmiocie ich wymeldowania a będących dziećmi B. Ł. – M., T. M. również nie występowała tożsamość przedmiotu postępowania administracyjnego, bowiem rozstrzygnięcie organu wpływało na sytuację prawną tylko tych stron indywidualnie, pomimo, że te osoby powinny być reprezentowane w tym postępowaniu przez przedstawicieli ustawowych - B. Ł. - M., T. M. - wspólnie lub rozdzielnie. Ustawa Kodeks cywilny określa, bowiem, że: Art. 26. § 1. Miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej. § 2. Jeżeli władza rodzicielska przysługuje na równi obojgu rodzicom mającym osobne miejsce zamieszkania, miejsce zamieszkania dziecka jest u tego z rodziców, u którego dziecko stale przebywa. Jeżeli dziecko nie przebywa stale u żadnego z rodziców, jego miejsce zamieszkania określa sąd opiekuńczy. W sytuacji, w której organ administracji publicznej prowadzi jedno postępowanie administracyjne z udziałem wielu stron postępowania (art. 62 k.p.a.), złożenie odwołania tylko przez jedną ze stron powoduje, że zakresem postępowania odwoławczego objęta jest cała sprawa rozpoznawana przez organ I instancji, a stronami postępowania odwoławczego są wszystkie podmioty, które były stronami postępowania przed organem I instancji (I OSK 1862/06, wyrok NSA W-wa, 2008.01.04, LEX nr 453488). W konsekwencji wadliwym było stanowisko organu odwoławczego, że B. Ł.- M. oraz K. M. odwołania od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] 2008 r. nie wniosły, dlatego też ich sprawa meldunkowa nie została objęta postępowaniem odwoławczym a działający jako organ odwoławczy Wojewoda zaskarżoną decyzją po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez T. M. - działającego zdaniem organu w swoim imieniu oraz niepełnoletnich dzieci: M. M. i I. M., utrzymał w mocy organu I instancji w części dotyczącej wymeldowania T. M. wraz z małoletnimi dziećmi: M. M., I. M. z powyższego adresu. Powyżej wskazane uchybienia przepisom postępowania mogły mieć i miały istotny wpływ na wynik sprawy skoro organ odwoławczy powinien zakresem postępowania odwoławczego objąć całą sprawę rozpoznawaną przez organ I instancji, a stronami tego postępowania odwoławczego są wszystkie podmioty, które były stronami postępowania przed organem I instancji, ponieważ wniesienie odwołania przez jedną stronę czyniło decyzję organu I instancji rozstrzygnięciem nieostatecznym również dla pozostałych stron. Uznając, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie wyżej opisanym, które mogło mieć i miało istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji. Zgodnie z art. 152 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Przy ponownym prowadzeniu postępowania Wojewoda, jako organ odwoławczy rozpoznając odwołanie od decyzji organu I instancji złożone przez T. M., uwzględni oceny prawne i wskazania powyżej wyrażone zgodnie z dyspozycją art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy. Zdaniem Sądu w tej sytuacji przedwczesnym jest odnoszenie się do zasadności merytorycznej rozstrzygnięcia w przedmiocie wymeldowania a wyrok niniejszy tej kwestii nie przesądza.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło