III SA/Kr 375/25

WyrokWSA w Krakowie2025-10-21

Skład orzekający: Ewa Michna, Katarzyna Marasek-Zybura, Ewelina Dziuban

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odrzucił zarzuty dotyczące przebiegu granic działki ewidencyjnej w ramach modernizacji ewidencji gruntów i budynków, uwzględniając jedynie część wskazanych przez stronę granic?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego i nie odniosły się do wszystkich zarzutów strony dotyczących przebiegu granic działki ewidencyjnej. Stwierdzono naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności poprzez nierozpoznanie wniosku skarżącego w całym jego zakresie.
Stan faktyczny
Skarżący J. S. zgłosił uwagi dotyczące przebiegu granic swojej działki ewidencyjnej nr [...] podczas modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Starosta Tarnowski odrzucił te uwagi, a następnie decyzją z 5 grudnia 2022 r. orzekł o odrzuceniu złożonych zarzutów. Po uchyleniu tej decyzji przez Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, Starosta Tarnowski decyzją z 18 sierpnia 2023 r. ponownie orzekł o odrzuceniu zarzutu w zakresie przebiegu granicy działki nr [...] z niektórymi działkami sąsiednimi. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania, w tym nieodniesienie się do wszystkich podniesionych argumentów i oparcie rozstrzygnięcia na błędnych operatach.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 30 grudnia 2024 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Tarnowskiego z dnia 18 sierpnia 2023 r. Zasądził od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego J. S. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura Asesor WSA Ewelina Dziuban (spr.) Protokolant Specjalista Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2025 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie z dnia 30 grudnia 2024 r., nr IG-II.7721.150.2023.KU w przedmiocie odrzucenia zarzutu w zakresie przebiegu granicy działki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego J. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z 30 grudnia 2024 r., znak IG-II.7221.150.2023.KU, po rozpatrzeniu odwołań od decyzji Starosty Tarnowskiego z 18 sierpnia 2023 r., znak: GGK-I.6620.16.27.2022.JS utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W podstawie materialnoprawnej podano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 572 - dalej: K.p.a.) oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo Geodezyjne i Kartograficzne (tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1151 ze zmianami - dalej: ustawa Pgik). Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: W wyniku przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków m.in. dla obrębu Ł., jednostka ewidencyjna Ż. - obszar wiejski, sporządzono projekt operatu opisowo-kartograficznego, który został wyłożony do publicznego wglądu od 28 lutego do 18 marca 2022 r. W trakcie wyłożenia, po zapoznaniu się z danymi zawartymi w operacie opisowo-kartograficznym, 16 marca 2022 r. J. S. zgłosił uwagę dotyczącą przebiegu granic działki ewidencyjnej nr [...] (cyt.) "Działka [...] przestawienie granicy o około 1,7 m z działką [...]. Działka [...] przestawiona granica w kierunku działki [...]. Działki ([...], [...], [....]) granica po długości przesunięta 40 cm w kierunku działki [...]. Działka [...] przestawiona w stronę działki [...] o około 30 cm." Starosta Tarnowski odrzucił zgłoszoną uwagę, o czym poinformowano stronę zawiadomieniem z 31 maja 2022 r. W piśmie z 23 czerwca 2022 r. pod nazwą zażalenie w sprawie modernizacji ewidencji gruntów i budynków wyrażony został sprzeciw wobec odrzucenia uwag zgłoszonych podczas wyłożenia operatu opisowo-kartograficznego. W następstwie wezwania stron przez Starostę do uzupełnienia braków formalnych, J. S. złożył 14 lipca 2022 r. kolejne pismo, w którym zakwestionował przebieg granicy działki nr [...]. Skarżący podniósł, że (cyt.) błędy powstały w operatach [...], [...], [...], [...], [....], i kolejne obarczone błędami zmieniły przebieg granic, że pozostawienie ich w tym stanie zmusiło by mnie do przebudowy ok. 80 mb ogrodzenia które w tej chwili znajduje się w granicach działek sąsiednich. Powyższe, w ocenie organu, stanowiło zarzuty do modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Informacja o obowiązywaniu nowego, zmodernizowanego operatu ewidencji gruntów i budynków została zamieszczona w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego 22 sierpnia 2022 r., a zatem zarzuty zostały złożone wcześniej niż termin wskazany w art. 24a ust. 9 ustawy Pgik. Starosta Tarnowski w decyzji z 5 grudnia 2022 r. orzekł o odrzuceniu złożonych zarzutów do modernizacji. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z 2 lutego 2023 r., znak: IG-1I.7221.4.2023.KG uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji. W uzasadnieniu wyjaśniono na wstępie, że stan wieczystoksięgowy nie jest zgodny ze stanem ewidencyjnym (odnośnie działki nr [...]). Działka nr [...] stanowiąca własność skarżącego w księdze wieczystej figuruje działka [...]. Będąca przedmiotem tego postępowania działka [...] powstała podziału działki nr [...] na [...] i [...]. Organ odwoławczy zarzucił brak odniesienia się przez organ I instancji w decyzji do wszystkich granic działki ewidencyjnej nr [...], a także brak uwzględnienia wszystkich stron postępowania. Wskazano, że organ I instancji pominął granice działki nr [...] z działkami [...], [...], [...], [...]. Ponownie rozpoznając sprawę, Starosta Tarnowski decyzją z 18 sierpnia 2023 r. znak: GGK-1.6620.16.27.2022.JS orzekł o odrzuceniu zarzutu w zakresie przebiegu granicy działki oznaczonej nr [...] o pow. 0.56 ha z działkami oznaczonymi: * nr [...] o powierzchni 0.0999 ha * nr [...] o powierzchni 0.1423 ha * nr [...] o powierzchni 0.1340 ha * nr [...] o powierzchni 0.0448 ha * nr [...] o powierzchni 0.0663 ha * nr [...] o powierzchni 0.21 ha położonymi w jednostce ewidencyjnej Ż. - obszar wiejski, obręb Ł. W odwołaniach od powyższej decyzji J. S. oraz L. D. nie zgodzili się z ww. rozstrzygnięciem. W uzasadnieniu zaskarżonej do Sądu, opisanej na wstępie decyzji MWINGiK z 30 grudnia 2024 r., wskazano, że w trakcie wykonywania prac związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków wszystkie granice działki ewidencyjnej nr [...] były przedstawione w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Były to odpowiednio operat nr: - [...] - dotyczący przebiegu granicy działki nr [...] z działkami nr [...], [...], [...], [...] i [...]; - [...] - dotyczący przebiegu granicy działki nr [...] z działkami nr [...], [...] i [...]; - [...] - dotyczący przebiegu granicy działki nr [...] z działkami nr [...], [...] i [...]; - [...] - dotyczący punktu trójmiedzy jako granicy działek nr [...], [...] i [...]. Dalej wskazano, że po zakończeniu prac związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków na obszarze objętym postępowaniem przeprowadzono szereg prac mających na celu rozgraniczenie granic działek ewidencyjnych. Operatem nr [...] przyjętym do państwowego zasobu 23 stycznia 2023 r., dokonano rozgraniczenia granicy działki nr [...] z działką nr [...]. Jednym z punktów rozgraniczonej granicy był punkt trójmiedzy wymienionych działek z działką nr [...]. Na podstawie sporządzonej dokumentacji Burmistrz Żabna zatwierdził to rozgraniczenie decyzją z 28 lutego 2023 r. znak: RGG.6830.3.2021.MZ. Natomiast operatem nr [...] -przyjętym do państwowego zasobu 25 stycznia 2023 r., dokonano rozgraniczenia działki nr [...] z działką nr [...]. Ponownie jednym z punktów rozgraniczanej granicy był punkt trójmiedzy działek nr [...], [...] i [...]. Rozgraniczenie to zostało zatwierdzone przez Burmistrza Żabna decyzją z 28 lutego 2023 r. znak: RGG.6830.6.2021.MZ. Ustalono, że w zakresie działki nr [...] prowadzono jeszcze jedno postępowanie dotyczące rozgraniczenia, które odnosiło się ono do przebiegu granic działki nr [...] z działkami nr [...], [...], [...] i [...]. Postępowanie to zostało na wniosek J. S., czyli strony pierwotnie wnioskującej o wszczęcie postępowania rozgraniczającego, zawieszone postanowieniem z 31 marca 2023 r. znak: RGG.6830.4.2021.MZ na podstawie art. 98 § 1 i art. 101 K.p.a. Swój wniosek o zawieszenie postępowania J. S. motywował (cyt.) decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie Nr. IG-II.7221.4.2023.KG i Starosty Tarnowskiego GGk-1.16.27.2022.JS z dnia 02.03.2023 r. o wszczęciu ponownego rozpatrzenia sprawy błędnego ujawnienia granic działki nr [...] w Ewidencji Gruntów i Budynków. Organ II instancji stwierdził, że w ramach przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków nie dokonywano ustalenia przebiegu granic działki ewidencyjnej nr [...]. Wszystkie granice tej działki były bowiem przedstawione w obowiązującej ewidencji gruntów i budynków na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Granice te podlegały ustaleniu w ramach wcześniejszych, udokumentowanych prac lub powstały na podstawie operatów technicznych oraz decyzji dotyczących podziału działek ewidencyjnych. Podkreślono, że przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji gruntów i budynków na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, wymienionej w § 30 rozporządzenie egib, tj. postępowania rozgraniczeniowego, postępowania w sprawie scalenia lub wymiany gruntów, postępowania w sprawie scalenia i podziału nieruchomości, postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, podziału nieruchomości, wznowienia znaków granicznych, wyznaczenia punktów granicznych lub ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych jak również materiałów zasobu dotyczących przebiegu granic. Dopiero w przypadku braku takiej dokumentacji lub stwierdzenia, że dane w niej zawarte nie są wiarygodne, dane dotyczące położenia granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic w sposób określony w § 33 rozporządzenia egib. Natomiast modernizacja ewidencji gruntów nie ma na celu ustalenia przebiegu granic działek, lecz uzupełnienie oraz modyfikację istniejących danych ewidencyjnych w celu dostosowania ich do wymogów rozporządzenia. Zatem procedura ta nie służy do rozstrzygania spornych stanów na gruncie, jeżeli chodzi o przebieg granic. W sytuacji, gdy powstaje spór co do przebiegu granicy, a także co do położenia znaków granicznych, to spór taki może być rozstrzygnięty wyłącznie w drodze postępowania rozgraniczeniowego. Z uwagi na powyższe, w ocenie organu odwoławczego, nic nie stoi zatem na przeszkodzie, aby dokończyć, obecnie zawieszone postępowanie rozgraniczeniowe, dotyczące pozostałych granic działki ewidencyjnej nr [...]. W skardze na powyższą decyzję skarżący J. S. zarzucił naruszenie przepisów mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia tj: 1. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ administracji wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia dokładnego stanu faktycznego sprawy, a w szczególności nie wyjaśnienia, dlaczego organ oparł swoje rozstrzygnięcie na operatach technicznych przyjętych z błędami pomiarami; 2. art. 75 i art. 85 § 1 k.p.a. w zw. z § 29 rozporządzenia Ministra Rozwoju Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2021 r., poz. 1390 ze zm.) poprzez nieprzeprowadzenie oględzin działek objętym niniejszym postępowaniem, w szczególności działki nr [...]; 3. art. 107 § 3 w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez nieodniesienie się przez Organ do wszystkich argumentów podniesionych w odwołaniu; 4. § 44 pkt 2) w związku z § 45 ust. 1 ww. rozporządzenia poprzez oparcie rozstrzygnięcia na zawierających błędy operatach technicznych nr [...], [...], [...], co w konsekwencji doprowadziło do tego, sporządzona w sprawie dokumentacja geodezyjna nie pozwala na aktualizację ewidencji gruntów i budynków poprzez wprowadzanie do niej zmian, gdyż nie została wykonana zgodnie z § 39 rozporządzenia 5. § 36, § 37, § 38 oraz § 39 ww. rozporządzenia poprzez ich niezastosowanie, tj. brak usunięcia wszystkich błędów i nieścisłości w dokumentacji geodezyjnej, na które wskazywał skarżący. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Organ administracyjny w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują, m.in. wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyrażona w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) dalej - p.p.s.a. Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie ma jednak obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że zachodzą podstawy do pozbawienia jej mocy wiążącej z przyczyn wziętych przez Sąd pod uwagę z urzędu. Tytułem wstępu wskazać należy, że zgodnie z art. 20 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1151 ze zm.), zwanej dalej u.p.g.k. ewidencja gruntów i budynków obejmuje między innymi informacje dotyczące gruntów to jest ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Ewidencja gruntów, jak wynika z ustawowej definicji przyjętej w art. 2 pkt 8 p.g.i.k., stanowi system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Oznacza to, że ewidencja jest wyłącznie publicznym rejestrem, w którym odzwierciedla się dane dotyczące stanu prawnego nieruchomości, a wynikające z dokumentów, którym przepisy prawa przypisują walor źródła danych ewidencyjnych. W orzecznictwie przyjęto, że rejestr ewidencji gruntów ma być wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19.10.2011 r., I OSK 1764/10, LEX nr 1131488). Na jej podstawie strona nie nabywa więc prawa. W orzecznictwie podkreśla się, że ewidencja nie rozstrzyga natomiast sporów co do gruntów, organy ewidencyjne nie są zaś uprawnione do weryfikacji dokumentów, na podstawie których dokonują zmian w ewidencji. Ochronie i rejestracji praw podmiotowych służą natomiast księgi wieczyste, a spory na tle własności i sposobu korzystania z nieruchomości mogą być dochodzone przed sądami powszechnymi lub w innych odrębnych postępowaniach (zob. uzasadnienie wyroku WSA w Łodzi z 14.03.2012 r., III SA/Łd 24/12, LEX nr 1139539). Ewidencja z założenia ma charakter wtórny, jest wyłącznie "kalką" dokumentów, które z mocy przepisów prawa stanowiły podstawę dokonanych w niej wpisów. W konsekwencji, każdy wpis w ewidencji jest deklaratoryjny, nie kreuje żadnego prawa, nie decyduje o jego zasięgu, a jedynie potwierdza, że takie prawo określonemu podmiotowi przysługuje i wskazuje, jaki zgodnie z przyjętymi do zasobu dokumentami jest jego zasięg. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień, do władania nieruchomością. Jeżeli istnieje spór co do prawa do nieruchomości, wyrażający się w braku zgody właścicieli działek sąsiednich co do tego, jak przebiega granica pomiędzy tymi działkami, nie jest dopuszczalne rozstrzyganie tego sporu przed organami ewidencyjnymi. Wiążące ustalenie granic nieruchomości w ewidencji gruntów może nastąpić, albo w oparciu o dokumenty, które już znajdują się w zasobie geodezyjnym i kartograficznym, albo w oparciu o dokumenty nowowytworzone, wydane w postępowaniach zakończonych orzeczeniem rozstrzygającym spór graniczny. Zgodnie z art. 24a ust. 1 u.p.g.k. starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych. Wówczas starosta podaje do publicznej wiadomości informację o rozpoczęciu prac geodezyjnych oraz informuje o trybie postępowania związanego z modernizacją ewidencji gruntów i budynków. Informacje te podlegają wywieszeniu na okres 14 dni na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego. Z kolei projekt operatu opisowo-kartograficznego podlega, na okres 15 dni roboczych, wyłożeniu do wglądu osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, w siedzibie starostwa powiatowego, a także udostępnieniu za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2020 r. poz. 344). Następnie starosta informuje o terminie i miejscu wyłożenia, o którym mowa w ust. 4, poprzez wywieszenie tej informacji na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego i właściwego urzędu gminy, na co najmniej 14 dni przed dniem wyłożenia, oraz ogłoszenia jej w prasie o zasięgu krajowym. Dane ujawnione w ewidencji w wyniku modernizacji mogą zostać zakwestionowane, przez każdego, kto ma w tym interes prawny, poprzez wniesienie zarzutów – art. 24a ust. 9 p.g.i.k. Co kluczowe, w przepisie tym chodzi o operat, powstały w toku postępowania mającego na celu modernizację ewidencji. Tryb zgłaszania zarzutów przewidziany w art. 24a ust. 9 p.g.i.k. dotyczy zatem tylko danych wynikających z operatu powstałego dla potrzeb przeprowadzenia modernizacji ewidencji i ogranicza zakres wnoszonych uwag i zarzutów do danych stanowiących zapisy nowe. P.g.i.k. nie daje racjonalnych podstaw do przyjęcia poglądu, iż zamiarem ustawodawcy było, by przy okazji modernizacji ewidencji można było skutecznie podnieść wszelkie zarzuty będące poza zakresem i przedmiotem prowadzonej modernizacji – wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2018 r., sygn. I OSK 2778/17. W przedmiotowej sprawie informacja o obowiązywaniu nowego, zmodernizowanego operatu ewidencji gruntów i budynków została zamieszczona w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego 22 sierpnia 2022 r. Zatem z datą ogłoszenia, to jest 22 sierpnia 2022 r. rozpoczął bieg wynikający z art. 24 a ust. 9 P.g.k. termin na zgłoszenie zarzutów do tych danych. W aktach administracyjnych znajduje się pismo z 23 czerwca 2022 r. (data złożenia w organie) podpisane m.in. przez J. S. (k. 12) pod tytułem "zażalenie w sprawie modernizacji ewidencji gruntów i budynków". W następstwie wezwania stron przez Starostę do uzupełnienia braków formalnych, J. S. w piśmie z 14 lipca 2022 r. (data złożenia w organie) pt. zażalenie, wskazał, że nie jest zadowolony z odrzucenia jego zastrzeżeń co do przebiegu granicy (k. 16). Z przepisu art. 24a ust. 9 p.g.k. wynika, że aby wnieść zarzuty, musi nastąpić ogłoszenie w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w art. 24a ust. 8 p.g.k., a więc informacji o tym, że dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stają się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków, co następuje po upływie 15 dni roboczych od upływu terminu wyłożenia do wglądu projektu operatu opisowo-kartograficznego. WSA w Rzeszowie w swoim wyroku z 18 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Rz 1369/20 (LEX nr 3186571) wskazał, że wyznaczony w art. 24a ust. 9 p.g.k. termin ma określone ramy czasowe. Termin początkowy to dzień ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji o tym, że dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stają się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków, termin końcowy to upływ 30 dni od dnia ogłoszenia. Nie mogą być przedmiotem zarzutów, o których mowa w art. 24a ust. 9 p.g.k., tak zarzuty wniesione przed ogłoszeniem operatu, jak i po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia. Pogląd ten zaakceptował NSA w wyroku z 1 marca 2022 r., sygn. akt I OSK 1056/21 (LEX nr 3333704) wskazując, że uwagi skarżących dotyczące nieprawidłowości w przebiegu granic pomiędzy działkami, nie mogły być uznane za zarzuty, o których mowa w art. 24a ust. 9 p.g.k., gdyż złożone zostały przed rozpoczęciem biegu terminu do ich złożenia. W ocenie Sądu, wniesione przez skarżącego pisma z 23.06.2022 r. i 14.07.2022 r. stanowiły odpowiedź na pismo organu I instancji z 31 maja 2022 r., w którym poinformowano skarżącego, że uwaga złożona do projektu operatu została odrzucona (k. 10 a.a.). Jednakże odnotowania w tym miejscu wymaga, że w kwestii terminu początkowego do złożenia zarzutów, o których mowa w art. 24a ust. 9 P.g.k. orzecznictwo sądów administracyjnych nie jest jednolite. Zgodnie z wyżej zaprezentowanym stanowiskiem NSA zawartym w wyroku z 1 marca 2022 r. I OSK 1056/21 oraz WSA w Rzeszowie w wyroku z 18 lutego 2021r. II SA/Rz 1369/20- zgłaszane przez strony nieprawidłowości w przebiegu granic pomiędzy działkami, nie mogą być uznane za zarzuty, o których mowa w art. 24a ust. 9 P.g.k. , w sytuacji gdy złożone zostały przed rozpoczęciem biegu terminu do ich złożenia. Zgodnie natomiast ze stanowiskiem przeciwnym, prezentowanym w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 lutego 2019 r. III SA/Kr 91/19, z 7 lutego 2008 r. III SAB/Kr 30/07, z 28 listopada 2017 r. III SA/Kr 349/17, a także WSA w Lublinie w wyroku z dnia 27 kwietnia 2023 r. III SA/Lu 18/23) nie jest wyłączona możliwość skutecznego wniesienia zarzutów z art. 24a ust. 9 P.g.k. przed obwieszczeniem powyższej informacji, gdyż przewidziany w tym przepisie termin 30 dni na wniesienie zarzutów do operatu, ma charakter terminu końcowego. Niezależnie jednak od tego, które z powyższych stanowisk się podziela, nie ulega wątpliwości, że wnioski kierowane przez obywateli do organów administracji publicznej, w tym zwłaszcza do organów I instancji, należy interpretować z korzyścią dla stron. Postępowanie administracyjne cechuje zasadniczo duży stopień odformalizowania, zarówno w kwestii treści żądań ja i ich formy. Celem postępowania jest bowiem rozpoznanie sprawy zgodnie z intencją i interesem strony (wyrok NSA z dnia 4 listopada 2009 r. II GSK 150/09, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 17 kwietnia 2009 r. II SA/Rz 711/08). Pisma należy zatem interpretować z korzyścią dla strony i zgodnie z jej prawdopodobną wolą. W kwestii sposobu formułowania zarzutów do przeprowadzonej modernizacji, prawo stawia jedynie ten warunek, aby zarzuty dotyczyły danych wynikających z operatu, stanowiących zapisy nowe. W orzecznictwie podkreśla się jedynie brak podstaw do podnoszenia - przy okazji modernizacji ewidencji - wszelkich zarzutów będących poza zakresem i przedmiotem prowadzonej modernizacji (wyrok NSA z 16 maja 2018r. I OSK 2778/17). Wobec powyższego, stanowisko organu II instancji, że pisma skarżącego należało potraktować jako zarzuty do modernizacji choć zostały złożone przed terminem wskazanym w art. 24a ust. 9 pgik – uznać należało za prawidłowe. Brak jest bowiem w aktach stosownego pouczenia skarżącego, że zarzuty są wniesione przed terminem. Brak takiego pouczenia w momencie, kiedy skarżący mogłaby jeszcze raz wnieść zarzuty – tym razem już po ogłoszeniu informacji, a więc w terminie – nie może obciążać strony skarżącej (art. 9 k.p.a.), bo naruszałoby to zasadę zaufania (art. 8 k.p.a.). Należy pamiętać, że "uchybienia organu administracji państwowej nie mogą powodować ujemnych następstw dla obywatela, który działa w dobrej wierze" (wyrok NSA z 9.11.1987 r., III SA 702/87, ONSA 1987, nr 2, poz. 79). Jednakże, w ocenie Sądu, analiza akt sprawy uzasadnia stwierdzenie, że nie wszystkie fakty i okoliczności mające istotne z punktu widzenia możliwości dokonania prawidłowego rozstrzygnięcia zostały w tej sprawie należycie wyjaśnione i uzasadnione. Należy podkreślić, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na wniosek, to strona wskazuje przedmiot sprawy. Jak zasadnie wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu ww. decyzji z 2 lutego 2023 r., "w przypadku wszczęcia postępowania administracyjnego wnioskiem strony, wyłączenie ta strona określa przedmiot żądania, a organ jest tym żądaniem związany (...) W przypadku powzięcia jakichkolwiek wątpliwości co do przedmiotu spotęgowania winien zwrócić się do wnoszącego podanie o jego doprecyzowanie". Jak wynika z treści pism skarżącego inicjujących przedmiotowe postępowanie, (na co już wcześniej słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy w ww. decyzji z 2 lutego 2023 r.) skarżący wniósł zastrzeżenia co do przebiegu wszystkich granic działki nr [...] z działkami sąsiednimi o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. W toku ponownego rozpoznania sprawy, w protokole z 27.04.2023 r. (k. 42 a.a.) pełnomocnik skarżącego wniósł o przeanalizowanie prawidłowej powierzchni i granic działek od nr [...] do nr [...]. W załączonym do protokołu piśmie procesowym z 27 kwietnia 2023 r. (k. 43) skarżący powtórzył za organem II instancji, iż kwestionuje on przebieg wszystkich granic jego działki z sąsiednimi działkami (...), a starostwo nie może rozszerzać ani zwężać żądań strony. Zatem z powyższego wynika, że skarżący objął swoimi zarzutami powierzchnię działki nr [...], a także wszystkie jej granice z działkami sąsiednimi, w tym też z działkami nr [...], [...], [...] i [...]. Wyżej wymienione działki nie zostały przez organ I instancji wymienione w sentencji rozstrzygnięcia, co uzasadnia stwierdzenie, że organy administracyjne nie odniosły się do żądań skarżącego w zakresie, w którym kwestionował on dane ewidencyjne co przebiegu wszystkich granic dz. ew. nr [...] oraz jej powierzchni. W rozstrzygnięciu tym orzeczono bowiem o odrzuceniu zarzutu w zakresie przebiegu granicy działki oznaczonej nr [...] z działkami oznaczonymi: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...]. Pominięto natomiast granice z działkami nr [...], [...], [...] i [...]. Powyższe wskazuje, że nie rozpoznano wniosku skarżącego w całym jego zakresie. Z tych względów Sąd uznał, że w sprawie doszło do wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7, 8, 11, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. ponieważ nie zostały wyjaśnione i właściwie ocenione wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzuty skargi zbieżne z prezentowanym stanowiskiem Sąd uznał za zasadne. Jednocześnie Sąd nie odniósł się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, uznając, że byłoby to przedwczesne z uwagi na to, że stan faktyczny nie został prawidłowo ustalony, a kontrola zastosowania prawa materialnego następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy powinny mieć na uwadze powyższe wskazania, bacząc by nie naruszono reguł postępowania oraz by rozstrzygnięcia odpowiadały prawu materialnemu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, orzekł jak w pkt 1 sentencji - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono w punkcie drugim wyroku na podstawie art. 200 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Koszt postępowania obejmował wpis od skargi w wysokości 200 (dwieście) złotych. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ będzie związany dokonaną przez Sąd oceną prawną i wskazaniami przez co do dalszego postępowania wynikającymi z przedstawionych powyżej rozważań, zgodnie z art. 153 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło