III SA/Kr 384/13

WyrokWSA w Krakowie2013-12-03

Skład orzekający: Wojciech Jakimowicz, Barbara Pasternak, Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie miejsca pobytu stałego pod presją psychiczną osób trzecich, bez podjęcia przez opuszczającego środków prawnych zmierzających do powrotu do lokalu, może być uznane za dobrowolne opuszczenie miejsca pobytu stałego w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych?
Ratio decidendi
Opuszczenie miejsca pobytu stałego pod presją psychiczną osób trzecich może być uznane za dobrowolne, jeśli osoba opuszczająca nie podjęła skutecznych środków prawnych zmierzających do przezwyciężenia przeszkód w swobodnym korzystaniu z lokalu i powrotu do mieszkania. Samo wyrażenie woli dalszego zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, bez zobiektywizowania tej woli poprzez instytucje prawne, nie jest wystarczające do uznania braku dobrowolności.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta wszczął postępowanie o wymeldowanie B. M. z lokalu na wniosek współwłaściciela, Z. B., który podał, że B. M. wyprowadził się z lokalu i od czerwca 2012 r. tam nie zamieszkuje. Prezydent Miasta orzekł o wymeldowaniu, co zostało utrzymane w mocy decyzją Wojewody. B. M. wniósł skargę, zarzucając, że został zmuszony do opuszczenia lokalu pod presją synów żony, którzy uzależnili opiekę nad matką od jego wyprowadzki. Podniósł również, że nie miał dostępu do lokalu i zakwestionował przeniesienie centrum interesów życiowych pod inny adres.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę B. M.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Sędziowie WSA Barbara Pasternak WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Wojewody z dnia 20 lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala. Prezydent Miasta wszczął postępowanie administracyjne w sprawie o wymeldowanie B. M. z miejsca pobytu stałego z lokalu przy Osiedlu A w K na wniosek Z. B. współwłaściciela przedmiotowego lokalu złożony w dniu 9 października 2012 r. W uzasadnieniu wniosku podano, że w czerwcu 2012 r. B. M., mąż matki wnioskodawcy, wyprowadził się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, zabrał wszystkie swoje rzeczy i od tego czasu w lokalu tym nie zamieszkuje. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2013 r., znak: [...] działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, orzekł o wymeldowaniu B. M. z miejsca pobytu stałego z lokalu przy Osiedlu A w K. Podstawą rozstrzygnięcia organu było ustalenie, że B. M. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, gdyż opuścił ten lokal w sposób trwały i dobrowolny. Niezadowolony z rozstrzygnięcia organu I instancji B. M. wniósł w terminie odwołanie do Wojewody. Odwołujący się nie zaprzeczył, że wyprowadził się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego z lokalu przy Osiedlu A w K, natomiast podniósł, że uczynił to pod presją synów żony, Z. B. W obszernym uzasadnieniu odwołania szczegółowo opisano sprawy rodzinne, w tym relacje z żoną i jej synami, Z. B. i R. B. Wniósł o zmianę decyzji i utrzymanie zameldowania pod wskazanym adresem. Wojewoda decyzją z dnia 20 lutego 2013 r., znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Z unormowania zawartego w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wynika, że o opuszczeniu miejsca pobytu stałego można mówić wówczas, gdy osoba fizycznie w danym lokalu nie przebywa, a jego opuszczenie nastąpiło w sposób dobrowolny i trwały. W ocenie organu odwoławczego, w niniejszej sprawie istotne jest, że w postępowaniu przed organem I instancji B. M. tej najistotniejszej dla postępowania meldunkowego kwestii, czyli opuszczenia przez niego dotychczasowego miejsca pobytu stałego nie kwestionował. Wymieniony nie uczynił tego również wnosząc odwołanie do Wojewody. Składając wyjaśnienia w dniu 20 listopada 2012 roku w trakcie rozprawy administracyjnej przed organem I instancji, B. M. podał do protokołu, że wyprowadził się z miejsca stałego zameldowania w dniu 2 lipca 2012 roku. Opisał okoliczności opuszczenia lokalu podnosząc, że uczynił to, aby zapewnić opiekę swojej żonie, gdyż jej syn Z. B. uzależnił sprawowanie przez siebie opieki od wyprowadzenia się B. M. B. M. podał, że jest osobą starszą i schorowaną i nie mógł zapewnić stałej opieki swojej żonie. Wskazał też, że chce utrzymać małżeństwo z żoną, ale nie pod jednym dachem. Wojewoda podniósł, że treść odwołania wskazuje, że obecnie stan faktyczny nie uległ zmianie, bowiem B. M. nie powrócił do miejsca stałego zameldowania i nadal w sposób stały pod adresem: K, Osiedle A nie zamieszkuje. Odwołujący się od lipca 2012 roku koncentruje swoje najważniejsze sprawy życiowe w innym miejscu, tj. w lokalu przy Osiedlu B w K. Wyjaśnienia B. M. pozostawały w zbieżności z oświadczeniem Z. B., wnioskodawcy wymeldowania. Fakt niezamieszkiwania B. M. w sposób stały w lokalu przy Osiedlu A w K, w piśmie z dnia 5 listopada 2012 r., potwierdziła pani Z. B., żona odwołującego się. Wojewoda dał wiarę powyższym wyjaśnieniom i na ich podstawie stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie opuszczenie miejsca pobytu stałego było świadomą decyzją B. M. i nie wynikało z bezprawnych działań osób trzecich. Zaznaczono, że organ meldunkowy orzekając o wymeldowaniu, w przypadku dobrowolnego opuszczenia lokalu nie bada przyczyn, które skłoniły osobę do opuszczenia miejsca pobytu stałego, ustala tylko fakt opuszczenia lokalu jako jedynej przesłanki warunkującej wymeldowanie, a taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie meldunkowej. W świetle powyższych okoliczności uznano, że opuszczenie nabrało również charakteru trwałego. Wojewoda nie znalazł podstaw do uchylenia czy zmiany zaskarżonej decyzji organu I instancji. Wyjaśniono, że zgodnie z treścią przepisu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zamieszkanie jest tylko wówczas stałym miejscem pobytu przebywającej w nim osoby, gdy stanowi dla niej wyłączne centrum życiowe. Jest to więc lokal, w którym koncentrują się jej codzienne sprawy, gdzie zainteresowana osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje swoje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, prowadzi gospodarstwo domowe, a tym miejscem dla B. M. nie jest lokal w K przy Osiedlu A. Czynność zameldowania potwierdza jedynie istniejący stan faktyczny i ma charakter wtórny do zaistniałych wcześniej zdarzeń. Zatem, skoro osoba opuszcza miejsce pobytu stałego i nie podejmuje skutecznych działań prawnych w celu ponownego w nim zamieszkania, to naturalną konsekwencją tej czynności jest obowiązek wymeldowania jej z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, w sytuacji gdy osoba sama tego obowiązku nie dopełniła. Zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu (art. 10 ust. 2 cyt. na wstępie ustawy). W świetle powyższych ustaleń, Wojewoda nie uwzględnił odwołania B. M. i kierując się celowością przepisów meldunkowych oraz ich porządkowym charakterem uznał zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta za zasadną. Wojewoda wskazał także, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji nie przytoczył treści przepisu prawa materialnego, czyli art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia - czym naruszył przepisy art. 107 § 3 K.p.a. Biorąc jednak pod uwagę, że uchybienie to nie miało wpływu na prawidłowość merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, a przepisy postępowania administracyjnego dają organowi odwoławczemu możliwość naprawienia błędów organu I instancji zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy. Skargę na powyższa decyzję Wojewody z dnia 20 lutego 2013 r., znak: [...], wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie B. M. Skarżący zarzucił organowi pominięcie okoliczności, że został zmuszony do opuszczenia lokalu przez synów żony, gdyż od opuszczenia lokalu przez skarżącego uzależnili oni opiekę nad swoją matką, a żoną skarżącego. Wskazał, że wyprowadził się do wynajętego mieszkania pod silną presją synów żony ponieważ był w skrajnym wyczerpaniu fizycznym i psychicznym po trzech latach samodzielnej opieki nad chorą żoną. Zakwestionował również ustalenie przeniesienia centrum interesów życiowych pod inny adres. Podniósł, że od 9 lutego 2012 r. nie ma dostępu do lokalu, ale wcześniej odwiedzał żonę (był w mieszkaniu również 11 lutego 2012 r.). Podniósł też, że w jego odczuciu zeznania Z. B. są "wymysłem" Z. B., a w jej oświadczeniu figuruje podrobiony podpis żony przez Z. B. Skarżący dołączył do skargi kopię pozwu o ochronę naruszonego posiadania złożoną w Sądzie Rejonowym w dniu 20 marca 2013 r. W piśmie procesowym z dnia 29 listopada 2013 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał stanowisko zaprezentowane w skardze. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi powtórzono, że skarżący w toku postępowania przed organem pierwszej instancji potwierdził, że opuścił lokal i oddał klucze współwłaścicielowi lokalu z własnej woli, nie ma w tym lokalu jego rzeczy i nie zamieszkuje w tym lokalu. Nie ma również żadnych podstaw, by działania osób, które skarżący obwinia, oceniać jako działania bezprawne, skutkujące opuszczeniem lokalu przez skarżącego. Stanowisko w sprawie zajął także uczestnik postępowania Z. B., który w piśmie z dnia 6 sierpnia 2013 r. podał, że skarżący dobrowolnie opuścił lokal w lipcu 2012 r. i dopiero po kilku miesiącach zaczął twierdzić, że został do tego zmuszony. Uczestnik zgodził się ze stanowiskiem organu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269), a kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, a także podejmowania innych niż wskazane wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji zawierają przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j.: Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.). Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Z kolei w myśl ust. 2 powołanego przepisu organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zameldowanie i wymeldowanie są aktami rejestracji danych dotyczących pobytu danej osoby w określonym lokalu bądź ustania tego pobytu w dotychczasowym miejscu (opuszczenia lokalu). Jak stanowi przepis art. 6 ust. 1 ustawy pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zamieszkanie w lokalu w rozumieniu tego przepisu winno łączyć się ze skoncentrowaniem w tym lokalu (z przeniesieniem do tego lokalu) centrum życiowego danej osoby. Zatem miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 maja 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 600/05; Lex nr 192912). W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest jednolity pogląd dotyczący dobrowolności i trwałości "opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu", zgodnie z którym przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Jeżeli zatem strona została usunięta z lokalu w drodze przymusu fizycznego czy psychicznego bądź uniemożliwiono jej dostęp do lokalu np. wobec wymiany zamków w drzwiach, to nie można uznać tego za opuszczenie dotychczasowego miejsca stałego pobytu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 marca 2003 r., sygn. akt V SA 2323/02, LEX nr 159183; z dnia 17 września 2003 r., sygn. akt V SA 402/03, LEX nr 159179; z dnia 3 kwietnia 2000 r., sygn. akt V SA 1784/99, LEX nr 49415; z dnia 21 marca 2001 r., sygn. akt V SA 2950/00, LEX nr 80643; z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, LEX nr 50123). Jednocześnie jednak w orzecznictwie administracyjnym wyrażono pogląd, że możliwa do przezwyciężenia w postępowaniu prawnym przyczyna opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, wynikająca z przeszkód faktycznych stosowanych przez najemcę, właściciela lub osobę pozostałą w lokalu, nie wyłącza dopuszczalności zastosowania trybu wymeldowania ustanowionego w omawianym przepisie. Podjęcie decyzji w tym trybie uzależnione jest od ustalenia, czy osoba, której postępowanie dotyczy, podejmowała środki prawne zmierzające do przezwyciężenia przeszkód w swobodnym korzystaniu z lokalu i powrotu do mieszkania. W sytuacji zatem, gdy opuszczenie lokalu nastąpiło na skutek przeszkód stawianych przez jego właściciela (współwłaściciela) to o dobrowolnym opuszczeniu lokalu w rozumieniu powołanego przepisu można mówić wówczas, gdy dana osoba nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, umożliwiających powrót do lokalu, lub gdy podjęte środki okazały się nieskuteczne. (por. wyroki NSA w sprawach o sygn. akt: V SA 1424/99, V SA 108/00, V SA 3078/00). Przyjmuje się, że za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (wyrok NSA z dnia 30 listopada 2012 r., II OSK 1369/11, LEX nr 1291933; wyrok NSA z dnia 19 lipca 2012 r., II OSK 771/11, LEX nr 1252181). Jeżeli przez dłuższy czas strona, będąc zameldowana w lokalu, mieszka w innym lokalu, to tym samym daje wyraz swojej woli dobrowolnego opuszczenia lokalu, w którym faktycznie nie przebywa, a jedynie niezgodnie z przepisami o ewidencji ludności jest nadal zameldowana. Nie podejmując działań zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania lokalu, daje też wyraz swej woli rezygnacji z zamieszkania w tym lokalu (postanowienie NSA z dnia 8 maja 2012 r., II OSK 966/12, LEX nr 1166162; wyrok NSA z dnia 7 marca 2013 r. II OSK 2122/11, LEX nr 1296074). Dokonana przez organy wykładnia art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz zastosowanie tego przepisu w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy były prawidłowe. Ocena przesłanek trwałości i dobrowolności opuszczenia lokalu przy Osiedlu A w K przez B. M. znajduje oparcie w zgromadzonej dokumentacji i nie była dowolna. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że niewątpliwie skarżący faktycznie opuścił miejsce stałego zameldowania przy Osiedlu A w K z zamiarem przebywania w innym lokalu. Wynika to nie tylko z treści wniosku o wymeldowanie złożonego przez Z. B., lecz również z oświadczeń samego skarżącego, który w trakcie rozprawy administracyjnej wyjaśnił, że wyprowadził się z lokalu w dniu 2 lipca 2012 r. nie pozostawiając w mieszkaniu nic, co do niego należy, a także podał, że od 2 lipca 2012 r. jego życie skoncentrowało się poza miejscem stałego zameldowania i nie opłaca przedmiotowego lokalu, ani nie partycypuje w kosztach jego utrzymania (protokół rozprawy z dnia 20 listopada 2012 r.). Okoliczności te potwierdziła również żona skarżącego Z. B. w oświadczeniu z dnia 5 listopada 2012 r. podając, że pozostaje z mężem w separacji, a skarżący aktualnie zamieszkuje na osiedlu B. W odniesieniu do zarzutów skarżącego należy podnieść, że sąd administracyjny nie ma kompetencji do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie prawdziwości podpisu Z. B. Przypuszczenia skarżącego w tym zakresie nie tylko nie zostały wykazane, lecz również w żaden sposób chociażby uprawdopodobnione. W tym stanie rzeczy stwierdzenie przez organ przesłanki trwałego opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych było prawidłowe i uzasadnione. Również stwierdzenie przez organy dobrowolności opuszczenia przez skarżącego lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, było trafne i znajduje potwierdzenie w dokumentacji sprawy. Skarżący podawał w toku postępowania administracyjnego, jak i w skardze do sądu administracyjnego, że nie opuścił przedmiotowego lokalu z własnej woli, lecz z powodu presji psychicznej wywieranej przez syna jego żony – Z. B. Wyjaśnił, że odebrano mu klucze od lokalu, jednakże nie zwracał się o wydanie nowego kompletu kluczy. Jednocześnie nie podjął żadnych środków prawem przewidzianych do przezwyciężenia przeszkód w swobodnym korzystaniu z lokalu i powrotu do mieszkania, a pozew o ochronę posiadania złożył do Sądu Rejonowego w dniu 20 marca 2013 r., tj. miesiąc po wydaniu zaskarżonej decyzji. W toku postępowania przed organem pierwszej instancji skarżący podkreślił także, że nie wymelduje się dobrowolnie z mieszkania, mimo że w nim nie zamieszkuje, gdyż chce utrzymać małżeństwo z żoną, ale nie pod jednym dachem. Wskazał, że nie może wspólnie zamieszkiwać z żoną, a brak zgody na dobrowolne wymeldowanie uzasadniał obawą, że nie będzie mógł odwiedzać żony (protokół rozprawy z dnia 20 listopada 2012 r.). W ocenie Sądu zgodzić się należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, że w ustalonym stanie faktycznym obowiązujące przepisy prawa dostarczyły podstaw do wymeldowania skarżącego z miejsca pobytu stałego. Kwestie dotyczące dobrowolności opuszczenia lokalu przez skarżącego należy bowiem rozważać w aspekcie długości okresu opuszczenia przedmiotowego lokalu (ponad pół roku do czasu wydania decyzji w sprawie), skoncentrowania spraw życiowych poza miejscem pobytu stałego i jedynie odwiedzanie żony w mieszkaniu przy Osiedlu A w K, a także – posiłkowo - faktu niepodjęcia przysługujących środków prawnych w celu przezwyciężenia przeszkód w swobodnym korzystaniu z lokalu i powrotu do mieszkania. Okoliczność wystąpienia z pozwem o ochronę posiadania dopiero po wydaniu zaskarżonej decyzji z istoty rzeczy nie może mieć wpływu na ocenę działań organów. Należy mieć na uwadze, że o ocenie charakteru pobytu, czy też opuszczenia lokalu decyduje nie tyle werbalna treść oświadczenia woli, lecz okoliczności faktyczne wskazujące na rzeczywisty zamiar. Samo jedynie wyrażenie woli dalszego zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, bez jednoczesnego zobiektywizowania tej woli i przejawienia jej przez wykorzystanie instytucji prawnych umożliwiających dopuszczenie do współposiadania lokalu, nie jest okolicznością wystarczającą do uznania, że nie doszło do dobrowolnego opuszczenia lokalu. Wyjaśnić też należy, że wskazywana przez skarżącego okoliczność, że mimo nie zamieszkiwania w lokalu, chce on utrzymać małżeństwo z żoną, ale nie pod jednym dachem i w związku z tym nie wymelduje się dobrowolnie z lokalu również nie zasługuje na uwzględnienie jako argument wykluczający cechę dobrowolnego opuszczenia lokalu przez skarżącego. Skarżący świadomie zdecydował się na opuszczenie lokalu i swoimi działaniami w żaden sposób nie zakwestionował dobrowolności tej decyzji. Nawet jeżeli wyprowadził się do wynajętego mieszkania pod presją synów żony, to nie podjął żadnych kroków służących przezwyciężeniu przeszkód w swobodnym korzystaniu z lokalu i zmierzających do powrotu do mieszkania na stałe. Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania administracyjnego ani prawa materialnego, zatem uznał, że organ administracji w ustalonym stanie faktycznym miał podstawę do wydania decyzji o wymeldowaniu. Przypomnieć należy, że ewidencja ludności ma jedynie charakter rejestracyjny, której celem jest odzwierciedlenie stanu faktycznego miejsca pobytu osoby. Jej ewidencyjno-rejestrowy charakter służy zbieraniu informacji w zakresie miejsca zamieszkania i pobytu osób. Z powyższych powodów skargę, jako nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło