III SA/Kr 480/17

WyrokWSA w Krakowie2017-06-27

Skład orzekający: Kazimierz Bandarzewski, Renata Czeluśniak, Hanna Knysiak-Sudyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek skierować kierowcę na badania psychologiczne, jeśli liczba punktów karnych przekroczyła 24, nawet jeśli nastąpiło zatarcie skazania lub przedawnienie karalności wykroczenia?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek skierować kierowcę na badania psychologiczne, jeśli liczba punktów karnych przekroczyła 24, niezależnie od późniejszego zatarcia skazania lub przedawnienia karalności wykroczenia. Decydująca jest liczba punktów na dzień wystąpienia z wnioskiem przez komendanta wojewódzkiego Policji, a organy administracyjne nie mają kompetencji do badania prawidłowości wpisów punktów karnych.
Stan faktyczny
A. W. został skierowany na badania psychologiczne decyzją Prezydenta Miasta z powodu przekroczenia 24 punktów karnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. A. W. odwołał się, argumentując, że postępowanie jest przedawnione i bezprzedmiotowe ze względu na zatarcie skazania i usunięcie punktów karnych z ewidencji. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że przekroczenie limitu punktów karnych było podstawą do skierowania na badania, niezależnie od późniejszych zdarzeń.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Sędziowie WSA Renata Czeluśniak WSA Hanna Knysiak-Sudyka Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 lutego 2017 r. nr [ ] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne skargę oddala Decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] 2016 r. nr [...], orzeczono o skierowaniu na badania psychologiczne przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami A. W. posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kat. A i B. Od powyższej decyzji odwołał się w ustawowym terminie A. W., wnosząc o uchylenie jej jako bezpodstawnej i wydanej z naruszeniem prawa lub umorzenie postępowania ze względu na przedawnienie i bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego. Jego zdaniem decyzja jest oparta na zdarzeniach, które z mocy prawa się przedawniły oraz na braku uwzględnienia § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. Decyzji Odwołujący zarzucił naruszenie ww. § 5 ust. 2 rozporządzenia oraz art. 105 K.p.a. W uzasadnieniu odwołania odwołujący przyznał, iż w dniu 27 października 2012 r. brał udział w kolizji drogowej spowodowanej przez innego uczestnika ruchu. Jak podał sprawa przeciwko niemu została skierowana do Sądu przez policjanta, który żądał od niego korzyści majątkowej. Podniósł, że zatarcie skazania w związku z wyrokiem, który uprawomocnił się w dniu 27 listopada 2013 r. nastąpiło w związku z treścią art. 46 Kodeksu wykroczeń w dniu 22 stycznia 2016 r., tj. po dwóch latach od wpłaty zasądzonej grzywny. W międzyczasie wnosił wielokrotnie wnioski do Sądu Rejonowego o przywrócenie terminu do złożenia apelacji, ale były załatwiane odmownie. Po roku natomiast Sąd oddalił jego wniosek o wznowienie postępowania karnego, gdyż nie stać go było na opłacenie adwokata, a odmówiono mu ustanowienia obrońcy z urzędu. W oparciu o prawomocny wyrok Policja dokonała wpisu ostatecznego do rejestru ewidencji naruszeń przepisów przez kierowców, lecz w dniu 22 stycznia 2016 r. wpis ostateczny winien być usunięty z jego konta na podstawie § 5 ww. rozporządzenia. Zdaniem odwołującego Policja wywiera presję na urząd administracji samorządowej i żąda realizacji wniosku mając świadomość, że jest to bezpodstawne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania A. W., decyzją z dnia 22 lutego 2017 r. znak [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2016 r. nr [...]. Kolegium wskazało, że w rozpatrywanej sprawie w dniu 15 stycznia 2014 r. do organu wpłynął wniosek o skierowanie na badanie psychologiczne A. W. sporządzony z upoważnienia Komendanta Wojewódzkiego Policji, ze względu na przekroczenie liczby 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego (A. W. w okresie od 26 czerwca 2012 r. do 6 lutego 2013 r. otrzymał łącznie 27 punktów karnych). Z akt sprawy wynika następnie, że wniosek został następnie wstrzymany ze względu na informacje od A. W. co do wszczęcia postępowania w sprawie wzruszenia wyroku sądowego, jednak następnie w piśmie z dnia 12 kwietnia 2016 r. potwierdzono, iż w związku z prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego sygn. akt [...], na mocy którego odmówiono uchylenia wyroku Sądu Rejonowego, wniosek zawieszony do czasu otrzymania prawomocnego postanowienia jest zasadny i podlega wykonaniu. Dodatkowo w następnych pismach Komendy Wojewódzkiej Policji m.in. piśmie z dnia 23 maja 2016 r. wskazano, że brak jest podstaw do anulowania wniosku o sprawdzenie kwalifikacji oraz wniosku o skierowanie na badania psychologiczne. W związku z powyższym Kolegium wskazało, że z treści art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b w związku z art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o kierujących pojazdami wynika, że ustawa nakłada na starostę obowiązek skierowania na badania psychologiczne w razie gdy dana osoba przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Zatem organ I instancji prawidłowo wydał decyzję o skierowaniu Skarżącego na badania psychologiczne przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem w zakresie posiadanych przez niego uprawnień. Dalej podniosło, że dokonanie wpisu do ewidencji jest czynnością materialno-techniczną, podejmowaną przez organ Policji, co wynika z art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym. Tylko organ dokonujący wpisu do ewidencji ma kompetencje do jego modyfikacji, zaś organy wydające decyzję w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, czy badanie psychologiczne, związane są treścią wniosku Komendanta i nie mogą ingerować w zapisy ewidencji. Dopóki zatem właściwy organ prowadzący ewidencję nie dokona w niej zmian (zmniejszenia liczby punktów), starosta, czy też organ odwoławczy są związanie takim stanem punktów, jaki jest aktualny na dzień orzekania w danej sprawie. Zatem zainteresowany kierowca może zwrócić się do Policji o skorygowanie liczby punktów, wskazując na okoliczności uzasadniające ich weryfikację, a Komendant Wojewódzki Policji jest jedynym organem, który dokonuje wpisów do ewidencji, który właśnie w drodze czynności materialno-technicznych ujawnia w ewidencji punkty karne przyznane poszczególnym kierowcom i dokonuje ich wykreśleń. Podkreślono, że kwestia prawidłowości dokonanych wpisów, a co za tym idzie, ilości punktów karnych przyznanych danemu kierowcy, może być jedynie rozważana w sprawie ze skargi na taką czynność. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie jest sporne, że wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji, jako czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlega zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego (por. np. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 127/13). W niniejszej sprawie pomimo wniosku skarżącego skierowanego do Policji liczba punktów nie została zmniejszona. W pismach Komendy Wojewódzkiej Policji wskazano, że wnioski o sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami i poddanie się badaniom psychologicznym ze względu na przekroczenie liczby 24 punktów karnych zostają podtrzymane. Wskazano, że zgodnie z art. 130 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym, punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie jednego roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 - 20 punktów. W opinii Kolegium bezsporna w rozpatrywanej sprawie jest okoliczność, że skarżący przekroczył dopuszczalny limit punktów karnych, albowiem za poszczególne naruszenia przepisów ruchu drogowego otrzymał w okresie krótszym niż jeden rok łącznie 27 punktów. Podkreślono przy tym, że w orzecznictwie jest bezsporne, iż dla prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego istotne znaczenie ma data naruszenia (naruszeń) przepisów, natomiast nie jest istotna data dokonania przez organ rejestracyjny wpisu tego naruszenia, czy też data przekwalifikowania punktów tymczasowych na ostateczne (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 2256/11, por. również wyrok NSA z dnia 17 września 2015 r. sygn. akt I OSK 27/14). Jak podkreślił NSA w wyroku z dnia 31 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 1013/10 punkty karne brane pod uwagę winny być przypisane na podstawie rozstrzygnięć prawomocnych, ale nie oznacza to, ze rozstrzygnięcia te muszą się również uprawomocnić przed upływem roku od dnia naruszenia przepisów. Mając natomiast na uwadze podnoszoną przez skarżącego kwestię zatarcia skazania w związku z wyrokiem, który uprawomocnił się w dniu 27 listopada 2013 r., Kolegium wskazało, że w orzecznictwie sądów administracyjnych nie jest sporne, iż dla orzeczenia w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne, czy też kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w związku z uzyskaniem więcej, niż 24 punktów karnych, decydująca jest liczba punktów na dzień wystąpienia z wnioskiem przez komendanta wojewódzkiego Policji. W niniejszej sprawie jest niewątpliwe, iż wystąpienie z właściwym wnioskiem przez Komendanta Wojewódzkiego Policji było następstwem uzyskania w ciągu roku 27 punktów karnych. W takiej sytuacji organ administracyjny nie ma wyboru i musi skierować daną osobę na badania psychologiczne. Jak stwierdzono np. w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 25 lutego 2016 r. sygn. akt III SA/Po 842/15, którego wskazania Kolegium w pełni podziela, że kwestie związane ze sposobem naliczania punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, ich ilością, a także z usuwaniem punktów w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym należą do kompetencji organu prowadzącego ewidencję, tj. komendanta wojewódzkiego Policji. Prowadząc zatem postępowanie w sprawie dotyczącej skierowania kierowcy na egzamin sprawdzający kwalifikacje w związku z przekroczeniem przez kierowcę limitu 24 punktów, ujawnionych w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, organ nie ma kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Jest związany treścią danych zawartych w ewidencji (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z 19 sierpnia 2014 r. sygn. akt I OSK 134/13; z dnia 9 sierpnia 2013 r. sygn. akt I OSK 855/12; z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 127/13; z dnia 12 października 2012 r. sygn. akt I OSK 1203/11). Z powyższego wynika, że ostateczność wpisu decyduje o przyznaniu określonej ilości punktów oraz o obowiązku sporządzenia wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Natomiast bez znaczenia pozostaje już kwestia czy w dniu orzekania przez organ właściwy w sprawach w przedmiocie sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami, wpisy, stanowiące podstawę sporządzenia wniosku przez wojewódzkiego komendanta Policji, pozostają nadal w ewidencji, czy też zostały z niej usunięte np. wobec zatarcia ukarania (skazania). Także przedawnienie karalności wykroczenia za czyny stanowiące naruszenie przepisów prawa ruchu drogowego po skierowaniu wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy nie ma wpływu na możliwość orzekania przez właściwy organ w tym przedmiocie. Cel nadrzędny jakim jest poprawa bezpieczeństwa w ruchu drogowym zadecydował o przyjęciu przez ustawodawcę sztywnej zasady, w myśl której przekroczenie liczby 24 punktów w ciągu roku od pierwszego naruszenia przepisów ruchu drogowego, z którym wiązało się przypisanie odpowiedniej liczby punktów, skutkuje obligatoryjnym skierowaniem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, jeżeli liczba punktów znajduje oparcie we wpisach ostatecznych istniejących na dzień sporządzenia wniosku. W rezultacie tych rozważań można zatem stwierdzić, że odrębnym zagadnieniem jest karalność za wykroczenia, wymierzenie kary z kodeksu wykroczeń, a wynikający z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym administracyjny obowiązek poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji (por. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2015 r. sygn. akt I OSK 651/14). W ustawowym terminie od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył A. W. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego na skutek złamania zasady określonej w art. 6 i 7 K.p.a. w związku z art. 99 ustawy o kierujących pojazdami poprzez brak stania przez organy administracji publicznej na straży praworządności, a w konsekwencji brak w załatwieniu sprawy ze względu na słuszny interes obywatela, a to poprzez wystąpienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z wnioskiem o skierowanie na badania psychologiczne w sytuacji, w której przekroczenie przez Skarżącego 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów prawa ruchu drogowego nie nastąpiło na podstawie orzeczenia prawomocnego, a rozstrzygnięcia tymczasowego i sankcjonowanie tego wadliwego wniosku przez organy administracji publicznej. Następnie Skarżący zarzucił naruszenie art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie błędnej oceny przez organ, że dana okoliczność, tj. fakt zatarcia skazania za wykroczenie drogowe oraz usunięcie punktacji karnej z ewidencji kierowców nie zobowiązuje do wycofania wniosku o skierowanie na badania psychologiczne osoby, która takie skierowanie otrzymała w związku z popełnieniem kolejnego wykroczenia drogowego skutkującego przekroczeniem limitu punktów karnych, zobowiązujących do poddania się badaniom psychologicznym. Ponadto Skarżący wskazał na naruszenie art. 105 § 1 K.p.a. w związku z § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego poprzez niewydanie decyzji o umorzeniu postępowania w całości w sytuacji, w której postępowanie stało się bezprzedmiotowe z powodu usunięcia z ewidencji kierowców wpisów dotyczących karalności i punktacji karnej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia 22 lutego 2017 r. znak [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), zgodnie z którą sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie została wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwana dalej w skrócie "P.p.s.a.". Nie każde naruszenie prawa uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla taki akt w przypadku, gdy stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) lub stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). Żadna z powyższych okoliczności w sprawie nie zachodzi, co oznacza, że Sąd nie dopatrzywszy się naruszenia prawa skargę oddala. Przechodząc do uzasadnienia merytorycznego wyroku należy wskazać, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014 r. poz.600, z późn. zm.) zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu w razie przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Zgodnie z art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami starosta z urzędu wydaje decyzję o skierowaniu na badanie psychologiczne na wniosek organu kontroli ruchu drogowego lub dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego. Oznacza to, że właściwy starosta lub prezydent miasta na prawach powiatu nie ma wyboru co do możliwości skierowania lub odstąpienia od niego w przypadku złożenia wniosku przez komendanta. Skoro przywołany art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami wyraźnie stwierdza, że starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badania psychologiczne, to zarazem oznacza, że ten organ administracyjny nie ma uprawnień do badania celowości otrzymanego od organu policji skierowania na badania psychologiczne, czy prawidłowości naliczenia przez ten organ liczby punktów karnych. W orzecznictwie sądowym nie budzi najmniejszych wątpliwości, że decyzja o skierowaniu na badania psychologiczne ma charakter związany (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 7 października 2014 r. sygn. akt II SA/Bd 685/14; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 października 2016 r. sygn. akt I OSK 288/15). Tym samym z chwilą, gdy kierujący przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego, starosta na wniosek organu policji był zobowiązany skierować takiego kierowcę na badania psychologiczne. W razie takiego skierowania kierowca nie może skorzystać z uprawnienia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, z późn. zm.), zgodnie z którym kierowca, który uzyskał punkty karne za przekroczenie przepisów ruchu drogowego, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Zasada ta obowiązuje tylko wtedy, gdy liczba punktów danego kierowcy nie przekroczy 24 w chwili przystąpienia do kursu. Jeżeli liczba tych punktów przekracza 24, to wówczas nawet poddanie się szkoleniu celem zmniejsza ich liczby nie odnosi skutku w postaci obniżenia liczby punktów. Z akt tej sprawy wynika, że żaden z organów wydających w tej sprawie decyzje (tj. Prezydent Miasta i Samorządowe Kolegium Odwoławcze) w toku postępowania w sprawie skierowania kierowcy na badania psychologiczne, nie mając kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego, nie dokonywało oceny prawidłowości wyliczenia tych punktów. Takie działanie nie tylko że nie stanowiło naruszenia prawa, ale było działaniem zgodnym z przydzielonymi przez ustawodawcę w tym zakresie kompetencjami. Jedynie właściwe organy Policji dokonują wpisów do ewidencji ujawnia w takiej ewidencji punkty karne przyznane poszczególnym kierowcom i ich wykreśleń (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2013 r. sygn. akt I OSK 855/12, opub. w Lex nr 1363638). Jak wynika z akt sprawy, skarżący w okresie od 26 czerwca 2012 r. do 6 lutego 2013 r. popełnił trzy wykroczenia za które otrzymał 27 punktów karnych. Tym samym już z chwilą popełnienia w dniu 6 lutego 2013 r. trzeciego wykroczenia drogowego w okresie jednego roku, skarżący spełnił podstawy do skierowania go na badania psychologiczne. Co istotne w tej sprawie, już z art. 130 Prawa o ruchu drogowym oraz z § 8 ust. 6 rozporządzenia w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego wprost wynika, że liczba punktów obejmuje tak punkty już wpisane jak i te, które dopiero zostaną wpisane, a dotychczas takiego wpisu nie było np. z powodu nieprzyjęcia mandatu przez kierującego lub korzystania ze środków zaskarżenia w postępowaniu przed sądem powszechnym. Stąd właśnie mowa jest o punktach których suma przekroczyła (czyli już wpisanych) lub które byłyby wpisane ("przekroczyłyby"). Co istotne, punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego są przypisywane konkretnemu wykroczeniu lub przestępstwu i wywierają one skutek nie z dniem dokonania ich wpisu do właściwej ewidencji, ale z dniem dokonania naruszenia przepisów prawa przez kierującego pojazdem. Dla konsekwencji prawnych wynikających z dokonanych przez skarżącego naruszeń przepisów ruchu drogowego istotne znaczenie ma tym samym data popełnienia naruszenia, a nie data wpisu tych punktów do ewidencji czy też data np. wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie skierowania na badania psychologiczne. Dodatkowo należy podnieść i to, że zgodnie z art. 130 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie jednego roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punktów. Skoro ustawodawca wprowadził w tym przepisie tryb przypuszczający to uczynił to z jasno sprecyzowanym zamiarem objęcia taką regulacją nie tylko tych kierowców, którzy nie kwestionowali procesowo popełnienia wykroczenia lub przestępstwa drogowego, ale także i tych, którzy w okresie jednego roku takie wykroczenia lub przestępstwa popełnili, ale korzystając z drogi sądowej "odwlekli" datę uprawomocnienia się orzeczenia orzekającego o ich popełnieniu, a tym samym i datę samego wpisania punktów. Sam skarżący jako podstawowy argument mający przemawiać przeciwko legalności zaskarżonej decyzji wskazuje na fakt, że wniosek o przeprowadzenie badan psychologicznych wobec skarżącego z dnia 9 stycznia 2014 r. był przedwczesny a to dlatego, że w dacie jego sporządzenia wpis dotyczący przyznania skarżącemu punkty karne za zdarzenie mające miejsce w dniu 27 października 2012 r. był jedynie tymczasowy. Dopiero prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 12 kwietnia 2016 r. ostatecznie załatwiono sprawę wykroczenia z dnia 27 października 2012 r. Następnie skarżący podnosi zasadniczy zarzut w tej sprawie, tj. nieuwzględnienie przez organy obu instancji faktu w postaci usunięcia punktów karnych z kartoteki skarżącego i zatarcia karalności za wykroczenia. W tym zakresie podnosił skarżący w toku postępowania administracyjnego, że zgodnie z art. 46 Kodeksu wykroczeń zatarcie skazania następuje po upływie 2 lat od daty wykonania kary, a to miało miejsce w dniu 22 stycznia 2016 r. kiedy to minęło 2 lata od daty uiszczenia grzywny za wykroczenie popełnione w dniu 27 października 2012 r. Ustosunkowując się do pierwszego z ww. zarzutów należy stwierdzić, że w tej sprawie trafnie organy przyjęły, że skoro na dzień 6 lutego 2013 r. liczba punktów karnych przyznana skarżącemu za naruszenie przepisów Prawa o ruchu drogowym przekroczyła 24, to już sam ten fakt niezależnie od tego, czy wpisy punktów karnych były ostateczne czy też tymczasowe uzasadniał przyjęcie przekroczenia dopuszczalnego limitu punktów karnych. To właśnie wyżej wymienione przepisy Prawa o ruchu drogowym i aktu wykonawczego do tej ustawy wyraźnie łączą obowiązek ustalenia liczby punktów nie tylko z punktami wpisanymi w okresie jednego roku, ale i tymi, które powinny być wpisane za wykroczenia/przestępstwa objęte przepisami o ruchu drogowym, a które zostałoby wpisane nawet po upływie takiego roku. Jeszcze raz Sąd podkreśla, że zdarzeniem z którym ustawodawca wiąże skutek w postaci skierowania na badania psychologiczne jest dopuszczenie się przez kierującego pojazdem naruszeń przepisów ruchu drogowego, skutkujące przekroczeniem liczby 24 punktów, niezależnie od daty wpisów dokonanych w ewidencji, nawet gdy nastąpiły one po upływie roku od dnia popełnienia naruszenia i nie wolno usuwać z ewidencji kierowców punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, jeżeli w ciągu roku od dnia naruszenia kierowca dopuścił się naruszeń, za które przypisana liczba punktów przekroczy 24 punktów. Istotna jest data naruszenia, które to zdarzenie musi mieć miejsce w okresie jednego roku od dnia pierwszego naruszenia, a nie data prawomocności rozstrzygnięcia wydanego w sprawie tego naruszenia, czy tym bardziej data wpisu punktów w ewidencji. Przyznanie więcej niż 24 punktów za wykroczenia drogowe, których dopuścił się skarżący jako kierujący pojazdem w ciągu roku, wyklucza usunięcie tych punktów z ewidencji, niezależnie od daty wpisów dokonanych w ewidencji, nawet wówczas gdy wpisy nastąpiły po upływie roku od dnia popełnienia naruszenia Taki pogląd, przyjmowany i akceptowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 1013/10; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 225/12; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 października 2012 r. sygn. akt I OSK 1084/12; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2010 r. sygn. akt I OSK 1152/09). Ustosunkowując się do drugiego zarzutu także należy stwierdzić, że nie jest on także zasadny. Osoba kierująca pojazdem, która za naruszenie przepisów związanych z bezpieczeństwem na drogach otrzymała ponad 24 punkty wpisane do wskazanej ewidencji, musi być bezwzględnie skierowana na badania psychologiczne. Nie ma znaczenia okoliczność, czy w dniu rozpatrzenia wniosku o poddanie kierowcy badaniu psychologicznemu (czyli wydania decyzji kierującej na takie badania), niektóre wykroczenia będące podstawa do dokonania wpisu punktów karnych przedawniły się, czy też nie. Zatarcie ukarania/skazania za czyny stanowiące naruszenie przepisów ruchu drogowego - już po skierowaniu wniosku o przeprowadzenie badan psychologicznych - nie mają wpływu na możliwość orzekania w tym przedmiocie przez właściwy organ administracji. Ustawodawca mając na uwadze poprawę bezpieczeństwa w ruchu drogowym przyjął sztywną zasadę, że przekroczenie liczby 24 punktów w ciągu roku od pierwszego naruszenia przepisów ruchu drogowego, z którym wiązało się przypisanie odpowiedniej liczby punktów, skutkuje obligatoryjnym skierowaniem na badania psychologiczne, jeżeli liczba punktów znajduje oparcie we wpisach ostatecznych istniejących na dzień sporządzenia wskazanego wniosku. Oznacza to, że jeżeli wniosek właściwego komendanta wojewódzkiego Policji został sporządzony na podstawie ostatecznych wpisów, to organ administracji, podejmując decyzję na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym nie jest uprawniony do badania prawidłowości orzeczeń, na podstawie których dokonano w ewidencji takich wpisów, gdyż kwestie te należą do wyłącznej kompetencji organów prowadzących ewidencję. Wpisanie punktów karnych nie jest karą nakładana na podstawie Kodeksu wykroczeń, a tym samym zasady zatarcia ukazania lub przedawnienie regulowane w Kodeksie Wykroczeń nie mogą obejmować administracyjnych skutków popełnienia wykroczenia. To przepisy Prawa o ruchu drogowym w sposób wyczerpujący i samodzielny określiły zasady wpisywania i wykreślania wpisów liczby punktów karnych za naruszenie zasad ruchu drogowego. Nie można łączyć trybów regulacji postępowań objętych przepisami Kodeksu wykroczeń w zakresie przedawnienia i K.p.a. Zatem brak było podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Sprawa wymagała merytorycznego rozstrzygnięcia, bowiem w zaistniałym stanie faktycznym skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji stało się obligatoryjne. Wszystkie istotne w sprawie okoliczności faktyczne zostały wyjaśnione i nie było podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego, to ani Prezydentowi Miasta ani Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu nie można skutecznie wytknąć złamania powołanych w skardze przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, to jest art. 105 § 1 i art. 80 K.p.a. Organy administracyjne zebrały w tej sprawie wystarczający materiał dowodowy, który pozwalał na ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego tej sprawy. Nie było podstaw do umarzania postępowania administracyjnego. Także zarzut naruszenia § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 25 kwietnia 20102 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisu ruchu drogowego nie został naruszony, o czym Sąd już wypowiedział się w uzasadnieniu tego wyroku. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, że w tej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego ani też do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym skarga zostaje, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalona.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło