III SA/Kr 519/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie ze skargi D. G. A na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia 26 marca 2015 r. nr: [...] z dnia 26 marca 2015 r. nr: [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia odmówić przywrócenia terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 20 listopada 2015 r. Wyrokiem z dnia 20 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargi D. G. A na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia 26 marca 2015 r. nr: [...] i z dnia 26 marca 2015 r. nr: [...]. Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 20 listopada 2015 r. z powodu złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku po terminie. Powyższe postanowienie doręczono skarżącemu w dniu 16 lutego 2016 r. Pismem z dnia 22 lutego 2016 r. D. G. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia wyroku WSA w Krakowie z dnia 20 listopada 2015 r. W uzasadnieniu wniosku podał, że skarżący pozostawał w błędnym, aczkolwiek uzasadnionym, przekonaniu, że nie uchybił terminowi. Wpływ na taki stan świadomości skarżącego miało szereg okoliczności, w szczególności treść oświadczenia, współpracującego z Kancelarią aplikanta adwokackiego, oraz wydruk z komputera, na którym sporządzono wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 20 listopada 2015 r. Wszystkie te okoliczności wskazywały, że przedmiotowy wniosek został wysłany w terminie. Stan przekonania skarżącego o wysłaniu wniosku w terminie ustał w momencie doręczenia postanowienie tutejszego Sądu z dnia 12 stycznia 2016 r. o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku. Tutejszy Sąd uznał, że w sytuacji, gdy przesyłka została opatrzona nieczytelnym stemplem poczty, należy domniemywać, iż została ona wysłana po terminie. Abstrahując od oceny zasadności postanowienia tutejszego Sądu z dnia 12 stycznia 2016 r. wnioskodawca wskazuje, że nieczytelność stempla pocztowego jest okolicznością od niej niezależną. Skarżący jak każdy nadawca listów, tak zwykłych, jak i poleconych, nie ma żadnego wpływ na treść stempla pocztowego, nie ma nawet możliwości weryfikacji wyglądu koperty po opatrzeniu jej stemplem. Przekonanie skarżącego o wysłaniu wniosku w terminie było w pełni uzasadnione, a powody, dla których tutejszy Sąd odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 20 listopada 2015 r., wynikały wyłącznie z przyczyn, nieleżących po stronie skarżącego (tj. wynikały z nieczytelności stempla poczty). Tym samym, uchybienie terminowi w przedmiotowej sprawie sprowadza się do uchybienia o charakterze wyłącznie dowodowym, do tego niezawinionym przez stronę. Wobec powyższego, należy stwierdzić, iż w przedmiotowej sprawie przesłanka braku winy w uchybieniu terminu procesowego została wykazana. Skarżący podkreślił, że dochował należytej staranności przy wysyłce wniosku o uzasadnienie. Nie ma bowiem obowiązku wysyłania tego typu wniosków listami poleconymi. Według przepisów termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej. Przepisy nie odróżniają rodzaju przesyłki (zwykłej czy poleconej) zaś skutki zachowania terminu uzależniają wyłącznie od tego, czy pismo zostało oddane w polskim urzędzie pocztowym. Oznacza to, że skuteczne będzie zarówno nadanie pisma przesyłką zwykłą, jak i poleconą. Przemawiają za tym względy społeczne i z reguły zaufanie każdego obywatela oraz strony procesowej co do tego, że przesyłka nawet zwykła, zostanie adresatowi doręczona. Odmienna wykładnia omawianego przepisu prowadziłaby do wniosku, że każde pismo procesowe oddane w urzędzie pocztowym dla wywołania wymienionych tam skutków zachowania terminu musiałoby następować w postaci przesyłki poleconej. Tego rodzaju wykładnia nie mogłaby być akceptowana. Wysyłka pism procesowych listami poleconymi stanowi zatem przejaw podwyższonej staranności i w tym kontekście powinna być oceniana. Nie ulega też wątpliwości, iż uchybienie terminu w realiach przedmiotowej sprawy spowoduje dla skarżącego ujemne skutki prawne, tj. uniemożliwi ewentualne wniesienie skargi kasacyjnej. Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w np.: postanowieniu z dnia 7 lipca 2004 r., sygn. akt GZ 25/04, brak uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stanowi inną przyczynę niedopuszczalności skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie jest zasadny. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przepis art. 87 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Skarżący reprezentowany przez fachowego pełnomocnika złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie zaskarżając postanowienia WSA w Krakowie z dnia 12 stycznia 2016 r., w którym Sąd odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku ze względu na niewykazanie przez skarżącego, że złożył on wniosek o uzasadnienie wyroku w ustawowym terminie. Należy zatem przyjąć, że skarżący składając o wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie kwestionuje uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, gdyż w przeciwnym razie nie składałby wniosku o przywrócenie tego terminu. Skarżący złożył przedmiotowy wniosek z dochowaniem siedmiodniowego terminu do zgłoszenia wniosku o przywrócenie terminu. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa nie jest możliwe przywrócenie terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. także postanowienia NSA: z 15 lipca 2014 r., II FZ 832/14; z 9 września 2014 r., I GZ 499/14 oraz z 2 października 2014 r., II OZ 1011/14 - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje także swym zakresem winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonej czynności, czyli również winę pełnomocnika. W sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, kryterium braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać z uwzględnieniem miernika staranności wymaganego przy dokonywaniu czynności procesowej przez tego pełnomocnika, bez względu na to, czy przy dokonywaniu danej czynności pełnomocnik posłużył się osobami trzecimi, które walorów profesjonalizmu nie spełniają. Profesjonalny pełnomocnik nie może oczekiwać, że brak staranności i nadzoru nad obiegiem korespondencji w prowadzonej kancelarii będzie rekompensowany przez Sąd poprzez przywrócenie terminu do dokonania zaniedbanych czynności. Zaniedbania, jakich dopuścił się pełnomocnik, traktowane być muszą tak samo, jak gdyby dopuściła się ich strona skarżąca. W realiach niniejszej sprawy należy przyjąć, że okoliczności przedstawione przez stronę skarżącą nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zdaniem Sądu, nieprawidłowości w wewnętrznym działaniu kancelarii pełnomocnika w żadnym wypadku nie mogą stanowić podstawy uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Błędy tego rodzaju, skutkujące niedotrzymaniem ustawowego terminu, należy bowiem uznać za brak należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw, w pełni obciążający stronę skarżącą. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że nadanie pisma w sposób określony w art. 83 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest czynnością procesową i fakt jej dokonania lub dokonania w przepisanym czasie może stać się przedmiotem dowodzenia. Wynika z tego konieczność zadbania przez zainteresowaną osobę o otrzymanie dowodu nadania pisma. Warunek ten spełnia z pewnością nadanie pisma w postaci przesyłki rejestrowanej (poleconej), bowiem zawarcie z Pocztą umowy o świadczenie usługi pocztowej następuje z chwilą wydania nadawcy przez pracownika placówki pocztowej operatora publicznego dowodu przyjęcia przesyłki tego rodzaju (potwierdzenie nadania). Nadanie pisma listem zwykłym w praktyce pozbawia zainteresowanego urzędowego dowodu dokonania tej czynności, aczkolwiek nie wyklucza możliwości przeprowadzenia innych dowodów mających na celu wykazanie terminowości jej spełnienia. Dodać jednak należy, że strona w postępowaniu sądowym ma obowiązek zachowania najwyższej staranności w podejmowaniu czynności, co dotyczy w szczególności czynności, dla których skuteczności zostały określone terminy ustawowe (por. postanowienie NSA z dnia 7 kwietnia 2009 r., II GSK 223/09, LEX nr 575340; por. też: B. Dauter; Komentarz do art. 83 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, teza 4, Lex 2013). Sąd uznał, że wysłanie do sądu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku przesyłką nierejestrową stanowi o braku należytej staranności strony. Przepisy wprawdzie nie statuują obowiązku wnoszenia pism do sądu przesyłkami rejestrowanymi, jednakże w takim przypadku strona naraża się na ryzyko braku możliwości wykazania zachowania terminu do dokonania danej czynności, a ciężar dowodowy w tej kwestii spoczywa na stronie, zwłaszcza w sytuacji, gdy reprezentuje ją profesjonalny pełnomocnik, który powinien był zdawać sobie sprawę z ryzyka wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku listem zwykłym. W tej sytuacji wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 listopada 2015 r. nie mógł zostać uwzględniony, co skutkuje odmową jego przywrócenia na podstawie art. 86 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.