III SA/Kr 586/25

WyrokWSA w Krakowie2026-01-13

Skład orzekający: Jakub Makuch, Katarzyna Marasek-Zybura, Ewelina Dziuban

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy utrata statusu zakładu pracy chronionej następuje z dniem zaprzestania spełniania warunku wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych, nawet jeśli pracownik niepełnosprawny nie przedstawił pracodawcy aktualnego orzeczenia o niepełnosprawności w wymaganym okresie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pracodawca nie może wliczyć pracownika do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych, jeśli w spornym okresie pracownik ten nie legitymował się aktualnym orzeczeniem o niepełnosprawności, a pracodawca traktował go jako osobę pełnosprawną. Brak aktualnego orzeczenia uniemożliwia zawarcie stosunku pracy z osobą niepełnosprawną, nawet jeśli w późniejszym czasie zostanie ona uznana za niepełnosprawną z mocą wsteczną. W związku z tym, spółka nie spełniła wymaganego wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych, co skutkuje utratą statusu zakładu pracy chronionej.
Stan faktyczny
Spółka E. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Wojewody Małopolskiego o utracie statusu zakładu pracy chronionej. Spór dotyczył głównie tego, czy pracownik J. S. powinien być wliczany do wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w 2010 roku, mimo braku aktualnego orzeczenia o niepełnosprawności w tym okresie. Organ administracji uznał, że spółka nie spełniła wymaganego wskaźnika zatrudnienia, co skutkowało utratą statusu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Makuch Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura Asesor WSA Ewelina Dziuban (spr.) Protokolant specjalista Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. w S. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 4 grudnia 2025 r., nr WP.VII.9022-6-10 w przedmiocie utraty statusu zakładu pracy chronionej oddala skargę. Wojewoda Małopolski w decyzji z 4 lutego 2025 r., nr WP.VII.9022-6-10, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję z dnia 2 grudnia 2024 r., nr WP.VII.9022-6-10, stwierdzającą utratę - z dniem 1 stycznia 2010 roku - statusu zakładu pracy chronionej przyznanego podmiotowi E. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 30 ust. 3 w związku z art 30 ust. 3a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 44 ze zm.) zwanej dalej ustawą o rehabilitacji oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572). Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Ww. spółka (dalej określana jako "strona skarżąca", "spółka"), uzyskała status zakładu pracy chronionej w oparciu o: - decyzję z 16 stycznia 1998 r. - od 1 stycznia 1998 r. (status przyznany pracodawcy prowadzącemu: Przetwórstwo [...] E. s.c. L. J., L. R., w związku ze spełnianiem warunków określonych w art. 28 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, - decyzję Wojewody Małopolskiego z 5 stycznia 2001 r. - na okres od 1 stycznia 2001 roku do 31 grudnia 2003 r. Decyzja ta została zmieniona decyzją Wojewody Małopolskiego z 8 lipca 2002 r. , w związku ze zmianą formy prawnej działalności (przekształcenie spółki cywilnej w spółkę z o.o.), prowadzonej od 21 czerwca 2002 r. pod nazwą E. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, - decyzję Wojewody Małopolskiego z 11 grudnia 2003 r., w sprawie przyznania od 1 stycznia 2004 r. - statusu zakładu pracy chronionej pracodawcy prowadzącemu spółkę, przy przyjęciu, iż uprawnienia wynikające z ww. decyzji zostaną cofnięte w razie niespełnienia warunków i obowiązków, o których mowa w art. 28 i 33 ust. 1 i 3 ustawy o rehabilitacji - od dnia ich niespełnienia. Prokuratura Okręgowa w Krakowie dnia 15 listopada 2010 r. zwróciła się do Wojewody Małopolskiego o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia utraty przyznanego statusu zakładu pracy chronionej dla ww. spółki, z uwagi na fakt, iż przeprowadzona przez Prokuraturę analiza dokumentacji kadrowej spółki (...) zrodziła uzasadnione przypuszczenie, iż część pracowników była zatrudniona fikcyjnie i nie świadczyła realnie pracy na rzecz spółki, a wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych, mógł nie przekraczać w poszczególnych okresach wymaganego przepisami poziomu, co mogło skutkować naruszeniem wymagań określonych dyspozycją art. 28 ust. 1 pkt 1 lit. a, w związku z art. 30 ust. 3 ustawy o rehabilitacji. Wojewoda Małopolski decyzją z 28 lipca 2011 r. stwierdził utratę statusu zakładu pracy chronionej przez stronę skarżącą, z dniem 1 stycznia 2001 roku, w związku z ustalonym niespełnieniem przez spółkę z tym dniem warunku określonego w art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, dotyczącego utrzymania wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych na poziomie co najmniej 40%. Jak ustalono, obliczony średniomiesięcznie wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych wyniósł w styczniu 2001 roku 39,95%. Stwierdzono przy tym, że zakład wykazywał w poszczególnych okresach zatrudnienie w spółce osób, które w rzeczywistości nie świadczyły pracy na rzecz tego podmiotu, a zawarte z tymi osobami umowy o pracę miały charakter jedynie pozorny. Minister Pracy i Polityki Społecznej, decyzją z 20 grudnia 2011 r. - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi l instancji do ponownego rozpatrzenia wskazując, iż nie można zweryfikować wskaźników zatrudnienia - bez odniesienia się do ustaleń Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który jest w stanie w pełni zweryfikować prawidłowość zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego pracowników. Powyższe stanowisko zostało podtrzymane w wyroku WSA w Warszawie z 31 maja 2012 roku, sygn. akt VI SA/Wa 438/12, którym oddalono skargę Prokuratora Okręgowego w Krakowie wniesioną na ww. decyzję. Sąd podzielił zdanie organu odwoławczego, że zgromadzony materiał dowodowy mógł usprawiedliwiać przekonanie Wojewody Małopolskiego, że część osób nie pozostawała w zatrudnieniu w spółce, jednak organ ten nie był uprawniony do samodzielnej weryfikacji istnienia stosunku pracy, a sam przepis art. 30 ust. 3 ustawy o rehabilitacji nie obejmuje weryfikacji zatrudnienia w aspekcie ustalenia "fikcyjności", pozorności zatrudnienia. Takie uprawnienia, wg Sądu, ma jedynie Zakład Ubezpieczeń Społecznych. ZUS w Krakowie wydał w odniesieniu do siedmiu osób wskazanych przez stronę skarżącą jako pracownicy zakładu – decyzje o niepodleganiu obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia, tj.: decyzję nr [...] z 31 marca 2014 roku o niepodleganiu ubezpieczeniom/u: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu przez S. D. - w okresie od 21 sierpnia 2006 roku do 26 maja 2007 roku; decyzję nr [...] z 31 marca 2014 roku o niepodleganiu ubezpieczeniom/u: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu przez H. D. - w okresie od 12 września 2002 roku do 31 stycznia 2004 roku; decyzję nr [...] z 4 kwietnia 2014 roku o niepodleganiu ubezpieczeniom/u: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu przez M. M. - w okresie od 7 marca 2008 roku do 4 lipca 2009 roku; decyzję nr [...] z 14 maja 2014 roku o niepodleganiu ubezpieczeniom/u: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu przez J. W. - w okresie od 9 grudnia 2002 roku do 30 kwietnia 2012 roku; decyzję nr [...] z 14 maja 2014 roku o niepodleganiu ubezpieczeniom/u: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu przez J. S. - w okresie od 2 czerwca 2005 roku do 31 maja 2009 roku; decyzję nr [...] z 14 maja 2014 roku o niepodleganiu ubezpieczeniom/u: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu przez A. G. - w okresie od 20 maja 1999 roku do 20 września 1999 roku; decyzję nr [...] z 31 marca 2014 roku o niepodleganiu ubezpieczeniom/u: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu przez S. W. - w okresie od 13 września 2004 roku do 31 stycznia 2006 roku. Brak podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, potwierdzono prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w odniesieniu do 3 osób (M. M., A. G. oraz H. D.). Jak jednocześnie ustalono, przed Sądem toczyły się nadal sprawy dotyczące odwołań od decyzji ZUS, wydanych w odniesieniu do pozostałych 4 osób, w stosunku do których stwierdzono brak podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom z tytułu zatrudnienia w spółce w poszczególnych okresach, a to: J. W., J. S., S. W. oraz S. D. W ocenie organu, uprawomocnienie pozostałych decyzji ZUS w stosunku do 4 osób (J. W., J. S., S. W. oraz S. D.) nie miało wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy w zakresie wydania decyzji w przedmiocie utraty przez spółkę statusu zakładu pracy chronionej, bowiem rozstrzygnięcie przez ZUS zagadnienia w zakresie stwierdzenia braku podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym przez H. D., oznaczało brak spełniania przez zakład warunku, o którym mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, już w miesiącu lutym 2003 roku. Biorąc pod uwagę całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, ustalono że w spółce już w lutym 2003 roku doszło do obniżenia wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych poniżej ustawowego minimum, który wyniósł 39,943% (wskaźnik średniomiesięczny poniżej 40%). Mając na uwadze powyższe, decyzją z 14 marca 2018 r., Wojewoda Małopolski stwierdził utratę statusu z.p.ch. przez spółkę z dniem 1 lutego 2003 roku. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej rozstrzygnięciem 31 stycznia 2019 r. Organ odwoławczy wyjaśnił, że organ I instancji analizując przedstawione przez pracodawcę dane stwierdził nieprawidłowości, z których wynikało, iż na dzień 1 lutego 2003 r. nie został spełniony warunek, o którym mowa w art. 28 ust, 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, gdyż w tym miesiącu wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych wyniósł, nie jak strona podała 40,88% lecz 39,943%. Organ wyjaśnił, że na obniżenie wskaźnika ma wpływ ustalenie że: 1) w styczniu i lutym 2003 r. niezgodnie z przepisami ustawy o rehabilitacji doszło do wliczenia przez pracodawcę do grona osób niepełnosprawnych J. C., który legitymował się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności wydanym przez Wojewódzką Komisję Lekarską nr 2 MSWiA w Krakowie nr [...] z 16 maja 2002 r. o zaliczeniu go do pierwszej grupy inwalidów na stałe, 2) niezgodnie z przepisami wliczono do ogólnego stanu zatrudnienia Ł. Z., zatrudnionego od 1 września 2002 r. do 30 czerwca 2004 r. na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, podczas gdy zgodnie z art. 21 ust. 5 pkt 1 w związku z art. 28 ust. 1 pkt 6 ustawy o rehabilitacji, do liczby pracowników (ogólnego stanu zatrudnienia) nie wlicza się - jeżeli nie są to osoby niepełnosprawne - osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, 3) nastąpiło zmniejszenie stanu zatrudnienia w spółce z uwagi, że prawomocną decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Krakowie z 31 marca 2014 r. Nr [...], stwierdzono, że H. D. (wykazywana przez spółkę jako pracownik niepełnosprawny w stopniu umiarkowanym) nie podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu, wypadkowemu w okresie od 11 września 2002 r. do 31 stycznia 2004 r. Wyrokiem z 2 lipca 2015 r. sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w Krakowie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie spółki od ww. decyzji. Sąd Apelacyjny w Krakowie wyrokiem z 22 marca 2017 r. sygn. akt [...] oddalił apelację od wyroku Sądu Okręgowego. Sąd stwierdził, iż z okoliczności sprawy w sposób logiczny wynikało, iż H. D. i płatnika składek – spółkę, nie łączył stosunek pracy, gdyż nie został on nawiązany w wyniku zawarcia umowy o prace 12 września 2002 r., która miała charakter czynności pozornej. WSA w Warszawie wyrokiem z 16 grudnia 2019 roku (sygn. akt VI SA/Wa 764/19) oddalił skargę spółki na decyzję organu odwoławczego z 31 stycznia 2019 r., który utrzymał w mocy ww. decyzję Wojewody. NSA wyrokiem z 5 września 2023 roku (sygn. akt II GSK 653/20) uchylił: zaskarżony wyrok WSA, zaskarżoną decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody Małopolskiego z 14 marca 2018 roku wskazując, iż organy l i II instancji nieprawidłowo nie wliczyły do stanu i wskaźników zatrudnienia w zakładzie pracownika (J. C.) legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności wydanym przez Wojewódzką Komisję Lekarską MSWiA w Krakowie zaliczającym tę osobę do pierwszej grupy inwalidów na stałe. W ocenie Sądu II instancji, spółka mogła korzystać z ww. dokumentu jako dowodu stanowiącego podstawę do zaliczenia pracownika, legitymującego się takim orzeczeniem, do wskaźnika osób niepełnosprawnych. Następnie, Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 2 grudnia 2024 r., nr WP.VII.9022-6-10, stwierdził utratę - z dniem 1 stycznia 2010 roku - statusu zakładu pracy chronionej przyznanego podmiotowi E. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. W toku ponownego rozpoznania tej sprawy uzupełniono zebrany materiał dowodowy o wyroki sądowe wskazujące na pozorność zatrudnienia potwierdzono wobec następujących osób: S. D. - niepodleganie ubezpieczeniom/u: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu w okresie od 21 sierpnia 2006 roku do 26 maja 2007 roku; H. D. - niepodleganie ubezpieczeniom/u: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu w okresie od 12 września 2002 roku do 31 stycznia 2004 roku; M. M. - niepodleganie ubezpieczeniom/u: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu w okresie od 7 marca 2008 roku do 4 lipca 2009 roku; J. W. - niepodleganie ubezpieczeniom/u: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu w okresie od 9 grudnia 2002 roku do 30 kwietnia 2012 roku; J. S. - niepodleganie ubezpieczeniom/u; emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu w okresie od 2 czerwca 2005 roku do 31 maja 2009 roku; A. G. - niepodleganie ubezpieczeniom/u: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu w okresie od 20 maja 1999 roku do 20 września 1999 roku; S. W. - niepodleganie ubezpieczeniom/u; emerytalnemu, rentowym, chorobowemu, wypadkowemu w okresie od 13 września 2004 roku do 31 stycznia 2006 roku. Uwzględniając wyroki sądów, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz sądu pracy, organ administracyjny zweryfikował stan i wskaźniki zatrudnienia w zakładzie - na przestrzeni okresu objętego statusem zakładu pracy chronionej - warunków i obowiązków określonych przepisami art. 28 ust. 1 ustawy o rehabilitacji. Z uwagi na fakt, iż zagrożenie niewywiązania się przez zakład z utrzymania zatrudnienia osób niepełnosprawnych na wymaganym poziomie dotyczyło jedynie wskaźnika podstawowego, stanowiącego iloraz wysokości stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych i wysokości stanu zatrudnienia ogółem, Wojewoda odniósł się jedynie do wysokości tego właśnie wskaźnika. Bazę do dalszych wyliczeń dotyczących faktycznego stanu oraz wskaźników zatrudnienia osób niepełnosprawnych w zakładzie stanowiły dostępne deklaracje zakładu na temat stanu i wskaźników zatrudnienia przedstawiane przez zakład na przestrzeni lat do Biura Pełnomocnika do Spraw Osób Niepełnosprawnych, Wojewódzkiego Ośrodka ds. Zatrudnienia i Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w Krakowie, Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz Starostwa Powiatowego w Myślenicach (Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie). Analiza danych zawartych w ww. deklaracjach wykazała, iż na przestrzeni lat objętych statusem zakładu pracy chronionej, uwzględniając osoby, w stosunku do których ustalono pozorność zatrudnienia, do obniżenia wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych poniżej ustawowego minimum mogło dojść w miesiącach: luty 2003 roku, czerwiec 2003 roku, lipiec 2003 roku, sierpień 2003 roku, wrzesień 2003 roku, styczeń 2010 roku, kwiecień 2010 roku oraz maj 2010 roku, co obrazują zawarte na s. 9-19 uzasadnienia decyzji zestawienia. Na podstawie przedstawionej analizy Wojewoda Małopolski wykazał, iż w miesiącach: lipiec, sierpień 2003 roku oraz styczeń, kwiecień i maj 2010 roku mogło dojść do obniżenia wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych poniżej ustawowego minimum. W oparciu o dokumentację i przedstawionej przez pełnomocnika spółki przy pismach z 13 czerwca, 28 czerwca oraz 7 sierpnia 2024 r., jak również w oparciu o pozostałą dokumentację zgromadzoną dotychczas w sprawie (w tym w oparciu o dane dotyczące zatrudnienia ujęte w wykazach pracowników pełnosprawnych i niepełnosprawnych, które weryfikowane były w toku prowadzonego postępowania), odtworzono wykazy pracowników pełnosprawnych oraz niepełnosprawnych zatrudnionych w zakładzie w miesiącach: lipiec 2003 roku, sierpień 2003 roku, styczeń 2010 roku, kwiecień 2010 roku oraz maj 2010 roku. Na tej podstawie ustalono następnie strukturę zatrudnienia w zakładzie, obliczając stan oraz wskaźniki zatrudnienia osób niepełnosprawnych w relewantnych miesiącach. Celem dodatkowej weryfikacji poprawności ww. obliczeń odniesiono zaprezentowane dane do danych deklarowanych przez zakład w składnych sprawozdaniach (deklaracje zakładu na temat stanu i wskaźników zatrudnienia przedstawiane przez zakład na przestrzeni lat do Starostwa Powiatowego w Myślenicach (Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie), z wykazaniem uzasadnionych różnic. Ustalenia w tym zakresie zawarte zostały w uzasadnieniu ww. decyzji Wojewody Małopolskiego z 2 grudnia 2024 roku, którą stwierdzono utratę - z dniem 1 stycznia 2010 roku - statusu zakładu pracy chronionej przyznanego spółce. W piśmie z 31 grudnia 2024 r. pełnomocnik spółki złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją z 2 grudnia 2024 r. Ww. decyzji zarzucono naruszenie: art. 21 ust. 5 ustawy o rehabilitacji w brzmieniu obowiązującym w dniu 1 stycznia 2010 r. poprzez błędne zakwalifikowanie pełnosprawnych przebywających na urlopie bezpłatnym do stanu osób zatrudnianych oraz do stanu osób niepełnosprawnych, na podstawie którego obliczony jest wskaźnik zatrudnienia niepełnosprawnych, art. 28 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 1 ustawy o rehabilitacji polegającego na niewliczeniu J. S. do pracowników niepełnosprawnych, podczas gdy z posiadanych przez tę osobę orzeczeń wynika, iż w tej dacie był on osoba niepełnosprawną. W uzasadnieniu opisanej na wstępnie, a następnie zaskarżonej do Sądu decyzji Wojewody z 4 lutego 2025 r. przedstawiono wyliczenia odnoszące się do ustalonego w toku prowadzonego postępowania stanu faktycznego oraz odniesiono się do uwag przedstawionych przez pełnomocnika spółki przy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazane w zaskarżonej decyzji szczegółowe ustalenia w zakresie stanu i wskaźników zatrudnienia dotyczą następujących miesięcy: Lipiec 2003: Różnica pomiędzy deklarowanym a ustalonym w toku postępowania stanem zatrudnienia wynika z: wliczenia przez zakład do stanu zatrudnienia 2 osób (każda w pełnym wymiarze czasu pracy), w stosunku do których potwierdzono pozorne zatrudnienie (H. D., J. W.) /-2,00 et. ogółem, -2,00 et. os. niepełnosprawne/; wliczenia przez zakład do stanu zatrudnienia pani M. L. jako osoby pełnosprawnej (w związku z wygaśnięciem orzeczenia o niepełnosprawności obowiązującego do czerwca 2003 roku), podczas, gdy istniały podstawy, aby w badanym miesiącu uznać ją za osobę niepełnosprawną na podstawie kolejnego orzeczenia o niepełnosprawności (na niepełnosprawność ww. pracownika wskazuje dokumentacja kadrowo-płacowa dotycząca sierpnia 2003 roku) - wątpliwość w tym zakresie rozstrzygnięto zatem na korzyść strony /-0,75 et. os. pełnosprawne, +0,75 et. os. niepełnosprawne/. Sierpień 2003: Różnica pomiędzy deklarowanym a ustalonym w toku postępowania stanem zatrudnienia, tak jak w miesiącu lipcu 2003 roku, wynika z: wliczenia przez zakład do stanu zatrudnienia 2 osób (każda w pełnym wymiarze czasu pracy), w stosunku do których potwierdzono pozorne zatrudnienie (H, D., J. W.) /-2,00 et. ogółem, -2,00 et. os. niepełnosprawne/; wliczenia przez zakład do stanu zatrudnienia pani M. L. jako osoby pełnosprawnej (w związku z wygaśnięciem orzeczenia o niepełnosprawności obowiązującego do czerwca 2003 roku), podczas, gdy istniały podstawy, aby w badanym miesiącu uznać ją za osobę niepełnosprawną na podstawie kolejnego orzeczenia o niepełnosprawności (na niepełnosprawność ww. pracownika wskazuje dokumentacja kadrowo-płacowa dotycząca sierpnia 2003 roku) - wątpliwość w tym zakresie rozstrzygnięto zatem na korzyść strony /-0,75 et. os. pełnosprawne, +0,75 et. os. niepełnosprawne/. Styczeń 2010: Różnica pomiędzy deklarowanym a ustalonym w toku postępowania stanem zatrudnienia wynika z: wliczenia przez zakład do stanu zatrudnienia 1 osoby (w pełnym wymiarze czasu pracy), w stosunku do której potwierdzono pozorne zatrudnienie (J. W.) /-1,00 et. ogółem, -1,00 et. os. niepełnosprawne/. Kwiecień 2010: Z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ - dokonując pierwotnego wyliczenia stanu i wskaźników zatrudnienia osób niepełnosprawnych w zakładzie - nie uwzględnił osób niepełnosprawnych zatrudnionych w zakładzie w kwietniu 2010 roku, a przebywających w poszczególnych dniach miesiąca na urlopach bezpłatnych (łącznie 8 dni absencji w odniesieniu do kilku pracowników niepełnosprawnych), co doprowadziło do błędnego obliczenia stanu i wskaźników zatrudnienia w zakładzie, które w uzasadnieniu decyzji z 2 grudnia 2024 roku określone zostały następująco: W tej decyzji wskazano, że jak słusznie zauważył pełnomocnik spółki we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w miesiącu kwietniu 2010 roku, w przepisach ustawy o rehabilitacji nie istniał zapis nakazujący nieuwzględnianie do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych pracowników przebywających na urlopach bezpłatnych. Zgodnie bowiem z treścią art. 21 ust. 5, w związku z art. 28 ust. 6 ustawy o rehabilitacji (wg stanu prawnego obowiązującego w kwietniu 2010 roku), do liczby pracowników (...) nie wlicza się - jeżeli nie są to osoby niepełnosprawne - osób zatrudnionych: na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego; przebywających na urlopach wychowawczych; nieświadczących pracy w związku z odbywaniem służby wojskowej albo służby zastępczej; będących uczestnikami Ochotniczych Hufców Pracy; nieświadczących pracy w związku z uzyskaniem świadczenia rehabilitacyjnego; przebywających na urlopach bezpłatnych, których obowiązek udzielenia określają odrębne ustawy (a więc innych niż udzielane na wniosek pracownika, zgodnie z Kodeksem Pracy). Zdaniem Wojewody Małopolskiego, przepis regulujący kwestię niewliczania do stanu i wskaźników zatrudnienia osób niepełnosprawnych przebywających na urlopach bezpłatnych wprowadzony został na mocy nowelizacji ustawy z 29 października 2010 roku (Dz. U. nr 226, poz.1475) i wszedł w życie od 1 stycznia 2011 roku, nie miał zatem zastosowania do obliczania stanu i wskaźników zatrudnienia w poszczególnych miesiącach 2010 roku. W związku z powyższym należało dokonać stosownego przeliczenia stanu i wskaźników zatrudnienia w zakładzie w odniesieniu do miesiąca kwietnia 2010 roku, uzyskując następujący wynik: Różnica pomiędzy deklarowanym a ustalonym w toku postępowania stanem zatrudnienia wynika z: wliczenia przez zakład do stanu zatrudnienia 1 osoby (w pełnym wymiarze czasu pracy), w stosunku do której potwierdzono pozorne zatrudnienie (J. W.) /-1,00 et. ogółem, -1,00 et. os. niepełnosprawne/. Maj 2010: Różnica pomiędzy deklarowanym a ustalonym w toku postępowania stanem zatrudnienia wynika z: wliczenia przez zakład do stanu zatrudnienia 1 osoby (w pełnym wymiarze czasu pracy), w stosunku do której potwierdzono pozorne zatrudnienie (J. W.) /- 1,00 et. ogółem, -1,00 et. os. niepełnosprawne/; dodatkowa różnica w wysokości 0,10 etatu dotyczy natomiast stanu zatrudnienia osób pełnosprawnych i wynikać może z błędnego obliczenia stanu zatrudnienia w kontekście rozwiązania stosunku pracy z 2 pracownikami pełnosprawnymi: K. G. zakończył pracę 7 maja 2010 roku, M. S. zakończył pracę 21 maja 2010 roku /-0,10 et. ogółem, -0,10 et. os. pełnosprawne/. Powyższe ustalenia stanowią odniesienie obliczeń dokonanych na podstawie przedstawionej przez pełnomocnika spółki dokumentacji kadrowo-płacowej do stanu deklarowanego przez pracodawcę na przestrzeni lat do Starostwa Powiatowego w Myślenicach (Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie). Jak potwierdzono - różnica w poszczególnych miesiącach wynika z faktu, iż zakład na przestrzeni lat wykazywał do stanu i wskaźników zatrudnienia osoby, które faktycznie pracy nie świadczyły, co potwierdzają decyzje ZUS oraz wyroki sądów. Ustalony w wyniku przeprowadzonego postępowania stan i wskaźniki zatrudnienia różnią się od stanu deklarowanego właśnie o wartości związane z wykazywaniem tych osób w zatrudnieniu (w lipcu i sierpniu 2003 roku - 2 osoby; w styczniu, kwietniu i maju 2010 roku - 1 osoba). Niezależnie od przekazanej dokumentacji kadrowo-płacowej, na podstawie której organ odtworzył wykazy pracowników i obliczył stan oraz wskaźniki zatrudnienia, pełnomocnik spółki, przy pismach z 13 czerwca oraz 28 czerwca 2024 roku przedstawił własne wykazy oraz własne wyliczenia dotyczące wskaźników. Poniżej zestawiono ustalenia organu z deklaracją pełnomocnika spółki w odniesieniu do poszczególnych badanych miesięcy, wraz z wykazaniem ewentualnych różnic: Lipiec i sierpień 2003: Różnica w wysokości wskaźnika polega na wliczeniu przez pełnomocnika Spółki do stanu zatrudnienia P. M. (osoba pełnosprawna) w wymiarze pełnego etatu, podczas gdy z dokumentacji kadrowo-płacowej wynika, iż ww. pracownik w lipcu oraz sierpniu 2003 roku zatrudniony był w wymiarze 0,5 etatu. Wyliczenie dokonane przez organ wpływa na podwyższenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w ww. miesiącach w stosunku do deklaracji pełnomocnika i pozostaje zgodne z deklaracją zakładu z 2003 roku, przy uwzględnieniu rozbieżności wykazanych pod tabelami 4 i 5. Przedstawione powyżej wyliczenie pozostaje tym samym spójne z informacjami przekazanymi przez pełnomocnika spółki przy piśmie z 13 czerwca 2024 roku, w odniesieniu do osób, których w miesiącach lipcu 2003 roku i sierpniu 2003 roku -zdaniem pełnomocnika spółki - nie należało wliczać do wskaźnika oraz tych, których wliczać należało. Dalej potwierdzono, iż do ustalonego stanu zatrudnienia nie wliczono Ł. Z. (jako osoby zatrudnionej na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego) oraz B. M. (przebywającej w ww. miesiącu na urlopie wychowawczym), jak również H. D. i J. W. (w związku z prawomocnymi wyrokami utrzymującymi w mocy decyzje ZUS w zakresie pozorności zatrudnienia). Do stanu i wskaźników zatrudnienia osób niepełnosprawnych wliczono natomiast W. K., M. L. oraz A. S. Styczeń 2010: Różnica w wysokości wskaźnika polega na wliczeniu przez pełnomocnika spółki do stanu zatrudnienia J. S. jako pracownika niepełnosprawnego (w wymiarze pełnego etatu), podczas gdy ww. osoba w badanym okresie nie legitymowała się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, w związku z czym przez organ wliczona została do stanu zatrudnienia jako pracownik pełnosprawny, co pozostaje w zgodzie z sytuacją deklarowaną przez zakład w 2010 roku (por. tabela 6). Ustalenia dotyczące stanu i wskaźników zatrudnienia osób niepełnosprawnych w miesiącu styczniu 2010 roku pozostają w zgodzie z pozostałymi informacjami przekazanymi przez pełnomocnika spółki w odniesieniu do osób, których nie wliczono do stanu i wskaźników zatrudnienia z uwagi na przebywanie w ww. miesiącu na urlopie wychowawczym (osoby pełnosprawne: M. K., E. P., G. S., M. Ż.) oraz w odniesieniu do osoby, której nie wliczono do stanu i wskaźników zatrudnienia z uwagi na niepodleganie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym (J. W. - związku z prawomocnym wyrokiem sądu utrzymującym w mocy decyzję ZUS w zakresie pozorności zatrudnienia). Ww. ustalenia nie są tym samym zbieżne z oczekiwaniami strony w odniesieniu do sposobu wliczania do stanu i wskaźników zatrudnienia w zakładzie J. S., który w styczniu 2010 roku nie legitymował się ważnym orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, tym samym - w ocenie organu - nie mógł być wliczany do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych na podstawie przepisów ustawy o rehabilitacji. Wyjaśnienie dotyczące braku możliwości wliczania J. S. do stanu i wskaźników zatrudnienia osób niepełnosprawnych w zakładzie znajduje się w dalszej części uzasadnienia. Wyliczenie dokonane przez organ pozostaje natomiast zgodne z deklaracją zakładu z 2010 roku, przy uwzględnieniu rozbieżności wykazanych pod tabelą 6. Kwiecień 2010: Różnica w wysokości wskaźnika polega na wliczeniu przez pełnomocnika Spółki do stanu zatrudnienia J. S. jako pracownika niepełnosprawnego (w wymiarze pełnego etatu), podczas gdy ww. osoba w badanym okresie nie legitymowała się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, w związku z czym przez organ wliczona została do stanu zatrudnienia jako pracownik pełnosprawny, co pozostaje w zgodzie z sytuacją deklarowaną przez zakład w 2010 roku (por. tabela 7B). Wskazano, że dodatkowa różnica w obliczeniu polega na zdjęciu przez pełnomocnika spółki ze stanu zatrudnienia pracowników pełnosprawnych zakładu, którzy w poszczególnych dniach kwietnia 2010 roku korzystali z urlopów bezpłatnych (S. B. - 24 dni, S. G. - 3 dni, K. H. - 1 dzień, K. K. - 1 dzień, J. M. - 1 dzień, T. S. -1 dzień), udzielonych na wniosek pracownika (kod świadczenia/przerwy ZUS: 111). Powyższe działanie uznać należy za nieuprawnione, albowiem w przepisach ustawy o rehabilitacji nie funkcjonuje, jak również nie funkcjonował w 2010 roku przepis, na podstawie którego pracodawca uprawniony byłby do niewliczania do stanu zatrudnienia osób pełnosprawnych, przebywających na urlopach bezpłatnych (wynikających z przepisów Kodeksu Pracy i udzielanych na wniosek pracownika). Jak przytaczano już w treści niniejszego uzasadnienia, zgodnie z treścią art. 21 ust. 5, w związku z art. 28 ust. 6 ustawy o rehabilitacji (wg stanu prawnego obowiązującego w kwietniu 2010 roku), do liczby pracowników (...) nie wlicza się -jeżeli nie są to osoby niepełnosprawne - osób zatrudnionych: na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego; przebywających na urlopach wychowawczych; nieświadczących pracy w związku z odbywaniem służby wojskowej albo służby zastępczej; będących uczestnikami Ochotniczych Hufców Pracy; nieświadczących pracy w związku z uzyskaniem świadczenia rehabilitacyjnego; przebywających na urlopach bezpłatnych, których obowiązek udzielenia określają odrębne ustawy (a więc innych niż udzielane na wniosek pracownika, zgodnie z Kodeksem Pracy, tj. udzielanych z mocy prawa, np. w przypadku objęcia mandatu posła lub senatora). Pozostałe ustalenia dotyczące stanu i wskaźników zatrudnienia osób niepełnosprawnych w miesiącu kwietniu 2010 roku pozostają w zgodzie z informacjami przekazanymi przez pełnomocnika Spółki, w tym w odniesieniu do osób, których nie wliczono do stanu i wskaźników zatrudnienia z uwagi na przebywanie w ww. miesiącu na urlopie wychowawczym (osoby pełnosprawne: M. K., E. P., G. S., M. Ż.) oraz w odniesieniu do osoby, której nie wliczono do stanu i wskaźników zatrudnienia z uwagi na niepodleganie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym (J. W. - związku z prawomocnym wyrokiem sądu utrzymującym w mocy decyzję ZUS w zakresie pozorności zatrudnienia). Organ wskazał, że ww. ustalenia nie są tym samym zbieżne z oczekiwaniami strony w odniesieniu do sposobu wliczania do stanu i wskaźników zatrudnienia w zakładzie J. S., który w kwietniu 2010 roku nie legitymował się ważnym orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, tym samym - w ocenie organu - nie mógł być wliczany do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych na podstawie przepisów ustawy o rehabilitacji. Wyjaśnienie dotyczące braku możliwości wliczania J. S. do stanu i wskaźników zatrudnienia osób niepełnosprawnych w zakładzie znajduje się w dalszej części uzasadnienia. W zaskarżonej decyzji podano, że wyliczenie dokonane przez organ pozostaje natomiast zgodne z deklaracją zakładu z 2010 roku, przy uwzględnieniu rozbieżności wykazanych pod tabelą 7B. Maj 2010: Różnica w wysokości wskaźnika polega na wliczeniu przez pełnomocnika spółki do stanu zatrudnienia J. S. jako pracownika niepełnosprawnego (w wymiarze pełnego etatu), podczas gdy ww. osoba w badanym okresie nie legitymowała się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, w związku z czym przez organ wliczona została do stanu zatrudnienia jako pracownik pełnosprawny, co pozostaje w zgodzie z sytuacją deklarowaną przez zakład w 2010 roku (por. tabela 8B). Powód pozostałych rozbieżności pomiędzy stanem zatrudnienia ustalonym przez organ a tym przedstawionym przez pełnomocnika spółki w odniesieniu do maja 2010 roku nie jest jednoznaczny i wynikać może z faktu niewliczenia do stanu zatrudnienia w zakładzie osób pełnosprawnych przebywających w poszczególnych dniach miesiąca na urlopie bezpłatnym (za dokumentacją kadrowo-płacową: S. B. - 31 dni; S. G. - 1 dzień), udzielonym na wniosek pracownika (kod świadczenia/przerwy ZUS: 111). Powyższe działanie uznać należy za nieuprawnione, albowiem w przepisach ustawy o rehabilitacji nie funkcjonuje, jak również nie funkcjonował w 2010 roku przepis, na podstawie którego pracodawca uprawniony byłby do niewliczania do stanu zatrudnienia osób pełnosprawnych, przebywających na urlopach bezpłatnych (wynikających z przepisów Kodeksu Pracy i udzielanych na wniosek pracownika). Regulacje w tym zakresie zawarte zostały w art. 21 ust. 5 ustawy o rehabilitacji i przytoczone powyżej w części dotyczącej analizy powodów zaistniałych rozbieżności w zakresie stanu i wskaźników zatrudnienia w miesiącu kwietniu 2010 roku. Dodatkowo - jak wynika z zestawienia (struktury zatrudnienia) przekazanego przez pełnomocnika spółki przy piśmie z 28 czerwca 2024 roku - stan zatrudnienia osób pełnosprawnych w zakładzie uległ obniżeniu o 0,5 etatu z dniem 3 maja 2010 roku, a następnie o kolejne 0,5 etatu - z dniem 4 maja 2010 roku. Powyższe natomiast nie znajduje potwierdzenia w przedstawionej dokumentacji kadrowo-płacowej zakładu, pozostaje również w sprzeczności z pierwotną deklaracją zakładu na temat stanu i wskaźników zatrudnienia z 2010 roku (por. tabela 8B). Pozostałe ustalenia dotyczące stanu i wskaźników zatrudnienia osób niepełnosprawnych w miesiącu maju 2010 roku pozostają w zgodzie z informacjami przekazanymi przez pełnomocnika spółki w odniesieniu do osób, których nie wliczono do stanu i wskaźników zatrudnienia z uwagi na przebywanie w ww. miesiącu na urlopie wychowawczym (osoby pełnosprawne: M. K., G. S., M. Ż.) oraz w odniesieniu do osoby, której nie wliczono do stanu i wskaźników zatrudnienia z uwagi na niepodleganie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym (J. W. - związku z prawomocnym wyrokiem sądu utrzymującym w mocy decyzję ZUS w zakresie pozorności zatrudnienia), co uzasadnia różnicę pomiędzy ujętym w tabeli 86 stanem deklarowanym a stanem ustalonym, przy czym brak jest możliwości precyzyjnego odniesienia się do wynikającej z przedstawionego zestawienia dodatkowej różnicy w ustalonym stanie zatrudnienia osób pełnosprawnych (różnica 0,10 etatu). Ww. ustalenia nie są tym samym zbieżne z oczekiwaniami strony w odniesieniu do sposobu wliczania do stanu i wskaźników zatrudnienia w zakładzie J. S., który w maju 2010 roku nie legitymował się ważnym orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, tym samym - w ocenie organu - nie mógł być wliczany do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych na podstawie przepisów ustawy o rehabilitacji. Wyjaśnienie dotyczące braku możliwości wliczania J. S. do stanu i wskaźników zatrudnienia osób niepełnosprawnych w zakładzie znajduje się w dalszej części uzasadnienia. Rozbieżność pomiędzy ustaleniami organu a danymi przedstawionymi przez pełnomocnika spółki dotyczy przede wszystkim braku wliczania przez zakład do stanu zatrudnienia osób pełnosprawnych przebywających na urlopach bezpłatnych (urlopy udzielone na podstawie Kodeksu Pracy - na wniosek pracownika) - dotyczy miesięcy kwiecień i maj 2010 roku, jak również wliczania przez zakład do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych - w miesiącach: styczeń, kwiecień oraz maj 2010 roku – J. S., który w analizowanym okresie nie posiadał ważnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Analiza dostępnej dokumentacji -w tym dokumentacji kadrowo-płacowej, wytworzonej przez zakład w oparciu o wiedzę dostępną w momencie jej tworzenia (m.in. w oparciu o obowiązujące umowy o pracę oraz przedstawione pracodawcy orzeczenia o niepełnosprawności), przy uwzględnieniu osób, które faktycznie w zakładzie pracy nie świadczyły - pokazuje, że w poszczególnych miesiącach wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych kształtował się na poziomie poniżej ustawowego minimum, który dla badanych miesięcy wynosił 40%. Pierwszym miesiącem, w którym średniomiesięczny wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych nie osiągnął wymaganego poziomu, był styczeń 2010 roku - ww. wskaźnik wyniósł wówczas 39,951%. Wskaźnik nie osiągnął również wymaganego minimum w kwietniu 2010 roku (39,378%) oraz maju 2010 roku (39,831%). Analiza dokumentacji kadrowo-płacowej dotycząca badanych miesięcy, w zestawieniu z dostępnymi deklaracjami pracodawcy na temat stanu i wskaźników zatrudnienia w poszczególnych miesiącach (deklaracje składane do PCPR w Myślenicach), umożliwiła odtworzenie wykazu pracowników pełnosprawnych i niepełnosprawnych zakładu w badanych miesiącach, co umożliwiło opracowanie struktury zatrudnienia w zakładzie oraz dokładne obliczenie stanu i wskaźników zatrudnienia. Obliczenia organu w powyższym zakresie pozostawały zgodne z deklaracjami zakładu przekazywanymi w ramach prowadzonej sprawozdawczości do Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Myślenicach, z uwzględnieniem różnicy, dotyczącej osób które pierwotnie wykazywane były jako pracownicy zakładu, lecz faktycznie w zakładzie pracy nie świadczyły. W toku postępowania administracyjnego, pismem z 23 sierpnia 2024 roku, pełnomocnik spółki przedstawił dodatkowe wyjaśnienie, ujawniające nieznaną dotąd okoliczność w sprawie, dotyczącą wliczania do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych J. S. - pracownika zakładu wykazywanego dotąd jako osoba pełnosprawna W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podkreślono, że J. S. figuruje w dokumentacji kadrowo-płacowej w badanym okresie jako osoba pełnosprawna. Również jako osoba pełnosprawna wykazywany był w dokumentacji dotyczącej stanu i wskaźników zatrudnienia w poszczególnych miesiącach, tj. w kolejnych deklaracjach dotyczących stanu zatrudnienia składanych przez Spółkę. Fakt wliczania J. S. w badanym okresie do grupy pracowników pełnosprawnych potwierdzały również przygotowane przez zakład wykazy pracowników pełnosprawnych i niepełnosprawnych, które dotyczyły analizowanych uprzednio w sposób szczegółowy w toku prowadzonego postępowania miesięcy: luty 2003 roku oraz grudzień 2010 roku. W obydwu ww. zestawieniach, J. S. figuruje jako osoba pełnosprawna, zatrudniona w zakładzie od 4 kwietnia 1995 roku. Pełnomocnik spółki pismem z 23 sierpnia 2024 roku poinformował natomiast, iż "Pan J. S. figuruje w dokumentacji kadrowo-płacowej z tamtego okresu jako osoba pełnosprawna, gdyż nie przedstawił Spółce orzeczenia o niepełnosprawności obejmującego przedmiotowe miesiące. Z posiadanych przez spółkę orzeczeń jednoznacznie natomiast wynika, że pracownik ten pozostawał osobą niepełnosprawną przez cały rok 2010. Z orzeczenia wydanego w 2005 r. na okres do 30 czerwca 2008 r. wynika, że niepełnosprawność p. S. datuje się od 2003 r. Identyczne wskazanie znajduje się w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności z 27 sierpnia 2015 r. (od 51. roku życia, a zatem od 2003 r). Nie ulega więc wątpliwości, że p. J. S. pozostawał osobą niepełnosprawną również w styczniu, kwietniu i maju 2010 r. Jak bowiem stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 23 października 2007 r, P 28/07 "orzeczenie o niepełnosprawności ma charakter konstytutywny. Wynika z niego zarówno to, że wskazana w nim osoba jest niepełnosprawna, jak i to, od kiedy ta niepełnosprawność występuje". Pełnomocnik spółki przedstawiając powyższe wyjaśnienie zwrócił również uwagę, iż w analizowanym okresie nie obowiązywał żaden przepis prawa, który precyzowałby od którego momentu osobę niepełnosprawną można lub należy wliczać do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych. W szczególności brak było regulacji pozwalających przyjąć, że momentem takim był dzień przedstawienia pracodawcy orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Adekwatne przepisy wprowadzone zostały ustawą o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw z dnia 29 października 2010 r. (Dz.U. Nr 226, poz. 1475), która wprowadziła do ustawy regulujący tę kwestię art. 2a, z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2011 roku. Z uwagi na brak regulacji w powyższym zakresie, w orzecznictwie ukształtował się jasny pogląd, potwierdzający iż (do dnia 31 grudnia 2010 roku) dla uznania przez pracodawcę danej osoby za niepełnosprawną wystarczającym jest posiadanie przez tego pracownika orzeczenia o niepełnosprawności. Bez znaczenia pozostawało przy tym, kiedy pracownik przedstawił to orzeczenie pracodawcy. Pełnomocnik spółki, dokumentując opisane powyżej okoliczności, przedstawił następnie przy piśmie z 24 września 2024 roku kopie orzeczeń o stopniu niepełnosprawności pana J. S.: - orzeczenie z 7.06.2005 r. - o lekkim stopniu niepełnosprawności (przyczyna: 05-R, 07-S), wydane okresowo do 30.06.2008 r. (ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 21.04.2005 r.; niepełnosprawność datuje się od 2003 r.); - orzeczenie z 5.07.2012 r. - o lekkim stopniu niepełnosprawności (przyczyna: 05-R), wydane okresowo do 31.07.2015 r. (ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 17.05.2012 r.; niepełnosprawność datuje się od 2003 r); - orzeczenie z 27.08.2015 r. - o lekkim stopniu niepełnosprawności (przyczyna: 05-R, 07-S), wydane na stałe (ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 17.05.2012 r.; niepełnosprawność datuje się od 51-go roku życia, a więc od 2003 r.). Wojewoda zwrócił uwagę, że - pomimo iż z treści tych orzeczeń wynika, że J. S. od 2003 roku pozostawał osobą niepełnosprawną, to przedstawione orzeczenia nie pozwalają na określenie ustalonego stopnia niepełnosprawności w okresach innych niż te, na które zostały wydane. Oznacza to, że ww. pracownik w okresie od 1 lipca 2008 roku do 5 lipca 2012 roku nie legitymował się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności (orzeczeniem o niepełnosprawności), pozwalającym na zaliczenie go do pracowników niepełnosprawnych zakładu, abstrahując od faktu, iż w tamtym okresie pracodawca nie posiadał wiedzy na temat niepełnosprawności pracownika, co potwierdzone zostało w dokumentacji kadrowo-płacowej zakładu, jak również w składanych przez zakład deklaracjach na temat stanu i wskaźników zatrudnienia. Kwestie dotyczące ustalania stanu i wskaźników zatrudnienia osób niepełnosprawnych reguluje ustawa o rehabilitacji. Zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w 2010 roku (art. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych z 27 sierpnia 1997 roku - t.j. z 18 stycznia 2008 roku Nr 14, poz. 92): "Ustawa dotyczy osób, których niepełnosprawność została potwierdzona orzeczeniem: 1) o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności określonych w art. 3 (red. Ustala się trzy stopnie niepełnosprawności, które stosuje się do realizacji celów określonych ustawą: znaczny, umiarkowany, lekki) lub 2) o całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy na podstawie odrębnych przepisów, lub 3) o niepełnosprawności, wydanym przed ukończeniem 16 roku życia - zwanych dalej "osobami niepełnosprawnymi". Wojewoda Małopolski zaznaczył, że z uwagi na to, iż w analizowanym okresie niepełnosprawność pracownika nie została potwierdzona na mocy któregokolwiek z orzeczeń, o których mowa powyżej, brak jest możliwości wliczania ww. pracownika do stanu i wskaźników zatrudnienia w zakładzie w 2010 roku, zgodnie z obowiązującymi przepisami. W toku prowadzonego postępowania spółka poinformowała dodatkowo, iż z dniem 1 stycznia 2019 roku zaprzestała spełniania warunku określonego w art. 28 ust. 1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, a dotyczącego zapewnienia niepełnosprawnym pracownikom zakładu specjalistycznej opieki medycznej, poradnictwa i usług rehabilitacyjnych. Pracodawca potwierdził tę informację przy piśmie z 13 listopada 2023 roku, prostując ją następnie pismem z 17 listopada 2023 roku (wpływ do Urzędu: 27 listopada 2023 roku). Przedmiotem sprostowania była korekta daty zaprzestania spełniania warunku dotyczącego zapewnienia niepełnosprawnym pracownikom zakładu opieki medycznej. Zaprzestanie spełniania ww. warunku zakład określił na dzień: 31 grudnia 2018 roku. Powyższa informacja została włączona do akt postępowania, jako jedna z przesłanek stwierdzenia utraty statusu zakładu pracy chronionej. Wskazana w ww. pismach okoliczność pozostaje jednak bez znaczenia, w kontekście stwierdzonego zaprzestania spełniania warunku, o którym mowa w art. 28 ust.1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, od 1 stycznia 2010 roku. W podsumowaniu organ zaznaczył, że w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, iż w spółce, posiadającej od 1 stycznia 1998 roku status zakładu pracy chronionej, na przestrzeni lat dochodziło do nieprawidłowości, polegających na nieuprawnionym zawyżaniu wskaźnika dotyczącego zatrudnienia w zakładzie osób niepełnosprawnych, co potwierdzają ustalenia poczynione w tym zakresie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a potwierdzone następnie w toku kontroli sądowej wydanych rozstrzygnięć. Pracodawca, posiadający status zakładu pracy chronionej korzystający z tego tytułu z określonych przywilejów, musi wywiązywać się z obowiązków prawnych stanowiących podstawę do zwolnienia go z określonych ciężarów publicznych, jak również do objęcia go pomocą publiczną (np. w postaci dofinansowań do wynagrodzeń pracowników), tymczasem ustalono, że pracodawca nie wywiązał się z nałożonego na niego warunku. Zauważyć jednocześnie należy, iż działanie pracodawcy, polegające na wykazywaniu zatrudniania osób, którym w rzeczywistości nie powierzano pracy, miało charakter trwały, nie zaś jednorazowy i okazjonalny, jak również było działaniem świadomym, co potwierdzają ustalenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, poczynione w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego. Dodatkowo wskazano, że organy administracji, pozyskujące informacje na temat stanu i wskaźników zatrudnienia w zakładzie w związku z posiadaniem przez zakład statusu zakładu pracy chronionej, wprowadzane były w błąd, a przedstawiane dane na ten temat nie obrazowały stanu rzeczywistego. Przeprowadzane w zakładzie kontrole wykazały, że prowadzona przez zakład dokumentacja potwierdzała formalnie spełnienie warunków, o których mowa powyżej. Dodatkowy materiał dowodowy, zgromadzony w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego, wskazuje jednak na to, że dokumentacja ta w rzeczywistości nie odpowiadała stanowi faktycznemu, a zatrudnianie poszczególnych osób w zakładzie faktycznie nie miało miejsca, co wiązało się - jak udowodniono wyżej - z rzeczywistym niespełnieniem przez zakład jednego z podstawowych warunków, uprawniających do posiadania statusu zakładu pracy chronionej. Na podstawie ww. ustaleń stwierdzono, iż za pierwszy dzień niespełnienia warunku, o którym mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, uznać należy dzień 1 stycznia 2010 roku, gdyż w miesiącu styczniu 2010 roku wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych wyniósł: 39,951%. We wniosku z 31 grudnia 2024 roku o ponowne rozpatrzenie sprawy pełnomocnik spółki zawarł uwagi dotyczące niewłaściwego zastosowania prawa materialnego (tu przepisów ustawy o rehabilitacji) oraz naruszenie poszczególnych przepisów postępowania (art. 21 ust. 5 oraz art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji). Odnosząc się do przedstawionych uwag organ uwzględnił wskazanie zakładu dotyczące błędnego zastosowania art. 21 ust. 5 ustawy o rehabilitacji, dokonując korekty w wyliczeniach dotyczących stanu i wskaźników zatrudnienia osób niepełnosprawnych w poszczególnych miesiącach. Zgodnie z treścią art. 21 ust. 5, w związku z art. 28 ust. 6 ustawy o rehabilitacji (wg stanu prawnego obowiązującego w 2010 roku), do liczby pracowników (...) nie wlicza się - jeżeli nie są to osoby niepełnosprawne - osób zatrudnionych: na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego; przebywających na urlopach wychowawczych; nieświadczących pracy w związku z odbywaniem służby wojskowej albo służby zastępczej; będących uczestnikami Ochotniczych Hufców Pracy; nieświadczących pracy w związku z uzyskaniem świadczenia rehabilitacyjnego; przebywających na urlopach bezpłatnych, których obowiązek udzielenia określają odrębne ustawy (a więc innych niż udzielane na wniosek pracownika, zgodnie z Kodeksem Pracy). Korekty w tym zakresie dokonano tym samym w odniesieniu do osób niepełnosprawnych zatrudnionych w kwietniu i maju 2010 roku, w odniesieniu do których nie istniała podstawa prawna do wyłączenia ich ze stanu zatrudnienia w zakładzie w ww. miesiącach. Nie dokonano jednocześnie sugerowanej przez pełnomocnika spółki korekty w odniesieniu do zatrudnionych w ww. miesiącach pracowników pełnosprawnych (niebędących osobami niepełnosprawnymi). Sugestia dotycząca wyłączenia ze stanu zatrudnienia pracowników pełnosprawnych przebywających na urlopach bezpłatnych (udzielanych na wniosek pracownika, zgodnie z kodeksem pracy) nie znajduje bowiem podstawy prawnej w kontekście przytoczonej powyżej treści art. 21 ust. 5 ustawy o rehabilitacji. W przedstawionych uwagach pełnomocnik spółki nie zgodził się również ze sposobem ustalania stanu i wskaźników zatrudniania osób niepełnosprawnych, w którym J. S. wliczony został do stanu zatrudnienia w miesiącach styczeń, kwiecień oraz maj 2010 roku jako osoba pełnosprawna, gdyż w ocenie spółki powinien on być kwalifikowany w ww. miesiącach jako pracownik niepełnosprawny (zarzut błędnego zastosowania art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy), organ nie znalazł jednak podstaw do dokonania korekty w powyższym zakresie. Ponieważ w analizowanym okresie niepełnosprawność pracownika nie została potwierdzona na mocy ważnego w tym czasie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (lub innego równoważnego orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność), brak jest możliwości wliczania J. S. do stanu i wskaźników zatrudnienia osób niepełnosprawnych w zakładzie w 2010 roku, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Powyższe ustalenia miały wpływ na ustalenie stanu faktycznego w zakresie stanu i wskaźników zatrudnienia w zakładzie, czemu dano wyraz w wyliczeniach szczegółowych, przedstawionych w głównej części uzasadnienia. Organ wskazał również, że półka nie przedstawiła jednocześnie nowych dowodów w sprawie, mogących mieć wpływ na ustalenie stanu faktycznego w sposób odmienny, niż opisany w niniejszej decyzji i jej uzasadnieniu. Na powyższą decyzję Wojewody Małopolskiego z 4 lutego 2025 r., w piśmie z 17 marca 2025 r. skargę do WSA w Krakowie wniosła spółka reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. W skardze zarzucono naruszenie przepisów: 1.prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 30 ust. 3 w zw. z art. 28 ust 1 pkt 1 i z art. 1 Ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 1 stycznia 2010 r. (t.j. Dz.U. z 2008 r, Nr 14, poz. 92 ze zm.; dalej: Ustawa) poprzez ich błędną wykładnię, niezgodną z art. 1 i art. 2 ust. 1 lit. b) Dyrektywy Rady 2000/78AA/E z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy (Dz.Urz.UE.L 2000 Nr 303, str. 16; dalej: Dyrektywa), skutkującą wyłączeniem ze stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych pracownika J. S., pomimo że fakt jego niepełnosprawności w analizowanym okresie pozostaje bezsporny i wynika z orzeczeń posiadanych przez Skarżącą, co prowadzi do dyskryminacji pracownika i narusza zasadę równego traktowania; 2.postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i art. 8 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; zwany dalej KPA) poprzez nieuwzględnienie przy rozpoznaniu sprawy indywidualnych okoliczności, w szczególności faktu, że niepełnosprawność pracownika J. S. w analizowanym okresie została potwierdzona w trzech orzeczeniach przedłożonych skarżącej. Z uwagi na powyższe naruszenia strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 4 lutego 2025 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z 2 grudnia 2024 r. i umorzenie postępowania w sprawie. Ponadto wniosła o zasądzenie od Wojewody Małopolskiego na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zarzuty zostały rozwinięte w uzasadnieniu skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja z 2 grudnia 2024 r., nie naruszają przepisów prawa w stopniu dającym podstawy do ich uchylenia. Zgodnie z art. 30 ust. 3 i art. 30 ust. 3a ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2024 r, poz. 44 ze zm.), w skrócie ustawy o rehabilitacji, wojewoda podejmuje decyzję stwierdzającą utratę przyznanego statusu zakładu pracy chronionej lub zakładu aktywności zawodowej w razie niespełniania warunków lub obowiązków, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1-3 lub art. 33 ust. 1 lub 3 pkt 1 lub odpowiednio art. 28 ust. 1 pkt 1-3, art. 29 lub art. 30 ust. 2b, z dniem zaprzestania spełniania jakiegokolwiek z tych warunków lub obowiązków. Od decyzji, o których mowa w ust. 1-3, pracodawcy przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do wojewody. Z kolei jak wynika z art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2010 r., pracodawca prowadzący działalność gospodarczą przez okres co najmniej 12 miesięcy, zatrudniający nie mniej niż 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy i osiągający wskaźniki zatrudnienia osób niepełnosprawnych, o których mowa w pkt 1, przez okres co najmniej 6 miesięcy, uzyskuje status pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej, jeżeli: 1) wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych wynosi: a) co najmniej 40 %, a w tym co najmniej 10 % ogółu zatrudnionych stanowią osoby zaliczone do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, albo b) co najmniej 30 % niewidomych lub psychicznie chorych, albo upośledzonych umysłowo zaliczonych do znacznego albo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności; (...). W wyniku ustaleń dokonanych przez organ stwierdzono, że pierwszym miesiącem, w którym średniomiesięczny wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w spółce nie osiągnął wymaganego poziomu był w styczeń 2010 r., ww. wskaźnik wyniósł wówczas 39, 951%. Wskaźnik ten nie osiągnął również wymaganego minimum w kwietniu 2010 r. (39, 378 %) oraz w maju 2010 r. (39, 831 %). Strona skarżąca nie spełniła zatem wymogu zatrudnienia osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym i umiarkowanym w taki sposób, aby wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych wynosił co najmniej 40%, jak również alternatywnego warunku zatrudnienia co najmniej 30% niewidomych lub psychicznie chorych, albo upośledzonych umysłowo zaliczonych do znacznego albo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Kwestią sporną w tej sprawie było to, czy organ administracyjny prawidłowo nie wliczył pracownika J. S. do stanu i wskaźników zatrudnienia w ww. zakładzie. W tym miejscu przypomnieć należy, że strona skarżąca za pismem z 24 września 2024 roku przedstawiła kopie orzeczeń o stopniu niepełnosprawności J. S.: - orzeczenie z 7.06.2005 r. - o lekkim stopniu niepełnosprawności (przyczyna: 05-R, 07-S), wydane okresowo do 30.06.2008 r. (ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 21.04.2005 r.; niepełnosprawność datuje się od 2003 r.); - orzeczenie z 5.07.2012 r. - o lekkim stopniu niepełnosprawności (przyczyna: 05-R), wydane okresowo do 31.07.2015 r. (ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 17.05.2012 r.; niepełnosprawność datuje się od 2003 r); - orzeczenie z 27.08.2015 r. - o lekkim stopniu niepełnosprawności (przyczyna: 05-R, 07-S), wydane na stałe (ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 17.05.2012 r.; niepełnosprawność datuje się od 51-go roku życia, a więc od 2003 r.). Podkreślenia też wymaga, że pracownik J. S.: - w okresie od 1 lipca 2008 roku do 5 lipca 2012 roku nie legitymował się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności (orzeczeniem o niepełnosprawności), pozwalającym na zaliczenie go do pracowników niepełnosprawnych zakładu, - pracodawca nie posiadał wiedzy na temat niepełnosprawności pracownika, co potwierdzone zostało w dokumentacji kadrowo-płacowej zakładu, jak również w składanych przez zakład deklaracjach na temat stanu i wskaźników zatrudnienia. Na rozprawie w dniu 13 stycznia 2026 r. pełnomocnik spółki wyjaśnił, że "w spornym 2010 r. spółka nie była w posiadaniu orzeczenia o niepełnosprawności Pana S. co nakazywało wówczas postrzegać tą osobę jako pełnosprawną, niemniej jednak osoba ta była niepełnosprawna co wynika z później wydanego orzeczenia" (k. 77 a.s.). W toku postępowania administracyjnego, strona skarżąca w piśmie z 23 sierpnia 2024 r. (k. 2329 a.a.) wskazała, że "Pan J. S. figuruje natomiast w dokumentacji kadrowo-płacowej z tamtego okresu jako osoba pełnosprawna, gdyż nie przedstawił Spółce orzeczenia o niepełnosprawności obejmującego przedmiotowe miesiące". Zatem co jest istotne, pracownik ten był traktowany przez pracodawcę - stronę skarżącą - jako osoba pełnosprawna, bowiem w 2010 r. nie legitymował się on orzeczeniem o niepełnosprawności i nie był zaliczony przez stronę skarżącą do pracowników niepełnosprawnych, był zatem traktowany jako pracownik pełnosprawny. Powyższe ustalenia wynikają z akt sprawy i wprost zostały przyznane przez pełnomocnika strony skarżącej na rozprawie i ww. piśmie procesowym. W tym miejscu przypomnieć należy, że nadrzędnym celem ustawy o rehabilitacji jest pomoc niepełnosprawnym, którzy powinni być zatrudnieni w warunkach uwzgledniających ich potrzeby. Pracodawca, który w zamian za wykonywanie zadań publicznych korzysta z przywilejów, musi wywiązywać się z obowiązków prawnych stanowiących podstawę do zwolnienia go z konkretnych ciężarów publicznych (tak wyrok NSA z dnia 23 lutego 2010r., II GSK 389/09, Lex nr 785763, wyr. NSA z 31.10.2019r., sygn. akt II GSK 2926/17 ). Zatem powyższy cel ustawy w tym przypadku się nie ziścił, bowiem pracownik J. S. pozostawał w zatrudnieniu w 2010 r. jako osoba pełnosprawna. Hipotetycznie można by rozważyć wariant, w którym pracownik J. S. byłby uznawany i traktowany przez skarżącą spółkę jak pracownik niepełnosprawny. Tytułem wyjaśnienia tej kwestii należy wspomnieć, że definicję osoby niepełnosprawnej w rozumieniu ustawy o rehabilitacji zawiera dodany do tej ustawy z dniem 1 stycznia 2011 r. przepis art. 2a ust. 1 ustawy o rehabilitacji (przepis ten zatem nie miał zastosowania w tej sprawie). W przepisie tym precyzyjnie określono, iż osobę niepełnosprawną wlicza się do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych począwszy od dnia przedstawienia pracodawcy orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność. Przed tym dniem w praktyce stosowania prawa definicja osoby niepełnosprawnej, wyprowadzana wobec braku tej definicji z art. 1 ustawy o rehabilitacji, miała szeroki zakres, gdyż za osobę niepełnosprawną w rozumieniu tej ustawy była uznawana osoba, u której stwierdzono niepełnosprawność, nawet wówczas gdy na dany moment nie legitymowała się ona aktualnym orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, choćby z uwagi na upływ terminu ważności dotychczasowego orzeczenia. Zgodnie z jednym z poglądów przedstawianych w orzecznictwie, jeśli zatem w późniejszym czasie osoba taka przedstawiła pracodawcy aktualne orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, a z orzeczenia tego wynikało, iż jej niepełnosprawność jest datowana wstecz, to pracodawca zachowywał uprawnienie do wliczenia takiej osoby do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych i wszelkie wynikające z faktu zatrudniania osoby niepełnosprawnej prawem określone przywileje. Odnotować też trzeba, że na gruncie regulacji ustawy o rehabilitacji przed 1 stycznia 2011 r. w zakresie zatrudniania pracowników niepełnosprawnych i wpłat na Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych prezentowany był w judykaturze i doktrynie także pogląd, że "brak przedłożenia orzeczenia o niepełnosprawności uniemożliwia zawarcie stosunku pracy z osobą niepełnosprawną, mimo iż osoba ta może być faktycznie niepełnosprawna. Jeżeli osoba była zatrudniona jako pełnosprawna, na zasadach ogólnych, nie można żądać zmiany jej statusu za okres wcześniejszy, gdyż według ówczesnych okoliczności była osobą zatrudnioną prawidłowo" (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 września 2005 r. o sygn. akt III SA/Wa 910/05, opubl.j.w.; M. Włodarczyk (w]: M. Włodarczyk, E. Bielak-Jomaa, E. Staszewska, T. Wrocławska - Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych. Komentarz do art. 2a, WK 2015)" – tak wyrok NSA z dnia 22 listopada 2018 r., II FSK 3358/16, Lex nr 2611313. WSA w obecnym składzie ten pogląd przyjmuje za własny, z uwagi na to, że koresponduje on z nadrzędnym celem ustawy o rehabilitacji, jakim jest pomoc niepełnosprawnym, którzy powinni być zatrudnieni w warunkach uwzgledniających ich potrzeby. Sąd w całości popiera też stanowisko NSA zawarte w wyroku z dnia 22 listopada 2018 r., sygn. akt II FSK 3358/16, który dotyczy tożsamych, spornych kwestii, co rozpatrywane w przedmiotowej sprawie. Sąd II instancji w uzasadnieniu tego wyroku wskazał, że "z przepisu art. 21 ust. 1 ustawy o rehabilitacji wynika, iż to "zobowiązanie powstaje z chwilą zatrudnienia odpowiedniej ilości osób, czyli z chwilą zaistnienia okoliczności powodujących powstanie obowiązku wpłat, a wysokość zobowiązania zależy od rzeczywistego zatrudnienia osób niepełnosprawnych (...). Ustawodawca uzależnił wysokość oraz istnienie wpłaty (ustęp 2) na Funduszu od rzeczywistego zatrudnienia osób niepełnosprawnych, czyli zgodnego z rzeczywistością pozostawania w stosunku pracy osób z orzeczeniem o niepełnosprawności. Stosunek pracy, o którym mowa w ustawie, pracodawca zawiera lub zmienia z osobą niepełnosprawną, czyli osobą o orzeczonej niepełnosprawności i obie strony są świadome istnienia niepełnosprawności pracownika. Wynika to z okazanego orzeczenia, złożonego następnie do akt osobowych. Brak przedłożenia orzeczenia o niepełnosprawności uniemożliwia zawarcie stosunku pracy z osobą niepełnosprawną, mimo iż osoba ta może być faktycznie niepełnosprawna. Jeżeli osoba była zatrudniona jako pełnosprawna, na zasadach ogólnych, nie można żądać zmiany jej statusu za okres wcześniejszy, gdyż według ówczesnych okoliczności była osobą zatrudnioną prawidłowo" (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 września 2005 r. o sygn. akt III SA/Wa 910/05, opubl. j.w.; M. Włodarczyk [w]: M. Włodarczyk, E. Bielak-Jomaa, E. Staszewska, T. Wrocławska - Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych. Komentarz do art. 2a, WK 2015). W związku z tym nietrafna jest argumentacja pełnomocnika skarżącej, że nie jest istotny charakter, w jakim dana osoba została zatrudniona, tj. czy została zatrudniona jako osoba niepełnosprawna, czy też pracownik pełnosprawny. Sąd pierwszej instancji nie dokonał zatem błędnej wykładni art. 21 ust. 1 i 2 ustawy o rehabilitacji stwierdzając, że przepis ten odnosi się do rzeczywistego zatrudnienia osób niepełnosprawnych, a więc takiego zatrudnienia osób, o których niepełnosprawności świadomość mają zarówno pracownicy, jak i pracodawca." Rozpatrując przedmiotową sprawę Sąd miał na uwadze również stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone na tle stosowania art. 30 ust. 3 ustawy o rehabilitacji, z którego wynika, że decyzja wydawana na podstawie tego przepisu ma charakter decyzji związanej a Wojewoda pozbawiony jest możliwości korzystania z uznania administracyjnego. Naczelny Sąd wskazał bowiem, że status zakładu pracy chronionej podlega stałej weryfikacji przez uprawnione organy administracji publicznej (art. 30 ust. 3b i 3c ustawy). Niezależnie od ustawowo nakazanych kontroli ustawodawca zobowiązał prowadzącego zakład pracy chronionej do informowania wojewody o każdej zmianie dotyczącej spełnienia warunków i realizacji obowiązków, o których mowa w art. 28 i art. 33 ust. 1 i 3, w terminie 14 dni od daty tej zmiany, oraz przedstawiania wojewodzie półrocznych informacji, dotyczących spełniania tych warunków (art. 30 ust. 4 ustawy). Wskazanym w ustawie obowiązkom odpowiadają stosowne uprawnienia. Przedsiębiorca prowadzący zakład pracy chronionej w stosunku do tego zakładu jest zwolniony z wymienionych w ustawie ciężarów publicznych (art. 31 ustawy). Pracodawcy zatrudniający osoby niepełnosprawne, wykonujący zadania publiczne ciążące na państwie z mocy art. 69 Konstytucji RP, z tytułu wykonywania tych zadań są zwolnieni z ciężarów publicznych wówczas, gdy spełniają warunki prawne wymagane do uzyskania statusu zakładu pracy chronionej. Pracodawca prowadzący zakład pracy chronionej ma prawny obowiązek informowania wojewody o każdej zmianie dotyczącej warunków, o których mowa w art. 28 omawianej ustawy, a także jest zobligowany do przedstawiania półrocznych informacji dotyczących spełnienia tych warunków. Gdy z różnych powodów pracodawca przestał spełniać warunki określone w art. 28 ust. 1 pkt 1-3 powyższej ustawy, traci uprawnienia do legitymowania się statusem zakładu pracy chronionej i wówczas wojewoda, stosownie do art. 30 ust. 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej, wydaje decyzję stwierdzającą utratę przyznanego statusu zakładu pracy chronionej z dniem zaprzestania spełniania któregokolwiek z tych warunków. Warto przy tym zauważyć, że w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 lutego 2006 r. sygn. akt P 25/06 (OTK-A 2007, nr 2, poz. 09) skład orzekający stwierdził: "(...) w sytuacji naruszenia warunku prowadzenia takiego zakładu, właściwy organ administracji publicznej pozbawia przedsiębiorcę statusu zakładu pracy chronionej, i to ze skutkiem wstecznym, tj. od dnia zaprzestania spełniania jakiegokolwiek z warunków lub obowiązków (art. 30 ust. 3 ustawy)". Naczelny Sąd uznał, że przy wykładni art. 30 ust. 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej istotny jest podział decyzji administracyjnych: na decyzje związane i decyzje uznaniowe. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności takie jak przyczyny niespełnienia warunków zakładu pracy chronionej, jak i faktyczne skutki utraty tego rodzaju statusu nie mają znaczenia prawnego. Z treści art. 30 ust. 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej bowiem wynika wprost, że niespełnianie warunków określonych w art. 28 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy obliguje wojewodę do wydania decyzji stwierdzającej utratę statusu zakładu pracy chronionej. Decyzja stwierdzająca utratę statusu zakładu pracy chronionej nie jest sankcją stosowaną wobec pracodawcy, lecz konsekwencją niedopełniania warunków umożliwiających zatrudnienie osób niepełnosprawnych w zgodzie z przepisami. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego takie uregulowanie służy nadrzędnemu celowi ustawy, jakim jest pomoc niepełnosprawnym, którzy powinni być zatrudnieni w warunkach uwzględniających ich potrzeby. Pracodawca, który w zamian za wykonywanie zadań publicznych korzysta z przywilejów, musi wywiązywać się z obowiązków prawnych stanowiących podstawę do zwolnienia go z konkretnych ciężarów publicznych. NSA uwzględnił przy tym, że utrata statusu zakładu pracy chronionej (a więc uprzywilejowanej pozycji pracodawcy) nie ma, co do zasady, charakteru nieodwracalnego, gdyż stosownie do art. 30 ust. 2c omawianej ustawy usunięcie stanu niezgodnego z prawem umożliwia uzyskanie statusu zakładu pracy chronionej z dniem ponownego spełnienia warunków (tak wyrok NSA z 23 lutego 2010 r., II GSK 389/09, ONSAiWSA 2011, nr 2, poz. 44, zob. również wyrok NSA z 31 października 2019 r., II GSK 2926/17, LEX nr 2750463). Sąd nie stwierdził w kontrolowanej sprawie naruszenia przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Zarzuty zawarte w skardze uznano za bezzasadne ze względu na przytoczoną powyżej argumentację. Wojewoda odniósł się w zaskarżonej decyzji do zarzutów, przedstawionych przez stronę skarżącą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, przedstawiając wyczerpującą w tym zakresie argumentację. Zdaniem Sądu, uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi, stawiane przez art. 107 § 3 k.p.a. Z przedstawionych powyżej przyczyn Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło