III SA/Kr 672/25
WyrokWSA w Krakowie2025-11-04
Skład orzekający: Katarzyna Marasek-Zybura, Jakub Makuch, Magdalena Gawlikowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo oceniły przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy SENT, uwzględniając interes publiczny w kontekście incydentalnego uchybienia formalnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy nie dokonały wyczerpującego ustalenia i oceny okoliczności faktycznych mających znaczenie dla przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na interes publiczny. Stwierdzenie braku podstaw do odstąpienia od kary zostało uznane za przedwczesne, gdyż organy nie rozważyły należycie, czy wymierzenie kary leży w interesie publicznym, biorąc pod uwagę charakter uchybienia, jego incydentalność i brak znamion celowego działania lub lekceważenia obowiązków.Stan faktyczny
W sprawie nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za naruszenie art. 10a ust. 1 ustawy SENT, polegające na braku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu w trakcie przewozu słodu jęczmiennego z terytorium Słowacji do Polski. Skarżący argumentował, że brak transmisji danych trwał krótko (22 minuty), został usunięty przed kontrolą, a jego działanie nie miało wpływu na prawidłowość przewozu i nie było celowe. Organy uznały jednak, że nie nastąpiła niesprawność lokalizatora w rozumieniu art. 10c ust. 1 ustawy, lecz kierowca nie włączył urządzenia w wymaganym czasie, co spowodowało niewykonanie obowiązku z art. 10a ust. 1 ustawy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) Sędziowie: WSA Jakub Makuch Asesor WSA Magdalena Gawlikowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 listopada 2025 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 27 lutego 2025 r. Nr 1201-IOC.4823.1.2025 w przedmiocie kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie na rzecz skarżącego K. P. 400 zł (słownie: czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 27 lutego 2025 r. znak: 1201-IOC.4823.1.2025 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (dalej: DIAS), na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U z 2025 r. poz. 111 z późn. zm., dalej: o.p.) w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 104 z późn. zm., dalej: ustawa SENT), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie (dalej: NUCS, Naczelnik), z dnia 3 grudnia 2024 r. nr 358000-COP2.4823.104.2024 w sprawie nałożenia na K. P. (dalej: skarżący) kary pieniężnej w kwocie 10.000 zł
Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 31 lipca 2023 r., w miejscowości B. DW993, funkcjonariusze NUCS przeprowadzili kontrolę środka transportu o nr rejestracyjnych [...] przewożącego w ramach dostawy wewnątrzwspólnotowej, wg zgłoszenia o nr ustawy [...], słód jęczmienny o kodzie CN 1107 10 99 (kod systemowy rejestru ustawy SENT000101) z terytorium Słowacji do Polski w ilości 26.000 kg (wg danych z dokumentu CMR).
W wyniku przeprowadzonej kontroli, stwierdzono naruszenie przepisu art. 10a ustawy SENT. Przewoźnik nie zapewnił przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych ww. środka transportu w trakcie całej trasy przewozu. Stwierdzono brak przekazywania danych geolokalizacyjnych. W trakcie trwającej kontroli kierowca poinformował, że lokalizator uruchomił po przekroczeniu granicy polsko-słowackiej.
W wyniku sprawdzenia historii przejazdu ustalono, że przewożony towar, objęty zgłoszeniem ustawy [...], nie przekazywał danych geolokalizacyjnych do systemu ustawy SENT GEO od momentu przejazdu przez granicę państwa w miejscowości B. do granicy gmin N. oraz D. Do kontroli zostały kierowca przedstawił Licencję nr [...], CMR nr [...], Certyfikat jakości towaru, oświadczenie o pochodzeniu towaru oraz dowody rejestracyjne pojazdu.
W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, czynności kontrolne udokumentowane zostały protokołem z kontroli nr [...] SENT z dnia 31 lipca 2023 r.
Na podstawie ww. ustaleń opisanych w protokole z kontroli o nr [...] ustawy SENT z dnia 31 lipca 2023 r., NUCS postanowieniem z dnia 31 stycznia 2024 r. wszczął z urzędu postępowanie wobec skarżącego w sprawie nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w ustawie ustawy SENT.
W wyniku przeprowadzonego postępowania, Naczelnik, decyzją z dnia 3 grudnia 2024 r., nałożył na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 10.000 zł za niewykonanie obowiązku określonego w art. 10a ust. 1 ustawy SENT.
Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Skarżący podkreślił, że danych geolokalizacyjnych nie przekazywano przez okres, od chwili przekroczenia granicy w miejscowości B. o godzinie 10:41 dnia 31.07.2023 r. do godziny 11:03 tego samego dnia. Łącznie dane nie były przekazywane przez 22 minuty a w chwili zatrzymania do kontroli dane geolokalizacyjne były przekazywane do systemu nadzoru. Nie miało to żadnego wpływu na prawidłowość wykonania przewozu i nie było celowym działaniem przewoźnika. Jak stwierdzono w protokole kontroli, wszystkie inne obowiązki zostały prawidłowo wykonane. Przewoźnik stoi na stanowisku, że w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie przepis art. 10c ust. 1 ustawy SENT, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenie trwającej dłużej niż godzinę niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji, kierujący, o którym mowa w art. 2 pkt 2 lit. a, jest obowiązany do niezwłocznego zatrzymania się na najbliższym parkingu samochodowym lub w najbliższej zatoce postojowej. Zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli oraz danymi uzyskanymi podczas prowadzonego postępowania, niesprawność lokalizatora trwała nie dłużej niż 1 godzinę. Transport zatrzymano zgodnie z przepisami ustawy, uruchomiono ponownie lokalizator, upewniono się o jego sprawności i kontynuowano przewóz zgodnie z przepisami ustawy. W ocenie skarżącego, nie naruszono zatem obowiązków przewoźnika w zakresie monitorowania przesyłki, a nieprawidłowość trwająca 22 minuty, usunięta przed rozpoczęciem kontroli, jest dopuszczalna i nie może być podstawą nałożenia kary administracyjnej zgodnie z art. 22 ust. 2a w związku z art. 10a ust. 1 oraz art. 22 ust. 2 ustawy SENT.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie uznał wniesione odwołanie za nieuzasadnione i opisaną na wstępie decyzją z dnia 27 lutego 2025 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz powołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie. Podkreślił, że zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy SENT stanowi, że przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. W myśl art. 10c ust. 1 ustawy SENT, w przypadku stwierdzenia trwającej dłużej niż godzinę niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji, kierujący, o którym mowa w art. 2 pkt 2 lit. a, jest obowiązany do niezwłocznego zatrzymania się na najbliższym parkingu samochodowym lub w najbliższej zatoce postojowej. Natomiast w przypadku niewywiązania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 tejże ustawy, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10.000 zł.
W motywach rozstrzygnięcia, organ odwoławczy wskazał, że geolokalizator wskazany w zgłoszeniu o nr referencyjnym ustawy [...] nie przekazywał danych geolokalizacyjnych do systemu ustawy SENT-GEO od momentu przekroczenia granicy państwa w miejscowości B. o godz. 10:41 do granicy gmin N. oraz D. Geolokalizator rozpoczął przekazywanie danych geolokalizacyjnych od godz. 11:03, tuż przed zatrzymaniem pojazdu do kontroli, zatem sygnał nie był nadawany przez 22 minuty, czego skarżący nie kwestionuje. Nadto organ podkreślił, że istotne znaczenie dla analizowanej sprawy ma fakt, że dopiero o godz. 11:03 lokalizator został włączony. W dniu 31 lipca 2023 r. urządzenie [...] działało poprawnie w godzinach 11:03-16:02 a poza tymi godzinami urządzenie nie było w ogóle w zasilaniu. Fakt ten potwierdza wyjaśnienie z dnia 14 sierpnia 2024 r. oraz raport L. Sp. z o.o., profesjonalnego operatora urządzeń OBU/ZSL. Z informacji z dnia 11 kwietnia 2024 r. Centrum Informatyki Resortu Finansów wynika również, że w dniu rozpoczęcia przewozu towaru na terytorium Polski nie odnotowano wadliwego działania systemu ustawy SENT GEO, które mogłyby wpłynąć na przyjmowanie danych z systemów ZSL oraz nie stwierdzono w systemie Help Desk CSD, aby przewoźnik zgłaszał problemy w działaniu systemu.
Organ podkreślił również, że w świetle materiału dowodowego, przemieszczanie zespołu pojazdów od momentu wjazdu na terytorium kraju do okolic granicy gmin Ż./D. w lokalizacji o koordynatach: 49.566265, 21.585913, faktycznie trwało krócej niż jedną godzinę. Nie sposób jednak uznać, że nastąpiła niesprawność lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji, o których mowa w art. 10c ust. 1 ustawy, ponieważ kierowca w ogóle nie włączył geolokalizatora przed wjazdem na terytorium kraju (nie doszło więc do przerwy w jego działaniu i do ponownego jego włączenia), przeciwnie, ustalenia w wyniku postępowania organu I instancji potwierdziły sprawność urządzeń. Kierujący natomiast nie zastosował się do obowiązku, o którym mowa w art. 10b ust. 1 ustawy SENT, gdyż nie włączył lokalizatora w wymaganym przez ustawę czasie, co spowodowało nie wykonanie przez przewoźnika obowiązku wynikającego z art. 10a ustawy SENT.
Jednocześnie, wobec informacji o braku odnotowania wadliwego działania systemu ustawy SENT-GEO, została wykluczona podstawa do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej w oparciu o art. 22 ust. 2b ustawy SENT.
Dyrektor wskazał również, że na szczególną uwagę zasługuje fakt, że w niniejszej sprawie nie można mówić o przerwie w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych, gdyż wjazd na terytorium RP pojazdu odbył się bez włączonego geolokalizatora. Zatem w analizowanej sytuacji nie nastąpiła przerwa w nadawaniu sygnału, a brak jego nadawania od momentu przekroczenia granicy. Zatem organ odwoławczy nie dał wiary wyjaśnieniu skarżącego jakoby po przejechaniu 50 km od momentu załadunku towaru urządzenie uruchomiono ponownie ponieważ z materiału dowodowego sprawy wynika, że po przejechaniu tego odcinka trasy urządzenie geolokalizacyjne zostało włączone po raz pierwszy.
Wobec przedstawionych okoliczności organ odwoławczy nie zgodził się z argumentacją skarżącego przedstawioną w odwołaniu od decyzji.
Zdaniem organu odwoławczego w sprawie nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.
Uwzględniając treść art. 22 ust. 3 ustawy SENT, organ I instancji, dokonał analizy sytuacji finansowej podmiotu i ustalił, iż sytuacja finansowa skarżącego jest stabilna, podobnie jak działalność gospodarcza, która cechuje się rentownością i stałym poziomem realizowanych obrotów. Stwierdzono, że konieczność uregulowania wymierzonej kary nie będzie skutkować konsekwencjami w postaci utraty płynności finansowej, ograniczenia działalności czy redukcji zatrudnienia, które wskazywałyby na istnienie interesu podmiotu w odstąpieniu od nałożenia kary. Dyrektor zaznaczył, że takich okoliczności nie stwierdzono również analizując zgromadzony materiał dowodowy w postępowaniu odwoławczym. W sprawie brak nadzwyczajnych i losowych okoliczności, które rzutowałyby na niemożność wywiązania się z należności wynikającej z zaskarżonej decyzji i tym samym uzasadniały odstąpienie od wymierzenia przedmiotowej kary z uwagi na ważny interes strony.
Organ odwoławczy stwierdził również, że w odniesieniu do kontrolowanego przewozu nie można mówić o drobnych uchybieniach przewoźnika, które uzasadniałyby odstąpienie od wymierzenia kary. Brak włączenia w odpowiednim czasie urządzenia przekazującego dane geolokalizacyjne do systemu ustawy SENT, świadczy o niedbalstwie w zakresie wykonywania przez podmiot obowiązków określonych w ustawie. Skarżący wykazał brak należytej staranności w realizacji ustawowych obowiązków, której należy oczekiwać od profesjonalnych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą.
W tych okolicznościach nałożenie kary pieniężnej nie narusza, zarówno ważnego interesu skarżącego gdyż nie jest sankcją nadmiernie dla nich dolegliwą, jak również nie narusza interesu publicznego, bowiem nie stawia strony w nieuzasadnionej, uprzywilejowanej pozycji wobec innych podmiotów. Odstąpienie w takich okolicznościach od wymierzenia ww. kary pieniężnej kolidowałoby z interesem Skarbu Państwa, naruszając tym samym interes publiczny.
Reasumując, Dyrektor stwierdził, że po przeprowadzeniu postępowania oraz dokonaniu merytorycznej i prawnej oceny decyzji organu I instancji, nie znalazł podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary ani jej uchylenia.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżący zarzucił naruszenie:
I. prawa materialnego, a tj. art. 10c ust. 1 ustawy SENT poprzez niezastosowanie przepisów ustawy w postępowaniu, gdy nieprzekazywanie danych geolokalizacyjnych trwa krócej niż jedna godzina
II. przepisów postępowania, mający istotny wpływ na wynik postępowania: art. 121, art. 122 oraz ai1. 124 o.p. polegające na zaniechaniu zebrania przez organ kompletnego materiału dowodowego dotyczącego faktu niedziałania systemu przekazywania danych geolokalizacyjnych pojazdu, w tym rozstrzygnięcia czy faktycznie naruszono obowiązek włączenia urządzenia, czy też stwierdzenia czy po pierwszym uruchomieniu nie podjął on pracy a druga próba jego uruchomienia zakończona pojęciem pracy przez geolokalizator jest potwierdzeniem prawidłowości zachowania przewoźnika w przypadku niesprawności urządzenia w okresie do jednej godziny wykonywania przewozu drogowego towaru objętego systemem monitorowania.
W oparciu o powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest rozstrzygnięcie w przedmiocie nałożenia na skarżącego, jako podmiot odbierający towar wrażliwy kary pieniężnej na podstawie ustawy SENT.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy, system monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów i obrocie paliwami opałowymi, w szczególności z zastosowaniem środków technicznych służących do tego monitorowania, oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy. Stosownie do art. 2 pkt 9 ustawy SENT, przez przewóz towarów rozumie się przemieszczanie towaru na lub przez terytorium kraju środkiem transportu po drodze publicznej albo krajowej sieci kolejowej, z uwzględnieniem postojów wymaganych podczas tego przemieszczania, przeładunku oraz rozładunku. W art. 3 ust. 2 ustawy SENT przewidziano katalog towarów objętych systemem, z zastrzeżeniem ust. 4-8 oraz ust. 10 tego przepisu. Ponadto na podstawie art. 3 ust. 11 ustawy SENT, minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić, w drodze rozporządzenia, towary inne niż wymienione w ust. 2 pkt 1-3a, których przewóz jest objęty systemem monitorowania przewozu i obrotu, wraz ze wskazaniem masy, ilości, objętości lub wartości tych towarów, oraz przypadki, w których ich przewóz nie podlega temu systemowi, uwzględniając konieczność przeciwdziałania uszczupleniom w zakresie podatku od towarów i usług lub podatku akcyzowego.
Kwestią sporną jest natomiast to, czy prawidłowo organy rozważyły przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej określone w art. 24 ust. 3 ustawy SENT.
W art. 24 ust. 3 ustawy SENT ustawodawca dopuścił możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem strony lub interesem publicznym, a więc przewidział, że wystąpią sytuacje, w których odstąpienie od dochodzenia należności z tego tytułu będzie zbieżne z tymi interesami.
W kwestii klauzul generalnych, zawartych w art. 24 ust. 3 ustawy SENT Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd zawarty w wyrokach Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2024 r., sygn. II GSK 1191/21, z dnia 24 października 2024 r., sygn. II GSK 1880/21 i II GSK 1046/21, z dnia 19 września 2024 r., sygn. II GSK 372/24, z dnia 11 września 2024 r., sygn. II GSK 438/21, z dnia 5 lipca 2024 r., sygn. II GSK 94/24, z dnia 1 lipca 2021 r., sygn. II GSK 145/21 i II GSK 193/21, z dnia 19 lutego 2021 r., sygn. II GSK 1353/20, z dnia 27 listopada 2020 r., sygn. II GSK 790/20, z dnia 18 maja 2020 r. sygn. II GSK 220/20, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA), że pojęcie "interesu publicznego" nie jest pojęciem, którego treść mogłaby być ustalana w sposób dowolny. Sankcja określona w mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie art. 24 ust. 1 pkt 3 ustawy SENT jest określona w sposób bezwzględnie oznaczony, co wymaga szczególnie wnikliwego rozważenia przesłanki interesu publicznego, by nie doprowadzić do naruszenia w procesie stosowania prawa zasady proporcjonalności. Z uzasadnienia projektu ustawy SENT wynika, że ustawa ta ma za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Ustawa ta ma stanowić narzędzie do walki z nieuczciwymi podmiotami dokonującymi nielegalnego obrotu paliwami płynnymi, alkoholem całkowicie skażonym oraz suszem tytoniowym, bez odprowadzania do budżetu państwa należnych podatków, dokonujących wyłudzeń niezapłaconych podatków (Sejm VIII kadencji, druk nr 1244). Jak wynika zatem z uzasadnienia projektu ustawy SENT, kary w niej przewidziane nie mają charakteru fiskalnego, ale przede wszystkim prewencyjny. Natomiast charakter represyjny przepisów tej ustawy, winien odnosić się do podmiotów nieuczciwych, dokonujących przestępstw gospodarczych. Z pojęciem interesu publicznego, określonym w omawianym przepisie, wiąże się nie tylko obowiązek ponoszenia danin publicznych, lecz również proporcjonalność wymierzania kar, co każdorazowo musi uwzględniać organ w trakcie postępowania. Ocena ta musi być zindywidualizowana, a więc odnosząca się zarówno do sytuacji zobowiązanego podmiotu, jak i okoliczności, w których doszło do naruszenia oraz jego wagi z punktu widzenia interesu publicznego. Przyjmuje się, że do takich okoliczności zalicza się między innymi to, czy kontrolowany podmiot prowadził działalność zgodną z prawem oraz czy doszło do uchybienia obowiązkowi uiszczenia daniny publicznej (zob.m.in. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2023 r., sygn. II GSK 1113/20, z dnia 21 listopada 2019 r., sygn. II GSK 1133/19, CBOSA).
Mając powyższe na uwadze, należy uznać, że wskazana w ustawie SENT przesłanka umożliwiająca odstąpienie od wymierzenia kary w postaci interesu publicznego, ma być rozumiana szerzej niż tylko jako przestrzeganie prawa poprzez realizację nałożonych obowiązków. Przy analizie przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej nie można pominąć okoliczności, w jakich nastąpiło naruszenie, przyczyn powstałego naruszenia, okoliczności towarzyszących i jego konsekwencji, w szczególności zaś należy brać pod uwagę takie elementy, jak: proporcjonalność danej kary; relację pomiędzy wysokością kar nałożonych za przewozy do dochodu przewoźnika z tych przewozów; czy stwierdzone uchybienia stwarzają realne zagrożenia interesów Skarbu Państwa; czy są dokonywane w ramach oszustwa, czy też innych przestępstw; czy nałożenie kary pieniężnej miało charakter prewencyjny, czy też dyscyplinujący w odniesieniu do kolejnych przewozów (por. m.in. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 18 maja 2020 r., sygn. II GSK 220/20, CBOSA). Sprzeczny z interesem publicznym byłby automatyzm w działaniu organów administracji, wyrażający się w nakładaniu kar pieniężnych na podmioty, które co do zasady działają zgodnie z prawem, a popełniły jedynie nieistotne błędy lub pomyłki w zgłoszeniu SENT (por. m.in. wyroki Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2023 r., sygn. II GSK 1086/20, z dnia 16 marca 2022 r., sygn. II GSK 176/22, CBOSA).
Przy ocenie, czy za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej przemawia interes publiczny, należy zatem uwzględnić, czy podmiot odpowiedzialny za naruszenie prowadził działalność zgodną z prawem i czy w związku z tym naruszeniem doszło do uchybienia w zapłacie należnych podatków lub choćby do narażenia na uszczerbek interesu fiskalnego Państwa. Nie leży bowiem w interesie publicznym, aby nakładać dolegliwą karę pieniężną na przewoźnika działającego legalnie, tylko z tej przyczyny, że dopuścił się on pewnych uchybień formalnych, o nieistotnym znaczeniu, jeżeli uchybienia te nie tylko nie stanowiły realnego zagrożenia interesów Skarbu Państwa, w postaci możliwości uszczuplenia dochodów podatkowych, ale nawet nie stwarzały ryzyka takiego uszczuplenia. Jednocześnie należy jednak pamiętać, że stosowanie odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy o SENT powinno mieć charakter wyjątkowy. Ustawodawca, nakładając obowiązki wypełniania w odpowiednim czasie zgłoszeń przewidzianych ustawą i stałego monitorowania, czyni to dla zabezpieczenia interesów fiskalnych i może nakładać szczególne wymogi na przewoźników, jako profesjonalistów, w tym wymogi formalne służące realizacji celów ustawowych.
Wskazana wyżej wykładnia art. 24 ust. 3 ustawy SENT wyznacza zakres ustaleń faktycznych, jakich należy w rozpoznawanej sprawie dokonać, aby prawidłowo ocenić, czy wystąpiły przesłanki do zastosowania lub odmowy zastosowania przewidzianego w tym przepisie odstąpienia od nałożenia kary. Właściwe odczytanie treści pojęcia interesu publicznego w konkretnej sprawie winno nastąpić przez pryzmat zasady proporcjonalności w odniesieniu do całokształtu okoliczności tej sprawy, z uwzględnieniem celów ustawy SENT.
W motywach rozstrzygnięcia, organ odwoławczy, przywołując treść pisma L. Sp. z o.o. (operatora urządzeń OBU/ZSL) z dnia 14 sierpnia 2024 r., wskazał, że geolokalizator wskazany w zgłoszeniu nie przekazywał danych geolokalizacyjnych do systemu ustawy SENT-GEO od momentu przekroczenia granicy państwa w miejscowości B. o godz. 10:41 do granicy gmin N. oraz D. Geolokalizator rozpoczął przekazywanie danych geolokalizacyjnych od godz. 11:03, tuż przed zatrzymaniem pojazdu do kontroli oraz że dopiero o godz. 11:03 lokalizator został włączony, zatem sygnał nie był nadawany przez 22 minuty. Organ wskazał dalej, że "nie jest wykluczone, że w tym okresie, gdy pojazd nie podlega monitoringowi, może dojść do naruszenia prawa mającego wpływ na kluczowe podatki (VAT, akcyza). Może mieć miejsce obrót poza ewidencją, a to ma bezpośredni wpływ na dochody budżetu. Naruszenie to jest istotne z perspektywy działania całego systemu monitorowania i stanowi poważne uchybienie". Nadto organ, przywołując treść pisma L. Sp. z o.o. (operatora urządzeń OBU/ZSL) z dnia 14 sierpnia 2024 r., wskazał że w dniu 31 lipca 2023 r. sporne urządzenie działało poprawnie w godzinach 11:03-16:02, a poza tymi godzinami urządzenie nie było w ogóle w zasilaniu, bez wskazania na jakiej podstawie operator stwierdził brak zasilania urządzenia.
Tymczasem z protokołu kontroli wynika, iż miała ona miejsce w godzinach od 11:29 do 12:47. Zatem rozpoczęcie lokalizowania pojazdu nastąpiło na 26 minut przed rozpoczęciem kontroli (o godzinie 11:03), a nie tuż przed jej rozpoczęciem. Z analizy raportu potwierdzającego rejestrowanie oraz wysyłkę danych do PUESC na k. 95-104 akt administracyjnych, stanowiącego załącznik do pisma L. Sp. z o.o. (operatora urządzeń OBU/ZSL) z dnia 14 sierpnia 2024 r. wynika, że kwestionowany przez organy brak lokalizowania pojazdu miał miejsce od godziny 10:41 do godziny 11:03 tj. przez 22 minuty i w tym czasie pojazd przejechał 22 km, poruszał się zatem ze średnią prędkością 60 km/h. Z kolei od godziny 11:03 do godziny 11:22, a zatem przez 19 minut, pojazd przejechał 21,36 km, poruszał się zatem ze średnią prędkością 67 km/h. Następnie od godziny 11:27 do godziny 13:01 tj. przez 1 godzinę i 34 minuty urządzenie nie przekazywało danych (w tym przez 1 godzinę 18 minut czasu trwania kontroli oraz 2 minuty przed rozpoczęciem kontroli i 16 minut po jej zakończeniu). Podobnie od godziny 15:04 do godziny 15:17 tj. przez 13 minut oraz od godziny 15:37 do godziny 15:57 tj. przez 20 minut urządzenie nie przekazywało danych. Organ twierdzi, że urządzenie było zasilane przez cały ten czas, nie wyjaśnia natomiast dlaczego nie przekazywało danych lokalizacyjnych, zwłaszcza w obecności kontrolerów. Nie można bowiem uznać, że przyczyną nieprzekazywania danych było nieprzemieszczanie się pojazdu, bowiem np. od godziny 15:17 do godziny 15:37 tj. przez 20 minut pojazd nie przemieszczał się, a mimo to przekazywał dane.
Zatem poza ogólnym stwierdzeniem, że nie jest wykluczone, że w tym okresie, gdy pojazd nie podlega monitoringowi, może dojść do naruszenia prawa mającego wpływ na kluczowe podatki (VAT, akcyza), może mieć miejsce obrót poza ewidencją, a to ma bezpośredni wpływ na dochody budżetu, organ nie wyjaśnił czy rzeczywiście ryzyko takie w niniejszej sprawie wystąpiło, zwłaszcza biorąc pod uwagę, że 21,36 km pomiędzy rozpoczęciem przekazywania danych o godzinie 11:03 a zatrzymaniem się pojazdu o godzinie 11:22 pojazd przejechał w czasie o zaledwie 3 minuty krótszym niż 22 km pomiędzy przekroczeniem granicy o godzinie 10:41 a rozpoczęciem przekazywania danych o godzinie 11:03. Organ powinien wskazać czy rzeczywiście te 2-3 minut różnicy w czasie pokonania zbliżonej odległości, przy uwzględnieniu możliwych różnic warunków drogowych, stwarzały ryzyko wystąpienia podnoszonego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, obrotu poza ewidencją.
Organy orzekające w niniejszej sprawie nie dokonały zatem wyczerpującego ustalenia i oceny okoliczności mających znaczenie z punktu widzenia przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej przewidzianej w art. 24 ust. 3 ustawy SENT. W rezultacie organ odwoławczy nie rozważył należycie, czy wymierzenie kary pieniężnej skarżącemu, leży w interesie publicznym, a stwierdzenie w zaskarżonej decyzji, że brak jest podstaw do odstąpienia od nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej z uwagi na interes publiczny należy uznać za co najmniej przedwczesne.
W realiach niniejszej sprawy zatem, warunkiem zastosowania lub odmowy zastosowania art. 24 ust. 3 ustawy SENT, będzie ustalenie z jednej strony jaki charakter miało podlegające karze administracyjnej uchybienie skarżącego. Z drugiej strony warunkiem zastosowania lub odmowy zastosowania art. 24 ust. 3 ustawy SENT, powinno być rozważenie, czy z uwagi na zakres działalności skarżącego, jego wywiązywanie się z obowiązków przestrzegania prawa w prowadzonej działalności, stwierdzone uchybienie ma charakter incydentalny, nie nosi znamion działania celowego, czy też jest przejawem lekceważącego stosunku przewoźnika do wypełniania obowiązków nałożonych ustawą.
Mając na względzie powyższe, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na zasadzie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło