III SA/Kr 810/21

WyrokWSA w Krakowie2021-11-22

Skład orzekający: S WSA Janusz Kasprzycki, S WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko, ASR WSA Marta Kisielowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może dokonać aktualizacji danych dotyczących przebiegu granicy działki w ewidencji gruntów i budynków na podstawie archiwalnego operatu technicznego z 1974 roku, gdy toczy się postępowanie sądowe dotyczące rozgraniczenia tej działki z działkami sąsiednimi?
Ratio decidendi
Organ ewidencyjny nie może dokonać aktualizacji danych dotyczących przebiegu granicy działki w ewidencji gruntów i budynków na podstawie archiwalnego operatu technicznego, gdy granica ta jest sporna i toczy się postępowanie sądowe w sprawie jej rozgraniczenia. Ewidencja gruntów ma charakter techniczno-deklaratoryjny i odzwierciedla istniejący stan prawny, a nie tworzy nowy. W przypadku sporów granicznych, aktualizacja danych może nastąpić dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania rozgraniczeniowego.
Stan faktyczny
Skarżący zwrócili się z wnioskiem o aktualizację danych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie przebiegu granicy ich działki ewidencyjnej nr [...] zgodnie z operatem technicznym z 1974 roku. Starosta odmówił aktualizacji, wskazując na toczące się postępowanie sądowe dotyczące rozgraniczenia tej działki z działkami sąsiednimi. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: S WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie: S WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko ASR WSA Marta Kisielowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 listopada 2021 r. sprawy ze skargi A. S. i B. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 8 kwietnia 2021 r., znak [...] w przedmiocie ewidencji gruntów oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 8 kwietnia 2021 r., znak [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2021 r. odmawiającą aktualizacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków obręb C danych dotyczących przebiegu granicy działki ewidencyjnej nr [...] z działkami sąsiednimi zgodnie z operatem technicznym nr [...] (identyfikator ewidencyjny [...]). Podstawę prawną decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 258 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 2052 ze zm., dalej: "u.p.g.k."). Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 4 października 2019 r. A. S. zwróciła się do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z wnioskiem o wciągnięcie operatu pomiarowego nr [...] z 1974 roku dotyczącego podziału działki znajdującej się we wsi C o numerze [...] do zasobów geodezyjnych, a także zobowiązanie Starosty O do uwzględnienia granic działki numer [...] wynikających z przedmiotowego operatu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego przekazał wniosek skarżącej Staroście O. Starosta O wszczął postępowanie z wniosku skarżącej w sprawie aktualizacji informacji zawartych w bazie danych ewidencji gruntów i budynków obręb C w zakresie przebiegu granic działki ewidencyjnej nr [...] z działkami sąsiednimi zgodnie z wskazanym przez wnioskodawczynię operatem technicznym nr [...]. Z pisma z dnia 29 listopada 2019 r. (k. 250) wynika, że do Państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zostały przyjęte następujące operaty techniczne w zakresie przebiegu granic działki [...] położonej w gminie C, obręb K: [...] (w dniu 3.03.2015 r.) rozgraniczenie nieruchomości, [...] (16.07.1974 r.) podział, [...] (18.05.2011 r.) rozgraniczenie nieruchomości, [...] (31.12.1964 r.), [...] (27.06.2013 r.) rozgraniczenie nieruchomości, [...] (20.09.2019 r.) rozgraniczenie nieruchomości. Decyzją z dnia [...] 2020 r. Starosta O odmówił aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków obręb C dotyczących przebiegu granicy działki ewidencyjnej nr [...] z działkami sąsiednimi, zgodnie z operatem technicznym nr [...] (identyfikator ewidencyjny [...]). Odwołanie od decyzji wniosła A. i B. S. Podpis pod odwołaniem złożyła tylko A. S. Decyzją z dnia [...] 2020 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że Starosta powinien podjąć próby wyjaśnienia przyczyn, z powodu których numery i powierzchnie, granice działek uległy zmianie. Organ wskazał, że Starosta powinien wyjaśnić zaistniałe wątpliwości, uzupełnić materiał dowodowy, dokonać ponownej analizy znajdującej w ewidencji dokumentacji. Skoro bowiem Starosta stwierdził, że przebieg granic działki został błędnie wskazany w operacie ewidencji, powinien rozważyć czy błąd ma charakter błędu oczywistego, którego wyeliminowanie nastąpi poprzez aktualizację danych, czy wymaga on merytorycznego ustalenia granicy pomiędzy działkami. Decyzją z dnia [...] 2021 r. Starosta O odmówił aktualizacji zawartych w bazie ewidencji gruntów i budynków obręb C danych dotyczących przebiegu granicy działki ewidencyjnej [...] z działkami sąsiednimi zgodnie z operatem technicznym nr [...] (identyfikator ewidencyjny [...]). W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie ewidencyjne służy rejestracji bezspornych danych o gruntach i budynkach. W razie powstania sporu co do prawa własności, najpierw powinno dojść do rozstrzygnięcia takiego sporu w drodze odpowiedniego procesu rozgraniczeniowego, a dopiero potem do ujawnienia zapadłego wyroku w operacie ewidencyjnym. W ocenie organu, skoro w niniejszej sprawie istnieje spór graniczny, wydanie decyzji rozstrzygającej nie jest dopuszczalne do czasu zakończenia sporu granicznego ustalającego przebieg granicy. Organ podniósł, że błąd w przebiegu granicy granic działki [...] nie ma charakteru błędu oczywistego, którego wyeliminowanie byłoby możliwe poprzez aktualizację danych w ewidencji. Organ podkreślił, że przebieg granic działki [...] jest przedmiotem zażyłego sporu, o czym świadczy ilość opinii biegłych sądowych powołanych w toku toczącego się postępowania rozgraniczeniowego, a zatem niemożliwe jest ujawnienie granicy działki skarżącej w trybie aktualizacji danych zwartych w ewidencji. Odwołanie od decyzji złożyły A. S. i B. S. wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, o zlecenie aby Starostwo Powiatowe przywróciło prawidłowe granice działki [...] oraz o wyciągnięcie konsekwencji wobec pracowników Wydziału Geodezji, Kartografii i Katastru Starostwa Powiatowego. Nieprawomocnym postanowieniem z dnia 30 grudnia 2019 r. Sąd Rejonowy Wydział I Cywilny orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości skarżących składającej się z działki o numerze ewidencyjnym [...] oraz nieruchomości sąsiednich o numerach działek [...] oraz [...]. Decyzją z dnia 8 kwietnia 2021 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty O. W uzasadnieniu organ wskazał, że toczy się postępowanie sądowe dotyczące rozgraniczenia działki nr [...] z działkami [...] i [...]. W ocenie organu przebieg granic działki [...] jest przedmiotem zażyłego sporu granicznego, o czym świadczy ilość opinii biegłych sądowych, gdzie różnica położenia punktów granicznych jest kilkucentymetrowa. Organ odniósł się także do zarzutów podniesionych przez skarżącą w odwołaniu. Wskazał, że zasadnie organ I instancji odmówił aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencyjnym obrębu C, gmina K w zakresie wskazanym w piśmie A. S. Operat techniczny [...] przyjęty 16 lipca 1974 r. do Państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzony przez geodetę uprawnionego W. Ż., którym dokonano podziału działki [...] na działki [...] oraz [...], został wprowadzony na pierworys mapy ewidencyjnej w skali 1:2000 w roku 1974 r. W roku 1976 stan prawny ustanowiony aktami własności ziemi do działek [...] i [...] został zarejestrowany w postaci zmiany nr [...] w ramach czynności materialno-technicznej. Po ustaleniu zasięgu własności działki nr [...] z działkami sąsiednimi [...] i [...] w sądowym postępowaniu rozgraniczeniowym, aktualnie toczącym się przed Sądem Okręgowym Wydział II Cywilny- Odwoławczy (sygn. akt [...]), organ właściwy wprowadzi zmianę w dotychczasowym operacie technicznym. Organ podniósł, że dane wskazane w operacie ewidencyjnym zgodne są z materiałami źródłowymi znajdującymi się w Państwowym zasobie geodezyjnym prowadzonym przez Starostę, a zatem w żaden sposób nie można twierdzić, że obarczone są błędem. Organ podkreślił, że błędne jest oczekiwanie odwołujących się, że w ramach postępowania mającego na celu aktualizację danych z ewidencyjnych dojdzie do załatwienia sporu o granice, ponieważ organy ewidencyjne są uprawnione jedynie do zbadania czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadne jest dokonanie aktualizacji istniejących w ewidencji wpisów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżące – A. S. i B. S. zarzuciły naruszenie postanowień art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak prawidłowego zebrania i oceny materiału dowodowego oraz niewyjaśnienie prawidłowo wszelkich okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy. W oparciu o podniesione zarzuty skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji i jej zmianę poprzez orzeczenie co do istoty sprawy lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W razie uwzględnienia wniosku, skarżące wniosły o wyłączenie z postępowania Starostwa Powiatowego i wyznaczenie do załatwienia niniejszej sprawy innego organu celem realizacji zasady prawdy obiektywnej oraz pogłębiania zaufania obywateli co do bezstronności. W treści skargi skarżące rozwinęły podniesione zarzuty. Zakwestionowały przyjęcie operatu uprawnionego geodety W. Ż. do Państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Podniosły, że granica przyjęta w operacie została zaakceptowana przez wszystkie strony i powinna zostać ujawniona ewidencji gruntów i budynków. Skarżące zarzuciły ponadto przewlekłość postępowania prowadzonego przez Starostę. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przyjęte w zaskarżonej decyzji. Organ podniósł, że brak jest podstaw, aby podnosić zarzuty dotyczące czasu trwania postępowania przed organem I instancji, skoro strona była informowana o prawie do wniesienia ponaglenia zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a., ale z niego nie skorzystała. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją, sąd rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji, sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. Kontrola legalności decyzji przeprowadzona zgodnie z ww. granicami wykazała, że nie zawiera ona wad dających podstawę do jej uchylenia, a zatem skarga zasługiwała na oddalenie. W sprawie bezsporne są następujące okoliczności- skarżące są właścicielkami działki numer [...] położonej we wsi C (powiat O, gmina K), w dniu 4 października 2019 r. A. S. wstąpiła z wnioskiem o skorygowanie i ujawnienie w operacie ewidencji gruntów i budynków przebiegu granicy działki skarżących zgodnie z Operatem nr [...]. Granica działki skarżących ma charakter sporny, a w dniu wydawania zaskarżonej decyzji toczyło się postępowanie rozgraniczeniowe przed Sądem Okręgowym. Zgodnie z § 45 ust. 1 obowiązującego w dniu wydania decyzji rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. 2019 r., poz. 393, dalej: "rozporządzenie") aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy ewidencji w celu: 1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi, odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi, 2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych, 3) wyeliminowania danych błędnych. Zgodnie z art. 24 ust. 2b u.p.g.k. aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b; 2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach. 2c. Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej. Wskazać należy, że postępowanie w sprawie aktualizacji operatu ewidencyjnego ma szczególny charakter, polega bowiem na zastąpieniu dotychczasowych zapisów ewidencyjnych nowymi lub na ich zmodyfikowaniu, przy czym konieczność dokonania zmiany lub modyfikacji (aktualizacji) powinna być udokumentowana. Ewidencja gruntów i budynków nie ma bowiem charakteru prawotwórczego, a jej zadaniem jest odzwierciedlenie w sposób prawidłowy aktualnego, a nie tworzenie nowego, stanu prawnego. Sąd podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że naczelną zasadę wiarygodności danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków należy rozumieć w kategoriach dążenia do zgodności danych zawartych w rejestrze ze stanem znajdującym potwierdzenie w materiale źródłowym stanowiącym zgodnie z przepisami prawa podstawę do wprowadzenia zmian. W toku postępowania organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie może we własnym zakresie dokonywać ustaleń dotyczących danych zawartych w wymienionych dokumentach, w tym także rozstrzygać sporów dotyczących własności. Wynika to z istoty ewidencji gruntów i budynków, która ma charakter techniczno-deklaratoryjny. Kompetencje organów ewidencyjnych sprowadzają się zatem do rejestracji stosownego dokumentu i naniesienia wynikających z niego zmian. Zasadnie zatem przyjęto w zaskarżonej decyzji, że zmiany wpisów w operacie ewidencyjnym, dotyczące zmian przedmiotowych, takich jak żądana zmiana przebiegu granicy działki, muszą mieć swoje oparcie w dokumentach zasobu. Organ ewidencyjny nie posiada bowiem kompetencji do samodzielnego dokonywania ustaleń dotyczących przebiegu granicy działki. W orzecznictwie sądów administracyjnych zasadnie podkreśla się, że przyjęcie dokumentacji geodezyjno-kartograficznej do państwowego zasobu nie zwalnia organów prowadzących ewidencję od oceny tej dokumentacji jako środka dowodowego mającego stanowić podstawę wprowadzenia zmiany. W szczególności, organ prowadzący ewidencję obowiązany jest ocenić, czy przedłożony dokument geodezyjno-kartograficzny - przyjęty do zasobu - jest wystarczający jako podstawa do wprowadzenia zmian z uwagi na ich przedmiot (wyrok NSA z 18.07.2019 r., I OSK 2524/17). W ocenie Sądu organy I i II instancji zasadnie odmówiły wnioskowanej przez skarżących aktualizacji. W pierwszej kolejności należy wskazać, że w związku z faktem, że w czasie wydania zaskarżonej decyzji przed Sądem Okręgowym toczyło się postępowanie w sprawie rozgraniczenia pomiędzy działką skarżących [...] a nieruchomościami sąsiednimi: [...] oraz [...], granica działki skarżących ma charakter sporny. Tym samym, nie było możliwe ujawnienie granicy działki wynikającej z dokumentów z 1974 r., ponieważ organy prowadzące ewidencję mogą ujawniać w niej jedynie dane, które w sposób niebudzący wątpliwości wynikają z przedłożonych i przyjętych do zasobu dokumentów. Równocześnie, jak wskazano powyżej, organ prowadzący ewidencję, jest zobowiązany ocenić, czy dokument mający stanowić podstawę aktualizacji ze względu na jej przedmiot. Podkreślić zatem należy, że wniosek skarżącej zmierzał w istocie do rozstrzygnięcia przez organ ewidencyjny sporu granicznego, który toczył się przed Sądem Rejonowym, a następnie przed Sądem Okręgowym. Jak ustaliły organy w toku postępowania Operat, na który powołuje się skarżąca został wprowadzony na pierworys mapy ewidencyjnej w skali 1:200 już w 1974 r. Podzielić należy pogląd, że niedopuszczalna jest aktualizacja wpisów ewidencyjnych w oparciu o dokumenty archiwalne, na podstawie ich ponownej oceny. Na wniosek strony można bowiem wprowadzić do ewidencji gruntów i budynków jedynie zmiany danych, objętych tą ewidencją, wynikające z nowych zdarzeń, a nie korygować wpisy na podstawie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów (por.: wyrok WSA w Białymstoku z dnia 23 stycznia 2014 r., sygn. II SA/Bk 812/13 oraz wyrok WSA w Rzeszowie z 12 lipca 2016r., sygn. II SA/Rz 1541/15, CBOSA). Co więcej, po Operacie z 1974 r., który został wpisany do ewidencji składnicy geodezyjnej w dniu 16 lipca 1974 r. (k. 66), zostały jeszcze sporządzone i przyjęte do zasobu geodezyjnego i kartograficznego operaty techniczne z 2011, 2013, 2015 oraz 2019. Jak jednak słusznie zważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie(por. wyrok WSA W Krakowie z 11 lipca 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 114/19, CBOSA), nie ma możliwości "cofania się" w ewidencji po przyjęciu kolejnych operatów jako podstawy kolejnych (nowych ) wpisów. Takich czynności organ może dokonywać tylko na podstawie aktualnego dokumentu sporządzonego po wpisie w ewidencji, który ma być przedmiotem zmiany. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków służyć mają bowiem wyłącznie odzwierciedleniu aktualnego stanu prawnego nieruchomości i mają potwierdzać zaistniały stan ukształtowany na podstawie innych dokumentów. Nie mogą zatem organy samodzielnie tego stanu kształtować, co wynika wprost z treści § 44 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z § 36 rozporządzenia przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: 1) w postępowaniu rozgraniczeniowym; 2) w celu podziału nieruchomości; 3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów; 4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości; 5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej; 6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków; 7) przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji; 8) w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych. § 37 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że jeżeli brak jest dokumentacji wymienionej w § 36 lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych lub geodezyjnych pomiarów fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic. 2. Ustalenie przebiegu granic działek ewidencyjnych, w tym położenia wyznaczających je punktów granicznych, może nastąpić w oparciu o zobrazowania lotnicze, satelitarne lub ortofotomapę, jeżeli te zobrazowania lub ortofotomapa charakteryzują się rozdzielczością zapewniającą wizualizację szczegółów sytuacyjnych, które mogą mieć znaczenie przy ustaleniu przebiegu tych granic. Zmiany przebiegu granic mogą być korygowane w operacie ewidencyjnym jedynie na podstawie dokumentacji sporządzonej w ramach odpowiednich postępowań rozgraniczeniowych, podziałowych, scaleniowych i wymiany gruntów, sądowych, o których mowa w§ 36 rozporządzenia. Zmiana granic nieruchomości wymaga bowiem przeprowadzenia stosownego postępowania zakończonego orzeczeniem, które może stanowić dopiero podstawę aktualizacji danych w ewidencji gruntów. W przypadkach, kiedy brak jest danych, o których mowa w § 36 lub dane te nie są wiarygodne, lub nie odpowiadają obowiązującym standardom, a zainteresowani nie złożyli wniosku o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego, granice działek ewidencyjnych mogą być ustalone przez uprawnionego geodetę w wyniku terenowych pomiarów na gruncie. W niniejszej sprawie wszczęte zostało postępowanie rozgraniczeniowe, a zatem tryb wskazany w powołanym przepisie rozporządzenia nie mógł mieć zastosowania. W ocenie Sądu fakt prowadzenia postępowania w sprawie spornych granic działek wyklucza dokonanie aktualizacji danych w ewidencji zarówno ze względu na fakt, że nie istnieje dokument, z którego w sposób jednoznaczny wynikałaby granica działki, jak i ze względu na brak kompetencji organów ewidencyjnych do dokonywania własnych ustaleń w kwestiach spornych, w szczególności w zakresie zasięgu prawa własności. Zauważyć należy, że aktualizacja danych w ewidencji gruntów i budynków ma na celu zastąpienie danych niezgodnych ze stanem faktycznym, prawnym lub obowiązującym stanem technicznym, tymczasem w sytuacji toczącego się postępowania o rozgraniczenie, w którym istnieje zagorzały spór pomiędzy stronami, nie ma możliwości wskazania jednego dokumentu, który mógłby stanowić podstawę ujawnienia granicy zgodnej ze stanem faktycznym i prawnym. Powołany Operat z 1974 r. nie stanowi również nowych danych w rozumieniu § 45 rozporządzenia. Nie można również przyjąć, że w niniejszej sprawie mogłoby dojść do wyeliminowania danych błędnych, skoro błędny przebieg granicy nie ma charakteru oczywistego, ponieważ w postępowaniu sporządzono kilka operatów z różnym przebiegiem kwestionowanych granic. W ocenie Sądu zasadnie wskazały organy, że prawomocne zakończenie postępowania rozgraniczeniowego będzie mogło stanowić podstawę ujawnienia nowej granicy w ewidencji. W ocenie Sądu za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 7 oraz art. 77 k.p.a. Organy I i II instancji rozpatrzyły bowiem materiał dowodowy sprawy, przede wszystkim znajdującą się w Państwowym zasobie geodezyjno-kartograficznym dokumentację i zasadnie odmówiły aktualizacji danych w ewidencji zgodnie z wnioskiem skarżącej. Uchybienie przez organy normom zawartym w przepisach art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. ma miejsce jedynie wówczas, gdy wbrew obowiązkowi należytego wyjaśnienia sprawy nie ustalają one faktów czy zdarzeń, które mają znaczenie dla załatwienia sprawy, czyli mają znaczenie dla zastosowania określonej normy prawa materialnego, przyznającej stronie konkretne uprawnienie lub przewidującej jej obowiązek publicznoprawny (tak: wyrok NSA z 27.04.2020, II OSK 445/19, CBOSA). O dowolności oceny można byłoby mówić wyłącznie w przypadku uzyskania wniosków niewynikających w sposób logiczny ze zgromadzonego materiału dowodowego lub pominięciu określonych dokumentów lub dowodów jako niezdatnych do poparcia przyjętej z góry tezy (tak wyrok NSA 16 lipca 2020 r., II OSK 837/20, CBOSA). Tymczasem podjęte przez organy obydwu instancji rozstrzygnięcie znajduje potwierdzenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Podjęte rozstrzygnięcie zostało ponadto uzasadnione zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a., organ II instancji wyjaśnił zarówno okoliczności prawne, jak i faktyczne sprawy, a w decyzji organu I instancji wskazano również na dokonanie czynności i ustaleń zawartych w decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] 2020 r. Odnosząc się do wniosku skarżącej o wyłączenie z postępowania Starosty i wyznaczenie do załatwienia sprawy innego organu, wskazać należy, że Sąd nie ma kompetencji w tym zakresie, a nadto w ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie zachodziły przesłanki wyłączenia organu, o których mowa w art. 25 k.p.a.. Wskazać należy, że zarzuty skarżącej dotyczące czasu trwania postępowania nie mogły odnieść skutku ponieważ nie miały wpływ na wynik sprawy, a nadto w toku postępowania skarżąca informowana była przez organy (zarówno I, jak i II instancji) o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie, a także o możliwości wniesienia ponaglenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a., z prawa tego jednak nie skorzystała. Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło