III SA/Kr 964/13
WyrokWSA w Krakowie2014-03-12
Skład orzekający: Tadeusz Wołek, Halina Jakubiec, Maria Zawadzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba zarejestrowana jako bezrobotna, która następnie zrezygnowała z tego statusu w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, może być uznana za osobę, która zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych, co jest warunkiem przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały przesłankę rezygnacji z zatrudnienia, koncentrując się wyłącznie na dacie ustania formalnego stosunku pracy. Sąd stwierdził, że zarejestrowanie się jako bezrobotny i następnie rezygnacja z tego statusu w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem i pobierania świadczenia pielęgnacyjnego może być traktowane jako równoznaczne z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu przepisów dotyczących specjalnego zasiłku opiekuńczego. Organy nie zebrały i nie oceniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy, co doprowadziło do naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego.Stan faktyczny
Skarżąca K. S. wniosła o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem. Organy odmówiły przyznania zasiłku, uznając, że skarżąca nie spełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia, ponieważ jej stosunek pracy ustał w 1994 r., a niepełnosprawność męża powstała później. Skarżąca podniosła, że mąż wymaga stałej opieki, a ona sama pobierała świadczenie pielęgnacyjne i wyrejestrowała się z urzędu pracy w celu sprawowania tej opieki. Sąd administracyjny uznał, że organy nieprawidłowo oceniły stan faktyczny i prawny sprawy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie WSA Halina Jakubiec (spr.) WSA Maria Zawadzka Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2014 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Decyzją z dnia 19 lipca 2013r. sygn. akt: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2013r. Nr [...] o odmowie przyznania skarżącej K. S. specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad mężem. Jako podstawę prawną swojej decyzji Kolegium wskazało art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r. poz. 267 dalej k.p.a.), art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003r. Nr 228 poz. 2255).
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
Decyzją z dnia [...] 2013r. Prezydent Miasta odmówił K. S. przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad mężem. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż fakt, że umowa o pracę zawarta pomiędzy Państwowym Pogotowiem Opiekuńczym a stroną uległa rozwiązaniu za porozumieniem stron w 1994r. nie może być traktowany jako rezygnacja z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem, którego niepełnosprawność powstała w 1998r.
Od powyższej decyzji K. S. wniosła odwołanie, nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu I instancji. Skarżąca podniosła, iż mąż jej wymaga stałej opieki z uwagi na niepełnosprawność, a także podniosła, iż do tej pory pobierała świadczenie pielęgnacyjne w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym mężem i nie rozumie na jakiej podstawie teraz odmówiono jej świadczenia opiekuńczego.
Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało opisaną na wstępie decyzję. Z analizy art.16a ustawy o świadczeniach rodzinnych organ wywiódł wniosek, iż specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9 poz. 59) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz koniecznością stałego współudziału na co dzień opiekuna w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Przepis art.16a ustawy o świadczeniach rodzinnych jako jedną z przesłanek przyznania przedmiotowego zasiłku wprowadza również wymóg rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. W badanej sprawie, co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy świadectwa pracy z dnia 30 marca 1994r., stosunek pracy ustał z dniem 21 marca 1994r. Od tego czasu skarżąca nie podjęła zatrudnienia. Mając na uwadze odległość czasową pomiędzy ustaniem stosunku pracy, a datą złożenia wniosku, jak również to, że przepisy dotyczące niniejszego świadczenia obowiązują dopiero od 1 stycznia 2013r., a także to, że niepełnosprawność męża skarżącej powstała dopiero w kwietniu 1998r. (zatem ponad cztery lata po ustaniu stosunku pracy skarżącej) za prawidłowe należy uznać stanowisko organu I instancji, iż skarżąca nie zrezygnowała z zatrudnienia aby sprawować opiekę nad niepełnosprawnym małżonkiem. Występując z wnioskiem o przyznanie przedmiotowego zasiłku skarżąca nie podjęła zatrudnienia, co zdaniem organu nie jest jednoznaczne z rezygnacją. Warunkiem przyznania przedmiotowego świadczenia jest przerwanie istniejącego zatrudnienia lub rezygnacja z wykonywanej pracy zarobkowej, a nie rezygnacja z pozyskania pracy. W ocenie Kolegium w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka rezygnacji skarżącej z zatrudnienia warunkująca przyznanie jej specjalnego zasiłku opiekuńczego, dlatego decyzją z dnia 19 lipca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.
K. S. nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, złożyła na skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zarzuciła decyzji Kolegium naruszenie zasady niedziałania prawa wstecz oraz opisała także sytuację, w której znajduje się obecnie wraz z rodziną.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a., następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt.1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.
Kontrola sądowa przeprowadzona z uwzględnieniem wyżej wskazanych zasad prowadzi do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r., nr 139, poz. 992 ze zm.), regulujący zasady przyznawania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Zasiłek ten wprowadzony został do ustawy o świadczeniach rodzinnych z dniem 1 stycznia 2013r. przez art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012r. poz. 1548).
Zgodnie z art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012r. poz. 788 ze zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Jednocześnie w art. 16a ust. 8 ustawa wskazuje, iż zasiłek ten nie przysługuje, jeżeli:
1) osoba sprawująca opiekę:
a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego,
b) podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów,
c) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego,
d) legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
2) osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, w rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu;
3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury;
4) członek rodziny osoby sprawującej opiekę ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego;
5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub prawo do świadczenia pielęgnacyjnego;
6) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
Jak wynika z ust. 2 tego przepisu, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy, czyli przyznanie tego świadczenia zostało uzależnione od spełnienia kryterium dochodowego.
Niesporne w sprawie jest, że skarżąca spełnia kryterium dochodowe do przyznania jej specjalnego zasiłku opiekuńczego. Niesporne są także okoliczności dotyczące stanu zdrowia męża skarżącej, który – jak wynika z orzeczenia Miejskiego Zespołu d.s. Orzekania o Niepełnosprawności, został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności od lutego 2007 r., przy czym niepełnosprawność w ogóle istnieje od kwietnia 1998 r. Nie kwestionowanym przez organy faktem jest, że Z. S. wymaga stałej opieki, którą całodobowo i samodzielnie sprawuje skarżąca. Ponadto z treści skargi wynika, że K. S., w związku ze sprawowana opieką miała ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego
Spór dotyczy natomiast niespełnienia przez skarżącą przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Zdaniem organów skarżąca, ubiegając się o przyznanie wnioskowanego świadczenia, nie pozostawała w zatrudnieniu i nie wykonywała innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 16 a wskazanej ustawy, nie spełnia więc przesłanki rezygnacji z zatrudnienia, o której mowa w tym przepisie. Istotnie, jak wynika z ustaleń organu, popartych stosownym dokumentem (świadectwem pracy z dnia 30 marca 1994 r.), aktywność zawodowa skarżącej ustała w wyniku rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron w dniu 21 marca 1994 r. Okoliczność powyższa została uznana przez organ za równoznaczną z ustaniem zatrudnienia skarżącej oraz za jedyną decydującą dla oceny zaistnienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia. Zdaniem organu, ze względu na fakt, iż ustanie zatrudnienia miało miejsce w 1994 r. skarżąca nie spełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia. Rezygnacja ta nie nastąpiła bowiem z powodu konieczności sprawowania opieki nad mężem, zwłaszcza gdy uwzględnić datę zawarcia związku małżeńskiego – 15.07.2000r., oraz powstania znacznego stopnia niepełnosprawności męża skarżącej – luty 2007r.
Ta decydująca zdaniem organu okoliczność, nie wyczerpuje jednak stanu faktycznego kontrolowanej sprawy. Jak wynika z akt administracyjnych (k. 20), skarżąca była zarejestrowana w Urzędzie Pracy jako bezrobotna od dnia od 28.02.2002 r do 11.08.2010 r., a także wcześniej po ustaniu zatrudnienia w 1994 r. Utrata przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej nastąpiła z dniem 12.08.2010 r., na skutek jej wniosku. 000Jak należy jedynie domniemywać przyznane zostało skarżącej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad mężem. Decyzji tej, jak i akt sprawy nią zakończonej brak w aktach kontrolowanej sprawy. Organy nie rozważyły, czy i jakie znaczenie mają powyższe okoliczności dla oceny, czy skarżąca spełnia przesłankę rezygnacji z zatrudnienia, koncentrując się wyłącznie na dacie ustania stosunku pracy. W ocenie Sądu, okoliczności te mają jednak istotne znaczenie dla prawidłowego zastosowania przepisu art. 16 a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Działania organów w niniejszej sprawie obarczone są wadą niezebrania i nierozpatrzenia wszystkich okoliczności sprawy oraz wadliwej wykładni obowiązujących przepisów. W toku postępowania skarżąca podkreślała istnienie okoliczności wskazujących na to, iż stan zdrowia męża nie pozwala na pozostawienie go bez opieki i w związku z tym nie ma możliwości podjęcia pracy zawodowej. To właśnie konieczność opieki nad mężem zmusiła ja do wyrejestrowania się z urzędu pracy, gdzie będąc zarejestrowaną, była osobą gotową do podjęcia pracy, jednak w związku z uzyskaniem prawa doświadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad mężem została z tego urzędu wyrejestrowana.
Powyższe okoliczności – istotne dla możliwości prawidłowego zastosowania art. 16 a omawianej ustawy – nie zostały w ogóle zweryfikowane i ocenione przez organ, a mogą one stanowić decydujące elementy stanu faktycznego sprawy, poprzez stwierdzenie istnienia związku rezygnacji z zatrudnienia przez skarżącą z koniecznością sprawowania opieki nad mężem, bądź braku tego związku.
Podkreślenia wymaga, że w znowelizowanej ustawie o świadczeniach rodzinnych nie ma przepisu wykluczającego osobę bezrobotną od możliwości uzyskania świadczenia o jakim mowa w art. 16 a ust. 1. Przytoczony powyżej przepis art. 16 a ust. 8 ustawy zawiera przesłanki wyłączające prawo do omawianego świadczenia, wyliczając w sposób enumeratywny kategorie osób, którym specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje. Katalog ten ma charakter zamknięty. Wśród osób pozbawionych z mocy ustawy świadczenia, o jakim mowa w art. 16 a ust. 1, nie wymieniono bezrobotnego, zatem ustawodawca nie wykluczył tej kategorii osób z możliwości uzyskania omawianego świadczenia. Analogiczną treść zawiera też art. 17 ust. 5 ustawy. Również w tej regulacji, dotyczącej zasad przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego, status bezrobotnego nie został powołany przez ustawodawcę jako okoliczność wyłączająca uregulowane tym przepisem świadczenie. Obydwie te instytucje prawne zbliża do siebie fakt, że skuteczność starań o obydwa te świadczenia została powiązana z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 1 i art. 16a ust. 1 ustawy).
Uregulowanie zawarte w przepisie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. j ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008r. nr 69, poz. 415 ze zm.) definiując pojęcie bezrobotnego wskazuje, iż jest to osoba, która – przy spełnieniu innych warunków – nie pobiera na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania. W dotychczasowym orzecznictwie trafnie przyjmuje się, że treść art. 17 ust. 5 tej u.ś.r. nie stwarza podstaw do przyjęcia, że osoba bezrobotna nie może być traktowana na równi z osobą rezygnującą z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Przyznanie takiej osobie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego skutkuje natomiast w sferze stosunków zatrudnienia i bezrobocia, stanowiąc podstawę do wszczęcia przez organ zatrudnienia postępowania w przedmiocie pozbawienia jej statusu bezrobotnego wobec niespełnienia warunków przewidzianych w art. 33 ust. 4 pkt 1, w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 lipca 2013r., sygn. akt IV SA/Wr 312/13). Status osoby bezrobotnej nie może eliminować takiej osoby z grona tych, którym przysługuje świadczenie pielęgnacyjne. Za taką wykładnią przemawia także art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który określa w jakich sytuacjach świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Ustawodawca nie wykluczył nim osób bezrobotnych (z prawem do zasiłku lub bez tego prawa). Jednocześnie wskazał np., że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje osobie sprawującej opiekę nad dzieckiem, jeśli ta ma ustalone prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku dnia 24 października 2008r., sygn. akt I OSK 1758/07 trafnie wskazał, że gdyby ustawodawcy zależało na pozbawieniu osób bezrobotnych możliwości ubiegania się o świadczenia pielęgnacyjne, to z pewnością uczyniłby to w powyższym przepisie. Natomiast z samego faktu, że z grona osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego zostały wyeliminowane osoby z ustalonym prawem do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nie da się wyprowadzić wniosku, że również osobom bezrobotnym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Podkreślono przy tym, że status bezrobotnego jest jedną z przesłanek do ustalenia prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, których przyznanie dopiero pozbawia osobę prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Inną natomiast jest sytuacja, gdy określona osoba pobiera świadczenie pielęgnacyjne, co pozbawia ją statusu bezrobotnego.
Oznacza to, że osoba zarejestrowana jako bezrobotna może ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy, a dopiero fakt pobrania takiego świadczenia pozbawia ją statusu bezrobotnego. Powyższe uwagi zachowują swą aktualność także w stosunku do art. 16 a ustawy o świadczeniach rodzinnych, bowiem przesłanka rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jest przesłanką przyznania zarówno świadczenia pielęgnacyjnego, jak i specjalnego zasiłku opiekuńczego (zob. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 11 czerwca 2013r., sygn. akt II SA/Bd 463/13, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 8 sierpnia 2013r. sygn. akt II SA/Go 555/13, wyrok WSA w Łodzi z dnia 3 grudnia 2013r., II SA/Łd 1026/13; także wyrok WSA w Poznaniu z dnia 27 listopada 2013r., IV SA/Po 965/13). Niewątpliwie należy więc skarżącą uznać za osobę, która zrezygnowała z zatrudnienia, do którego podjęcia była gotowa, aż do chwili uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z powodu konieczności sprawowania opieki nad mężem. Jak słusznie zauważył WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 19 września 2013r., III SA/Gd 408/13 (poubl. http://orzeczenia.nsa.gov.pl) "fikcją byłoby wymaganie od osób niepracujących – bowiem sprawujących faktycznie opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny – podjęcia przez takie osoby pracy po to, by następnie z niej zrezygnować w celu spełnienia przesłanki otrzymania świadczenia, którego celem jest w istocie nie forma podjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia, lecz rekompensata Państwa za sprawowanie faktycznej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, powodujące w konsekwencji niemożność wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej przez opiekuna".
Wobec wskazywania przez skarżącą okoliczności wskazujących na istnienie związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy jej rezygnacją z korzystania ze statusu osoby bezrobotnej tylko po to, aby sprawować opiekę nad niepełnosprawnym mężem, a w konsekwencji by pobierać świadczenie pielęgnacyjne, to rolą organów było wnikliwe zweryfikowanie tych okoliczności. Dopiero ich ocena w powiązaniu z całokształtem okoliczności sprawy umożliwiała prawidłowe zastosowanie art. 16 a ustawy o świadczeniach rodzinnych.
W ocenie Sądu w toku kontrolowanego postępowania organy naruszyły przepisy regulujące zasady gromadzenia i oceny materiału dowodowego zawarte w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Naruszenia tych norm postępowania doprowadziły w niniejszej sprawie do niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego, tj. art. 16 a u.ś.r. Rozpatrując ponownie sprawę organy obowiązane będą ustalić stan faktyczny sprawy z uwzględnieniem okoliczności wskazywanych przez skarżącą związanych z jej rezygnacją ze statusu bezrobotnego oraz rozpatrzenia ich w kontekście spełnienia przez skarżącą przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, rozumianej w sposób wskazany w niniejszym uzasadnieniu.
W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło