III SAB/Kr 124/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. B. Z. na bezczynność Wojewody w przedmiocie skargi z dnia 18 czerwca 2021 r. na działalność [...] Kuratora Oświaty postanawia odrzucić skargę Pismem z dnia 1 października 2021 r. M. B. Z. wniósł skargę na bezczynność Wojewody w sprawie skargi złożonej przez skarżącego na podstawie art. 228 w zw. z art. 227 i art. 229 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256, 695, 1298) na [...] Kuratora Oświaty. Skarżący wniósł o: 1) stwierdzenie bezczynności organu oraz uznanie, że miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2) zobowiązanie Wojewody do rozpoznania skargi z dnia 12 czerwca 2021 r. w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 3) zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych; 4) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego połowy kwoty przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o odrzucenie skargi, podnosząc w szczególności, że działania administracji publicznej będące przedmiotem skargi powszechnej nie podlegają kontroli sądów administracyjnych z uwagi na to, iż nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddawanych nadzorowi sądowemu, który zawiera art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pismem z dnia 19 listopada 2021 r. skarżący podtrzymał skargę podkreślając, że Wojewoda błędnie traktuje wniesioną do Sądu skargę jako skargę na sposób załatwienia skargi z dnia 18 czerwca 2021 r. skierowanej do niego na działalność [...] Kuratora Oświaty. W ocenie skarżącego, trudno mówić jednak o jakimkolwiek sposobie załatwienia skargi z dnia 18 czerwca 2021 r., skoro Wojewoda pozostawił ją bez rozpoznania, o czym poinformował skarżącego pismem z dnia 15 lipca 2021 r. i do chwili obecnej nie zajął się jej rozpoznaniem. Mamy w takiej sytuacji do czynienia – zdaniem skarżącego – z bezczynnością Wojewody i to właśnie ona stała się przedmiotem skargi do WSA w Krakowie z dnia 1 października 2021 r., a bezczynność organu mieści się w katalogu czynności i aktów podlegających zaskarżeniu do WSA. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zakres kontroli działalności administracji publicznej i stosowania przez wojewódzkie sądy administracyjne środków przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 poz. 2325, dalej "p.p.s.a.") określa art. 3 tej ustawy. Zgodnie z § 2 powołanego przepisu, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1–4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1–3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z § 3 powołanego przepisu, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Zdaniem Sądu, zarzucana organowi bezczynność nie jest objęta zakresem właściwości rzeczowej sądów administracyjnych. Zakres ten – gdy idzie o bezczynność – determinowany jest zasadniczo przepisami art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., bowiem do nich odsyła art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Tymczasem pismem z dnia 18 czerwca 2021 r. skarżący złożył do organu skargę na podstawie art. 228 w zw. z art. 227 i art. 229 pkt 2 k.p.a. – a zatem działania organu zainicjowane to skargą nie miały zmierzać do wydania żadnego aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. Działania te nie miały też być podejmowane w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego ani też nie miały dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a.). Stanowisko, że ani sposób załatwienia skargi z działu VIII k.p.a., ani ewentualna bezczynność organu w przedmiocie takiej skargi nie są zaskarżalne do sądu administracyjnego – jest utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych. "W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że w sprawach dotyczących postępowania skargowego (uregulowanych w dziale VIII k.p.a.) nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W razie nierozpatrzenia skargi wniesionej na podstawie art. 227 k.p.a. stronie nie służy skarga na bezczynność organu" (zob. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2021 r., II SAB/Lu 71/21, CBOSA oraz powołane tam orzecznictwo). Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 listopada 2021 r. (III OSK 6749/21, CBOSA): "Skarga z art. 227 k.p.a. jest odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, niedającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego. Tym samym ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII k.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w zakresie skarg i wniosków, normowanym przepisami działu VIII k.p.a., nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z 20 listopada 2013 r. sygn. akt II OSK 2783/13, LEX nr 1440514, z 18 listopada 2013 r. sygn. akt I OSK 2621/13, LEX nr 1440263 oraz z 24 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 960/13, LEX nr 1432371). Działania te nie mają także formy aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a.), albowiem nie dotyczą one uprawnień lub obowiązków podmiotu składającego skargę "powszechną", czyli skargę "w interesie ogólnym". Z tych względów, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.