III SAB/Kr 29/21
PostanowienieWSA w Krakowie2021-06-14
Skład orzekający: SWSA Maria Zawadzka, SWSA Hanna Knysiak-Sudyka, ASR WSA Marta Kisielowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna, jeśli organ wydał postanowienie w sprawie, mimo że skarżący nie skorzystał z prawa do zażalenia i wniósł ponaglenie, a następnie skargę do sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu jest niedopuszczalna, jeśli organ wydał postanowienie w sprawie przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego. Wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu postępowania przez organ poprzez wydanie decyzji lub postanowienia stanowi przeszkodę do merytorycznego rozpoznania takiej skargi przez sąd administracyjny.Stan faktyczny
Skarżący złożył do Komendanta Wojewódzkiego Policji wniosek o wydanie zaświadczenia dotyczącego prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Komendant Wojewódzki Policji postanowieniem odmówił wydania zaświadczenia, wskazując na brak uprawnień skarżącego. Skarżący nie skorzystał z prawa do zażalenia, lecz wniósł ponaglenie, a następnie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność organu. Sąd uznał, że skarga na bezczynność jest niedopuszczalna, ponieważ organ wydał postanowienie w sprawie przed wniesieniem skargi.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Maria Zawadzka Sędziowie: SWSA Hanna Knysiak-Sudyka ASR WSA Marta Kisielowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi K. J. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji postanawia: odrzucić skargę.
W dniu 7 lutego 2021 r. K. J. (dalej: "skarżący") złożył do Komendanta Wojewódzkiego Policji wniosek o "wydanie świadectwa prawdy i wiedzy obiektywnej". W treści wniosku wskazał, że na podstawie art. 217 § 1 i 2 punkt 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego wnosi o wydanie zaświadczenia niezbędnego jako szczególnego środka dowodowego w przedmiocie posiadanej w zakresie sprawy prawdy i wiedzy obiektywnej z akt administracyjnych sprawy i w tym zakresie prawa podmiotowego oraz celem jego zrealizowania z wykonania decyzji ostatecznej właściwego organu Policji o przyznaniu, z objęciem jej rozstrzygnięciem z mocy norm prawa spoczynku jej adresata pierwotnie funkcjonariusza Policji mianowanego w służbie stałej, niezbędnego skarżącemu jako szczególnego środka dowodowego dla spraw zawisłych i możliwych do wszczęcia na podstawie zaświadczenia wydanego, a w tym zakresie dla ustalenia faktycznego miejsca przechowywania, a w tym celu możliwego zarzutu ukrywania akt sprawy i szczególnych środków dowodowych w administracji rządowej celem uchylenia się i uchylania od uznania w sprawie powagi rzeczy wyrokiem sądowym II SA/Wa 1032/08 merytorycznie rozstrzygniętej i utrwalonego jako zgodnego z normami prawa stanu faktycznego w kontrolowanej tym wyrokiem sprawie administracyjnej: w oparciu o sprawę rozstrzygniętą prawomocnym i merytorycznym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2009 roku do sygnatury akt II SA/Wa 1032/08 oraz akt sprawy tym wyrokiem prawomocnym i merytorycznym rozstrzygniętej, wprost zaprzeczającej stanowisku organów Policji, iż wobec zwolnienia ze służby czynnej w Policji i uzyskaniem praw z ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji i ich rodzin utraciłem prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego skutkiem czego świadczenia tegoż równoważnika nie mogą być stronie wypłacane. Skarżący podniósł, że III SA/Kr 1018/09 wiążący jak i wyrok WSA w Warszawie na mocy art. 153 i 170 p.p.s.a. i przywołanej w tym orzeczeniu i przyjętej wykładni potwierdzonej orzeczeniami NSA III SA/Kr 449/09 i III SA/Kr 720/10, w przedmiocie prawa dobrze i słusznie nabytego, w związku z datą zwolnienia ze służby czynnej i datą powstania praw z ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, w sprawie skarżącego dat odpowiednio 30 kwietnia i 1 maja 2005 roku, tym samym uznania tegoż sądu posiadania przez skarżącego konstytutywnego prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego określonego w art. 92 ust. 1 ustawy o Policji. Skarżący odwołał się do wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego I OSK 821/08, I OSK 245/06, I OSK 525/07, gdzie w ocenie skarżącego stwierdza się jednoznacznie konstytutywne prawo policjanta w stanie spoczynku do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Skarżący odwołał się do wyroku WSA w Krakowie (III SA/Kr 1565/13) w zakresie przyjęcia zmiany wykładni i stosowania norm prawa w sprawach równoważnika za brak lokalu mieszkalnego funkcjonariuszy Policji w stanie spoczynku, a także do art. 32 Konstytucji i wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 listopada 2004 r., sygn. akt K 7/04.
W oparciu o przedstawioną argumentację skarżący wniósł o wydanie zaświadczenia niezbędnego dla wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego należnych skarżącemu świadczeń równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego ze środków budżetowych płatnika tych świadczeń, organu zobowiązanego świadczenia tegoż równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wpłacić od dnia 1 maja 2005 r. i wypłacać do daty ostatecznej decyzji o cofnięciu; o prawomocności i ostateczności decyzji administracyjnej wydanej w imieniu i z upoważnienia właściwego organu Policji, tj. Komendanta Rejonowego Policji, przez Zastępcę Komendanta Rejonowego Policji w zakresie tegoż organu Policji o strukturze złożonej z dnia 3 lipca 1998 r. numer [...] w przedmiocie przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego o przyznaniu prawa podmiotowego do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Postanowieniem z dnia 11 lutego 2021 r., nr [...] Komendant Wojewódzki Policji odmówił wydania zaświadczenia żądanej treści. W uzasadnieniu organ wskazał, że nie jest możliwe wydanie zaświadczenia żądanej przez skarżącego treści, ponieważ takie zaświadczenie byłoby w oczywisty sposób sprzeczne ze znanymi organowi faktami i istniejącym stanem prawnym, albowiem skarżący nie posiada uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W postanowieniu zawarto pouczenie o przysługującym skarżącemu prawie do wniesienia zażalenia do Komendanta Głównego Policji za pośrednictwem Komendanta Wojewódzkiego Policji w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia. Postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji zostało doręczone skarżącemu w dniu 22 lutego 2021 r.
W dniu 1 marca 2021 r. skarżący złożył do Komendanta Wojewódzkiego Policji ponaglenie na podstawie art. 37 k.p.a. Skarżący wskazał, że w dniu 11 lutego 2021 r. zostało wydane postanowienie w innej sprawie cywilnoprawnej. Skarżący podniósł, że działanie w innej niż wniesiona sprawie administracyjnej stanowi o czynności bezskutecznej dla sprawy o wydanie zaświadczenia i jej załatwienia zgodnie z wiążącymi normami ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 marca 2021 r. skarżący wskazał, że po wniesieniu w dniu 1 marca 2021 r. wymaganego ponaglenia na podstawie art. 149 p.p.s.a. wnosi o:
- zobowiązanie skarżonego organu Policji do niezwłocznego załatwienia sprawy związanej z prawem podmiotowym do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego zgodnie z rozstrzygnięciem prawomocnym i merytorycznym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2009 roku do sygnatury akt II SA/Wa 1032/08 i w tym przedmiocie prawa konstytutywnego, jak i wiążącej decyzji źródłowej właściwego organu Policji obejmującej stan spoczynku jej adresata z mocy norm prawa materialnego z daty jej wydania;
- zobowiązanie skarżonego organu do uznania prawa podmiotowego do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego strony- funkcjonariusza Policji w stanie spoczynku od dnia 1 maja 2005 roku i w tym zakresie uprawnienia strony do otrzymania świadczeń pieniężnych publicznoprawnych w zakresie rzeczonego prawa i decyzji ostatecznej i wiążącej o przyznaniu tegoż prawa do czasu wydania w sprawie strony decyzji administracyjnej o cofnięciu z podstaw ustawy o Policji tegoż prawa podmiotowego;
- stwierdzenie nieuzasadnionej przewlekłości sprawy rozstrzygniętej merytorycznie wyrokiem WSA w Warszawie II SA/Wa 1032/08;
- stwierdzenie czy w zakresie rzeczonej sprawy zawisłość sprawy rozstrzygniętej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2009 r. posiada charakter przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa;
- zobowiązanie skarżonego organu do niezwłocznego zrealizowania na rzecz strony prawa podmiotowego do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego;
- na podstawie art. 149 §2 p.p.s.a. zasądzenie od skarżonego organu kwoty pieniężnej według uznania sądowego;
- zobowiązanie skarżonego organu do przedłożenia dla rozpoznania sprawy kompletnych akt sprawy rozstrzygniętej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt II SA/Wa 1032/08 wraz z aktami postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Powiatowego Policji numer [...].
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie jako bezzasadnej.
Pismem z dnia 19 kwietnia 2021 r. skarżący podtrzymał stanowisko prezentowane w skardze podnosząc, że skarżony organ Policji nie podjął do dnia złożenia pisma działań, czy czynności celem załatwienia sprawy zgodnie z normami ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że skarżący wystąpił ze skargą dotyczącą bezczynności Komendanta Wojewódzkiego Policji w sprawie, której wydane zostało postanowienie z dnia 11 lutego 2021 r., nr [...], sprawa toczy się przed tut. Sądem pod sygnaturą III SAB/Kr 59/21. W dniu 24 maja 2021 r. Sąd postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym skargę odrzucił. Wniesiona przez skarżącego "skarga sądowo administracyjna i wnioski o zobowiązanie organu" dotyczy tego samego postępowania, co skarga objęta postępowaniem w sprawie o sygnaturze III SAB/Kr 59/21. Zostały one złożone w tej samej dacie.
Należy wskazać, że bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie, podjął czynności (por. art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.).
W realiach niniejszej sprawy skarżący wniósł w dniu 3 marca 2021 r. skargę na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji, mimo że w dniu 11 lutego 2021 r. Komendant Wojewódzki Policji wydał postanowienie, w którym odmówił wydania zaświadczenia skarżącemu. Skarżący nie skorzystał z przysługującego mu prawa do złożenia zażalenia od postanowienia, wniósł natomiast ponaglenie w trybie art. 37 k.p.a., a następnie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Opisany stan faktyczny wskazuje, że skarga na bezczynność została wniesiona po zakończeniu postępowania administracyjnego w sprawie wydania zaświadczenia.
Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 22 czerwca 2020 r. (II OPS 5/19, CBOSA) orzekł, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej "p.p.s.a."). Sąd aprobuje powyższy pogląd NSA wyrażony w uchwale i uznaje go za własny.
Podkreślić należy, że uchwała dotyczyła sprawy rozstrzygniętej decyzją administracyjną, jednakże w ocenie Sądu rozważania zawarte w uzasadnieniu uchwały mają również znaczenie dla postępowań kończących się wydaniem postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że ocena zasadności wniesienia skargi na bezczynność może być dokonana jedynie na dzień wniesienia skargi, a zatem nie jest dopuszczalne merytoryczne orzekanie przez sąd w sprawie skargi na bezczynność złożonej w dacie, gdy kwestionowane postępowanie zostało już zakończone.
Sąd wskazuje, że ze względu na wydanie orzeczenia formalnego w sprawie pod sygnaturą III SAB/Kr 59/21 nie zachodziły przesłanki do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 §1 pkt 4 p.p.s.a. ponieważ warunkiem uznania, że sprawa jest w toku jest przystąpienie do merytorycznego jej rozpoznania (por. wyrok NSA z 22 czerwca 2012 r., II OSK 1509/12, CBOSA).
W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 58 §1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło