III SAB/Kr 94/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wolas (spr.) Sędziowie WSA Jakub Makuch WSA Michał Niedźwiedź po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi T. D. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Książ Wielki w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 5 września 2023 r. o rozgraniczenie nieruchomości I. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku; II. stwierdza, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa; III. zobowiązuje Burmistrza Miasta i Gminy Książ Wielki do wydania aktu lub podjęcia czynności w terminie 3 miesięcy od daty uprawomocnienia się orzeczenia; IV. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy Książ Wielki na rzecz skarżącego T. D. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżący T. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy Książ Wielki. Skarżący zarzucił naruszenie art. 35 k.p.a. i wniósł o: stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, od uprawomocnienia się wyroku, zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący wskazał, że w dniu 5 września 2023 r. złożył do Burmistrza Miasta i Gminy Książ Wielki wniosek o dokonanie rozgraniczenia nieruchomości. Do wniosku dołączył wypis z księgi wieczystej oraz kopię mapy ewidencyjnej z zaznaczonym przedmiotem rozgraniczenia. Organ po rozmowach telefonicznych i osobistych, pisemnym ponagleniu oraz sporządzeniu skargi do WSA, której organ nie przekazał do rozpatrzenia Sądowi, wszczął w dniu 26 sierpnia 2024 r. postępowanie administracyjne. Od tego czasu nie wykonano żadnych czynności, a osobista interwencja w tej sprawie w organie jest bezskuteczna. Pismem z dnia 25 listopada 2024 r. ponaglał skarżący Burmistrza prosząc o podanie powodów zaistniałej bezczynności. Pomimo upływu 2 miesięcy nie udzielono jakiejkolwiek odpowiedzi. To czyni niniejszą skargę zasadną i konieczną. W odpowiedzi na skargę Organ odnosząc się do zarzutu bezczynności wskazał na kilka przyczyn bezczynności. Podniósł, że w przedmiotowej sprawie należało ustalić czy rozgraniczenie będzie konieczne czy być może wystarczy tylko wznowić granicę. Burmistrz podniósł, że w dniu 04 lipca 2024 r. Gmina wystosowała do Starosty Powiatu Miechowskiego pismo Znak: [...] w którym zwróciła się o udzielenie informacji czy w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Miechowie znajdują się dokumenty o których mowa w § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. z 1999 r. Nr 45, poz. 453), stanowiące podstawę do ustalenia położenia punktów granicznych i przebiegu granic nieruchomości położonych w C., obręb C. oznaczonych w ewidencji gruntów jako działka nr ewid. [...], z działką nr ewid. [...] położoną w C., lub umożliwiające wznowienie znaków granicznych w trybie art. 39 ustawy z dnia 17 maja 1998 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2023 r. poz.1752). Do chwili obecnej informacja ta nie została przesłana do Gminy co sparaliżowało działania w zakresie niniejszego postępowania. Organ podkreślił, że bez uzyskanej informacji od Starosty Powiatu Miechowskiego Gmina nie mogła podjąć dalszych skutecznych czynności w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje. Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143), dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli gdy przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Stosownie natomiast do art. 120 p.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność) – art. 37 § 1 pkt 1 kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2025 poz.1691) Odmiennie definiuje się przewlekłość, gdyż zgodnie z art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. oznacza ona, że postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Ustawa wyraźnie te pojęcia rozróżnia. Trafnie wywodzi Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 2588/13, że z bezczynnością mamy do czynienia gdy w prawnie ustalonym terminie organ zasadniczo nie podejmuje żadnych istotnych czynności przez co nie dochodzi do zakończenia sprawy tj.: wydania decyzji lub postanowienia, względnie podjęcia aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Bezczynność należy odnosić do terminowości działań organu zgodnie z art. 35 oraz art. 36 k.p.a., a także przepisów szczególnych, to przewlekłość objawia się podejmowaniem działań zbędnych czy pozornych. Skarga dotyczyła bezczynności, zatem ocena sądu odnosi się do tego czy doszło do przekroczenia obowiązujących terminów załatwiania spraw. O bezczynności organu można mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 7 sierpnia 2019 r. I OSK 974/19). Dla stwierdzenia czy organ pozostaje w bezczynności nie mają zatem znaczenia przyczyny, które spowodowały niezałatwienie sprawy w terminie. Bezczynność organu prowadzącego postępowanie administracyjne ma miejsce wówczas, gdy ten – będąc właściwym w sprawie – nie załatwia jej w ustawowym terminie, a zatem nie wydaje rozstrzygnięcia bez usprawiedliwienia pozwalającego na przesunięcie tego terminu (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2018 r. I OSK 2936/16). Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji (zob. np. wyrok NSA z dnia 25 maja 2018 r. II OSK 1420/17; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 22 września 2009 r. II SAB/Bk 43/05). Skarga na bezczynność pełni zatem funkcję gwarancyjną dla strony, zabezpieczając ją przed brakiem reakcji organu w zakresie rozpatrzenia jej sprawy. Ocenę, czy w konkretnym przypadku mamy do czynienia z bezczynnością organu, należy przeprowadzić uwzględniając sposoby i formy załatwienia sprawy, jakie każdorazowo przewidują przepisy mające w danej sprawie zastosowanie. Z art. 35 k.p.a. wynika, że obowiązujące organ terminy załatwiania spraw są następujące: bez zbędnej zwłoki w przypadku spraw, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 1 i 2); nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania w przypadku spraw wymagających postępowania wyjaśniającego (§ 3). Natomiast zgodnie z art. 36 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (§ 1); ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2). W realiach rozpoznawanej sprawy wniosek skarżącego został złożony do organu 5 września 2023 r. Od dnia następnego należało zatem liczyć termin załatwienia wniosku. Organ zareagował na wniosek i wydał postanowienie o wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego dopiero w dniu 26 sierpnia 2024 r., tym samym termin nie został zachowany. Organ nie podejmował żadnych dalszych działań, co świadczy o bezczynności organu, szczególnie, że organ nie zawiadomił skarżącego o niezałatwieniu sprawy w terminie – stosownie do wymogu z art. 36 § 1 k.p.a. Jedyna czynność organu to zwrócenie się w dniu 4 lipca 2024 r. do Starosty Powiatu Miechowskiego o udzielenie informacji czy w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Miechowie znajdują się dokumenty o których mowa w § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. z 1999 r. Nr 45, poz. 453), stanowiące podstawę do ustalenia położenia punktów granicznych i przebiegu granic nieruchomości położonych w C., obręb C. oznaczonych w ewidencji gruntów jako działka nr ewid. [...], z działką nr ewid. [...] położoną w C., lub umożliwiające wznowienie znaków granicznych w trybie art. 39 ustawy z dnia 17 maja 1998 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2023 r. poz.1752). Wobec tego uzasadnione było złożenie w dniu 25 listopada 2024 r. ponaglenia przez skarżącego, gdyż organ pozostawał bezczynny. Wniesienie ponaglenia nie spowodowało zmiany po stronie organu. Przed wniesieniem skargi, tj. przed dniem 20 stycznia 2025 r. stan ten nie uległ zmianie, bezczynność nie ustała do dziś. Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie organ dopuścił się bezczynności, gdyż przekroczone zostały terminy określone w art. 35 k.p.a., o czym sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jak w pkt 1 sentencji wyroku. Czyniąc zadość obowiązkowi nałożonemu przepisem art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdza, że bezczynność organu nie miała cech wskazujących na to, że doszło do rażącego naruszenia prawa (punkt 2 sentencji wyroku). Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego oznacza stan, w którym wyraźnie, ewidentnie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa i naruszenie to posiada pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako "zwykłe" naruszenie prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, ale musi być ono znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności czy oczywistego lekceważenia przepisów (por. np. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. II OSK 468/13, wyrok NSA z dnia 29 listopada 2018 r. II GSK 1619/18). W rozpoznawanej sprawie sąd nie stwierdził wystąpienia takich cech. Nie wskazuje na to również skarżący w złożonej do sądu skardze. Należy uznać, że doszło do przekroczenia terminu, jednak nie było ono na tyle znaczne, by można je było kwalifikować jako rażące naruszenie prawa. Sąd stwierdził, że nie rozpoznając wniosku skarżącego z 5 września 2023 r. w sposób wymagany przepisami prawa Wójt Gminy pozostawał w bezczynności, która to nie ustała do dnia wniesieniu skargi do sądu. W związku z czym sąd orzekł o zobowiązaniu organu do rozpatrzenia wniosku skarżącego z 5 września 2023 r. na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku). O kosztach postępowania sąd orzekł jak w punkcie 4 sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego 100 zł.