I SA/Łd 1026/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia NSA Teresa Porczyńska po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi I. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. Nr [...] UNP: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną ustalająca zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji. W dniu 28 września 2017 r. I. K. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] r. odmawiającą wznowienia postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną ustalająca zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu wymiarowym. Uzasadniając wniosek pełnomocnik strony skarżącej wskazał, że w okolicznościach niniejszej sprawy oraz z uwagi na treść zarzutów podniesionych w skardze jest to uzasadnione ze względu na konieczność przeprowadzenia sądowej kontroli wydanych decyzji administracyjnych, a ponadto odmowa wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji narazi stronę skarżącą na niepowetowaną szkodę wobec konieczności uiszczenia sumy ustalonego względem skarżącej zobowiązania podatkowego, którego wysokość przewyższa majątek strony, co w razie wszczęcia przeciwko skarżącej egzekucji może doprowadzić do powstania nieodwracalnych skutków dla jej sytuacji finansowej i osobistej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Na wstępie wskazać należy, iż art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369; dalej: p.p.s.a.), przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na wniosek strony, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z powyższej regulacji wynika zatem, że przedmiotem ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie (por. postanowienie NSA z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt I OZ 801/11, baza orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. rozszerza możliwość wstrzymania zaskarżonych aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Początkowo w literaturze istniał spór dotyczący rozumienia powyższego pojęcia. W orzecznictwie prezentowane jest obecnie jednolite stanowisko, że treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. objęte są zarówno akty wydane w pierwszej instancji, jak i np. akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli. Co jednak istotne - na gruncie rozpoznawanej sprawy - z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika przede wszystkim to, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu przez sąd może nastąpić wyłącznie na wniosek skarżącego. Sąd nie orzeka o wstrzymaniu wykonania aktu z urzędu. Przy braku odpowiedniego wniosku skarżącego sąd administracyjny nie będzie uprawiony do podjęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd nie jest również uprawiony do wyjścia poza granice wniosku (por. R. Hauser, M. Wierzbowski "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" Wyd. C.H. Beck, W-w: 2 Wydanie, str. 363, oraz powołane tam orzecznictwo NSA). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w art. 61 § 3 p.p.s.a chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. post. NSA z 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/04). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak NSA w postanowieniach z dnia: 22 grudnia 2004 r., OZ 889/04; 8 grudnia 2004 r., OZ 694/04 i z 9 marca 2005 r., II OZ 52/05). Sąd w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to ona jest zobowiązana do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem Sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku. Jak ponadto podkreśla się w orzecznictwie, strona skarżąca jest wręcz zobligowana do przedstawienia argumentów i uzasadniających je dokumentów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z 6 lutego 2009 r., II FZ 39/09 i z 18 marca 2010 r., II FSK 502/09). Z kolei w postanowieniu z 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie, gdyż sąd powinien mieć o nich wiedzę i możliwość ich zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę skarżącą. Bez wskazania konkretnych danych obrazujących aktualną na dzień złożenia wniosku sytuację strony skarżącej nie jest możliwe dokonanie przez Sąd oceny, czy zachodzą przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania spornej decyzji. Podzielając w całości przedstawioną powyżej i ugruntowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnię art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz odnosząc ją do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że Skarżąca nie wykazała istnienia określonych w powołanym przepisie przesłanek, warunkujących wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej. Skarżąca nie przywołała żadnych okoliczności, które poprzez wykonanie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. mogłyby doprowadzić do wyrządzenia jej niepowetowanej szkody, jednocześnie powodując trudne do odwrócenia skutki materialne. Nie podała żadnych konkretnych, popartych stosownymi dokumentami informacji, które pozwoliłyby Sądowi ocenić zasadność jej wniosku. Wykazanie okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji mogłoby polegać na uprawdopodobnieniu, że w konkretnej sytuacji wyegzekwowanie zobowiązań podatkowych na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, spowoduje szkodę inną niż tylko pomniejszenie majątku o kwotę tych zobowiązań lub wywoła skutki niemożliwe do odwrócenia przez zwrot tych kwot, w sytuacji gdyby w wyniku kontroli sądowej okazało się, iż decyzje podatkowe ustalające ich wysokość były wadliwe. Skoro we wniosku zabrakło danych o stanie majątkowym Skarżącej, jak również kwota ciążącego na niej zobowiązania nie została zestawiona z obecnymi środkami finansowymi, którymi dysponuje, ani z innymi danymi, które świadczą o jej kondycji finansowej, nie sposób zatem uznać, że w aktach sądowych i w przedmiotowym wniosku zawarte są jakiekolwiek argumenty czy dane, które umożliwiłyby Sądowi ocenę aktualnej sytuacji Skarżącej z punktu widzenia przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że Skarżąca w żaden sposób nie uprawdopodobniła okolicznościami faktycznymi prawdopodobieństwo spowodowania u niej nadmiernej uciążliwości wskutek wykonania zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji. Wskazać ponadto należy, iż egzekwowanie zaległości podatkowych powoduje dolegliwość w postaci "uszczerbku finansowego", który, ponoszony przez Skarżącą przy regulowaniu zobowiązań podatkowych - nawet znacznych - nie jest pojęciem tożsamym z groźbą wyrządzenia znacznej szkody w konsekwencji wykonania zaskarżonej decyzji we wskazywanej we wniosku o wstrzymanie wykonania formie, czy też, spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji strona może otrzymać zwrot uiszczonych kwot. (por.: postanowienie NSA z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1562/11). Natomiast sam fakt istnienia obowiązku wykonania aktu lub czynności organu administracyjnego nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Strona składając wniosek w przedmiocie wstrzymania zaskarżonego aktu powinna wykazać, że wykonanie ciążącego na niej zobowiązania, wypełnia przesłanki wskazane w powołanym na wstępie przepisie. W związku z powyższym skoro Skarżąca w złożonym wniosku nie wykazała w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, brak było podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jej oczekiwaniami. Sąd, w tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji. AKE.