I SA/Łd 1394/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Ewa Cisowska – Sakrajda po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. F. i P. F. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. F. i P. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości na rok 2011 postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Z. z dnia [...] ustalającą P. F. i E. F. wymiar podatku od nieruchomości na rok 2011 w kwocie 8.424,00 zł za nieruchomość położoną w miejscowości K.. W skardze tej P. F. i E. F. zawarli wniosek o wstrzymanie jej wykonania wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji. Uzasadniając ten wniosek skarżący powołali się "na zbyt ciężkie skutki finansowe w zakresie zobowiązania podatkowego wymierzonego na 2011r.". Wyjaśnili przy tym, że uiszczenie przez nich bieżących opłat eksploatacyjnych oraz dodatkowego zobowiązania podatkowego od gruntów ze stawek ponownie liczonych związanych z działalnością gospodarczą oraz jego wyegzekwowanie na drodze postępowania egzekucyjnego spowoduje, iż będą zobowiązani zlikwidować działalność z uwagi na niemożność poniesienia kosztów ich utrzymania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. – Dz.U. z 2012r., poz. 270), zwanej dalej jako p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Regulacja prawna wskazanego przepisu prowadzi do wniosku, iż wniesienie skargi nie pociąga za sobą skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania przez Sąd zaskarżonego aktu zależy od oceny sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest, bowiem stanem niepożądanym i prawo wnoszenia skargi do sądu nie może uniemożliwiać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa podatkowego. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest wyjątkową okolicznością, a przesłanki uzasadniające wstrzymanie tego aktu nie powinny być interpretowane w sposób rozszerzający. Warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę już we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno zatem odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest uzasadnione (por. postanowienie NSA z dnia 13 grudnia 2004 r. FZ 496/2004, LexPolonica). Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązując stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakłada jednakże obowiązku ich udowodnienia, a jedynie uprawdopodobnienia. Uprawdopodobnienie zaistnienia tych przesłanek oznacza wykazanie, iż zachodzi duże prawdopodobieństwo – graniczące z pewnością – zmaterializowania się trudnych do odwrócenia skutków lub wyrządzenia znacznej szkody w następstwie wykonania zaskarżonego aktu. Podstawową przesłanką zastosowania instytucji ochrony tymczasowej jest istniejące realnie niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego, a która jest wynikiem wykonania kwestionowanej decyzji administracyjnej. Omawiana instytucja ma na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności. W analizowanej sprawie skarżący, wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ograniczyli się do jego ogólnikowego uzasadnienia. Podnieśli bowiem, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed rozpatrzeniem sprawy przez Sąd mogłoby spowodować "zbyt ciężkie skutki finansowe w zakresie zobowiązania podatkowego". Nie wyjaśnili jednakże, w jaki sposób uiszczenie bieżących opłat eksploatacyjnych, których wysokości zresztą nie podali, oraz spornego zobowiązania podatkowego w kwocie 8.424,00 zł mogłoby odnieść negatywny skutek w postaci konieczności likwidacji prowadzonej działalności gospodarczej. Niewątpliwie zakończenie bytu prawnego przedsiębiorstwa czy też innego podmiotu, wywołuje, jak podnosi orzecznictwo sądowe, skutki trudne do odwrócenia i wysoce szkodliwe. Dla udzielenia ochrony tymczasowej nie jest jednakże wystarczające powoływanie się na ewentualną możliwość zlikwidowania działalności bez poparcia tych przypuszczeń konkretnymi faktami (por. postanowienia NSA z dnia 17 listopada 2009r., I FSK 1243/08 i z dnia 20 grudnia 2011r., II GZ 537/11 oraz postanowienia NSA z dnia 12 października 2005r., II FSK 1231/05, niepubl.; z dnia 9 listopada 2005r., I FZ 480/05, niepubl.; z 15 grudnia 2005r., I FZ 633/05, niepubl.). Poza wyrażeniem subiektywnej obawy zlikwidowania działalności gospodarczej i wywołania zbyt ciężkich skutków finansowych wykonaniem decyzji, skarżący nie wskazali żadnych skonkretyzowanych okoliczności mogących przemawiać za zastosowaniem ochrony tymczasowej. Oznacza to, iż skarżący nie wykazali i nie uprawdopodobnili, że zachodzi jakiekolwiek prawdopodobieństwo spowodowania zagrożenia ich istotnych interesów lub poniesienia jakiejkolwiek innej szkody na skutek wykonania zaskarżonej decyzji przed rozstrzygnięciem niniejszej sprawy przez Sąd, tj. jakie w ich konkretnej sytuacji, szczególnie chronione przez system prawny wartości zostałyby zagrożone w przypadku uiszczenia zobowiązania podatkowego i na czym owo zagrożenie miałoby polegać. Szkoda niewątpliwie występuje wówczas, gdy nie będzie mogła być ona wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (zob. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 25 października 2005r., I OZ 1074/05, nie publ.). Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004r., sygn. akt GZ 138/04 – nie publikowane). Nieodwracalny skutek z kolei to takie następstwo, konsekwencja, efekt, rezultat jakichś działań, których nie będzie można cofnąć lub których nie da się usunąć (zob. Popularny słownik języka polskiego pod red. B. Dunaja, Warszawa 2000, s. 365 i 644). Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest określenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. Niewątpliwie wykonanie jakiejkolwiek decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe ma dla jej adresata niekorzystne konsekwencje. Każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Rodzaj obowiązku objętego tą decyzją nie wywołuje jednakże stanu, który byłby nieodwracalny, odnosi się wszak do świadczenia pieniężnego, z natury rzeczy przecież odwracalnego. W sytuacji uwzględnienia skargi istnieje możliwość zwrotu nadpłaconych kwot. Tymczasem przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. wymaga wykazania niebezpieczeństwa wyrządzenia szkody znacznej, a więc większej niż przeciętnie wywoływanych wykonaniem decyzji tego rodzaju oraz skutków trudnych do odwrócenia. Zwrócić uwagę również należy na prawną możliwość zmiany lub uchylenia przez sąd w każdym czasie, z urzędu lub na żądanie skarżącej, własnego postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie (postanowienie NSA z dnia 7 października 2009r., II FSK 1549/09). Samo zaś wstrzymywanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji, gdyż rozstrzygnięcia podejmowane w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów lub czynności mają charakter wyłącznie tymczasowy. Wskazane w uzasadnieniu skargi wadliwości zaskarżonej decyzji, skutkujące, w ocenie skarżących, uwzględnieniem skargi, pozostają bez wpływu na ocenę zasadności wniosku. Rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd jedynie ocenia, czy w istocie wskazana przez stronę szkoda ma znaczny rozmiar lub istnieje niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie dokonuje wówczas oceny zasadności skargi, gdyż ustawa normująca postępowanie przed sądami administracyjnymi nie zawiera regulacji umożliwiającej zastosowanie omawianej instytucji w zależności od oceny prawdopodobieństwa wadliwości zaskarżonego aktu lub czynności (por. np. postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2008r., I OZ 47/08; z dnia 1 kwietnia 2008r., I OZ 209/08; z dnia 3 lipca 2008r., I OZ 493/08; z dnia 18 czerwca 2008r., I OZ 386/08; z dnia 13 czerwca 2008r., I OZ 410/08 oraz postanowienie NSA z dnia 16 czerwca 2005r., II OZ 513/05). Oceny takiej sąd administracyjny dokonuje natomiast dopiero wydając wyrok w rozpatrywanej sprawie (art. 132 p.p.s.a.). Sąd, mając na uwadze art. 64 § 3 w zw. z art. 134 ppsa, działając z urzędu i oceniając przesłanki wstrzymania zaskarżonej decyzji na podstawie akt sądowych również nie dopatrzył się zaistnienia w niniejszej sprawie przesłanek uzasadniających udzielenie skarżącym ochrony tymczasowej. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w postanowieniu. A.D.