I SA/Łd 14/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Cezary Koziński, Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Protokolant: st. asystent sędziego Marta Aftowicz-Korlińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2021 roku sprawy ze skargi A S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] 2020 r. nr [...] w przedmiocie oprocentowania nadpłaty podatku od nieruchomości za 2010 rok oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy G. z [...] odmawiającą A S.A. w W. zwrotu oprocentowania od nadpłaty powstałej w podatku od nieruchomości za 2010 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał między innymi, że Wójt Gminy G., decyzją z [...] października 2014 roku określił A S.A., wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 rok w kwocie 7.430,00 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem z 1 kwietnia 2015 roku stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy G. z [...] października 2014 roku. Na to postanowienie Spółka złożyła skargę. Wyrokiem z dnia 10 listopada 2015 roku, o sygn. akt I SA/Łd 872/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A S.A. w W. W wyniku rozpatrzenia skargi kasacyjnej spółki wyrokiem z 16 marca 2018 roku o sygn. akt II FSK 616/16 Naczelny Sąd Administracyjny w W. uchylił zaskarżony wyrok oraz postanowienie SKO w Ł. z 1 kwietnia 2015 roku w całości. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z [...] grudnia 2018 roku, uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji i określiło spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 rok w kwocie 7.421 zł i umorzyło postepowanie w sprawie postępowanie w sprawie określenia Spółce wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 rok w kwocie 9,00 zł. W wyniku rozpoznania skargi spółki A. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 2 października 2019 roku, o sygn. akt I SA/Łd 282/19, uchylił decyzję Kolegium z [...] 2018 roku, zaś 7 stycznia 2020 roku do SKO wpłynął ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 października 2019 roku, o sygn. akt I SA/Łd 282/19, ze stwierdzeniem jego prawomocności od 29 listopada 2019 roku oraz aktami sprawy. W wyniku ponownego postępowania Kolegium ustaliło, że zobowiązanie podatnika uległo przedawnieniu. Decyzją z [..]marca 2020 r., znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło decyzję organu I instancji, z [...] października 2014 roku, określającą Spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 rok w kwocie 7.430,00 zł w całości i umorzyło postępowanie w sprawie. Następnie 8 kwietnia 2020 roku, tj. przed upływem 30 dni od daty wydania decyzji uchylającej decyzję Wójta Gminy G. z [...] października 2014 r. organ dokonał zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2010 rok w wysokości 9.557,60 zł na rzecz Spółki. Wnioskiem z 17 kwietnia 2020 roku Spółka wniosła o zwrot oprocentowania od nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2010 r. powstałej w związku z uchyleniem decyzji Wójta Gminy G. z [...] października 2014 roku i umorzeniem postępowania w sprawie określenia Spółce wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 rok. Decyzją z [...] Wójt Gminy G. odmówił zwrotu oprocentowania od ww. nadpłaty. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji, powołując się na treść art. 77 § 1 pkt 3 oraz art. 78 § 3 pkt 1 O.p., wskazał że nadpłata podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji, jeżeli w związku z tym uchyleniem nie wystąpi obowiązek wydania nowej decyzji. W sytuacji gdy organ podatkowy nie przyczynił się do uchylenia decyzji, a nadpłata została zwrócona w terminie, podatnikowi nie przysługuje oprocentowanie nadpłaty. Zdaniem organu I instancji w niniejszej sprawie nie można uznać, że decyzja organu podatkowego I instancji – z [...] października 2014 r., a więc przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2010 rok była wadliwa w tym znaczeniu, że błędnie nałożono na podatnika zobowiązanie. Skoro zaś nadpłatę, powstałą w wyniku uchylenia tej decyzji, przekazano niezwłocznie na rachunek strony, wniosek podatnika nie mógł być uwzględniony. Po rozpoznaniu odwołania od decyzji organu pierwszej instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało tę decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił w całości ustalenia i przyjętą przez Wójta interpretację przepisów prawa. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi przez pełnomocnika spółki A, który wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzucił naruszenie następujących przepisów: (1) art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p., przez brak prawidłowego uzasadnienia, co powoduje, że decyzja nie poddaje się kontroli instancyjnej; (2) art. 77 § i pkt i lit. b oraz art. 78 § 1 i § 3 pkt 1 i 2 w zw. z art. 122 i art. 187 § 1 O.p. poprzez brak określenia i zwrotu oprocentowania od nadpłaty za okres od dnia powstania nadpłaty, tj. wpłaty podatku w dniu 19 listopada 2015, do dnia zwrotu nadpłaty, tj. do dnia 8 kwietnia 2020 r., w sytuacji, w której nie można przyjąć, iż do powstania przesłanki uchylenia decyzji nie przyczynił się organ podatkowy; (3) art. 78 § 3 pkt 1 i pkt 2 O.p. (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r.), przez ich błędną wykładnię, polegającą na błędnym przyjęciu, że organ podatkowy nie może przyczynić się do uchylenia decyzji w sytuacji, w której przesłanką uchylenia jest przedawnienie, podczas gdy Organ może przyczynić się do przesłanki uchylenia decyzji w sytuacji stwierdzenia przedawnienia, bowiem decyzja może być obarczona również innymi wadami, które i tak skutkowałyby uchyleniem i umorzeniem postępowania, nawet w sytuacji, gdyby Organ wydal i doręczył decyzję przed przedawnieniem i te okoliczności powinny podlegać badaniu w postępowaniu w przedmiocie oprocentowania nadpłaty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 78 § 3 punkt 2 O.p. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r. oprocentowanie nadpłaty przysługiwało w przypadkach przewidzianych w art. 77 § 1 pkt 1 lit. a-d - od dnia wydania decyzji o zmianie lub uchyleniu decyzji, jeżeli organ podatkowy nie przyczynił się do powstania przesłanki zmiany lub uchylenia decyzji, a nadpłata nie została zwrócona w terminie. Treść wskazanego przepisu wskazuje, że muszą być spełnione dwa warunki by oprocentowanie przysługiwało jedynie od dnia wydania decyzji kasacyjnej lub reformatoryjnej. Pierwszym z nich był brak przyczynienia się organu do powstania przesłanki zmiany lub uchylenia decyzji wymiarowej, a drugim brak zwrotu nadpłaty w terminie. Dopiero przy ich spełnieniu nadpłata podlegała oprocentowaniu od dnia wydania decyzji zmieniającej. W każdym innym przypadku, to jest w braku spełnienia obu lub jednego z wymienionych warunków, w myśl art. 78 § 3 punkt 1 O.p., oprocentowanie przysługiwało od dnia powstania nadpłaty. W rozpoznawanej sprawie nadpłata została zwrócona 8 kwietnia 2016r,. to jest przed upływem 30 dni od wydania decyzji SKO uchylającej decyzję wymiarową i umarzającą postępowanie podatkowe z uwagi na przedawnienie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2010, a więc po myśli art. 77 § 1 punkt 1 litera b O.p. określającego termin zwrotu nadpłaty przy określeniu wysokości zobowiązania podatkowego w drodze decyzji. Należy więc uznać, że warunek braku zwrotu nadpłaty w terminie nie został spełniony, wobec czego oprocentowanie nadpłaty przysługiwało zgodnie z art. 78 § 1 punkt 2 od dnia wydania decyzji o umorzeniu postępowania podatkowego. Oznacza to, że żądanie strony skarżącej zawarte w skardze jest nieuprawnione. W tej sytuacji jedynie na marginesie podnieść należy, że niezasadne jest stanowisko strony skarżącej, iż organ podatkowy przyczynił się do powstania przesłanki uchylenia decyzji wymiarowej. Zważyć bowiem należy, że przedawnienie zobowiązania podatkowego jest przesłanką obiektywną, uwzględnianą z mocy prawa zarówno przez organy jak i sąd, na każdym etapie postępowania, niezależnie od woli stron postępowania. Zatem przedawnienie zobowiązania podatkowego, będące w niniejszym postępowaniu podstawą uchylenia decyzji wymiarowej przez organ odwoławczy, jest przesłanką obiektywną, która musi być uwzględniona przez organ podatkowy z mocy prawa. Z tych względów nieuzasadnione jest stanowisko, że organ podatkowy mógł przyczynić się do powstania przesłanki obiektywnej, która powstaje z mocy ustawy. Uwzględnienie upływu terminu przedawnienia jako podstawy uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, jest przesłanką obiektywną i nie może być uznane za "przyczynienie się" organu do powstania przesłanki uchylenia decyzji. Zdaniem Sądu, organ podatkowy nie miał żadnego wpływu na moment, w którym nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego. O tym, kiedy dochodzi do przedawnienia rozstrzyga przede wszystkim sam upływ czasu (art. 70 § 1 O.p.). Póki nie upłynie termin przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy jest nie tylko uprawniony, ale też zobowiązany do wszczynania i prowadzenia postępowań podatkowych w celu określania prawidłowej, w jego ocenie, wysokości zobowiązań podatkowych (art. 120 O.p.). Zatem upływ czasu, w wyniku którego dochodzi do przedawnienia zobowiązania podatkowego, jest okolicznością o charakterze obiektywnym, a co za tym idzie organ podatkowy w żadnej mierze nie przyczynił się do uchylenia decyzji, gdyż wydanie orzeczenia kasatoryjnego i umorzenie postępowania podatkowego nastąpiło z powodu przedawnienia zobowiązań podatkowych. W omawianym przypadku wydanie decyzji uchylającej nie jest związane z wadliwością decyzji organu pierwszej instancji. Przesłanki określone w art. 78 § 3 pkt 1 i pkt 2 O.p., nie mają żadnego związku z przewlekłością postępowania podatkowego i w związku z tym bezzasadne jest powoływanie się na tę okoliczność w zakresie sporu dotyczącego wysokości oprocentowania nadpłaty (por. wyroki NSA z 13 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 425/08 i II FSK 614/08). Istota wskazanych przesłanek wiąże oprocentowanie nadpłaty z uchyleniem (zmianą) decyzji wadliwej, a zatem z wadą tkwiącą w samej decyzji, z której wynikała nadpłata, a nie z czasem trwania postępowania w tym przedmiocie. Z powyższego wynika, w sposób oczywisty, że przez przyczynienie się, o którym mowa w przywołanych przepisach należy rozumieć sytuację, w której działanie lub zaniechanie organu podatkowego pozostawało w bezpośrednim związku z wadą decyzji, które może przejawiać się naruszeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego. Oznacza, że nie w każdym przypadku, gdy decyzja zostaje uchylona lub zmieniona występuje przyczynienie się organu, jako przesłanka oprocentowania nadpłaty (por. R. Dowgier, Przyczynienie się organu podatkowego do powstania przesłanki zmiany lub uchylenia decyzji jako warunek oprocentowania nadpłaty, Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych, 2015, nr 4, s. 15 i n.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę, podziela pogląd prawny wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 sierpnia 2019 r. wydanym w sprawie o sygnaturze akt II FSK 3665/17. NSA oddalił skargę kasacyjną wskazując, że podstawą uchylenia decyzji wymiarowej był upływ terminu przedawnienia (w wyniku czego powstała nadpłata), co jest okolicznością obiektywną, wynikającą z przepisów prawa podatkowego, a co za tym idzie — niezależną od organów podatkowych. Organ powinien uwzględnić omawianą przesłankę z mocy prawa. Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie i kategorycznie wskazał, że stwierdzenie upływu terminu przedawnienia nie wymaga żadnego dalszego badania i przeprowadzania jakiegokolwiek dodatkowego postępowania dowodowego w zakresie "przyczynienia się" organu podatkowego do powstania nadpłaty. Wbrew zarzutom sformułowanym w skardze, postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów prawa procesowego, zgodnie z zasadami praworządności i prawdy obiektywnej. Organ podatkowy wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności faktyczne związane z przedmiotową sprawą, tak aby w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami doprowadzić do stworzenia rzeczywistego obrazu sprawy i uzyskania podstawy do trafnego zastosowania przepisów prawa. Mając na uwadze przytoczone powyżej okoliczności, sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. W powyższym zakresie sąd I instancji w pełni podziela i przyjmuje za własne stanowisko zawarte w wyroku WSA w Łodzi z dnia 27 listopada 2020r., sygn. akt I SA/Łd 326/20. Wbrew zarzutowi skargi zaskarżona decyzja w sposób wystarczający i jasny wyjaśnia motywy, którymi kierował się organ, wskazuje przepisy prawa, które stały się podstawą rozstrzygnięcia, wobec czego w pełni poddaje się kontroli legalności sprawowanej przez sąd administracyjny. W tym stanie sprawy skarga, na podstawie art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu. k.ż.