I SA/Łd 1446/11
WyrokWSA w Łodzi2012-03-08
Skład orzekający: Bożena Kasprzak, Cezary Koziński, Joanna Tarno
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy, nawet jeśli nie są faktycznie wykorzystywane do działalności gospodarczej, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawek właściwych dla działalności gospodarczej, czy też mogą być opodatkowane według niższych stawek jako budynki pozostałe, jeśli ich wykorzystanie do działalności gospodarczej jest niemożliwe ze względów technicznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, wszystkie grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy traktuje się jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wyjątek od tej zasady, dotyczący niemożności wykorzystania przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności ze względów technicznych, powinien być interpretowany ściśle. Organy podatkowe prawidłowo ustaliły, które budynki nie mogły być wykorzystywane w działalności gospodarczej ze względów technicznych i zastosowały do nich niższą stawkę podatkową. Zaprzestanie działalności produkcyjnej, pozostawienie resztek maszyn czy adaptacja budynków do przyszłej działalności nie zwalnia z opodatkowania według stawek dla działalności gospodarczej, chyba że obiektywne względy techniczne trwale uniemożliwiają takie wykorzystanie.Stan faktyczny
Spółka A Spółka Akcyjna zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy R. określającą Spółce zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2010 rok. Spółka kwestionowała opodatkowanie budowli i budynków, które nie były już wykorzystywane w działalności gospodarczej, twierdząc, że skoro znajdują się na terenie gospodarstwa rolnego, powinny podlegać zwolnieniu lub niższym stawkom. Organy podatkowe ustaliły, że większość nieruchomości była w posiadaniu przedsiębiorcy, a zatem powinna być opodatkowana według stawek dla działalności gospodarczej, chyba że obiektywne względy techniczne uniemożliwiały takie wykorzystanie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 8 marca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędziowie Sędzia WSA Cezary Koziński (spr.) Sędzia WSA Joanna Tarno Protokolant Tomasz Furmanek po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2012 roku na rozprawie sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 r.. oddala skargę.
I SA/Łd 1446/11
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy R. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie określenia A SA z siedzibą w W. zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 r. w kwocie 279.526,- zł.
Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu decyzji, iż w dniu [...] r. A SA złożyła deklarację na podatek od nieruchomości na 2010 rok, wykazując położone w miejscowości N.: grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 2.755 m2 (zwolnione od podatku); grunty pozostałe o pow. 23.585 m2 (zwolnione od podatku); budynki mieszkalne o pow. użytkowej 1.238,1 m2, opodatkowane wg stawki 0,55 zł, kwota podatku 680,96 zł; budowle o wartości 18.765,74 zł (zwolnione od podatku).
W dniu 1 marca 2010 r. A złożyła korektę deklaracji na podatek od nieruchomości na 2010 rok, wykazując: grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 70 m2, opodatkowane wg stawki 0,71 zł, kwota podatku 49,70 zł; budynki mieszkalne o pow. użytkowej 1.238,10 m2, opodatkowane wg stawki 0,55 zł, kwota podatku 680,96 zł; budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. użytkowej 115 m2, opodatkowane wg stawki 17,50 zł, kwota podatku 2.012,50 zł; łączna kwota podatku wyniosła 2.743,00 zł.
Wobec wątpliwości co do poprawności danych wykazanych w deklaracji, na podstawie art. 165 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, póz. 60 z późn. zm.), postanowieniem z dnia 23 marca 2010 r. Wójt Gminy R. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia Spółce wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 rok i decyzją z dnia [...] r. określił podatnikowi wysokość tego zobowiązania podatkowego w kwocie 279.526,00 zł.
Organy podatkowe stwierdziły, iż A w okresie od 22 lipca 2008 r. do 16 grudnia 2010 r. pozostawała właścicielem zabudowanych nieruchomości położonych w N. przy ul. A 8 oraz dzierżawiła nieruchomość od Skarbu Państwa. Przedmiot opodatkowania w 2010 r. stanowiły:
1. grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 107,41 m2, opodatkowane przez okres 5 miesięcy według stawki 0,77 zł - kwota podatku wyniosła 82,70 zł;
2. budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (wieża wraz z fundamentem, ogrodzenie gospodarstwa rolnego /ogrodzenie fabryki/, drogi wewnętrzne, plac składowania, studnia obok ZRB, studnia obok tartaku, hydrofornia, linia kablowa NN, instalacja elektryczna) - o łącznej wartości 947.241,00 zł, opodatkowane według stawki 2% - kwota podatku wyniosła 18.944,82 zł,
3. budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. użytkowej 11.987,95 m2 (pałac, winiarnia, syropiarnia z magazynem i łącznikiem, fermentownia /tzw. bachus, suszarnia/, stodoła, stołówka, siłownia, hydrofornia, magazyn budowlany, warsztat mechaniczny, hydrofornia, warsztat, budynek transformatorowni, portiernia) - opodatkowane według stawki 17,50 zł - kwota podatku wyniosła 209.789,12 zł; o pow. użytkowej 167,30 m2 (sklep, pomieszczenia w budynku przylegającym do budynku namoku, dzierżawiony przez p. H. i pomieszczenie transformatorów w budynku namoku) - opodatkowane przez okres 5 miesięcy według stawki 17,50 zł - kwota podatku wyniosła 1.219,89 zł; o pow. użytkowej 2.354,62 m2 (słodowania) - opodatkowane przez okres 10 miesięcy według stawki 17,50 zł - kwota podatku wyniosła 34.338,20 zł; o pow. użytkowej 527,98 m2 (kotłownia) - opodatkowane przez okres 4 miesięcy według stawki 17,50 zł - kwota podatku wyniosła 3.079,88 zł;
4. budynki pozostałe, które w 2010 r. nie były wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych: o pow. użytkowej 746,75 m2 (tartak, magazyn spirytusu, garaż, budynek po stacji paliw, budynki "mieszkalne") - opodatkowane według stawki 5,00 zł - kwota podatku wyniosła 3.733,75 zł; o pow. użytkowej 3.198,02 m2 (drożdżownia, budynek magazynowy, krochmalnia-gorzelnia, budynek przylegający do siłowni) - opodatkowane przez okres 4 miesięcy według stawki 5,00 zł - kwota podatku wyniosła 5.330,03 zł; o pow. użytkowej 1.259,47 m2 (wytwórnia namoku, magazyn namoku) - opodatkowane przez okres 5 miesięcy według stawki 5,00 zł - kwota podatku wyniosła 2.623,89 zł; o pow. użytkowej 116,21 m2 (garaż, budynek przylegający do budynku portierni) - opodatkowane przez okres 7 miesięcy według stawki 5,00 zł - kwota podatku wyniosła 338,94 zł;
5. budynek mieszkalny o pow. użytkowej 82,06 m2 - opodatkowany według stawki 0,55 zł – kwota podatku wyniosła 45,13 zł.
Organy podatkowe podkreśliły też, iż od podatku od nieruchomości w 2010 r. zwolnione zostały: grunt wpisany indywidualnie do rejestru zabytków o pow. 23.585,00 m2 (zwolniony na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych); budynki gospodarcze służące wyłącznie działalności rolniczej (zwolnione na podstawie art. 7 ust. 4 lit. b w/w ustawy), tj. chlewnia o pow. użytkowej 646,66 m2, słodownia o pow. użytkowej 2.354,62 m2, w okresie od 01.11.2010 r. do 31.12.2010 r.; grunty o pow. 38.000 m2 zajęte na oczyszczalnię ścieków (obsługującą m.in. mieszkańców N.); budynki związane z oczyszczaniem ścieków o pow. użytkowej 122,31 m2; budowle związane z oczyszczaniem ścieków o wartości 19.650,00 zł (zwolnione na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 uchwały Nr [...] Rady Gminy w R. z dnia [...] r. w sprawie zwolnień z podatku od nieruchomości - Dz. Urz. Woj. Ł. Nr[...], póz. 3179).
Organ odwoławczy wskazał na przepisy art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 lit. a), art. 4 ust. 1 i art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, uznając, że wszelkie nieruchomości będące w posiadaniu Spółki, winny w zasadzie być opodatkowane podatkiem od nieruchomości według stawek właściwych dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Wynika to wprost z treści art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zgodnie z którym grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Zatem już sam fakt posiadania przedmiotu opodatkowania przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynki, budowle i grunty są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (a o tym, czy dany podmiot jest przedsiębiorcą decyduje sytuacja prawna tego podmiotu). Nie ulega wątpliwości, iż A Sp. z o.o. w 2010 r. była przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2010 r. Nr 220, póz. 1447 z późn, zm.), wpisanym do Krajowego Rejestru Sądowego i prowadziła działalność gospodarczą.
W ocenie SKO, jeżeli ustawodawca - definiując pojęcie "gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej" - operuje zwrotem: "posiadanie przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą", to w świetle powyższego nie ma obowiązku ustalania jak faktycznie wykorzystywane są nieruchomości i czy w całości zajęte są na wykonywanie działalności gospodarczej, albowiem wystarczający jest sam fakt ich posiadania przez danego przedsiębiorcę. Dla wymiaru podatku od nieruchomości bez znaczenia pozostawała - podnoszona przez skarżącego okoliczność - że począwszy od 2009 r. Spółka "dokonała podziału" między prowadzoną działalnością gospodarczą, produkcyjną, która jest prowadzona na innym terenie, gdzie przeniesiona została cała linia produkcyjna, a działalnością rolniczą, którą prowadzi na nieruchomości w N. Organy uwzględniły fakt, iż decyzjami Starosty P. nr [...] , nr [...] i nr [...] udzielono Spółce pozwolenia na rozbiórkę budynku drożdżowni, namoku z budynkami przyległymi, winiarni i magazynów winiarni. Ww. budynki, z wyjątkiem winiarni, do czasu ich rozbiórki, opodatkowane zostały podatkiem od nieruchomości wg stawek przewidzianych dla tzw. budynków pozostałych, z tego względu, że nie mogły być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych.
Organ odwoławczy wyjaśnił też, iż zły stan techniczny, czy przeznaczenie budynku do rozbiórki, nie wyłącza takiego budynku z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie przewiduje bowiem żadnego wyłączenia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynków w złym stanie technicznym, kwalifikujących się do rozbiórki. Okoliczności te powodują jedynie, że budynki te podlegają opodatkowaniu według niższej stawki, tj. ustalonej dla "budynków pozostałych". Taka też stawka została zastosowana przez organ podatkowy I instancji do ww. budynków. Budynek rozlewu (winiarni) opodatkowany natomiast został wg stawki przewidzianej dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, a to z tego względu, iż budynek ten, mimo że objęty był decyzją o rozbiórce, był wykorzystywany przez podatnika, co zaznaczono w "Zestawieniu" złożonym w dniu 18.10.2010 r. w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w P.. Spółka wskazała, iż były budynek winiarni jest wykorzystywany jako tymczasowy magazyn sprzętu rolniczego. Takiego sposobu wykorzystania nie potwierdziły jednak oględziny przeprowadzone w dniu 25 listopada 2010 r. W ich trakcie ustalono, iż część pomieszczeń winiarni jest pusta, a w części znajduje się wyposażenie biurowe (potwierdza to załączona do protokołu oględzin dokumentacja fotograficzna).
Odnosząc się do zastosowania przepisu art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że aby było możliwe zastosowanie zwolnienia przewidzianego w przywołanym przepisie, muszą zostać spełnione łącznie dwie przesłanki: pierwsza odnosi się do budynku, który musi być budynkiem gospodarczym; druga zaś określa, iż budynek ten musi być położony na gruntach gospodarstw rolnych i służyć wyłącznie działalności rolniczej. Dla Gminy R. nie jest prowadzona ewidencja budynków, a Spółka nie posiada dokumentacji budowlanej obiektów stanowiących jej własność, położonych na nieruchomości w Niechcicach przy ul. A 8, gdyż nie otrzymała takiej dokumentacji od poprzedniego właściciela - Syndyka masy upadłościowej "N." Sp. z o.o. w likwidacji (co potwierdziły wyjaśnienia Spółki z dnia 28.05.2010 r.). W toku prowadzonego postępowania reprezentujący Spółkę A. M. wskazał, że budynki posiadają nazwy wynikające z faktycznego ich użytkowania w okresie, kiedy była prowadzona produkcja. Budynki oznaczone na mapie nr 19 są budynkami mieszkalnymi, z których tylko budynek położony przy pałacu jest faktycznie użytkowany (notatka służbowa z dnia 30.08.2010 r.). Wobec tego, aby ustalić kategorię i stan techniczny budynków, organ pierwszej instancji powołał biegłego - rzeczoznawcę budowlanego. W opinii z dnia 02.12.2010 r. rzeczoznawca ten stwierdził, że jedynie słodownia, stodoła i chlewnia to budynki gospodarcze dla rolnictwa. Pozostałe budynki (z wyjątkiem budynku mieszkalnego położonego na działce nr 169, oznaczonego na mapie jako obiekt nr 19) to budynki niemieszkalne i przemysłowe. Biegły stwierdził też, że zgodnie z przepisami art. 71 Prawa budowlanego, aby budynki przemysłowe przeklasyfikować na gospodarcze, należy uzyskać zgodę właściwego organu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. w piśmie z dnia [...] r. poinformował, że nie było prowadzone postępowanie w sprawie ww. budynków położonych na działkach w obrębie N..
Wyniki oględzin przedmiotowych budynków (przeprowadzone w dniach: 07-09.04.2010 r., 28.05.2010 r., 28.09.2010 r. i 25.11.2010 r.), dowodzą – jak wskazał organ odwoławczy - iż ww. budynki nie służyły wyłącznie działalności rolniczej. Zatem zwolnienie przewidziane w art. 7 ust. 4 pkt 4 lit. b) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych mogło być zastosowane jedynie do budynku gospodarczego, a za taki została uznana chlewnia, która nie była wykorzystywana na inne cele, oraz do budynku słodowni w okresie listopad - grudzień 2010 r., kiedy to w tym budynku, uznanym za gospodarczy, składowane były wyłącznie bele słomy.
Odnosząc się do budowli będących w posiadaniu Spółki, SKO stwierdziło, iż ujęte one zostały w wykazie środków trwałych. Pełnomocnik Spółki w piśmie z dnia 14 marca 2011 r. stwierdził, iż nie zgłasza zastrzeżeń co do wartości początkowych tych środków na dzień 01.01.2010 r.
Podkreślono również, że podatek od nieruchomości wymierzony został jedynie od gruntu o pow. 107,41 m2, tj. od placu i gruntu zajmowanego przez budynek dzierżawiony do dnia 31 maja 2010 r. przez PPHU Zakład "C" i Sklep M. W.. Wymiaru podatku do tego gruntu skarżący nie kwestionował. Pozostałe grunty stanowiące własność Spółki - z uwagi na to, że zostały sklasyfikowane jako użytki rolne, w tym także te, na których posadowione są budynki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz grunty, na których znajduje się wpisany do rejestru zabytków park, a także grunty dzierżawione od Skarbu Państwa zajęte pod rolniczą oczyszczalnię ścieków - nie stanowiły przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
Organ wskazał, iż grunt o pow. 23.585,00 m2 jest zwolniony od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Przepis ten stanowi, iż od podatku od nieruchomości zwalnia się grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Jak wynika z pisma Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Ł. Delegatura w P. z dnia [...] r. znak: [...] do rejestru zabytków wpisany jest znajdujący się w granicach działki nr 166 park przypałacowy, położony w N. gm. R. Zabytek jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (zaświadczenie z dnia [...] r. znak:[...] ). Grunty ww. działki nr 166 o pow. 2,3585 ha zostały sklasyfikowane jako Bz - tereny rekreacyjno-wypoczynkowe.
Od podatku od nieruchomości zwolnione zostały też grunty o pow. 38.000 m2, zajęte na oczyszczalnię ścieków, obsługującą m.in. mieszkańców N. oraz budynki związane z oczyszczaniem ścieków o pow. 122,31 m2 i budowle związane z oczyszczaniem ścieków o wartości 19.650,00 zł.
Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, iż przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości nie były należące do Spółki grunty, z wyjątkiem 107,41 m2. Także to, że Spółka rozpoczęła przygotowania do prowadzenia na terenie nieruchomości działalności rolniczej, w żaden sposób nie może zwalniać jej z obowiązku podatkowego w tym podatku. Przeprowadzone oględziny budynków nie potwierdziły argumentacji skarżącego, że wykorzystywane są one wyłącznie na potrzeby działalności rolniczej. Nie jest też przekonujące twierdzenie skarżącego, iż na terenie spornej nieruchomości Spółka zamierza prowadzić wyłącznie działalność rolniczą. Przeczy temu złożony przez Spółkę w dniu 01.03.2010 r. wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie Centrum Rehabilitacji w N. przy ul. A 8.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Spółka Akcyjna A wniosła o uchylenie powyższej decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy R. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
- naruszenie prawa materialnego, to jest art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 i pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez ich błędną interpretację i wadliwą wykładnię polegającą na mylnym przyjęciu, że skoro A Sp. z o.o. w 2010 r., była przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 z późn. zm.), wpisanym do Krajowego Rejestru Sądowego i prowadziła działalność gospodarczą, to fakt ten rodzi określone skutki, także w zakresie prawnopodatkowym i oznacza, że wszelkie nieruchomości będące w posiadaniu Spółki winny być opodatkowane podatkiem od nieruchomości według stawek właściwych dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą, w sytuacji gdy pogląd ten jest nietrafny albowiem ewentualne prowadzenie przez podmiot gospodarczy działalności gospodarczej nie przesądza jeszcze, iż w odniesieniu do budynków położonych na nieruchomości rolnej, na której nie prowadzi on działalności gospodarczej, mają zastosowanie przepisy o podatku od nieruchomości;
- obrazę przepisów prawa materialnego - art. 1a ust. 1 pkt 3, 4, 6 i ust. 2 ustawy o opłatach i podatkach lokalnych, wskutek błędnej wykładni wyżej wskazanych przepisów, polegającej na uznaniu, że w każdym przypadku do budynku i budowli posadowionych na gruncie należącym do podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą będą miały zastosowanie przepisy dotyczące podatku od nieruchomości, niezależnie od przeznaczenia i sposobu wykorzystywania danej nieruchomości jako gruntu i związanych z nim budynków i dowolne (sprzeczne z wykładnią ww. przepisów) przyjęcie, iż sam fakt posiadania nieruchomości przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą decyduje o konieczności uiszczenia podatku od nieruchomości w odniesieniu do budynków i budowli na tym gruncie posadowionych, w sytuacji gdy ewentualne prowadzenie przez podmiot gospodarczy działalności gospodarczej nie przesądza jeszcze, iż w odniesieniu do budynków położonych na nieruchomości rolnej, na której nie prowadzi on działalności gospodarczej mają zastosowanie przepisy ustawy o podatku od nieruchomości, albowiem w sytuacji w której dany podmiot gospodarczy prowadzi wprawdzie działalność gospodarczą ale w całkowicie innym miejscu, a w miejscu posiadania nieruchomości prowadzi jedynie działalność rolną wykorzystując budynki posadowione na nieruchomości wyłącznie dla celów działalności rolniczej determinuje to konieczność przyjęcia, iż budynki posadowione na nieruchomości rolnej jako związane wyłącznie z działalnością rolną nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości;
- naruszenie przepisów postępowania, w postaci art. 180 § 1, art. 187 i art. 188 Ordynacji podatkowej w związku z art. 200a § 1 ust. 2 tej ustawy, poprzez nierozpatrzenie w całości zebranego w sprawie materiału dowodowego i mające wpływ na ocenę dowodów zebranych w sprawie oddalenie wniosku skarżącej o przeprowadzenie rozprawy przed organem odwoławczym (postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2011 roku), w sytuacji gdy przeprowadzenie rozprawy przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym mogło przyczynić się do ujawnienia dowodów mających znaczenie dla wydawanego rozstrzygnięcia;
- będącą skutkiem błędnej wykładni wyżej wymienionych przepisów obrazę przepisów postępowania - art. 122, art. 187 § 1 i art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, wskutek zaniechania (wobec błędnej powyższej wykładni) przeprowadzenia istotnych dowodów na okoliczność przeznaczenia budynków posadowionych na nieruchomości, niezbadania rzeczywistej sytuacji gruntu i budynków posadowionych na nieruchomości, rzeczywistych zamiarów skarżącej co do nieruchomości i budynków, niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, nierozważnie istotnych dowodów wskazujących na to, że budynki posadowione na nieruchomości
wykorzystywane są wyłącznie w zakresie działalności rolniczej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Organy podatkowe ponad wszelką wątpliwość ustaliły, że A SA w 2010 r. była w posiadaniu budowli położonych w miejscowości N. ul. A 8 o wartości początkowej 947.241,- zł, przyjętej do amortyzacji środków trwałych (co potwierdził także pełnomocnik Spółki w piśmie z dnia 14 marca 2011 r.), a z kolei jako podstawę opodatkowania gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej przyjęto tylko wielkość 107,41 m2, wydzierżawioną przez podatnika innym podmiotom gospodarczym – PPHU Zakład "A" i Sklep M. W..
Skarżąca uważa, iż nie powinna płacić podatku od budowli i budynków, które nie są już wykorzystywane w działalności gospodarczej (produkcyjnej), a skoro są usytuowane na terenie gospodarstwa rolnego podlegają zwolnieniu od podatku od nieruchomości.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zwalnia się od podatku od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej. Użycie w tym przepisie zwrotu "służące wyłącznie działalności rolniczej" oznacza ich faktyczne wykorzystywanie. Zwolnienie dotyczy zatem tylko tych budynków bądź ich części, które są wykorzystywane przy aktywnym, rzeczywistym prowadzeniu działalności rolniczej, a nie tylko przystosowane do prowadzenia takiej działalności.
Podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków (art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne; Dz.U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło uwagę, iż nie jest prowadzona ewidencja budynków dla Gminy R., jak również nie ma dokumentacji budowlanej pozwalającej ustalić kategorie oraz stan techniczny budynków podatnika. W związku z tym za prawidłowe należało uznać działania organu podatkowego w zakresie powołania biegłego w celu dokonania klasyfikacji i funkcji budynków Spółki, a także dokonanie ich oględzin przez pracowników organu podatkowego. Sens unormowania art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opiera się nie na formalnym potwierdzeniu sposobu użytkowania budynku gospodarczego, ale na jego faktycznym wykorzystaniu. W przypadku wątpliwości co do przeznaczenia budynków organy podatkowe są zobowiązane do zapoznania się ze sposobem prowadzenia przez podatnika gospodarstwa rolnego i rozważenia ich roli w gospodarstwie (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 7 grudnia 2007 r. o sygn. akt I SA/Lu 482/07, LEX nr 490931), co w niniejszej sprawie uczyniono.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Spółki stwierdził, iż podatnik prowadził do 2010 roku działalność produkcyjną w obiektach położonych w miejscowości N. ul. Zakładowa 8, a następnie przeniósł tą działalność na inną nieruchomość. Ani w skardze, ani w trakcie postępowania podatkowego podatnik nie wykazał, które z przedmiotowych budynków i budowli służyły wyłącznie działalności rolniczej. Dopiero postępowanie dowodowe przeprowadzone przez Wójta Gminy R. wykazało, że do działalności rolniczej wykorzystano chlewnię oraz budynek słodowni w okresie listopad - grudzień 2010 r., kiedy to w tym budynku, uznanym za gospodarczy, składowane były wyłącznie bele słomy. Zatem tylko w tym zakresie istniały podstawy do zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Dowody w postaci protokołów oględzin i opinii biegłego wskazują, że rozstrzygając sprawę organy podatkowe opierały się na pełnym materiale dowodowym, zgodnie z dyspozycją art. 122, art. 180 i art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Tych ustaleń nie mogło zmienić przeprowadzenie rozprawy, skoro w postępowaniu wykorzystano już dowody z oględzin nieruchomości jak i dowód z opinii biegłego. Zgodnie z art. 200a § 1 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy przeprowadza w toku postępowania rozprawę: 1) z urzędu - jeżeli zachodzi potrzeba wyjaśnienia istotnych okoliczności stanu faktycznego sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin, lub sprecyzowania argumentacji prawnej prezentowanej przez stronę w toku postępowania; 2) na wniosek strony. Aby zastosować instytucję rozprawy organ odwoławczy musi stwierdzić, czy w okolicznościach konkretnego postępowania istniała uzasadniona potrzeba jej przeprowadzenia. Zgodnie z § 3 art. 200a Ordynacji podatkowej organ odwoławczy może odmówić przeprowadzenia rozprawy, jeżeli przedmiotem rozprawy mają być okoliczności niemające znaczenia dla sprawy albo okoliczności te są wystarczająco potwierdzone innym dowodem. W niniejszej sprawie okoliczności mające znaczenie dla sprawy zostały właśnie potwierdzone oględzinami i dowodem z opinii biegłego.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Art. 1a ust. 1 pkt 3 tej ustawy definiuje grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej jako grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
Z w/w przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wynika zasada, że wszystkie grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy traktować należy jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wyjątek, podyktowany wyłączeniem ich z wykorzystywania do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych - i to wyłączeniem o charakterze trwałym ("przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności") - powinien być interpretowany ściśle (zob. wyrok NSA z dnia 14 października 2009 r. o sygn. akt II FSK 747/08, LEX nr 571608). W wyroku tym NSA dokonał również zestawienia kilku tez innych orzeczeń sądów administracyjnych, wskazując na zakres opodatkowania gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wskazał mianowicie, że sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę skutkuje tym, iż budynek, budowla, grunt są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Dlatego też obiekty w danym momencie niewykorzystywane gospodarczo lub takie, w których prowadzona jest działalność innego rodzaju, należy także uznać za związane z działalnością gospodarczą (wyrok NSA z 20 marca 2009 r., II FSK 1888/07), przy czym prowadzenie w budynkach remontów lub adaptacji dla celów przyszłej działalności gospodarczej stanowi jeden z wyznaczników tejże działalności (wyrok NSA z 16 lutego 2006 r., II FSK 301/05).
Z kolei techniczne względy, uniemożliwiające wykorzystywanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej, powinny mieć charakter przeszkód obiektywnych, to znaczy nie mogą one być determinowane wolą podatnika, lecz okolicznościami zewnętrznymi (wyroki NSA: z 16 lutego 2006 r., II FSK 301/05 i z 9 stycznia 2009 r., II FSK 1354/07), do których nie można jednak zaliczyć przeszkód o charakterze sezonowym lub technologicznym (wyrok NSA z 12 lipca 2007 r., II FSK 744/06). Takie wady fizyczne budynków, które uniemożliwiają ich eksploatację i zostały stwierdzone orzeczeniami organów nadzoru budowlanego o wyłączeniu z użytkowania ze względu na zły stan techniczny, mogą być uznane za "względy techniczne" uniemożliwiające ich wykorzystywanie do prowadzenia działalności gospodarczej (wyroki NSA: z 16 lutego 2006 r., II FSK 301/05, z 9 stycznia 2009 r., II FSK 1354/07 oraz z 24 kwietnia 2009 r., II FSK 47/08). Okoliczność, czy w określonej sprawie owe "względy techniczne" zaistniały, powinna być wyjaśniona w toku postępowania podatkowego (wyrok NSA z 12 lipca 2007 r., II FSK 744/06 i z 22 czerwca 2007 r., II FSK 773/06). W tym ostatnim wyroku Naczelny Sąd Administracyjny dodatkowo zauważył, że do przyczyn uniemożliwiających wykorzystywanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej nie można zaliczyć przyczyn technologicznych, ekonomicznych, czy finansowych i że to na przedsiębiorcy, domagającym się zastosowania względniejszej stawki opodatkowania, ciąży obowiązek wykazania, iż "względy techniczne", wykluczające przedmiot opodatkowania z działalności gospodarczej, rzeczywiście zachodzą.
Okoliczność, czy w sprawie zachodzą "względy techniczne", o jakich mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, musi być badana ad casum, co oznacza, że może być dowodzona wszelkimi środkami dowodowymi. Do środków tych niewątpliwie należą zarówno orzeczenia organów nadzoru budowlanego, jak i opinie specjalistów (biegłych) z zakresu budownictwa. Nie są to jednak środki dowodowe wyłącznie właściwe, ponieważ i w tym przypadku zastosowanie ma zasada wyrażona w art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, w myśl której jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (zob. wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2010 r. o sygn. akt II FSK 1228/08, LEX nr 554082).
W niniejszej sprawie organy podatkowe, opierając się na protokołach oględzin oraz opinii biegłego, wyjaśniły, które z budynków nie mogły być wykorzystywane w działalności gospodarczej ze względów technicznych (str. 4 zaskarżonej decyzji) i zastosowały do ich opodatkowania stawkę dla budynków pozostałych, niezwiązanych z działalnością gospodarczą.
W ocenie Sądu, zaprzestanie działalności produkcyjnej w budynkach i pozostawienie w nich resztek maszyn i elementów poprodukcyjnych nie jest przyczyną wyłączenia takich budynków z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Także chęć adaptacji budynków dla celów przyszłej działalności gospodarczej nie zwalnia z ich opodatkowania, a słusznie zauważył organ odwoławczy, że Spółka złożyła w dniu 1 marca 2010 r. wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie Centrum Rehabilitacji w N. przy ul. A 8.
Subiektywne przekonanie podatnika, czy też samo jego oświadczenie o niemożności wykorzystania budynków do prowadzonej działalności, nie jest dowodem, na którym można by oprzeć ustalenie o wyłączeniu budynku z działalności gospodarczej i opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
Organy podatkowe wykazały także w jakim zakresie możliwe było zastosowanie zwolnienia przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zgodnie z którym zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Wykazano, że tylko teren parku może być objęty tym zwolnieniem, gdyż jest wpisany do rejestru zabytków i jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (pismo Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Ł. Delegatura w P. z dnia [...] r. znak: [...] ).
W tym miejscy należy wskazać, iż budynek Pałacu nie mógł być objęty w/w zwolnienie, gdyż był on zaadaptowany na pomieszczenia biurowe. Także i w tym przypadku czasowe wyłączenie pomieszczeń pałacowych z użytkowania na cele biurowe (np. w celu dokonania w nich odpowiednich remontów, czy adaptacji na inne cele) nie mogło przemawiać za wyłączeniem powierzchni tego budynku z opodatkowania.
Wobec powyższego Sąd uznał, iż organy podatkowe nie naruszyły przywołanych w skardze przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania podatkowego.
Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.), należało skargę oddalić.
P.Z-C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło