I SA/Łd 226/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] UNP: [...] w przedmiocie określenia wysokości odsetek za zwłokę od niezapłaconych w terminie zaliczek miesięcznych na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2012 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W. W. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] r. w przedmiocie określenia wysokości odsetek za zwłokę od niezapłaconych w terminie zaliczek miesięcznych na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2012 r. W skardze pełnomocnik strony zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania kwestionowanej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, jak również spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu pełnomocnik podniósł, że jednorazowe wydatkowanie kwoty określonej w zaskarżonej decyzji oraz w pozostałych decyzjach, dotyczących zobowiązań skarżącego w podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2011–2012, wynoszącej łącznie około 400 tys. zł, jest w praktyce niemożliwe do zrealizowania, bez spowodowania skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący nie prowadzi obecnie działalności gospodarczej, jego majątek jest zajęty przez organy podatkowe, a jedynym źródłem jego utrzymania jest renta z tytułu niezdolności do pracy w kwocie 854 zł. Wyegzekwowanie zobowiązań podatkowych będzie równoznaczne z dozgonnym ubóstwem skarżącego oraz może spowodować pogorszenie jego stanu zdrowia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji stanowi art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którym sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wspomniane "niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody" oznacza szkodę, której nie można zrekompensować wskutek zwrotu spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia, czy też przywrócenia rzeczy do pierwotnego stanu (por.: B. Dauter, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 205 oraz powołane tam postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04; http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ – dalej: CBOSA). Z kolei "trudne do odwrócenia skutki", to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por.: postanowienia NSA: z 26 września 2013 r., II FZ 718/13; z 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, CBOSA). Zauważyć należy, że sam obowiązek zapłaty podatku nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Konieczność uiszczenia określonych środków i związane z tym uszczuplenie majątku podatnika są zwykłym następstwem decyzji (por. postanowienie NSA z 5 grudnia 2012 r., II GZ 455/12, CBOSA). Obowiązkiem wnioskodawcy jest uprawdopodobnienie, że na skutek uiszczenia tej kwoty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku realizacji zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Ponadto zwrócić należy uwagę, że nawet jeżeli dojdzie do wszczęcia wobec strony skarżącej postępowania egzekucyjnego, nie jest ona pozbawiona możliwości normalnej, codziennej egzystencji, ani też prowadzenia działalności, której koszty pokrywane są zasadniczo z dotacji (art. 8–10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm.). Podatnik może również ubiegać się o ulgę w spłacie zobowiązania podatkowego. Zgodnie z art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) organ podatkowy na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może odroczyć termin płatności podatku, rozłożyć zapłatę podatku lub zaległości podatkowej na raty, a nawet umorzyć w całości lub części zaległości podatkowe. Okoliczności uzasadniającej wstrzymanie wykonania decyzji nie może również stanowić hipotetyczna możliwość uwzględnienia skargi. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania przedmiotu zaskarżenia, sąd bowiem nie dokonuje oceny zawartości skargi, a zajmuje się wyłącznie potencjalnym wpływem wykonania zaskarżonej decyzji na sytuację (przede wszystkim ekonomiczną) podatnika (por. postanowienie NSA z 28 kwietnia 2005 r., II OZ 184/05, CBOSA). Rozpatrywany wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżący nie wykazał okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Okolicznością przemawiającą za uwzględnieniem wniosku nie jest ani potencjalna możliwość uwzględnienia skargi, ani wysokość zobowiązań ciążących na podatniku, ani też sam obowiązek uiszczenia tych należności, także w sytuacji, gdy należności te będą dochodzone w trybie postępowania egzekucyjnego. Skarżący twierdzi, że nie prowadzi już działalności gospodarczej, utrzymuje się z niewielkiej renty z tytułu niezdolności do pracy, a cały jego majątek jest już przedmiotem zajęcia egzekucyjnego. Opierając się tylko na tych informacjach wskazać należy, że egzekwowanie zobowiązania wynikającego z zaskarżonej decyzji, jak i innych zobowiązań podatnika — niezależnie od tego czy postępowanie egzekucyjne okaże się skuteczne — nie pozbawi podatnika jedynego źródła dochodów, a tym samym nie pozbawi go całkowicie środków do życia. Ponadto z akt sprawy, analizowanych szczegółowo przy okazji rozpatrywania wniosku o zwolnienie od kosztów postępowania wynika, że skarżący — mimo zajęcia jego majątku — najprawdopodobniej nadal prowadzi swoją działalność, uzyskując dodatkowe (prócz renty) środki. Brak jasnego wyjaśnienia tej kwestii był przyczyną odmowy przyznania całkowitego zwolnienia od kosztów postępowania. W tym stanie sprawy sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. E.B.