I SA/Łd 272/20

WyrokWSA w Łodzi2021-08-04

Skład orzekający: Sędzia WSA Paweł Kowalski, Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.), Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatki na budowę domu mieszkalnego na gruncie stanowiącym wyłączną własność małżonka podatnika, a także spłata kredytu zaciągniętego na tę budowę, mogą być uznane za wydatki na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z art. 21 ust. 25 i 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uprawniające do zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodu uzyskanego z odpłatnego zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie z art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. wymaga nie tylko wydatkowania dochodu na cele mieszkaniowe, ale także uzyskania w określonym terminie własności lub współwłasności budynku mieszkalnego. Ponieważ budowa domu odbywała się na gruncie stanowiącym wyłączną własność małżonki podatnika, a podatnik nie uzyskał w wymaganym terminie własności ani współwłasności tej nieruchomości, nie zostały spełnione przesłanki do zastosowania zwolnienia podatkowego. Wydatki te nie mogły być uznane za poniesione na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu ustawy.
Stan faktyczny
Skarżący sprzedał spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, wykazując w zeznaniu PIT-39 przychód zwolniony z opodatkowania. Organ podatkowy zakwestionował możliwość skorzystania ze zwolnienia, uznając, że środki uzyskane ze sprzedaży nie zostały wydatkowane na własne cele mieszkaniowe, ponieważ budowa domu mieszkalnego, na którą przeznaczono te środki, odbywała się na nieruchomości stanowiącej wyłączną własność żony skarżącego. Organy podatkowe utrzymały w mocy decyzję określającą zobowiązanie podatkowe. Skarżący wniósł skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnego prawa podatkowego, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego i dowolną ocenę dowodów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 4 sierpnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski Protokolant: starszy asystent sędziego Marcin Olejniczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2021 roku sprawy ze skargi G. O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodu uzyskanego z tytułu odpłatnego zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego oddala skargę. G. O. wniósł do sądu administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...]. dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodu uzyskanego z tytułu odpłatnego zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że podatnik aktem notarialnym Rep. A nr [...] z [...] r. dokonał sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nr 15, położonego w Ł. przy ul. A. 32, za kwotę 170.000,00 zł. Ustalono, że prawo do ww. lokalu podatnik nabył w drodze dziedziczenia po zmarłej 30 kwietnia 2014 r. E. W. W związku z tą transakcją strona 27 kwietnia 2016 r. złożyła w [...] Urzędzie Skarbowym Ł.-B. zeznanie PIT-39 za 2015 rok, w którym podatnik wykazał przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości w wysokości 170.000 zł w całości zwolniony z opodatkowania. W wyniku przeprowadzonych czynności sprawdzających, zakończonych protokołem z 12 marca 2019 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-W. zakwestionował możliwość skorzystania przez podatnika ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych i z uwagi na niezłożenie korekty zeznania PIT-39 za rok 2015. Następnie postanowieniem z 5 czerwca 2019 r. organ wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w 19% podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości, tj. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w 2015 r. W konsekwencji przeprowadzonego postępowania podatkowego, Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-W. decyzją z [...]. na podstawie m.in. art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a, art. 19 ust. 1, art. 21 ust. 1 pkt 131, art. 21 ust. 25 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. , poz. 361 ze zm., dalej "u.p.d.o.f.") określił wysokość zobowiązania podatkowego w 19% podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia 4 listopada 2015 r. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w Ł. przy ul. A. 32 w kwocie 27.121,00 zł. Organ podatkowy I instancji uznał bowiem, że przychodu wydatkowanego na budowę i spłatę kredytu zaciągniętego na budowę domu mieszkalnego na nieruchomości (położonej w miejscowości G., ul. B. 5) stanowiącej majątek odrębny małżonki podatnika, nie można uznać za wydatkowany na własny cel mieszkaniowy w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Decyzją z [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Odwołując się w szczególności do treści art. 9 ust. 1, art. 30e ust. 1 i 2 oraz art. 10 ust. 1 pkt 8, art. 19 ust. 1 oraz art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z art. 21 ust. 25 i ust. 26 u.p.d.o.f. organ odwoławczy stwierdził, że w procesie wykładni (interpretacji) przepisów prawa podatkowego, w szczególności tych konstytuujących ulgi i zwolnienia, pierwszeństwo należy przyznać wykładni językowej, a ta w przypadku analizowanych przepisów jest jednoznaczna - wydatki podatnika powinny prowadzić do zaspokojenia jego potrzeb mieszkaniowych, przy czym potrzeby te powinny być zaspokajane w oparciu o inwestycje prowadzące do wybudowania/wyremontowania, w terminie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, własnego budynku, a nie budynku, który byłby własnością innej osoby, nawet bardzo bliskiej w świetle relacji rodzinnych. Organ podkreślił, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że własność nieruchomości położonej w miejscowości G. ul. B. 5, na której prowadzona była budowa budynku mieszkalnego, żona podatnika – K. O. nabyła 25 maja 2011 r. do majątku osobistego i prawo to nie stanowi elementu wspólności majątkowej małżeńskiej. Świadczą o tym zapisy przedłożonego aktu notarialnego Rep. A nr [...], jak i zapisy księgi wieczystej nr [...], w treści której w Dziale II wpisana jest jako właściciel w udziale 1/1 wyłącznie K. O. Również z zapisu treści § 7 umowy kredytowej z dnia 17 lipca 2014 r., wynika, że właścicielką ww. nieruchomości pozostaje wyłącznie żona podatnika. W świetle powyższych ustaleń organ stwierdził, że uznać należy, iż kwestia prawa własności wskazanej powyżej nieruchomości, na której prowadzona była budowa domu mieszkalnego, wynika wprost ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, którego na etapie postępowania administracyjnego nie sposób zakwestionować. Natomiast prezentowana przez podatnika, dopiero na etapie wniesionego odwołania od kwestionowanej decyzji organu podatkowego I instancji, okoliczność przysługiwania również podatnikowi tytułu własności do przedmiotowej nieruchomości ma w ocenie organu jedynie charakter hipotetyczny, albowiem nie znajduje potwierdzenia w żadnym kształtującym stan prawny dokumencie, ani wprost w przepisie prawa. Z przedłożonych przez stronę wyjaśnień wynika, że podatnik już po odebraniu decyzji organu I instancji złożył 5 września 2019 r. do Sądu Okręgowego w Ł. pozew przeciwko żonie o ustalenie przysługiwania od 25 maja 2011 r. na zasadach wspólności majątkowej małżeńskiej prawa własności spornej nieruchomości, jednakże do dnia wydania decyzji II instancji nie przedłożono dowodów wskazujących na zmianę w obszarze prawa własności przedmiotowej nieruchomości będącą skutkiem złożonego przez stronę pozwu. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. akt notarialny z [...] Rep. A nr[...], pozostaje w obrocie prawnym, a co za tym idzie wszelkie postanowienia w nim zawarte wywołują skutki prawno-podatkowe właściwe dla czynności, których dotyczą. Tym samym organ podzielił stanowisko wyrażone w decyzji organu I instancji, iż sporna nieruchomość, w świetle obowiązujących przepisów prawa stanowi wyłączny majątek małżonki podatnika – K. O.. Skoro zatem w okresie dwóch lat licząc od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie przez stronę ww. lokalu mieszkalnego podatnik nie był właścicielem ani też współwłaścicielem gruntu, nie mógł być również w danym okresie właścicielem ani też współwłaścicielem budynku mieszkalnego, na nim posadowionego. Organ podkreślił, że stanowisko, wedle którego brak jest możliwości zastosowania omawianego zwolnienia w oparciu o wydatki, które podatnik poniósł na wybudowanie budynku mieszkalnego na gruncie będącym własnością małżonka (w sytuacji, gdy podatnik w dwuletnim okresie nie rozszerzył zakresu wspólności majątkowej małżeńskiej na działkę, na której wybudowano budynek mieszkalny) zostało potwierdzone szeroko w orzecznictwie sądów administracyjnych. W konsekwencji organ stwierdził, że stanowisko zajęte przez organ podatkowy I instancji w przedmiocie interpretacji przepisów materialnego prawa podatkowego jest prawidłowe, ponieważ podatnik nie wypełnił warunków koniecznych do skorzystania ze zwolnienia od podatku, a w sprawie nie wystąpiły przesłanki umożliwiające skorzystanie przez stronę z ulgi podatkowej wskazanej w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f,, albowiem uzyskany przychód z odpłatnego zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nr 15 położonego w Ł. przy ul. A. 32, nie został wydatkowany w okresie dwóch lat od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, na cele wskazane w art. 21 ust. 1 pkt 25 u.p.d.o.f. Podkreślono, że wydatki przeznaczone na zakup materiałów i usług budowlanych (udokumentowane fakturami) oraz na spłatę (w okresie od 25 listopada 2015 r. do 29 grudnia 2017 r.) kredytu hipotecznego, związane z prowadzoną inwestycją budowlaną na nieruchomości stanowiącej majątek osobisty małżonki podatnika, nie uprawniają zatem do zwolnienia od podatku przychodu, na podstawie przepisu art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. W skardze do sądu administracyjnego G. O. zarzucił kwestionowanej decyzji naruszenie: art. 122 o.p., art. 187 o.p., art. 191 o.p. w zw. z art. 235 o.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na dowolnym uznaniu, że w sprawie nie istnieje wątpliwość w zakresie tego, czy prawo własności nieruchomości przy ul. B. 5 w miejscowości G. wchodzi do wspólności majątkowej małżeńskiej G. O. i K. O. i oparcie ustaleń przez organ podatkowy na treści oświadczenia złożonego przez K. O. w akcie notarialnym z dnia [...] (Rep. A Nr [...]), podczas gdy skarżący od początku trwania postępowania dowodzi, że w/w nieruchomość stanowi składnik majątku wspólnego stron, nadto skarżący wytoczył w tym przedmiocie powództwo przed Sądem Okręgowym w Ł., które uznała żona K. O., wreszcie złożył wnioski dowodowe m. in. z przesłuchania żony K. O. w celu wyjaśnienia w/w wątpliwości przed organem podatkowym, art. 122 o.p., art. 187 o.p., art. 191 o.p. w zw. z art. 235 o.p. i art. 229 o.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie przez pominięcie wniosków dowodowych skarżącego o przesłuchanie zgłoszonych w odwołaniu świadków, pominięciu zgłoszonych w toku postępowania dowodów z dokumentów w postaci faktur potwierdzających nabycie materiałów budowlanych na budowę domu w miejscowości G. przy ul. B. 5, przez co ustalenia organu podatkowego były niepełne, niewszechstronne, co miało wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia i skutkowało naruszeniem art. 121 o.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania obywateli do organów podatkowych, art. 122 o.p., art. 187 o.p., art. 191 o.p. w zw. z art. 235 o.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym ustaleniu, że rzeczywistym celem podjętych przez skarżącego w dniu 5 września 2019 roku działań zmierzających do podważenia aktu notarialnego z dnia [...] była próba uniknięcia zapłaty należnego podatku z tytułu spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu przy ul. A. 32, podczas gdy skoro nieruchomość przy ul. B. 5 w miejscowości G. została zakupiona ze wspólnych środków stron, zgromadzonych w trakcie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej to przedmiotowa nieruchomość wchodzi w skład majątku wspólnego G. O. i K. O. już od daty nabycia tej nieruchomości tj. od dnia 25 maja 2011 roku, czyli celem zainicjowanego przed Sądem Okręgowym w Ł. postępowania jest ustalenie faktu przysługiwania prawa własności do w/w nieruchomości przez G. O., a wyrok w tej sprawie będzie miał charakter deklaratoryjny, co pośrednio będzie dotyczyło również zakresu określenia ewentualnego zobowiązania podatkowego w przedmiotowej sprawie, art. 191 o.p. w zw. z art. 235 o.p. poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, prowadzącą do błędnych ustaleń, że podatnik nie przeznaczył środków ze sprzedaży lokalu przy ul. A. w Ł. na własne cele mieszkaniowe, podczas gdy w toku postępowania G. O. wykazał, że środki ze zbycia tego lokalu przeznaczył na własne cele mieszkaniowe tj. na budowę domu jednorodzinnego przy ul. B. 5, który wybudował wspólnie z żoną, z którą pozostaje w ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej, nadto dowolne ustalenie, że faktury przedłożone przez G. O. w toku postępowania stanowiły wydatki tylko K. O., podczas gdy taka ocena jest zupełnie dowolna wobec braku przesłuchania w toku postępowania odwoławczego świadków i skarżącego w celu wyjaśnienia tych okoliczności, art. 200a o.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na odmówieniu przeprowadzenia w przedmiotowej sprawie rozprawy i uzupełniającego postępowania dowodowego, podczas gdy przeprowadzenie rozprawy w przedmiotowym postępowaniu było uzasadnione i konieczne, art. 191 o.p. zw z art. 235 o.p. poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego polegającą na tym, że według organu odwoławczego pominięcie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. w decyzji faktur złożonych przez skarżącego nie miało wpływu na treść wydanej decyzji, podczas gdy od uwzględnienia tych faktur zależy określenie zobowiązania podatkowego w decyzji, art. 122 i art. 187 § 1 o.p. poprzez ich niezastosowanie, polegające na braku wykazania w toku postępowania w sposób odpowiadający prawdzie obiektywnej, kto jest właścicielem nieruchomości przy ul. B. 5 w miejscowości G. i poprzestanie na powołaniu się na domniemanie płynące z treści księgi wieczystej nr [...], podczas gdy w toku postępowania zostały zgłoszone wnioski i twierdzenia przez skarżącego, które miały na celu obalenie tego domniemania, co doprowadziło do naruszenia prawa strony do podjęcia obrony w postępowaniu; art. 21 ust. 1 pkt 131, ust. 25 pkt 1 lit d i pkt 2 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na tym, że budowa własnego budynku mieszkalnego na nieruchomości przy ul. B. 5 w miejscowości G. w trakcie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej G. O. i K. O. oraz spłata kredytu oraz odsetek tego kredytu zaciągniętego na budowę własnego budynku mieszkalnego nie jest okolicznością wystarczającą do zastosowania zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 131 w/w ustawy. W konsekwencji podniesionych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zwolnienie przewidziane w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., przysługuje wówczas, gdy uzyskany przez podatnika dochód z odpłatnego zbycia nieruchomości został wydatkowany, w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, na własne cele mieszkaniowe podatnika. Definicja wydatków na cel mieszkaniowy podana została w art. 21 ust. 25 i ust. 26 u.p.d.o.f. Wydatkiem takim jest m.in. wydatek na budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego (art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d) u.p.d.o.f.). oraz wydatek na spłatę kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego przez podatnika przed dniem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), na cele określone w pkt 1 (art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. a u.p.d.o.f.) W art. 21 ust. 26 zdefiniowano pojęcie "własnego budynku, lokalu lub pomieszczenia" o których mowa w ust. 25 pkt 1 lit. d) i e), nakazując je rozumieć jako budynek, lokal lub pomieszczenie stanowiące własność lub współwłasność podatnika lub do którego podatnikowi przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udział w takich prawach. Z przepisów tych wynika zatem jednoznacznie, że zwolnienie przychodu możliwe jest przy spełnieniu dwóch przesłanek : przeznaczenia nabytych środków na określone w ustawie cele i uzyskania w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym dokonano zbycia, własności (współwłasności) nieruchomości, na którą przeznaczone są wydatki. Ustawa podatkowa nie definiuje pojęcia własności lub współwłasności. Odwołać się zatem w tym zakresie należy do znaczenia tych pojęć w prawie cywilnym. Z treści art. 46 § 1, art. 47 § 1 i art. 48 Kodeksu cywilnego wynika, iż budynek mieszkalny wzniesiony na działce gruntu jest częścią składową nieruchomości i należy do właściciela działki gruntu. W orzecznictwie Sądu Najwyższego za ugruntowany należy uznać pogląd, że nie powstaje z mocy prawa na rzecz współmałżonka współwłasność domu wzniesionego przez oboje małżonków w czasie trwania wspólności majątkowej na gruncie, do którego prawo własności przysługiwało wyłącznie drugiemu z małżonków (por. orzeczenia Sądu Najwyższego z 3 października 1969 r., sygn. akt III CZP 71/69, OSNC z 1970 r., nr 6,poz. 99, z 11 marca 1985 r., sygn. akt III CZP 7/85, OSNC z 1985 r., nr 11, poz. 170, z 6 października 2004 r., sygn. akt II CK 47/04, LEX nr 255633). Ponadto, jak wynika z uchwały Sądu Najwyższego z dnia 3 października 1969 r. , sygn. akt III CZP 71/69 (OSNC z 1970 r., nr 6, poz. 99) małżonek, który wspólnie ze swym współmałżonkiem dokonał budowy na gruncie stanowiącym odrębny majątek tego współmałżonka, nie może na podstawie art. 231 § 1 k.c. żądać przeniesienia własności takiego gruntu na rzecz obojga małżonków jako ich wspólności ustawowej. Pogląd ten znajduje uzasadnienie w przepisach normujących ustrój majątkowy małżonków. Zgodnie z art. 31 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r.- Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.), dalej jako: "k.r.o.", z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Majątkiem osobistym są m.in. przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił (art. 33 pkt 2 k.r.o.). Małżonkowie mogą przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego rozszerzyć lub ograniczyć wspólność ustawową (art. 47 § 1 k.r.o.). Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że dom, na który skarżący poczynił nakłady, budowany był na gruncie stanowiącym majątek osobisty małżonki skarżącego. Tym samym strona skarżąca nie spełniła przesłanek do zwolnienia z art. 21 ust.1 pkt 31 w zw. z ust. 25 pkt 1 lit. d) i pkt 2 lit. a) u.p.d.o.f. oraz ust. 26 u.p.d.o.f. Poczynione przez skarżącego nakłady były nakładami na nieruchomość stanowiącą wyłączną własność jego małżonki, a nie na budowę domu stanowiącego jego własność lub współwłasność (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lutego 2019 r., sygn. akt II FSK 326/17, z 27 lipca 2017 r., sygn. akt II FSK 747/17, z 5 maja 2018 r., sygn. akt II FSK 1066/16, z 12 października 2018 r., sygn. akt II FSK 2908/16, z 22 czerwca 2017 r., sygn. akt II FSK 1527/15, wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Wskazywana przez skarżącego okoliczność, że budowa domu miała służyć zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych skarżącego, sama w sobie nie wystarcza do przyznania zwolnienia podatkowego. Ustawodawca ma dość dużą swobodę przy regulowaniu zwolnień podatkowych i celów, jakim mają służyć. W przypadku zwolnień podmiotowych muszą one jedynie być uregulowane w drodze ustawy (art. 217 Konstytucji RP). W tym przypadku poprzez zwolnienie podatkowe ustawodawca chciał skłonić podatników do zaspokajania ich celów mieszkaniowych. Uzależnił, jednakże zwolnienie podatkowe od spełnienia określonych warunków, dotyczących m.in. własności nieruchomości w określonym czasie. Warunki te zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Przyjęcie zatem, w oparciu wyłącznie o wynik wykładni celowościowej, że dla celów zwolnienia wystarczy jedynie wykazać zamiar spełnienia celu mieszkaniowego, jako zapewnienia miejsca zamieszkania dla podatnika, stałoby w oczywistej sprzeczności z wynikiem wykładni językowej. Zauważyć zresztą należy, że ustawodawcy zależało nie na jakimkolwiek zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych podatnika, ale na zapewnieniu stabilnego ich zaspokojenia. Za konieczne uznał bowiem uzyskanie przez podatnika prawa własności do budowanego czy nabywanego domu lub lokalu. Także zatem wykładnia celowościowa nie pozwala na przyjęcie, że wystarczy jedynie zamiar podatnika wsparcia realizacji celu mieszkaniowego, prowadzącego do nabycia prawa własności budynku jedynie przez jego współmałżonka (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lipca 2017 r., sygn. akt II FSK 747/17, publ. j.w.). Ponadto możliwe było rozszerzenie wspólności majątkowej przez małżonków w okresie wskazanym w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2017 r., sygn. akt II FSK 1527/15, publ. j.w.). Odmiennego stanowiska nie uzasadnia treść art. 18 Konstytucji RP, stanowiącego o ochronie i opiece małżeństwa przez Państwo. Zdaniem sądu istnienie postulatu wykładni prokonstytucyjnej konstytucyjnej nie jest wystarczające dla procesu stosowania przepisów Konstytucji, czy też ich współstosowania w procesie odczytywania znaczenia treści przepisów prawa obowiązującego. Z pewnością zaś nie uprawnia do takiej interpretacji przepisu prawa, która de facto prowadzi do zmiany jego treści, co niewątpliwie miałoby miejsce przy uwzględnieniu stanowiska strony skarżącej. Wypada również w tym miejscu zaakcentować, że urzeczywistnieniem konstytucyjnej ochrony małżeństwa jest ochrona tej instytucji jako stanowiącej zasadniczo wspólnotę interesów majątkowych małżonków - wspólność majątkowa małżeńska. Niewątpliwie więc odczytywanie przedmiotowego zwolnienia podatkowego powinno być nakierowane na wzmacnianie tej wspólnoty, realizującej swe cele mieszkaniowe w formach objętych wspólnością majątkową. Nie ma racji strona skarżąca wywodząc, iż organ uniemożliwił przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, którzy mieli obalić domniemanie wynikające z treści księgi wieczystej. Zauważyć należy, że próby obalenia tego domniemania w postępowaniu podatkowym dowodem z osobowych źródeł dowodowych są bezskuteczne. Podobnie nie znajdują uzasadnienia zarzuty naruszenia szeregu przepisów proceduralnych. Należy bowiem podkreślić z całą mocą, że stan faktyczny ustalony w sprawie przez organy podatkowe nie budzi wątpliwości, zaś kwestią sporną jest odmienna wykładnia cytowanych wyżej przepisów ustawy podatkowej zaprezentowana przez strony niniejszego postępowania. Jedynie na marginesie należy w tym miejscu zauważyć, że nie przyniosła oczekiwanych skutków akcja procesowa skarżącego zakończona niekorzystnym dla niego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Ł. z [...], sygn. akt [...]. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w sentencji. dch

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło