I SA/Łd 274/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr UNP: [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu podatkowego pierwszej instancji w całości i określenia zobowiązań w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2014 r. oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do rozliczenia w następnym okresie rozliczeniowym za styczeń 2014 r. i określenia kwoty do zwrotu na rachunek bankowy za luty i grudzień 2014 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. P. B. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] r. w przedmiocie uchylenia decyzji organu podatkowego pierwszej instancji w całości i określenia zobowiązań w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2014 r. oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do rozliczenia w następnym okresie rozliczeniowym za styczeń 2014 r. i określenia kwoty do zwrotu na rachunek bankowy za luty i grudzień 2014 r. W skardze pełnomocnik strony zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania kwestionowanej decyzji, z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, jak również spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że spłata zobowiązań podatkowych za poszczególne okresy 2014 r. w łącznej wysokości 21 551 zł, powiększonej jeszcze o odsetki od tej należności, spowoduje skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W złożonym równolegle wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał między innymi, że jest współwłaścicielem zabudowanej nieruchomości położonej w L. R. o wartości ok. 300 tys. zł. Drugim jej współwłaścicielem jest jego była małżonka. Na nieruchomości ustanowiono hipotekę na kwotę 150 tys. zł. Skarżący utrzymuje się i spłaca częściowo zobowiązania cywilnoprawne i publicznoprawne tylko dzięki pomocy rodziny i przyjaciół. Nie ma też możliwości uzyskania dodatkowych pożyczek. Na skarżącym — według jego deklaracji — oprócz zobowiązań podatkowych ciąży także kredyt hipoteczny, który spłaca zapewne jego była małżonka, pożyczka gotówkowa, której rata wynosi nieco ponad 990 zł oraz alimenty na dziecko w wysokości 800 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji stanowi art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którym sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wspomniane "niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody" oznacza szkodę, której nie można zrekompensować wskutek zwrotu spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia, czy też przywrócenia rzeczy do pierwotnego stanu (por.: B. Dauter, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 205 oraz powołane tam postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04; http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ – dalej: CBOSA). Z kolei "trudne do odwrócenia skutki", to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por.: postanowienia NSA: z 26 września 2013 r., II FZ 718/13; z 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, CBOSA). Zauważyć należy, że sam obowiązek zapłaty podatku nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Konieczność uiszczenia określonych środków i związane z tym uszczuplenie majątku podatnika są zwykłym następstwem decyzji (por. postanowienie NSA z 5 grudnia 2012 r., II GZ 455/12, CBOSA). Obowiązkiem wnioskodawcy jest uprawdopodobnienie, że na skutek uiszczenia tej kwoty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku realizacji zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Ponadto zwrócić należy uwagę, że nawet jeżeli dojdzie do wszczęcia wobec strony skarżącej postępowania egzekucyjnego, nie jest ona pozbawiona możliwości normalnej, codziennej egzystencji (art. 8–10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm.). Podatnik może również ubiegać się o ulgę w spłacie zobowiązania podatkowego. Zgodnie z art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) organ podatkowy na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może odroczyć termin płatności podatku, rozłożyć zapłatę podatku lub zaległości podatkowej na raty, a nawet umorzyć w całości lub części zaległości podatkowe. Okoliczności uzasadniającej wstrzymanie wykonania decyzji nie może również stanowić hipotetyczna możliwość uwzględnienia skargi. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania przedmiotu zaskarżenia, sąd bowiem nie dokonuje oceny zawartości skargi, a zajmuje się wyłącznie potencjalnym wpływem wykonania zaskarżonej decyzji na sytuację (przede wszystkim ekonomiczną) podatnika (por. postanowienie NSA z 28 kwietnia 2005 r., II OZ 184/05, CBOSA). Rozpatrywany wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem pełnomocnik skarżącego nie wykazał okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia podatnikowi znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Okolicznością przemawiającą za uwzględnieniem wniosku nie jest ani potencjalna możliwość uwzględnienia skargi, ani wysokość zobowiązań ciążących na podatniku, ani też sam obowiązek uiszczenia tych należności, także w sytuacji, gdy będą dochodzone w trybie postępowania egzekucyjnego. Skarżący twierdzi, że nie prowadzi już działalności gospodarczej, a utrzymuje się wyłącznie dzięki pomocy rodziny i przyjaciół. Opierając się tylko na tych informacjach wskazać należy, że egzekwowanie zobowiązań wynikających z zaskarżonej decyzji, jak i innych zobowiązań podatnika — niezależnie od tego czy postępowanie egzekucyjne okaże się skuteczne — nie może pozbawić go środków utrzymania i to nie tylko przez wzgląd na ustawowe ograniczenia egzekucji, ale także z uwagi na to, że skarżący — jak deklaruje — nie osiąga obecnie żadnych dochodów. Ponadto z akt sprawy, a w szczególności z danych przedstawionych we wniosku o zwolnienie od kosztów postępowania wynika, że skarżący posiada majątek z którego można prowadzić egzekucję bez szkody dla zaspokojenia jego podstawowych potrzeb życiowych. Utrata przez podatnika, w wyniku takiego postępowania, nieruchomości — o ile w ogóle ta potencjalna groźba się ziści — z zasady nie stanowi szkody, której nie można zrekompensować przez zwrot z odsetkami środków wyegzekwowanych przez organ. W tym stanie sprawy sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Ake.