I SA/Łd 275/16

Dnia 13 lipca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Paweł Kowalski po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Ł. G. i M.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2013 rok postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 18 marca 2016 r. Ł. G. i M. G. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] r. w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2013 rok. Wraz ze skargą złożony został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że prowadzona przez strony firma o profilu cukierniczym jest jedynym źródłem utrzymania rodzin braci Ł. i M. G. oraz ich rodziców. Uzyskiwany dochód uzależniony jest od obrotów firmy, a w ostatnich miesiącach wynosił on średnio od 2000 do 2500 brutto, z czego należało jeszcze uiszczać opłaty za wynajmowane mieszkanie, utrzymanie rodziców oraz inne podstawowe opłaty. Ponadto skarżący wskazali, że nie posiadają żadnych oszczędności, a w wyniku przeprowadzanych prac przebudowy ul. A przy której prowadzona jest działalność gospodarcza ponieśli ogromne straty finansowe, które doprowadziły do zamknięcia pozostałych punktów sprzedaży oraz powstania ogromnych zobowiązań finansowych, które teraz zmuszeni są spłacać w postępowaniach komorniczych w miarę możliwości. W tej sytuacji skarżący wskazali, że egzekucja pieniężna wynikająca z zaskarżonej decyzji, opiewająca na znaczną sumę pozbawi podatników i ich firmę płynności finansowej, uniemożliwi jej dalsze prowadzenia i doprowadzi do konieczności zaprzestania jej prowadzenia, co będzie stanowiło trudny a wręcz nieodwracalny skutek. Zarządzeniem z 25 maja 2016 r. skarżący zostali wezwani do uzupełnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez wykazanie okoliczności w nim wskazanych poprzez: nadesłanie odpisów zeznań podatkowych za lata 2014 i 2015, odpisów deklaracji VAT-7 za ostatnie 4 okresy rozliczeniowe z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, a także udokumentowanie wysokości przychodów i kosztów związanych z jej prowadzeniem za 2015 r., nadesłanie wyciągów z posiadanych przez skarżących rachunków bankowych, w tym rachunków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz udzielenia pełnej informacji dotyczących sytuacji majątkowej wnioskodawców oraz osób pozostających z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z udokumentowaniem źródeł ich utrzymania. W odpowiedzi podatnicy złożyli kopie: PIT/B - informację o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2015 r., PIT-36 za 2014 i 2015 rok, wyciągi z rachunku bankowego A Ł. G., M. G. spółka cywilna za okres od 1 kwietnia 2016 do 31 maja 2016 r., oraz od 24 maja do 22 czerwca 2016 r., deklaracje VAT-7 za okres od stycznia do kwietnia 2016 r., a także kserokopię książki przychodów i rozchodów za miesiące od stycznia do kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże na wniosek skarżącego sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego prawa złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Istotne przy tym jest, iż to strona skarżąca powinna wykazać, że w jej przypadku wykonanie zaskarżonej decyzji pociągnie za sobą wyżej wskazane skutki. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek pozytywnych warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podstawową przesłanką zastosowania instytucji ochrony tymczasowej jest zatem istniejące realnie niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego z uwagi na utratę przedmiotu świadczenia, który w skutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub poniesie on straty na życiu lub zdrowiu (zob. postanowienia NSA: z dnia 25 października 2005r., I OZ 1074/05; z dnia 20 grudnia 2004r., GZ 138/04; z dnia 3 lipca 2012r., II OSK 1438/12). Omawiana instytucja ma więc na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że wystąpienie z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu wiąże się z obowiązkiem takiego jego sformułowania, by powołane w nim okoliczności wskazywały na spełnienie przynajmniej jednej z dwóch przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie i literaturze konsekwentnie podkreśla się, że uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Obowiązkiem strony jest więc poparcie wniosku twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie – Sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (zob. postanowienia NSA: z 26 listopada 2007r., II FZ 338/07; z 29 maja 2009r., I FZ 148/09; z 10 grudnia 2010r., II FZ 536/10; z 1 marca 2011r., II FZ 17/11; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 4, Wolters Kluwer 2011, s. 229). Dokonując oceny opisanego powyżej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z punktu widzenia przesłanek zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz obciążającego stronę ciężaru ich wykazania, Sąd nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. Okoliczności podniesione w złożonym wniosku wraz z ustaleniami poczynionymi na podstawie przedłożonej przez stronę dokumentacji nie dostarczyły bowiem w ocenie Sądu dostatecznych przesłanek do uznania, że skarżący zasługują na szczególną ochronę prawną przed negatywnymi konsekwencjami, które może spowodować wykonanie zaskarżonej decyzji. Z całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dokumentującego sytuację finansową skarżących wynika w szczególności, że w 2014 r. w ramach działalności gospodarczej prowadzonej w formie spółki cywilnej każdy ze skarżących osiągnął przychód w wysokości 263.635,43 zł, koszty jego uzyskania zamknęły się zaś kwotą 226.635 zł, zaś dochód wyniósł 37.000 zł. Z kolei z formularza PIT/B stanowiącego informację o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej w 2015 roku oraz deklaracji PIT-36 wynika, że przychód spółki przypadający na Ł. G. w tym okresie wyniósł 299.297,50 zł, przy kosztach jego uzyskania kształtujących się na poziomie 261.636,30 zł i dochodzie wynoszącym 37.661,20 zł. W tym miejscu Sąd pragnie podkreślić, że zdolność finansową w przypadku przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą obrazują uzyskiwane przychody, nie zaś dochód podatkowy wyliczony na użytek podatku dochodowego. Przy czym nawet sytuacja wykazania przez podatnika straty w prowadzonej działalności, nie byłaby okolicznością przesądzającą. Strata podatkowa, jak to wskazał NSA w postanowieniu z dnia 15 grudnia 2014 r., II FZ 1741/14, jest bowiem nadwyżką kosztów nad przychodami w danym roku podatkowym i nie skutkuje utratą płynności finansowej, ani też nie oznacza braku środków finansowych (także postanowienie NSA z dnia 1 sierpnia 2013 r., I FZ 327/13). O skali prowadzonej przez podatników działalności gospodarczej świadczą również niewątpliwie informacje zawarte w przedłożonych kserokopiach deklaracji VAT-7 za miesiące od stycznia do kwietnia 2016 r. I tak podstawa opodatkowania na styczeń 2016 r. wyniosła 38.480 zł, za luty 2016 r. 61.756 zł, za marzec 2016 r. 46.453 zł, zaś za kwiecień 2016 r. 47.828 zł. Na podstawie tych danych Sąd stwierdza, że osiągane obroty noszą cechy regularności i stabilności prowadzonej przez podatników działalności gospodarczej, w ramach której strona skarżąca obraca kwotami wielokrotnie przewyższającymi wysokość zobowiązania wynikającego z kwestionowanej decyzji. Dodatkowo Sąd wskazuje, iż nie ma możliwości dokonania pełnej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawców wobec nienadesłania przez stronę skarżącą, mimo wezwania z 25 maja 2016 r. danych dotyczących źródeł utrzymania i sytuacji majątkowej osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącymi, jak również informacji dotyczących wysokości zajęć komorniczych, na które skarżący wskazywali we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Również złożone przez stronę wyciągi bankowe (z kont firmowych i konta osobistego Ł. G.) nie mogą przyczynić się do wyjaśnienia kondycji finansowej firmy skarżących, ponieważ w zasadzie poza opłatami związanymi ze sporządzeniem wyciągów okresowych nie zawierają informacji o jakichkolwiek innych transakcjach na nich dokonywanych. W analizowanej sprawie skarżący, wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazali również, że zapłata kwoty wynikającej z kwestionowanej decyzji, doprowadzi do konieczności zaprzestania prowadzenia przez podatników działalności gospodarczej. Ustosunkowując się do tej argumentacji zauważyć trzeba, że niewątpliwie zakończenie bytu prawnego przedsiębiorstwa czy też innego podmiotu, wywołuje skutki trudne do odwrócenia i wysoce szkodliwe. Dla udzielenia ochrony tymczasowej nie jest jednak wystarczające powoływanie się na ewentualną możliwość zaprzestania jej prowadzenia bez poparcia tych przypuszczeń konkretnymi faktami (por. postanowienia NSA: z dnia 17 listopada 2009 r., I FSK 1243/08, z dnia 20 grudnia 2011 r., II GZ 537/11, z dnia 12 października 2005 r., II FSK 1231/05; z dnia 9 listopada 2005 r., I FZ 480/05; z 15 grudnia 2005 r., I FZ 633/05 – wszystkie publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W ocenie Sądu poza wyrażeniem subiektywnej obawy dotyczącej konieczności zaprzestania prowadzenia przez podatników działalności gospodarczej skarżący nie wykazali okoliczności uprawdopodabniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest określenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. Nie ulega wątpliwości, że wykonanie jakiejkolwiek decyzji określającej zobowiązanie podatkowe ma dla jej adresata niekorzystne konsekwencje. Każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Rodzaj obowiązku objętego tą decyzją nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, gdyż odnosi się do świadczenia pieniężnego, z natury rzeczy przecież odwracalnego. W sytuacji uwzględnienia skargi istnieje możliwość zwrotu nadpłaconych kwot. Ponadto skarżący mogą skorzystać z przewidzianej w O.p. instytucji odroczenia lub rozłożenia na raty zaległości podatkowej, umorzenia jej w całości lub części (art. 67a § 1 w zw. z art. 67b § 1 O.p.). Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Walor ochronny ma również możliwość zmiany lub uchylenia przez sąd w każdym czasie, z urzędu lub na żądanie skarżącej, własnego postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie (zob. postanowienie NSA z dnia 7 października 2009r., sygn. akt II FSK 1549/09). Należy również podkreślić, że z samego faktu obowiązku uiszczenia zobowiązania podatkowego nie sposób wyprowadzić wniosku, że wykonanie zaskarżonej decyzji zagrozi funkcjonowaniu działalności gospodarczej prowadzonej przez podatników. Zważyć przy tym należy, że rolą Sądu nie jest poszukiwanie dowodów na poparcie twierdzeń wnioskodawcy, albowiem to na nim spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, tak aby przekonać Sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej (por. postanowienie NSA z dnia 6 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 116/12). Nadto należy zauważyć, że w przepisie art. 61 § 4 p.p.s.a. ustawodawca przewidział możliwość zmiany lub uchylenia przez sąd w każdym czasie, z urzędu lub na żądanie skarżącego, własnego postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie (por. postanowienie NSA z dnia 7 października 2009 r., II FSK 1549/09). Samo zaś wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji, o czym stanowi art. 61 § 6 p.p.s.a. Rozstrzygnięcia podejmowane w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów lub czynności mają zatem charakter wyłącznie tymczasowy. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji. J.Z