I SA/Łd 44/08
WyrokWSA w Łodzi2008-03-27
Skład orzekający: Arkadiusz Cudak, Joanna Tarno, Cezary Koziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki na zakup biletów lotniczych do Chin i Indii, poniesione przez podatnika w celu nawiązania kontaktów handlowych i rozpoznania rynku, mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób fizycznych, jeśli podatnik nie udowodnił bezpośredniego związku tych wydatków z osiągnięciem przychodu w danym roku podatkowym?Ratio decidendi
Wydatki na zakup biletów lotniczych mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, jeśli podatnik wykaże ich bezpośredni związek z prowadzoną działalnością gospodarczą i możliwość osiągnięcia przychodu. Sam fakt uczestnictwa w targach branżowych, nawet jeśli nie spowodował bezpośredniego importu towarów, może być wystarczający do uznania wydatku za poniesiony w celu uzyskania przychodu, pod warunkiem odpowiedniego udokumentowania. Jednakże, jeśli podatnik nie przedstawi wystarczających dowodów na związek pozostałych wydatków z przychodem, organy podatkowe zasadnie odmawiają ich zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatnika, który zaliczył do kosztów uzyskania przychodów wydatki na zakup biletów lotniczych do Chin i Indii w celu nawiązania kontaktów handlowych i rozpoznania rynku. Organy podatkowe kwestionowały możliwość zaliczenia tych wydatków do kosztów, argumentując brak udowodnienia związku z przychodem, zwłaszcza że w 2000 roku podatnik nie dokonywał już importu towarów. Podatnik podnosił, że wyjazdy miały na celu wybór towarów, negocjacje cenowe oraz uczestnictwo w targach branżowych. Sprawa wielokrotnie trafiała do sądów administracyjnych, które częściowo uchylały decyzje organów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w części, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz J.F. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 27 marca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Tarno Asesor WSA Cezary Koziński Protokolant asystent sędziego Piotr Pietrasik po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2008 roku na rozprawie sprawy ze skargi J. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 roku 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz J.F. kwotę 1000 zł (jeden tysiąc złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
I SA/Łd 44/08
Uzasadnienie
W wyniku kontroli dokumentacji podatkowej za rok 2000, prowadzonej w firmie A spółka cywilna, w której J.F. posiadał udziały w zyskach i stratach spółki w wysokości 95% oraz w firmie jednoosobowej B - J.F., stwierdzono, iż podatnik nieprawidłowo zaliczył część wydatków w koszty prowadzonej działalności.
W konsekwencji powyższych ustaleń Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł., decyzją z dnia [...], określali podatnikowi wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2000 w kwocie 176 101 zł.
W wyniku złożonego przez stronę odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., decyzją z dnia [...], uchylił w całości zaskarżoną decyzję i jednocześnie określił wysokość zobowiązania podatkowego na kwotę 175 512,60 zł.
Decyzja ostateczna została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który uchylił ją wyrokiem z dnia 16 listopada 2004 r., sygn. akt. I SA/Łd 685/04. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że organ podatkowy błędnie zastosował przepis art. 25 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Organy potraktowały bowiem spółkę cywilną A, w której 95% udziałów w zyskach i stratach miał J.F. oraz działalność jednoosobową B J.F. jako dwóch odrębnych podatników, gdy tymczasem, z punku widzenia prawa podatkowego, były to w istocie te same podmioty.
Natomiast Sąd nie podzielił pozostałych zarzutów skargi dotyczących zasadności zaliczenia określonych wydatków do kosztów uzyskania przychodów. W szczególności, w ocenie Sądu, stanowisko organów podatkowych dotyczące wydatków na zakup biletów lotniczych było prawidłowe. Podatnik nie wykazał związku przyczynowego pomiędzy wydatkiem a możliwością uzyskania przychodu.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Dyrektor Izby Skarbowej złożył skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem dnia 31 stycznia 2006 r., II FSK 190/05, oddalił skargę kasacyjną.
Rozpatrując ponownie odwołanie podatnika, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., decyzją z dnia [...], uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. z dnia [...] i określił wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2000 w kwocie 14 351,50 zł.
Na ww. decyzję podatnik ponownie wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Wyrokiem z dnia 3 października 2006 r., sygn. akt I SA/Łd 1081/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku Sąd, odnosząc się do wydatków na zakup biletów lotniczych, stwierdził, iż w wyroku z dnia 16 listopada 2004 r. Sąd orzekł, iż wyjaśnienia podatnika, że wydatki na zakup biletów umożliwiały zakup towarów przez pośrednika, okazały się niewystarczające, aby dowieść, że wydatek poniesiono w związku z uzyskaniem przychodu. Zatem nie wykazano związku przyczynowego między wydatkiem a możliwością uzyskania przychodu, lecz ocena taka nie zamykała drogi dalszego udowodnienia tej okoliczności. Dodatkowo Sąd stwierdził, iż organ podatkowy naruszył przepis art. 200 ustawy Ordynacja podatkowa, pozbawiając stronę możliwości złożenia dowodów mogących mieć wpływ na wynik sprawy.
Również jeśli chodzi o pozostałe wydatki zakwestionowane przez organy podatkowe (na monitoring i remont ogrodzenia, na montaż instalacji wodno-kanalizacyjnej oraz na spłatę odsetek od kredytu), Sąd stwierdził uchybienia organów w ustaleniu stanu faktycznego sprawy.
Ponownie rozpoznając sprawę, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., decyzją z dnia [...], uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. z dnia [...], określającą wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2000 w kwocie 176 101 zł w części i jednocześnie obniżył wysokość tego zobowiązania do kwoty 33 741 zł.
Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu decyzji, że kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów. Podatnik ma zatem możliwość odliczenia od przychodów wszelkich kosztów, pod tym jednak warunkiem, że mają one bezpośredni związek z prowadzoną działalnością, a ich poniesienie ma lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu.
W ocenie organu podatnik nie przedstawił dowodów świadczących o tym, że wydatki w kwocie 5 360 zł i 29 891 zł na zakup biletów lotniczych, poniesiono w celu uzyskania przychodów. Organ wskazał, że ostatni import towarów nastąpił w dniu 1 września 1999 r. Po tym dniu spółka nie sprowadzała już towarów z zagranicy. Z dokumentów zaś przedłożonych przez stronę nie wynika, jakiego podmiotu dotyczą, nie zawierają zatem danych, na podstawie których można by zidentyfikować strony transakcji, nie mogą zatem stanowić dowodu potwierdzającego związek wydatku z przychodem. Odnosząc się zaś do faktu przedstawienia przez podatnika imiennej karty identyfikacyjnej ze zdjęciem, wystawionej na J.F. na targi "Tydzień Mody" w Hong-Kongu, organ stwierdził, iż nie kwestionuje faktu, że podatnik był Chinach czy Indiach, lecz nie wykazał on, że wyjazdy te przyczyniły się do zakupu towaru bądź usług, które skutkowałyby osiągnięciem przychodu z tego tytułu w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Organ wskazał również, że faktu zakupu towarów handlowych u pośrednika nie potwierdził wskazany przez skarżącego świadek – D.W., reprezentująca spółkę C w Warszawie. Świadek stwierdził, że nigdy nie importował towarów handlowych z Dalekiego Wschodu, jak również nie zajmował się handlem. Zajmował się wyłącznie usługami w zakresie transportu i spedycji towarów. Spółka C zbierała zamówienia od drobnych importerów, m.in. od podatnika, na przywóz towarów z Hamburga lub z Frankfurtu nad Menem. Spółka nie dokonywała sprzedaży towarów, ponieważ ich nie importowała. Zatem wyjaśnienia strony, iż import towarów odbywał się za pośrednictwem spółki C nie zostały potwierdzone przez świadka.
Natomiast inna firma D.W., spółka cywilna D, w latach 1999-2000 praktycznie nie prowadziła działalności gospodarczej. Importem i handlem towarów ze wschodu spółka zajmowała się na początku lat dziewięćdziesiątych. Odnosząc się do ww. zeznań świadka skarżący stwierdził, że zeznania D.W. są niezgodne ze stanem rzeczywistym. W załączeniu przekazał kserokopie faktur dokumentujących zakup towaru od przedsiębiorstw, którymi, zdaniem skarżącego, kierowała D.W. Jednakże w ocenie organu odwoławczego dokumenty te nie potwierdziły faktu zakupu przez podatnika towarów handlowych importowanych, ani tego, że z tymi firmami związana była D.W. Z dołączonych 11 faktur nie wynikało również, aby podatnik nabył towar importowany z wschodu od D.W.
Ponadto organ uznał za bezcelowe przesłuchanie, na wniosek strony, S.K. (byłego pełnomocnika podatnika), ponieważ składał on już wyjaśnienia w przedmiotowej sprawie.
Jednocześnie organ odwoławczy uznał pozostałe sporne wydatki (na monitoring i remont ogrodzenia, na montaż instalacji alarmowej oraz odsetki od kredytów) za poniesione w celu uzyskania przychodu.
Na decyzję ostateczną podatnik złożył kolejną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o jej uchylenie.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
- art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.),
- art. 121 § 1, art. 122 oraz art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.).
W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że organ podatkowy bezzasadnie odmówił uznania wydatków w kwocie 5 360 zł w spółce A i w kwocie 29 891 zł w firmie jednoosobowej B, na zakupu biletów lotniczych do Indii i do Chin. Autor skargi wskazał, że wydatki te poniesiono w celu osiągnięcia przychodu. Celem wyjazdów było bowiem nawiązanie kontaktów z producentami oraz pośrednikami, którzy na stałe rezydują w Azji. Aby uzyskać najlepsze warunki przy zakupie towarów wyprodukowanych w Chinach, czy Indiach, niezbędne było bezpośrednie poznanie, a następnie negocjacje z producentami oraz pośrednikami.
Skarżący wskazał, że import z Azji dokonywany był w formie tzw. transportu zespolonego. Był to najtańszy sposób przywozu towaru do Polski. Podmiot specjalizujący się w ogromnych dostawach ze Wschodu zbierał zamówienia na transport wśród niewielkich importerów. Towar trafiał najczęściej do Frankfurtu nad Menem, gdzie podlegał odprawie celnej, a następnie skarżący odbierał go i transportował do Polski.
Przeloty do Azji odbywały się także w celu dokonania wyboru rodzaju sprowadzanego towaru. Aby doszło do realizacji zamówienia, warunkiem koniecznym był wybór materiału, z którego odzież miała być wykonana, fasonu koloru oraz rozmiaru odzieży. Proces realizacji zamówienia trwał około roku i w tym czasie skarżący musiał udać się do Azji, aby sprawdzić czy produkcja odbywała się zgodnie ze złożonym zamówieniem oraz potwierdzić ustalone wcześniej ceny. Wyjazdy do Azji miały także na celu poznanie tamtejszego rynku. W związku z tym skarżący uczestniczył w specjalistycznych wystawach, targach i pokazach.
Skarżący wskazał, że pominięto jako dowód świadczący o celowości wyjazdów skarżącego do Azji imienną kartę identyfikacyjną wraz ze zdjęciem, wystawioną na J.F. i potwierdzającą jego obecność na targach "Tydzień Mody" w Hong-Kongu w dniach 17-20 stycznia 2000 roku.
Ponadto, zdaniem skarżącego, organ podatkowy mylnie zinterpretował zeznania D.W., przedstawicielki firmy C, która potwierdziła fakt zbierania zamówień na transport wśród niewielkich przedsiębiorców, takich jak firma skarżącego.
Organ podatkowy błędnie nie uwzględnił wniosku skarżącego o przesłuchanie S.K., byłego pełnomocnika, którego zeznania mogły przyczynić się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych związanych z przedmiotową sprawą.
Odnosząc się do przedłożonych organowi pism od chińskich kontrahentów skarżący podkreślił, że w kontaktach gospodarczych regułą jest, że podmioty, które ze sobą współpracują, nie wskazują w każdym piśmie swego stałego kontrahenta. Przesyłając jakiekolwiek pismo dane adresata umieszcza się na kopercie. Z uwagi jednak na upływ czasu (7 lat) podatnik nie posiada kopert, które zawierały listy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., przytaczając argumenty podniesione już w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie argumenty podniesione w skardze są uzasadnione.
Istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest ocena, czy zakwestionowanie przez organy podatkowe zaliczenie przez skarżącego wydatków poniesionych przez niego na bilety lotnicze do Chin i Indii do kosztów uzyskania przychodu, dokonane zostało prawidłowo.
Należy w tym miejscu zaznaczyć, że sprawa ta była już przedmiotem rozstrzygnięć Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w wyrokach z dnia 16 listopada 2004 r., sygn. akt I SA/Łd 685/04 (skargę kasacyjna od ww. wyroku oddalił Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 31 stycznia 2006 r., II FSK 190/05) oraz z dnia 3 października 2006 r., I SA/Łd 1081/06. W wyrokach tych Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż wydatki na bilety lotnicze nie mogą zostać uznane za koszty uzyskania przychodu, bowiem podatnik nie wykazał związku pomiędzy poniesieniem tych wydatków a możliwością osiągnięcia przychodu. Nie oznaczało to jednak, że związku takiego nie było, a jedynie tyle, że podatnik go nie wykazał w sposób należyty. Ocena taka nie zamykała, zdaniem Sądu, możliwości udowodnienia tej okoliczności.
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Powyższy przepis zawiera zatem postanowienie o wiążącym charakterze "wskazań co do dalszego postępowania", jako drugiego - obok oceny prawnej - elementu wiążącego uzasadnienia orzeczenia sądu administracyjnego. Między oceną prawną a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi ścisły związek. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracyjnych w sprawie, podczas gdy wskazania określają sposób ich postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w danej sprawie. Ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie zaś aprioryczne rozstrzygnięcie problemów związanych z treścią przyszłego rozstrzygnięcia organu ponownie rozpoznającego sprawę. (zob. T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 475-476).
Reasumując, wskazania sądu administracyjnego co do dalszego postępowania mają wytyczać kierunek działania organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Skoro zatem w stanie faktycznym ustalonym przez Sąd we wcześniejszych wyrokach podatnik nie wykazał dobitnie związku wydatków na bilety lotnicze a możliwością uzyskania dochodu, w postępowaniu podatkowym prowadzonym po rozstrzygnięciach sądowych skarżący winien związek taki wykazać w sposób nie budzący wątpliwości.
Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy uznał, że skarżący zadania tego nie wypełnił w sposób pozwalający na wydanie rozstrzygnięcia odmiennego niż poprzednie w tej kwestii. Nie uznały bowiem wskazanych przez stronę dwóch pism, mających świadczyć o podjęciu stosunków handlowych z kontrahentami azjatyckimi, za dowód twierdzeń podatnika, z uwagi na brak możliwości zidentyfikowania podmiotu będącego adresatem tych pism. Również fakt wystawienia dla skarżącego imiennego biletu na targi "Tydzień Mody" w Hong-Kongu nie przekonał organu podatkowego, iż wydatek na bilet lotniczy w okresie, w którym odbywały się targi, miał związek z uzyskaniem przychodu. Nie zakwestionował wprawdzie samego faktu pobytu skarżącego wówczas w Azji, a jedynie to, że wydatek nie nastąpił w celu osiągnięcia przychodu. Strona bowiem w 2000 r. nie dokonywał już żadnego importu towarów.
W ocenie Sądu ocena dokonana przez organ odwoławczy jest w części nieprawidłowa.
Konstrukcja kosztów uzyskania przychodów, określona w art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 19991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993 r., Nr 90, poz. 416 ze zm. – wersja obowiązująca w 2000 r.), jest oparta na swoistej klauzuli generalnej, która stanowi, że kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkami taksatywnie wymienionymi w art. 23 powołanej ustawy. Wykładnia gramatyczna użytego przez ustawodawcę pojęcia "koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów" oznacza, że podatnik ma możliwość odliczenia dla celów podatkowych wszelkich wydatków, pod warunkiem, że wykaże ich bezpośredni związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich poniesienie ma lub może mieć bezpośredni wpływ na wielkość osiągniętego przychodu.
W doktrynie i orzecznictwie nie budzi wątpliwości, iż z powyższego wynikają dwie konstatacje. Mianowicie, że to na podatniku, zgodnie z powszechnie stosowaną na gruncie prawa polskiego zasadą jako na osobie wywodzącej z określonych faktów skutki prawne spoczywa ciężar ich udowodnienia oraz, że warunkiem odliczenia wydatków od przychodu jest udokumentowanie faktu poniesienia wydatku w sposób nie budzący wątpliwości.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że skarżący wykazał w sposób dla Sądu wystarczający, iż wydatek na bilet lotniczy, udokumentowany fakturą nr 44, z dnia 15 stycznia 2000 r., na kwotę 5400 zł, poniesiony został w celu osiągnięcia przychodu. W kilka dni bowiem po wystawieniu tej faktury, w okresie od dnia 17 do dnia 20 stycznia 2000 r. , odbyły się w Hong-Kongu targi "Fashion Week", w których skarżący uczestniczył, co potwierdza imienny bilet wystawiony na jego osobę. Uznać więc należało, że skoro skarżący prowadził działalność gospodarczą w branży odzieżowej, jego pobyt na targach odzieżowych właśnie był ze wszach miar uzasadniony. Przekonujące zatem były argumenty skarżącego, iż jego pobyt na targach miał związek z prowadzoną działalnością i spowodowany był poszukiwaniem kontrahentów i potrzebą rozpoznania rynku. W wyroku z dnia 31 marca 2000 r. Naczelny Sąd Administracyjny (I SA/Gd 403/1999) słusznie stwierdził, iż w gospodarce rynkowej niezbędne są usługi związane z rozeznaniem rynku, pozyskiwaniem dostawców materiałów i nabywców wytworzonych produktów. Bez znaczenia, w ocenie Sądu, jest w tym przypadku okoliczność, iż pobyt skarżącego nie spowodował importu towarów. W innym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2003 r., III SA 3361/2001, wskazano, że częstym błędem popełnianym przy ocenie poniesionych przez podatników wydatków jest utożsamianie celu wydatku ze skutkiem, będącym następstwem podjętych działań. Fakt efektywności wydatków nie może być jedynym naruszeniem przesądzającym o uznaniu tego wydatku za koszt uzyskania przychodu. Z poglądem tym Sąd rozpoznający sprawę niniejszą w pełni się zgadza. Organ podatkowy zatem, nie uznając za koszt uzyskania przychodu wydatków na bilet lotniczy udokumentowany fakturą nr 44 z dnia 15 stycznia 2000 r., mimo iż podatnik wykazał związek tego wydatku z możliwością uzyskania przychodu, naruszył art. 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej, poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. Jednakże zarzut ten postawić można organowi wyłącznie w tym konkretnym przypadku
Nie mogły bowiem przynieść oczekiwanego przez skarżącego rezultatu argumenty dotyczące pozostałych wydatków na bilety lotnicze. Stan faktyczny sprawy nie uległ bowiem zmianie od wydania cytowanych na wstępie niniejszych rozważań wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Oznacza to, że podatnik nie wykazał nowych dowód świadczących o poniesieniu kosztów na pozostałe bilety w celu osiągnięcia przychodu. Okoliczność, że skarżący odbywał podróże do Azji jest oczywiście udowodniona. Jednakże niewystarczające jest udowodnienie związku przyczynowego tych wydatków z możliwością uzyskania przychodów. Zasadnie organ odwoławczy nie uznał za dowód w sprawie dwóch pism (z dnia 19 września 2000 r. oraz z dnia 21 października 1999 r.) przedłożonych przez podatnika, a świadczących jakoby o podjęciu interesów z kontrahentami azjatyckimi. Na pismach tych nie podano bowiem ich adresata, a więc nie można w żaden sposób stwierdzić, czy zostały one wysłane do podatnika, bądź jego firmy. Skarżący nie przedstawił również kopert, na których adresat byłby oznaczony. Tłumaczenia zaś strony, iż upłynęło już wiele lat (7) od otrzymania tych pism i że tak długo kopert nie przechowuje, uznać należy za niewystarczające. Na podatniku w tym przypadku ciążył obowiązek wykazania faktu zwarcia umów, o których mowa w tych pismach. Skoro nie można ustalić adresata listów, trudno mówić o udowodnieniu przez podatnika, iż zawarł jakiekolwiek umowy.
Trudno również uznać za udowodnione twierdzenia strony, iż dokonywał on importu odzieży w ten sposób, że wraz z innymi przedsiębiorcami składami zamówienie u innego podmiotu, specjalizującego się w dostawach wielkich partii towarów ze wschodu, który dostarczał go Niemiec, skąd podatnik odbierał go i transportował do Polski. Według strony podmiotem takim, który w imieniu grupy mniejszych przedsiębiorców importował odzież z Azji, była firma C sp. z o.o. w Warszawie. Jednakże powołana na wniosek podatnika na świadka D.W., reprezentująca firmę C, nie potwierdziła faktu zakupów w jej firmie towarów przez podatnika. Co więcej – z jej wyjaśnień wynika, że spółka C nigdy nie importowała towarów z Azji, nie zajmowała się również handlem. Jej jedynym profilem działalności były usługi transportowe i spedycyjne. Związki spółki C z podatnikiem polegały wyłącznie na wykonywaniu usługi transportu, nie zaś na sprowadzaniu dla podatnika towaru z innym państw. Dlatego też twierdzenia skarżącego, iż w rzeczywistości sprowadzał w 2000 r. towary z Chin, tylko że za pośrednictwem innej firmy, nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym. Wskazany przez podatnika świadek nie potwierdził jego twierdzeń, a okazane faktury (w ilości 11 sztuk) w żaden sposób nie potwierdzały, iż towar na nich wymieniony zakupiony został od firm powiązanych z D.W., jak również, iż towar ten pochodził z Chin bądź Indii. Stanowisko zatem organu podatkowego, iż skarżący nie przedstawił żadnych dowodów świadczących o zakupie towaru zamówionego przez niego w tych krajach, a kupionych przez pośrednika (jak np. umowy, faktury, dowody zapłaty) należy w pełni zaakceptować. W sytuacji, gdy twierdzenia podatnika nie zostały poparte żadnymi dowodami, brak jest podstaw do uznania, iż ocena materiału dowodowego dokonana przez organy podatkowe na podstawie zgromadzonych w sprawie dowodów, nastąpiła z naruszeniem art. 191 Ordynacji podatkowej.
Zasadnie również organ podatkowy nie uznał za potrzebne przesłuchania S.K., o co wnosił podatnik. S.K. był pełnomocnikiem skarżącego i składał już wyjaśnienia w postępowaniu dotyczącym podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. Organ uznał tamte wyjaśnienia za niewiarygodne, uzasadnił swoje stanowisko, a strona nie podała, na okoliczność jakich nowych faktów miałby się świadek wypowiedzieć. Wprawdzie w myśl art. 188 Ordynacji podatkowej żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, ale tylko wówczas, gdy przedmiotem dowodu są okoliczności mające dla sprawy znaczenie, chyba, że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Skoro zatem S.K. składał już wyjaśnienia w przedmiotowej sprawie, jeszcze przed wydaniem pierwszego w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a kolejne jego przesłuchanie miałoby zostać przeprowadzone na tą samą okoliczność, organ słusznie uznał, iż potrzeby takiej nie ma.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ocena prawna dokonana przez organy podatkowe w sprawie niezaliczenia wydatków na bilety lotnicze w 2000 r. do kosztów uzyskania przychodu – oprócz oczywiście faktury nr 44 z dnia 15 stycznia 2000 r. i udziału skarżącego w targach "Tydzień Mody w dniach 17-20 stycznia 2000 r. - była prawidłowa. Nie mogły przynieść oczekiwanego przez skarżącego skutku zarzut naruszenia art. 122, 180 § 1, 187 § 1, 188, 190 § 1, 191, 192, 200 oraz 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Zdaniem Sądu ustalenia faktyczne zawarte w decyzji ostatecznej zostały poczynione w oparciu o wszechstronną ocenę materiału dowodowego, a materiał ten został zebrany w sposób wyczerpujący, wyjaśniający w sposób możliwy w warunkach danej sprawy okoliczności istotne dla jej załatwienia.
Przy ponownym rozstrzyganiu sprawy organ podatkowy winny zastosować się do oceny prawnej dokonanej przez Sąd w kontekście ustalonego przez nie stanu faktycznego sprawy. Uściślając – wydatek kwoty 5400 zł na bilet lotniczy, udokumentowany fakturą nr 44 z dnia 15 stycznia 2000 r. winien zostać potraktowany jako poniesiony w celu osiągnięcia przychodu, pozostałe zaś wydatki bilety lotnicze – odpowiednio 5 360 zł, poniesione przez firmę B J.F. oraz 24 491 zł, poniesione przez spółkę cywilną A – do kosztów uzyskania przychodu zaliczone zostać nie powinny.
Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 206 powyższej ustawy. Biorąc pod uwagę treść uzasadnienia niniejszego wyroku oraz związanie organu podatkowego, wynikające z art. 153 p.p.s.a., zarzuty skargi zostały uwzględnione jedynie częściowo w zakresie niewspółmiernym w stosunku do wartości przedmiotu sporu.
LF
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło