I SA/Łd 457/12
PostanowienieWSA w Łodzi2012-06-19
Skład orzekający: Teresa Porczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy choroba pełnomocnika strony, potwierdzona zaświadczeniem lekarskim, stanowi podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, jeśli nie wykazano braku winy w uchybieniu terminu?Ratio decidendi
Choroba pełnomocnika, nawet potwierdzona zaświadczeniem lekarskim, nie stanowi automatycznie podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Strona musi wykazać brak winy w uchybieniu terminu, co oznacza udowodnienie, że przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności procesowej była niemożliwa do przezwyciężenia nawet przy zachowaniu najwyższej staranności, a także, że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób. W przypadku pełnomocnika zawodowego, oczekuje się szczególnej staranności.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., jednocześnie wnosząc o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Jako przyczynę uchybienia terminu podał chorobę swojego pełnomocnika – doradcy podatkowego. Pełnomocnik przedstawił zaświadczenie lekarskie o niezdolności do pracy w okresie od 26 lutego do 11 marca 2012 r. Sąd rozpoznał wniosek o przywrócenie terminu.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia skargi.Pełny tekst orzeczenia
I SA/Łd 457/12 POSTANOWIENIE Dnia 19 czerwca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Sędzia NSA Teresa Porczyńska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 czerwca 2012 roku wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi "A" s.c. A. F., E. J.-Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za sierpień i wrzesień 2006 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi.
I SA/Łd 457/12
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., po rozpatrzeniu odwołania "A" s.c. A. F., E. J.-Z., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł. -B. z dnia [...] r. w przedmiocie określenia kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za sierpień i wrzesień 2006 r.
Powyższa decyzja organu odwoławczego, wraz z prawidłowym pouczeniem o terminie i sposobie jej zaskarżenia, została doręczona profesjonalnemu pełnomocnikowi strony skarżącemu (doradcy podatkowemu) w dniu [...] r.
W dniu [...] r. skarżący nadał w urzędzie pocztowym skargę na ww. rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł..
Jednocześnie skarżący wystąpił do tutejszego Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Uzasadniając ww. wniosek pełnomocnik strony skarżącej poinformował, że terminowi do złożenia skargi uchybił wskutek choroby – długotrwałego stanu zapalnego kolan powstałego w wyniku urazu odniesionego w lutym 2012 r. Stwierdził, że zły stan zdrowia, który uniemożliwiał mu normalne funkcjonowanie trwał przez cały luty 2012 r. Wskazał, że w okresie od 23 do 27 lutego 2012 r. nie miał możliwości poruszania się. Do wniosku załączono kserokopię zaświadczenia lekarskiego, z którego wynika, że niezdolność pełnomocnika strony skarżącej do pracy trwała od 26 lutego do 11 marca 2012 r., przy czym w okresie tej niezdolności chory mógł chodzić.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje.
Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.).
We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.).
Brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Od strony postępowania można bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. Dopuszczenie się przez stronę choćby lekkiego niedbalstwa daje podstawę do przyjęcia jej zawinienia w uchybieniu terminu i odmowy przywrócenia terminu. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt I SAB/Wa 78/05, Lex nr 192260).
Na gruncie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazuje się, że zgodnie z art. 95 § 2 k.c. wszelkie czynności prawne dokonywane przez pełnomocnika strony w granicach udzielonego mu umocowania pociągają za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego, a tym samym działania te należy traktować tak, jakby były podejmowane przez samego mocodawcę. Wobec czego zaniedbania osób (pełnomocników), którymi posłużyła się strona, w pełni ją obciążają, a to z kolei oznacza, że niezachowanie terminu przez jej pełnomocnika równoznaczne jest z zaniechaniem samej strony.
W ocenie Sądu, pełnomocnik skarżącej, wbrew treści art. 87 § 2 p.p.s.a., nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, to jest aby po jego stronie wystąpiła przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie powyższego terminu. Kwestionowana decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. została mu doręczona w dniu 27 stycznia 2012 r., a zatem termin do wniesienia skargi (przy uwzględnieniu regulacji art. 83 § 2 p.p.s.a.) upłynął w dniu 27 lutego 2012 r.
W ocenie Sądu, okoliczności podnoszone przez pełnomocnika strony skarżącej we wniosku o przywrócenie terminu nie mogły stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku, ponieważ nie sposób uznać choroby pełnomocnika za przeszkodę do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Przedłożone przez pełnomocnika zaświadczenie lekarskie stwierdza jedynie, iż celem jego wystawienia jest zwolnienie z pracy w dniach 26 lutego - 11 marca 2012 r. Samo zaświadczenie lekarskie nie jest jednak potwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu. Niekoniecznie musi ono bowiem oznaczać niemożność dokonania w sposób prawidłowy konkretnej czynności procesowej. W szczególności samo zaświadczenie lekarskie nie wyklucza możliwości zlecenia dokonania czynności procesowej innej osobie, zwłaszcza gdy z treści zwolnienia lekarskiego – jak w niniejszej sprawie – nie wynika niemożność możliwość chodzenia.
Wskazać należy, że o braku winy można mówić w sytuacji, gdy dana przeszkoda w dokonaniu czynności (jak np. choroba) skonfrontowana z obiektywnymi miernikami staranności prowadzi do wniosku, że zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu do jej dokonania, nawet przy użyciu największego możliwego w danych warunkach wysiłku. Innymi słowy, jeżeli przy dochowaniu należytej staranności możliwe było dokonanie czynności w wyznaczonym terminie, to zaniechanie stosownych działań, dzięki którym termin mógłby być zachowany, świadczy o niemożności stwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu. Sam fakt choroby, nawet poświadczony zaświadczeniem lekarskim, nie jest wystarczający dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Przedstawienie zaświadczenia lekarskiego wskazuje, że istniała przeszkoda do dokonania czynności w postępowaniu (choroba), jednak dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu konieczne jest uwiarygodnienie przez stronę jej niemożności działania mimo dołożenia staranności w przezwyciężaniu takiej przeszkody. W przypadku choroby trzeba zatem wskazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. Ocena, czy uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu nie ogranicza się zatem do ustalenia, czy twierdzenia wnioskodawcy o chorobie jest wiarygodne (tj. np. potwierdzone zaświadczeniem lekarskim), ale musi również uwzględniać na przykład to, czy wskazana przyczyna uchybienia terminowi stanowi przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i czy zainteresowany wykazał należytą staranność w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminu, przykładowo poprzez wyręczenie się inną osobą.
Zwrócić należy w tym miejscu uwagę na to, że pogląd o konieczności istnienia ze względu na chorobę niemożności działania po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu i niewystarczalności w tym zakresie przedłożenia zaświadczenia lekarskiego znajduje szerokie potwierdzenie w orzecznictwie sądów powszechnych i administracyjnych (por. np. wyrok NSA z 17 czerwca 2010 r., I FSK 356/09 i przywołane tam orzeczenia, wyrok NSA z 26 stycznia 2010 r., II OSK 144/09, wyrok NSA z 15 lipca 2009 r., II OSK 1162/08, postanowienie SN z 11 grudnia 2008 r., IV CZ 102/08, wyrok NSA z 12 lutego 2008 r., II FSK 1145/07, postanowienie SN z 29 maja 2007 r., II UZ 9/07, wyrok NSA z 5 września 2002 r., I SA/Ka 1313/01, wyrok NSA z 11 marca 1998 r., I SA/Po 865/97, wyrok WSA w Warszawie z 2 grudnia 2009 r., V SA/Wa 1366/09, wyrok WSA w Łodzi z 26 sierpnia 2008 r., I SA/Łd 1441/07). Podkreślić bowiem należy, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy.
Należy mieć przy tym na uwadze, że przy ocenie działań pełnomocnika zawodowego, jakim jest doradca podatkowy, przyjmuje się szczególny miernik staranności, wymagający od niego zachowania szczególnej staranności przy reprezentowaniu mocodawcy w postępowaniu sądowym. W szczególności wskazać trzeba, że choroba pełnomocnika nie miała wpływu na możliwość należytego zredagowania skargi do sądu administracyjnego, zaś w celu jej terminowego wniesienia (nieskomplikowana czynność techniczna) mógł posłużyć się inną osobą.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, uznając, że pełnomocnik strony skarżącej nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia
pzc
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło